Кіріспе

1971 жылы түсірілген фильм, режиссері Дэниел Манн

«Уиллард» – 1971 жылғы американдық қорқыныш фильмі, режиссері Дэниел Манн, сценарий авторы Гилберт Ралстон. Фильм Стивен Гилберттің «Тышқан адамының күнделігі» романы негізінде түсірілген. Басты рөлде – әкесі құрған компаниядан шеттетілген, қоғамға бейімдесе алмайтын Уиллард Стайлз рөлін сомдаған Брюс Дэвисон. Оның жалғыз достары – үйде өсірген Бен және Сократ есімді екі тышқан мен олардың көбейіп бара жатқан достары. Уиллардтың бастығы Сократты өлтірген кезде, ол тышқандарын қолданып кек қайтаруға кіріседі. «Уиллард» фильмі 1971 жылдың 26 ақпанында Cinerama Releasing Corporation компаниясымен шығарылып, көрермендер арасында әртүрлі пікір тудырды, бірақ кассада табысқа ие болды, сол жылғы ең табысты фильмдердің тізімінде 11-орынды иеленді. Сондай-ақ, фильм «Эдгар» сыйлығының «Үздік фильм» номинациясына ұсынылды. Фильмге 1972 жылы «Бен» атты жалғасы түсірілді, ал 2003 жылы Криспин Гловердің ойнауымен «Уиллард» атты қайта түсірілім жасалды, онда Брюс Дэвисон Уиллардтың әкесі рөлінде камео ретінде пайда болды.

Сюжет

Уиллард Стайлз - бұл мысықтарға деген сүйіспеншілігін дамытатын, әлеуметтік жағынан бейімделмеген, қарапайым адам. Ол үлкен үйде өзінің ашулы, ескірген анасы Генриеттамен бірге тұрады. 27 жасқа толған күні ол үйіне келіп, туған күнін тойлайды. Тойдан ұялып кеткеннен кейін, ол ауласында тышқанды көріп, оған туған күніндегі торттың бөліктерін лақтырады. Анасы оған: "Шошқаларды жою керек" дейді. Уиллард тақтадан жасалған көпір мен азық-түлікпен оларды ауладағы шұңқырға тартып, содан кейін шұңқырға су құйып, оларды батырады. Алайда, олардың қайғылы шырылдауына көңіл бөлген ол, тақтаны орнына қойып, оларға қауіпсіз жерге шығуға мүмкіндік береді. Кейін ол Квини деп атаған тышқанмен ойнай бастайды. Виллард Сократ деп атаған ақ тышқан оның ең жақсы серігі болады. Басқа тышқандар пайда болады, оның ішінде үлкен қара данасы бар, оны Бен деп атайды. Жұмыс орнында Уиллардқа оның әкесінен бизнесті тартып алған бастығы Ал Мартин көптеген шоттарды тапсырады. Уиллард Альден жалақыны көтеруді сұрайды, себебі ол әкесінің өлімінен кейін, жұмыс уақытынан тыс және демалыс күндері жұмыс істегеніне қарамастан, алған жоқ. Ал бас тартады және Уиллардқа үйін сатуға қысым жасайды. Уиллард Ал өткізетін қонаққа тығылып кіреді, тышқан толған чемоданды ашады және оларды тамақ алуға шақырады. Қонақтар тышқаннан қорқып, Ал оларды сүртіп тастау үшін асхана үстелдерін талқандайды. Келесі күні Уиллардтың анасы қайтыс болады. Ол әйелдің ақшасы жоқ екенін және үйдің ипотекасы ауыр екенін біледі. Виллард Сократ пен Бенді сенбі сайын кеңсеге әкеле бастайды, ол жерде жалғыз болған кезде оған серік болады. Досы және уақытша көмекшісі Джоан оған көңіл көтеру үшін Хлоя есімді мысықты береді. Ол Хлояны бейтаныс адамға тапсырады. Осы уақытта, тышқандар саны өсіп келеді, ал Уиллард оларды тамақтандыруды жалғастыра алмайды. Алдыңғы мақалаАльдың достары ақшаны алып тастағанын мақтағаннан кейін, ол әлгі адамның үйіне кіреді және оның тышқандарына жатын бөлмесінің есігін жыртып тастауға бұйрық береді. Ер адам әйелімен бірге үйден қашып кетеді, ал Уиллард ақшаны ұрлап алады. Келесі күні жұмысшы қасқырларды байқап қалды. Ал Сократты соққымен өлтіріп, Уиллардты қиратты. Джоан Уиллардты үйін Альға сатуға көндіруден бас тартқан кезде, ол оны және Уиллардты жұмыстан шығарады, өйткені жұмыссыздық Уиллардты сатуға мәжбүр етеді деп санайды. Сол түні, Ал жұмыста болған кезде, Уиллард өзінің сырыларымен кеңсеге кіреді. Ол Алмен Сократтың өлімі, әкесімен жаман қарым-қатынас жасау және оның үйін сатып алу үшін Алдың махинациялары туралы сөйлеседі. Ал оған шабуыл жасауға тырысқанда, Уиллард тышқандарға оған шабуыл жасауға бұйрық береді. Ал, қалың шұңқырлар шашырағаннан кейін, Әл терезеден құлап қалады, ал шұңқырлар оның өлігін жеп, Уиллардты қорқынышқа бөлейді. Алдыңғы мақалаСырттан келген қатерлі ісік Келесі күні ол қалған тышқандарын қораптарға салып, қораптарды суға толы шұңқырға батырып, тышқандар суға батып кеткенше, содан кейін қораптарды аулаға көміп қояды. Содан соң үйіне түсетін түлкілердің барлық тесіктерін жауып қояды. Уиллард Жоанмен бірге үйінде түскі ас ішіп, оған өзінің жаңадан тапқан сенімділігін айтады, ол оны Сократпен байланыстырады. Алайда әңгімелесіп жатқанда, ол Беннің бір сөреден өзіне қарағанын байқап қалады. Іздеу барысында ол жертөледен тағы да тышқандар тобын табады. Ол Жоанға шығып кетуді бұйырып, есікті құлыптайды. Уиллард Бенге және тышқандарға азық береді, ол оны пестицидпен араластырады. Бен пестицид қорабын иіскеп, басқаларды ескерту үшін қатты айқайлайды. Уиллард Бенді жоғары қуып, қоймаға тығып қояды. Ол есікті басқа тышқандарға қарсы бекітіп, Бенді жалғыз қалдырады. Бен Уиллардтың шабуылдарынан қашып жүргенде, тышқандар есікті ашады. Уиллард: "Мен саған жақсылық жасадым, Бен!" - деп айқайлайды. мысықтар оған секіріп түспейінше. Уиллард қатты қиналып, шабуылға беріліп қалады.

Өндіріс

Фильм түсірілімі 1970 жылдың жазында өтті, фильмнің титрлері авторлық құқықтарды 1970 жылға жатқызады, ал фильмнің тұсаукесері 1971 жылдың ақпанында болды.

Кассалық жинақ

Фильм 9,25 миллион долларлық табыс әкелді.

Сыни қабылдау

Rotten Tomatoes фильмдерді шолу жинақтағышы 23 шолу негізінде 52% мақұлдау рейтингін, ал орташа бағасы 5.6/10 деп хабарлады. Сыншылардың пікірі: "Уиллардта қызықты кейіпкерлерді зерттеуге ұмтылыс бар – бірақ осы элементтердің көпшілігі, фильмдегі көптеген кейіпкерлер сияқты, тышқандардың жұтып кетуімен аяқталады". The New York Times газетінен Винсент Канби фильмді "маңызды ештеңесі жоқ, жай ғана көңіл көтеруге арналған фильм" деп есептеді, ал тышқандар "бір-екі кадрдан басқа, жүздеген санымен көрсетілген кезде ғана қорқынышты көрінеді, ал жүздегеннің кез келген нәрсесі, тіпті жүздеген епископтар да қорқынышты көрініс болуы мүмкін". Variety журналы: "Жақсы секіріп қорқыту моменттері, тышқандар жасаған кемінде екі қылмыс, және Дэниел Манннің шебер режиссурасымен жоғары сапалы өндіріс фильмді тырнақ шайнағысы келгендей етеді". Роджер Эберт фильмге 4 жұлдыздың 2-сін берді. Chicago Tribune газетінен Джин Сискел де фильмге 4 жұлдыздың 2-сін берді және "фильм сізді театр еденінен аяқтарыңызды көтеруге мәжбүр етеді, бірақ Дэниел Манннің баяу режиссурасы көз қабағыңызды түсіреді. Дегенмен, актерлік шеберлігі жоғары деңгейде" деп жазды. Los Angeles Times газетінің авторы Кевин Томас: "жазғы ыстықта қорқыныш пен күдікке толы ойын-сауықтан артық нәрсе сұрауға болмайды. Жастағы кейіпкерінің мазасыздығы, құлап жатқан ескі үйі және қорқынышты оқиғалары бірден "Психо" фильмін еске түсіреді. Бірақ, одан да жақсы салыстыру – бірнеше жыл бұрын шыққан ағылшын комедиясы "Жасыл адам", онда Аластер Сим (өте әзілді) бірнеше қиындық тудыратын адамдарды жарылысқа ұшыратқан". Ал Том Милн The Monthly Film Bulletin журналында тышқандардың "өте әдепті және әдемі күтіммен жасалғандықтан, қорқыныштан гөрі қуаныш сезімін тудыруы мүмкін. Егер қорқынышты жағдайлар болса да, олар өте жай ғана: "Құстар" фильміндегі қара қарғалардың немесе "Мысықтың көзі" фильміндегі мысықтардың тудырған қорқынышпен салыстыруға келмейді. Оның орнына Дэниел Манн оңай эффектілерге жүгінеді, мысалы, тышқандар Эрнест Борньинді жоқ қылып жатқанда шикі етті жыртып жеген кадрды көрсету арқылы, және бұл әлеуетті қызықты қорқынышты фильмді көбінесе жерге түсіреді". Леонард Мальтин өзінің жылдық үй бейне нұсқауында фильмге 4 жұлдыздың 2-сін берді: "Жас бала мен оның тышқандарының әңгімесі кассада көптеген көрермендердің қызығушылығын оятты, бірақ фильмнің стилінің болмауы оны екінші тақырыптағы триллерден асып түспеуіне кедергі келтіреді". 1971 жылы Бен-тышқан көркем фильмдегі ең жақсы жануар орындаушысы ретінде PATSY сыйлығын жеңіп алды.

Мұра

1972 жылы "Бен" атты жалғасы шықты. "Уиллард" пен "Беннің" табысына байланысты үш елікше фильм түсірілді: "Стэнли" (1972), онда оқытылған құйрықты жыландар жұмыс істеді және оған шабыттандырған екі фильмнің екіншісінен бұрын көрсетілді, сондай-ақ тағы екі фильм төрт жыл өткен соң жарық көрді: "Тарантулдың сүйіспеншілігі" (1976), онда әлеуметтік бейімсіздік – оқытылған тарантулдары бар жас әйел, және "Мако: Өлімнің қанаты" (1976), онда әлеуметтік бейімсіздік акулалармен телепатиялық байланыста болды. "Уиллард" Жиль Делёз бен Феликс Гваттаридің "Мың жазық" кітабындағы "Қысық, жануарға айналу, көзге көрінбеу" тарауының кіріспе әңгімесі болды. 2003 жылы Криспин Гловер Виллард Стайлз рөлінде ойнаған "Уиллард" атты қайта түсірілім шықты. Брюс Дэвисон фильмде Виллардтың әкесі рөлінде эпизодтық түсірілімде ойнайды, ол тек Стайлзтер үйінің камині үстіндегі портретте ғана көрінеді.