Ирландиялық одақтас саяхатшы Эдуард Джеймс Саундерсон

Кіріспе

Ирландиялық одақтас саясаткер

Полковник Эдвард Джеймс Саундерсон (1 қазан 1837 – 21 қазан 1906) – ағылшын-ирландиялық жер иесі және көрнекті ирландиялық одақтас саясаткер. Ол 1891 жылдан 1906 жылға дейін Ирландиялық Юнионисттік Альянсқа жетекшілік етті.

Ерте өмір

Саундерсон Каван округіне қарасты Белтурбет маңындағы Касл Саундерсон отбасының қара ошағында дүниеге келді. Ол Каван округі үшін Тори партиясынан парламент депутаты болған полковник Александр Саундерсон мен Сара Джулиана Максвеллдің кіші ұлы еді. Оның анасының әкесі Генри Максвелл, 6-шы Фарнхэм бароны болған. Ирландиялық Саундерсондар – 17 ғасырдағы көне әулеттің бір тармағы, бастапқыда Дарем аймағынан шыққан. Ал Линкольнширдегі тармағы, Саксбидің Саундерсондары 1723 жылға дейін Ирландиядағы Кастлтон виконты (1628 жылы құрылған) және Ұлыбританиядағы Саундерсон бароны (1714 жылы құрылған) титулдарын иеленді. Саундерсон шетелде, көбінесе Ницца қаласында жеке репетиторлармен білім алды және 1857 жылы қайтыс болған әкесінен кейін Каван округіндегі иеліктерін мұраға алды.

Мансап

Саундерсон алғаш рет 1865 жылы Ұлыбритания Парламентіне Каван округінен Палмерстондық либерал депутат ретінде сайланды. 1869 жылы ол консерваторға айналды. 1869 жылы Ирландия шіркеуін таратуға қарсылық көрсетуден басқа, ол осы кезеңде саяси қызығушылық немесе белсенділік танытпады. Саундерсон 1874 жылғы жалпы сайлауда «Үйді басқару лигасының» кандидаттары – Джозеф Биггар мен Чарльз Джозеф Фейге орынды жоғалтты. 1885 жылы ол қайтадан Парламентке үміткер болып, Солтүстік Армаг округінен консерватор ретінде сайланды. Осы кезде ол «Оранж орденінің» және унионисттік саяси қозғалыстың белгілі бір тұлғасына айналды. Саундерсон 1886 жылғы сайлауда Солтүстік Армагтағы мандатын сақтап қалды. Ол кейіннен Ирландиядағы унионисттік қозғалысты біріктіруді мақсат тұтқан «Ирландиялық унионисттік альянс» (IUA) партиясын құруға қатысты. 1891 жылы ол IUA-ның бірінші басшысы болды және өмірінің соңына дейін осы лауазымды иеленді. Саундерсон Парламенттегі келісімсіз сөздерімен танымал болды, ал достары мен қарсыластары оны «Биелейтін дервиш» деп атады. Ол 1898 жылы саяси қызметі үшін Ұлыбританияның Ең Құрметті Жеке Кеңесінің мүшесі болып тағайындалды. Ол Каван округінде бейбіт судья және лейтенанттың орынбасары болды, сондай-ақ 1859 жылы Каванның жоғары шерифі болып тағайындалды. 1901-1903 жылдары ол Белфасттағы «Оранж орденінің» ложасының бас шебері болды. Олардың төрт ұлы (олардың екеуі Ұлыбритания армиясының офицерлері) және бір қызы болды, оның ішінде: Роза Сара Саундерсон (1867–1952), 1892 жылы Генри Хасвеллдің ұлы майор Генри Нюгент Хедке үйленді. Сомерсет Фрэнсис Саундерсон (1868–1927), Джон М. Саттерфилдтің қызы Мари Саттерфилдке, сондай-ақ граф Франц Йозеф фон Лариштің бұрынғы әйеліне үйленді. Армар Дейроллс Саундерсон (1872–1952), 1906 жылы Джон Дастин Арчболдтың қызы Энн Миллс Арчболдқа үйленді. Олар ажырасып, 1922 жылы Багнор Манорында тұратын Роза Хоггқа (1955 жылы қайтыс болған) үйленді. Джон Вернон Саундерсон (1878–1960), 1910 жылы Генри Мулхолландтың қызы, 2-ші Дунлит бароны Ева Нора Хелен Мулхолландқа үйленді. Саундерсон жеке өмірінде яхтамен жүзуге құштар адам ретінде танымал болды, ал оның мінезі терең діни сезіммен сипатталды. 1910 жылы Портадаунда қоғамдық қаражат есебінен орнатылған ескерткіш ашылды.

Saunderson was first elected to the Parliament of the United Kingdom as the Palmerstonian Liberal member for Cavan in 1865. In 1869, he became a Conservative. Other than opposing the disestablishment of the Irish church in 1869, he otherwise gave little sign of political interest or activity at this stage. Saunderson lost his seat to the Home Rule League candidates, Joseph Biggar and Charles Joseph Fay, at the 1874 general election. In 1885, he stood again for Parliament and was elected as a Conservative for the North Armagh constituency. By this stage, he had become a prominent figure in the Orange Order and in the unionist political movement. He retained his North Armagh seat in the 1886 election. He was subsequently involved in organising the establishment of the Irish Unionist Alliance (IUA), a political party which sought to unite the unionist movement across Ireland. He became the IUA's first leader in 1891, a position which he held until his death. Saunderson became known for his uncompromising speeches in the House of Commons, and he was nicknamed "the Dancing Dervish" by friends and opponents. He was invested as a member of Her Majesty's Most Honourable Privy Council in 1898 in recognition of his political service. He was a Justice of the Peace and Deputy Lieutenant for Cavan, and was appointed High Sheriff of Cavan in 1859. He served as the grand master of the Orange Order lodge in Belfast from 1901 to 1903. Together the couple had four sons (two of whom were British Army officers) and a daughter, including:

Rosa Sarah Saunderson (1867–1952), who married Maj. Henry Nugent Head, a son of Henry Haswell Head, in 1892. Somerset Francis Saunderson (1868–1927), who married Marie Satterfield, a daughter of John M. Satterfield, and former wife of Count Franz Joseph von Larisch. Armar Dayrolles Saunderson (1872–1952), who married Anne Mills Archbold, a daughter of John Dustin Archbold, in 1906. They divorced and he married Mrs. Rose Hogg (d. 1955) of Bagnor Manor, in 1922. John Vernon Saunderson (1878–1960), who married Hon. Eva Norah Helen Mulholland, a daughter of Henry Mulholland, 2nd Baron Dunleath, in 1910. In his private life, Saunderson was well known as a keen yachtsman, and his character was deeply marked by stern religious feeling. In 1910, a statue, erected by public subscription, was unveiled at Portadown.

Ұрпақтар

1947 жылы оның немересі Александр Саундерсон (1917–2004) «Титаник» кемесінде қаза болған Джон Джейкоб Астор IV-нің шөбересі, Луиза ханшайымға (туған есімі Луиза Астор Ван Ален) және екі грузин Мдивани ханзадасының бұрынғы әйеліне үйленді. Олар Луиза ханшайымның 1998 жылы қайтыс болғанға дейін некеде болды. Оның қызы Роза арқылы ол американдық дүкендер желісінің бас директоры Себастьян С. Креждің қызы Рут М. Крежге үйленген полковник Генри Уильям Нугент Хедтің (1898–1964) әкесі болды. Белгілі спортшы, 1928 жылы ол Теодор және Кермит Рузвельтпен бірге аң аулады, ал 1933 жылы Рутқа үйленгенде ол оның куәгері болды.