Әзербайжан Ұлттық Тәуелсіздік Партиясы: Тарихы мен қызметі
Azerbaijan National Independence Party
Әзербайжанның Ұлттық Тәуелсіздік Партиясы (NIPA) – елде көп партиялық жүйені қайта орнатушы, тәуелсіздік күресінің бастаушысы. Тарихы, мақсаттары туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Әзірбайжан Ұлттық Тәуелсіздік партиясы – Әзірбайжандағы оңтүстік-оң саяси партия.
The National Independence Party of Azerbaijan is a centre right political party in Azerbaijan.
Тарих
НИПА 1992 жылғы 3-4 шілдеде құрылды және сол жылдың 17 шілдесінде Әділет министрлігінде ресми тіркелді, бұл Әзірбайжанда 70 жылдық кеңестік биліктен кейін көп партиялық жүйені қайта орнатуға әкелді. НИПА саяси билік үшін күрескен алғашқы саяси ұйым болды және оның партия басшысы Этибар Мамедов Әзірбайжан ұлттық азаттық қозғалысының жетекші тұлғаларының бірі еді. 1990 жылғы 26 қаңтарда Мәскеу қаласында 1990 жылғы 20 қаңтарда Бакуде Кеңес Одағы жасаған қырғынды айыптаған баспасөз конференциясын өткізген кезде Этибар Мамедов тұтқындалып, Лефортово түрмесіне қамалды. НИПА тәуелсіздік алғаннан бері елде өткен барлық сайлауларға қатысты. 1992 жылғы президент сайлауында Этибар Мамедов өзінің кандидатурасын кері тартып алды, бірақ үш жылдан кейін 1995 жылғы парламент сайлауында НИПА 8% шегін басып өтіп, демократияға қарсы үкімет тарапынан қойылған барлық кедергілерге қарамастан, жоғары заң шығарушы органға өкілдік алды. 1998 жылғы президент сайлауында Этибар Мамедов екінші орынды иеленді. НИПА 2000, 2005 және 2010 жылдарғы парламент сайлауларына да қатысты. 2003 жылы Этибар Мамедов НИПА құрамында 2003 жылғы 15 қазанда құрылған «Жеңіс» сайлау блогының кандидаты ретінде сайлауға қатысты. Сайлау қорытындылары бұрмаланды. 2004 жылғы жергілікті сайлауға қатысқан НИПА, биліктегі «Жаңа Әзірбайжан» партиясынан кейін, жергілікті депутаттар саны бойынша екінші орынды алды.
NIPA was founded on July 3–4, 1992 and was officially registered at the Justice Ministry on July 17 the same year, reestablishing multi party system in Azerbaijan after 70 years of Soviet rule. NIPA was the first political organization to struggle for political power and its party leader Etibar Mammadov was one of the leading figures of the Azerbaijani national freedom movement. While holding a press conference in Moscow City on January 26, 1990, on the massacres committed by the Soviet Union in Baku January 20, 1990, Etibar Mammadov was arrested and detained in the Lefortovo prison. NIPA has taken part in all elections held in the country since independence. In the 1992 presidential election, Etibar Mammadov took back his candidacy, but three years later, NIPA cleared the 8% barrier in 1995 parliamentary elections and thereby got represented in the supreme legislative body, despite all the obstacles set up by the more and more undemocratic government. In the presidential election of 1998,Etibar Mammadov came second. NIPA did also participate in 2000, 2005 and 2010 parliamentary elections. In 2003, Etibar Mammadov participated at the elections as the candidate of the election bloq “Qelebe” (victory), established within NIPA October 15, 2003. The results of elections were falsified. NIPA which joined 2004 municipal elections occupied the second place after New Azerbaijan Party, the ruling party, for number of municipal members.
Идеология және саяси ұстанымдар
Партияның басты мақсаты – ой-санада әзербайжандық идеясы мен жаңғыру принциптерін, дәстүр мен моральда консерватизмді, экономикада еркіндік пен әлеуметтік өмірде әділдікті қатар ұштастыру; сондай-ақ қоғам мен мемлекеттің бірлігі мен тұтастығын қамтамасыз ету. Партия елде демократия құру және заң үстемдігін орнату үшін күреседі, осы күрес оның қолдаушыларын қазіргі биліктің түрлі жазалау шараларына тоғыстырды.
The main purpose of the party is to combine the principles of Azerbaijanism and modernization in thought; conservatism in tradition and morality; liberty in economy; justice in social life, as well as achieving unity and integrity of the society and state. The party struggles for building democracy and establishing rule of law in the country, something that has exposed its supporters to various forms of punishments from the current regime.
Ұйым
НИПА – Әзірбайжан саясатындағы маңызды саяси партиялардың бірі, қоғамдық және әлеуметтік өмірде елеулі рөл атқарады. Партияның 73 аймақта жергілікті ұйымдары мен 40 000-нан астам мүшесі бар.
NIPA is one of the leading political parties in Azeri politics, playing an important role in public and social life, with local branches in 73 regions and more than 40 000 members.
Халықаралық желілер
Партия Халықаралық Демократиялық Одақ (IDU) мүшесі ретінде жақсы дамыған халықаралық желіге ие, IDU – 63 елден астам 82 оңшыл орталық партиялардың жұмыс істейтін бірлестігі. 1996 жылы NIPA одақтың қауымдастырылған мүшесі болды, ал 1999 жылдың мамыр айынан бастап толық мүше болып табылады. Партия жетекшісі Этибар Мамедов IDU төрағасының орынбасары.
The party has a well developed international network, as a member of the International Democrat Union IDU, a working association of over 82 centre right parties from over 63 countries. In 1996 NIPA became associative member of the union and is a full member since May, 1999. The leader of the party, Etibar Mammadov is one of the vice chairmen of IDU.