Кіріспе

Ғылыми фантастика франшизасындағы шетелдік өркениетер

"Жұлдыздар жолы" – Джин Родденберридің 1966 жылы алғашқы "Жұлдыздар жолы" телесериалын шығаруымен басталған ғылыми фантастикалық медиа франшиза. Оның сәттілігі көптеген фильмдерге, романға, комикстерге және туынды сериалдарға жол ашты. Франшизаның маңызды тақырыбы – галактикадағы әртүрлі шетелдік өркениетермен кездесулер. Осы ойдан туған шетелдік өркениетер тізімі осында келтірілген. "Жұлдыздар жолында" белгілі өркениетердің ішінде вулкандықтар бар.

А

Жарыс сипаттамасыЭпизодтар (M = тек атау) Анар Андория, Альфа квадранты"Бірлік" (ENT), "Көрнекі жаңа әлемдер" (SNW) Анарлар андориандықтармен бірге Андория әлемінде мекендейді. Көп жағынан олар физикалық пішіндерімен андориандықтарға ұқсас. Андориандықтардан айырмашылығы, олардың терісі ақшыл көк түсті, көру қабілеттері нашар және күшті телепатиялық қабілеттері бар. Анарлар бейбітшіл және ешкімнің еркіне қарсы ойын оқуға тырыспайды. Олардың соқырлығы қабілеттеріне кедергі келтірмейді. Анар үкіметінің құрылымы қарапайым; Анар қоғамының басшылары қажеттілік туғанда, әдетте сыртқы әлеммен байланыс қажет болғанда таңдалады. Анарлар андориандық нәсілдің басқа бір тобы саналады, жеке түр емес. Анар халқының саны шамамен 11 мың адамды құрайды және олар өз әлемінің полярлық аймағында тұрады. Шранның қызы Талла туралы "Бұл саяхаттар" (ENT) эпизодында айтылған деректерге сүйенсек, андориандық және анарлық текті аралас нәсілдердің терісі жасыл түсті болуы мүмкін, бұл "Жұлдыздар жолы: Келесі буын" сериалында көрінген жасыл андориандықтарды түсіндіруге болады. Андориандық Андория, Альфа квадранты"Бабилге саяхат" (TOS), "Бірлік" (ENT) Андориандықтар көк терісі мен мұртшалары бар адам тәрізді жаратылыстар. Олар өздерін соғысшыл нәсіл деп санайды, бұл бейбітшіл анарлардан өзгеше. Олар Андор планетасының айналасында айналатын Андорияда мекендейді. Олар Біріккен планеталар федерациясын құруға қатысқан алғашқы мүшелердің бірі болды. Ангосиандық "Аңшы" (TNG) Көбінесе зорлық-зомбылыққа бейім емес саналатын Ангосиан билігі, Тарсиан соғыстарына қатысу үшін сарбаздарды генетикалық және химиялық жолмен жасады. Бұл процесс қайта келмейтін болды және "супер-сарбаздар" Ангосиан қоғамының қалыпты халқымен бірге өмір сүре алмайтын шеттенушілер мен қылмыскерлер саналды. Сондықтан олар Ангосиан айындағы жазалау орындасына мәңгілікке қамауға алынды. Канондық емес роман трилогиясы "Жұлдыздар жолы: Q континуумы" ангосиандықтардың сарбаздарды қайта қоғамға ендіруде кейінірек жұмыстарында біршама сәттілікке жеткенін көрсетеді, өйткені енді біреуі Enterprise E кемесінде қызмет етеді. Антидеандық Антиде III"Адамды қуу" (TNG) Антидеандықтар Антиде III планетасынан шыққан, балыққа ұқсайтын ихтиогуманоидтық түрлер және ғарышқа ұшуға деген қатты қарсылығы бар. Антидеандықтар ғарышқа саяхат жасайтын нәсіл болғанымен, ғарышқа саяхат жасау өте қиын. Бұл мәселені шешу үшін олар ғарышқа ұшып бара жатқанда кататониялық күйге түседі. Бұл күйден оянуға бірнеше сағат қажет. Осы ұйқыдан оянғаннан кейін антидеандықтар әдетте ашкөз болып, көп мөлшерде вермикула жейді. Антидеандықтар Федерацияға мүше болудың пайдалы ма, жоқ па деген мәселеде екіге бөлінген. Аркадиялықтар "Жұлдыздар жолы IV: Үйге саяхат" фильмінде үлкен, дөңгелек, қуыршақ сияқты басқа және бастарының сол және оң жағында шаштары бар, ал ортасында шашы жоқ. Олар Біріккен планеталар федерациясының мүшелері және Федерация Кеңесінде өкілдігі бар. Олар кемінде 2280 жылдардың басында қосылған. Арктуриандық Арктур "Жұлдыздар жолы: Фильм" Арктуриандықтар көрінеу еріген теріге ие клондарымен танымал және Арктурдың тығыз қоныстанған әлемінен шыққан. Олар туралы диалогта ештеңе айтылмаған, сондықтан олардың тарихы (Фред Филлипс және Роберт Флетчердің еңбегі) жартылай канон саналады. Аксанарлық "Жеңіс немесе қашу" (ENT), "Құдайлар кімді жояды" (TOS) M Аксанарлар NX 01 Enterprise кемесіндегі жер тұрғындарымен достық қарым-қатынас жасаған алғашқы ғарышкерлер. Джеймс Т. Кирктің алғашқы мақтауларының бірі - Аксанар шайқасынан кейін Аксанар бейбітшілік миссиясының пальма жапырағы; алайда, қақтығыстың нақты сипаты ашылмаған; "Құдайлар кімді жояды" эпизодында Жұлдыздық флоттың Айзардан келген капитаны Гарт Федерация атынан үлкен жеңіске жеткендігі және оның стратегиялары Жұлдыздық флот академиясында міндетті оқуға айналғандығы айтылды (Кирк өзі осы стратегияларды оқығандықтан, Аксанар шайқасы Кирк 2250 жылы Жұлдыздық флот академиясына түсер алдында, яғни "Құдайлар кімді жояды" эпизодынан 20 жыл бұрын болған болуы керек). Кирк Аксанар бейбітшілік миссиясы "Гарттың жеңісінен де үлкен жеңіске жеткенін" және Спокты және өзін "бір туысқан" еткен өркениетті сақтап қалғанын айтады, бұл миссия сол кезде Федерациядағы үлкен жарылысты болдырмауға көмектескен болуы мүмкін.

Б

Жарыс Мекен планетасы Эпизодтар (M = тек атау) Сипаттама Баджор Баджор (M класы) "Энсинг Ро" (TNG) "Эмиссари" (DS9) Баджорлар – ерекше мұрын қырқалары бар адам тәрізді жаратылыстар. Олар Баджор планетасында өмір сүреді. Олар Пайғамбарларға табынатын, терең рухани сенімі бар халық. 24-ші ғасырдың басында Баджорды басып алып, баджорлықтарды құлдарға айналдырған кардассиандардың жауы. "Time" журналы баджорлықтарды "өз әлеміне басқа түрдің жауапсыз басқыншылығынан қалпына келгенге тырысатын мақтанды халық" деп сипаттады. Бірінші рет белгілі болған мысалдар екеуі де жас: 8 жасар Рок Тахк – "Жұлдызды жол: Prodigy" сериалынан, және жас бойжеткен Зак Кеброн – "Жұлдызды жол: Жаңа шекара" романдарынан. Роман бойынша, Брикарлар адамдарға қарағанда кейінірек ересеу кезеңіне жетеді.

С

ЖарысЖер планетасыЭпизодтар (M = тек еске алу)СипаттамаКардассиан Кардассиа Прайм, Альфа квадранты"Жаралы" ("TNG") эпизодында таныстырылды; көптеген "TNG"/"DS9"/"VOY" эпизодтарында пайда болды. Кардассиандар Біріккен планеталар федерациясының жауы және "Жұлдызды жол: Deep Space Nine", "Жұлдызды жол: Келесі буын" және "Жұлдызды жол: Вояджер" туындыларында еске алынады. Олардың маңдайлары мен мойындарының бойында айқын тік қырлар және маңдайларында қырқалар бар, сондықтан оларды "Қасықбас" деп атайды. Олардың үкіметі әскери диктатура. Өндіріс дизайны: Олардың макияжын Майкл Вестмор, ал костюмдерін Роберт Блэкман жасады. Басты Кардассиан кейіпкерлері: Гарак, Гүл Дукат. Өзгергіш Белгісіз, Гамма квадрантындағы Одо, 1–7 маусымдар ("DS9")Тұрпайы өзгеріп отыратын жаратылыстар. "Жұлдызды жол: Deep Space Nine" және "Жұлдызды жол: Enterprise" эпизодтарында Эдосия флорасы мен фаунасына қысқаша сілтемелер жасалған. Кейбір романдар мен әңгімелерде Арекс Триексиан ретінде еске алынады, ал Эдосиандар оларға ұқсас жаратылыстар. Эль-Ауриан Эль-Аурия, Дельта квадранты"Ривалдар" ("DS9")Эль-Ауриандар (Доктор Толиан Соран, "Жұлдызды жол: Келесі буын" туындысының антагонисті, оларды "Тыңдаушылар жарысы" деп атады) – алғаш рет "Жұлдызды жол: Келесі буын" туындысының екінші маусымында Гвинан кейіпкері арқылы таныстырылған гуманоидтық жаратылыстар. Бұл түр "Жұлдызды жол: Deep Space Nine" туындысының "Ривалдар" эпизодында аталды. Эль-Ауриандар сырттан қарағанда адамдарға ұқсайды және түрлі этникалық топтарға бөлінеді, жарық және қара терілі мүшелері "Жұлдызды жол" фильмдері мен телесериалдарында көрсетілген. Олар 700 жылдан астам өмір сүре алады. Олар тыңдаушылар жарысы деп есептеледі және көбінесе шыдамды және дана болып көрінеді. Эль-Аурия, Эль-Ауриандардың туған планетасы, Дельта квадрантында орналасқан және 23-ші ғасырдың ортасында Боргтармен жойылды. Аз ғана адам аман қалды, ал қалғандары галактикаға таралып кетті. Кейбір босқындар Біріккен планеталар федерациясына келді.

F

RaceHome planetEpisodes (M = тек атау) ImageDescriptionFerengi Ferenginar, Alpha Quadrant"The Last Outpost" (TNG) және бірнеше кейінгі эпизодтар Көптеген (DS9) эпизодтар "Жалған пайда" (VOY) "Mugato, Gumato" (LOW) "Парт Ференгидің жүрегі" (LOW) Star Trek: The Next Generation басталғанда, Ференгилер тек пайдаға қызығатын, құпиялы нәсіл деп есептелді. Олар Deep Space Nine сериалында маңызды кейіпкерлер ретінде жиі пайда болады. 2017 жылы Den of Geek Горнды "Жұлдызды жол" франшизасының ең жақсы 23-ші шетелдік түрі деп санайды.

Ж

ЖарысҮй планетасыЭпизодтар (M = тек атау)СипаттамаЖем'Хадар Белгісіз, Гамма квадранты"Жем'Хадар" (DS9); Star Trek: Deep Space Nine passimЖем'Хадар Star Trek: Deep Space Nine сериалында алғаш рет "Жем'Хадар" эпизодында таныстырылды. Олар Гамма квадрантында орналасқан, күшті Доминионның шабуылдық жасағы. Күшті және нығайып өмір сүру үшін генетикалық түрде өзгертілген, олардың өмірі қысқа және "жеңіс – өмір" деп сенеді. Олар Құрылтайшыларды – үлкен Доминионды басқаратын, сырлы пішін өзгертушілерді – құдайлар ретінде қабылдауға баулынып, оларға зиян келтіре алмайды. Джем'Хадар өздерін айналағы ортамен камуфляждай алады және Құрылтайшылардың бақылау құралы ретінде жасаған және таратқан Кетрацел Уайт препаратына тәуелді; олардың кемелерінде орындықтар, репликаторлар немесе медициналық жабдықтар жоқ. Джем'Хадардың саны белгісіз, бірақ қажет болған жағдайда мыңдаған даналары жасалады. "Жәй ғана қауіпті жаратылыс емес" деп есептеліп, Deep Space Nine макияж бөлімі Джем'Хадардың дизайнында "қатаңдық пен төзімділік" көрсететін түсініктерді іздеді. Соңғы нұсқасы мүйізқұрлы носорогқа негізделген, кейбір кератоптық белгілерімен толықтырылған. Бастапқыда олардың барлығы клондар деп есептелгендіктен, экранда алғашқы Джем'Хадарлар бір-біріне ұқсас етіп жасалды. Алайда, олар оқиға желісіне тереңірек енген сайын, әр Джем'Хадарға ерекше келбет берілді. 2017 жылы ScreenRant Jem'Hadar-ды Star Trek-тегі ең ерекше жаратылыстардың 7-орынына қойды. Кзинти Кзин"Құл қаруы" (TAS)Кзинтилер – Ларри Нивеннің белгілі ғарыш әлемінде пайда болған, TAS эпизодындағы "Құл қаруында" көрінетін мысық тәрізді жауынгерлер. Кзинтилер адамзатпен төрт рет соғысқан. Сулудың сөзіне сәйкес, соңғы соғыс олардың эпизодта пайда болуынан 200 жыл бұрын болған. STP эпизодындағы "Непентеде" Райкер Кзинтилердің аталатын планетада бар екенін айтады.

L

Жарыс Мекен планетасыЭпизодтар (M = тек еске алу) СипаттамаЛантаниттер белгісіз"Сынған шеңбер" (SNW) Лантаниттер "Жұлдыздар жолы: Таңғажайып жаңа әлемдер" сериалының екінші маусымының бірінші эпизодында бас инженер Пелия арқылы таныстырылды. Ұзақ өмір сүретін, олар 22-ші ғасырға дейін Жерде көзге түспей, жасырын түрде болғандығымен белгілі. Олар Жұлдыздық Флот академиясында және Флотта қызмет етеді.

О

ЖарысҮй планетасыЭпизодтар (M = тек есімдер)СипаттамаОрганиялық Органия, Альфа квадранты"Мейірімділікке шақыру" (TOS)"Күзетші әсері" (ENT) Органистер – денесі жоқ энергиялық жаратылыстар ("таза энергия, таза ой"). "Мейірімділікке шақыру" эпизодының кульминациялық сәтінен кейін Спок олардың "эволюциялық сатыда бізден әлдеқайда жоғары тұрғанын, өйткені біз амебадан жоғарымыз" деді. Олар Федерация өкілдерімен және клингондармен "қарым-қатынас жасау" үшін гуманоид пішінге енді. Олар қарсы тараптың қару-жарағын қатты қыздыру арқылы қолдануға жарамсыз етіп, содан кейін жоғалып кетеді. Органистер – адам денесіз, ойдың мәнін, таза түсініктерге айналған тіршілік иелері. Кейбір жағынан, олардың қуаты мен қабілеттері Q-ға ұқсас. "Q Strike" романында Органистер Q Континуумының мүшелері мен Star Trek ғаламынан басқа да құдіретті жандар арасындағы шайқасты бақылағандай көрінеді. Бастапқы Q капитан Жан-Люк Пикард олардан кім екендерін сұрағаннан кейін оларды анықтап, "олардың араласпау кодексімен салыстырғанда, сіздің Бас директиваңыз – тікелей бүлікке шақыру" деп атап өтті. Органистер сонымен қатар "Жұлдызды жол: Энтерпрайз" сериалының "Күзетші әсері" эпизодында пайда болды, онда олар адамдармен алғашқы байланыс жасау керек пе, жоқ па, шешімін қабылдау үшін кремнийлі вирусты жұқтырған экипаж мүшелерін бақылады. Олар техникалық тұрғыдан экранда көрінбеді; олар тек "Энтерпрайз" экипажының бірнеше мүшесінің денесіне ие болып көрінді. 2017 жылы Den of Geek Органистерді Star Trek франшизасының 20 үздік шетелдігінің қатарына қосты. 2020 жылы ScreenRant оларды Star Trek франшизасының ең ақылды 5 шетелдігі деп атады. Орион Орион, Бета квадранты"Қойма" (The Cage) Орион – Star Trek ғаламындағы жасыл терілі, гуманоидты шетелдік түр. Орион алғаш рет түпнұсқа Star Trek пилотында иллюзия ретінде бейнеленді. Ол сондай-ақ осы пилот бірінші маусымдағы екі бөлімді эпизодқа (11 және 12-эпизодтар) енгізілген кезде телесериалда да көрінді. Ориондар сонымен қатар "Жұлдызды жол: Анимациялық серия", "Жұлдызды жол: Терең ғарыш 9", "Жұлдызды жол: Вояджер", "Жұлдызды жол: Discovery", "Жұлдызды жол: Энтерпрайз" және "Жұлдызды жол: Төменгі палубалар" сериалдарында бейнеленген. Рейчел Николс 2009 жылғы "Жұлдызды жол" фильмінде Орионның Жұлдызды флот кадеті Гейла рөлін ойнады.

P

ЖарысҮй планетасыЭпизодтар (M = тек есімдеу)СипаттамаПакледПаклед планетасы"Самаритан тұзағы" (TNG)"Ағалар" (TNG) M"Шағын бөлшектер жоқ", "Спий Humongous", "Біз Duj" (ЖАҚ)"Бірінші алғашқы байланыс" (ЖАҚ) M. Паклед – ғарышқа саяхаттайтын гуманоидтар түрі, олар технологияны басқа тайпалардан алады (өздері дамытпай), көбінесе алдау арқылы. Олар алғаш рет TNG эпизоды "Самаритан тұзағында" пайда болды, онда Паклед кемесі Мондор жөндеуге мұқтаж екенін көрсетті. Бас инженер Георди Ла Фордж Мондорға көшіріліп, жөндеу жұмыстарын аяқтағаннан кейін Паклед оны тұтқынға алып, қару-жарақ технологиясын талап етті. Пакледтер қайтадан пайда болмады, бірақ TNG эпизоды "Ағалар" эпизодында есімделеді, себебі Пакледтер "Даталордың" соңында ғарышқа шашыратылған Дейтаның ағасы Лорды құтқарып алған. Олар тағы да "Жұлдызды жол: Төменгі палубалар" 1-ші маусымның "Шағын бөлшектер жоқ" эпизодында қарсыластар ретінде пайда болды. Пакледтер ондаған тайпалардан жинаған технологияны пайдаланып кемелерін жаңартып, U.S.S. Solvang-ті жойды және U.S.S. Cerritos-ке ауыр зақым келтірді, содан кейін капитан Уильям Т. Райкер басқаратын Cerritos және U.S.S. Titan оларды қуды.

Q

ЖарысЖер планетасыЭпизодтар (M = тек есімдер)СипаттамаQ Белгісіз"Фарпойнтта кездесу", "Q Who", "Deja Q", "Жасыру және Q", "Шайтанның қарызы", "Qpid", "Нағыз Q", "Тор", "Барлық жақсы нәрселер" (TNG)"Q Less" (DS9)"Өлім тілегі", "Q және сұр", "Q2" (VOY)"Купидонның қате жебесі" (LOW) M"Veritas" (LOW) Q – өлімсіз, көрінетін құдіретті жаратылыстар, барлығы Q деп аталады. Q – олардың ортақ атауы және олардың Континуумының атауы. Бір Q адамзатқа ерекше қызығушылық танытады және капитан Пикард пен Джейнвейге, сондай-ақ бір рет Сискоға үнемі қиындықтар тудыруды ұнатады. Олардың нақты түрі ешқашан көрінбейді, себебі басқа нәсілдер оны қабылдай алмайды деп санайды. Q "Жұлдыз жолы: Келесі буын" сериалында таныстырылды.

R

Жасырын мекені Планеталар Эпизодтар (M = тек есімдер) СипаттамаРомулан Ромулус, Бета квадранты (тарихи тұрғыдан, Альфа квадрантындағы Вулкан) "Қорқынышты тепе-теңдік", "Кәсіпорын оқиғасы" (TOS) "Қауіпті жылдар" (TOS) M"Жұлдыздар жолы: Немезис" (PIC)Ромуландар – "Жұлдыздар жолы" телесериалдарында кездесетін адам тәрізді шетелдіктер, олардың көптеген өкілдері қарсыластар рөлінде болады. Олар – вулкандықтардың қатыгез, опасыз тармағы және әскери Ромула империясын басқарады. "Жұлдыздар жолы: Немезис" фильмінде маңызды рөлде көрінеді. Реман Ремус, Бета квадранты"Жұлдыздар жолы: Немезис" "Бірлік", "Аэнар" (ENT)Ремандар – ромуландарға жақын гуманоидтық каста, ромуландардың құлдары болып өмір сүруге және Ремустағы қауіпті дилитий кендерінде жұмыс істеуге мәжбүр. Олар да "Жұлдыздар жолы: Немезис" фильмінде маңызды рөлде көрінеді.

С

RaceHome planetEpisodes (M = тек атау) DescriptionSon'a Белгісіз, The Briar PatchStar Trek: InsurrectionБұрын Баку нәсілінің мүшелері болған Сона, басшылықты құлатуға тырысқандары және одан да жетілген технологияны қабылдағандары үшін өздерінің туған планетасынан қуылды. Баку планетасының жаңарту қасиеттерінен айырылған Сона, медициналық процедуралар арқылы өлімнен қашуға тырысады. Сонаның технологияны, соның ішінде қару-жарақтарды қолдануы Федерацияда тыйым салынған. Дегенмен, 2375 жылы Федерация Сонамен одақтасып, Федерация кеңістігінде орналасқан Баку планетасының сақиналарынан шығатын жаңартуға қабілетті "метафазалық бөлшектерді" жинау үшін олардың технологиясын пайдаланды. Бакуларды күштеп көшіру немесе геноцидке ұшырату операциясы "Энтерпрайз" экипажының күмәнін тудырып, тоқтатылды, соның салдарынан бірнеше Сона Баку халқына қайта қосылды. Кейін басқалары Доминионға қосылды. Сона екі халықты – Эллора мен Тарлактарды – құлдар етіп алды. 8472 түрі Белгісіз, Сұйық кеңістік"Скорпион 1-ші және 2-ші бөлімдер", "Жақсылық", "Тәнінде" (VOY) "Униматрикс нөл 2-ші бөлім", "Маған қараушы біреу", "Омега директивасы", "Q2" (VOY) M8472 түрі Star Trek: Voyager сериалының төрт эпизодында пайда болды. Борг кеңістігінен өтіп бара жатқанда, "Вояджер" 8472 түрімен кездеседі, бұл нәсіл Боргтан да күшті.