Кіріспе
Жалпы спині 0 және жұп теңдігі бар мезон. Жоғары энергиялық физикада скалярлық мезон – жалпы спині 0 және жұп теңдігі бар мезон (әдетте JP=0+ деп белгіленеді). Псевдоскалярлық мезонмен салыстырыңыз. Алғашқы белгілі скалярлық мезондар 1950 жылдардың соңынан бері байқалды, ал 1980 жылдан бастап көптеген жеңіл және ауыр күйлердің саны артып келеді. Скалярлық мезондар көбінесе протон-антипротон аннигиляциясында, векторлық мезондардың радиациялық ыдырауында және мезон-мезон шашырауында байқалады.
In high energy physics, a scalar meson is a meson with total spin 0 and even parity (usually noted as JP=0+). Compare to pseudoscalar meson. The first known scalar mesons have been observed since the late 1950s, with observations of numerous light states and heavier states proliferating since the 1980s. Scalar mesons are most often observed in proton antiproton annihilation, radiative decays of vector mesons, and meson meson scattering.
Төменгі массалық диапазон
1950 жылдардың соңынан бері ең жеңіл скалярлы мезондар көбінесе сызықтық сигма моделі шеңберінде түсіндірілді, және көптеген теоретиктер әлі де скалярлы мезондарды псевдоскалярлы мезон мультиплетінің хиральдық серіктестері ретінде қарастырады. 1996 жылы Торнквист пен Роос σ мезонын жеңіл скалярлы мезонға лайықты үміткер ретінде қайта ұсынғаннан кейін, ең жеңіл скалярлы мезондарға деген қызығушылық қайта жанданып, олар терең зерттелді. 1977 жылы Джафф алғаш рет тетракварк мультиплеттерінің болу мүмкіндігін айтқаннан бері, кейбір теоретиктер ең жеңіл скалярлы мезондарды тетракварк немесе мезон-мезон "молекуласы" күйлері деп қарастырды. Тетракварк түсіндірмесі QCD-нің MIT Bag моделімен жақсы үйлеседі, онда скалярлы тетракварктардың массасы дәстүрлі скалярлы мезондарға қарағанда төмен болуы күтіледі. Бұл сурет скалярлы мезондардың кейбір тәжірибелік нәтижелермен сәйкес келеді, бірақ жиі хиральдық симметрияның бұзылуын және Грибовтың айтуынша, тривиальді емес вакуумдық күйдің болу мүмкіндігін назарға алмағандығы үшін сынға ұшырайды. Жеңіл скалярлы мезондардың кварк құрамын анықтауға көптеген әрекеттер жасалды, бірақ әлі бірлігіне келісім табылған жоқ.
Орташа ауқым
Түссіз скалярлы мезондарды терең зерттеу 1990 жылдардың ортасында Crystal Ball және Crystal Barrel эксперименттерімен басталды, олар 1 ГэВ/с² мен 2 ГэВ/с² арасындағы массалық диапазонға назар аударды. 1 ГэВ/с²-ден 2 ГэВ/с²-ге дейінгі массалық диапазондағы скалярлы мезондар, әдетте, орбиталық қоздырылуы L = 1 және спиндік қоздырылуы S = 1 бар дәстүрлі кварк-антикварк күйлері деп есептеледі, бірақ олар спин-орбиталық байланыстан туындайтын массалық айырмашылықтар ескерілгенде күтілетіннен ауырлау болып келеді. Скалярлы клейбол да осы массалық аймақта болуы күтіледі, ол дәстүрлі мезондар сияқты көрінеді, бірақ өте ерекше ыдырау сипаттамаларына ие. 1 ГэВ/с²-ден төмен массалық диапазондағы скалярлы мезондар әлдеқайда күмәнді және оларды әртүрлі тәсілдермен түсіндіруге болады.
Жоғарғы массалық диапазоны
Ауыр скалярлы мезондар шарм және/немесе төмен кварктарды қамтиды. Олардың бәрі 2 ГэВ/c2-ден жоғары массада болады және массалары айқын түрде ерекшеленеді, бұл оларды анықтауды жеңілдетеді және талдауларын оңайлатады.