Кіріспе
Британдық полиция қызметкері, шотланд актері және жазушысы Иэн Уорвик Блэр, Барон Блэр (19 наурыз 1953 жылы туған) – 2005 жылдан 2008 жылға дейін Метрополитен полициясының комиссары қызметін атқарған және Метрополитен полиция қызметіндегі жоғарғы дәрежелі офицер болған британдық зейнеткер полиция қызметкері. 1974 жылы ол бітірушілерге арналған бағдарлама бойынша Метрополитен полициясына қабылданды және Лондонда 10 жыл қызмет етті. Теміз өзені аймағы полициясының бас констеблінің орынбасары ретінде ол Ньюбери айналма жолының құрылысына байланысты наразылықтарды басқарды, содан кейін Суррей полициясының бас констеблі болды, ал 2005 жылдың қаңтарында Метрополитен полициясының комиссары болып тағайындалды. Оның қызмет мерзімінде Жан-Шарль де Менезес есімді кінәсіз адамды қателікпен атып алу оқиғасы болды, бұл полиция есептеріндегі қайшылықтарға әкелді, ал оның нәсілдік мәселелерге қатысты пікірлері этникалық азшылық өкілдерінен құралған полиция қызметкерлері арасында дау тудырды. 2008 жылдың қазан айында ол Лондон мэрі Борис Джонсонмен келіспеушіліктерге байланысты желтоқсан айында лауазымынан кететінін хабарлады. Блэр 2010 жылдың шілдесінде өмір бойына берілетін теңдік атағын алды.
the Scottish actor and author
Ian Warwick Blair, Baron Blair of Boughton, (born 19 March 1953) is a British retired policeman who held the position of Commissioner of Police of the Metropolis from 2005 to 2008 and was the highest ranking officer within the Metropolitan Police Service. He joined the Metropolitan Police in 1974 under a graduate scheme, and served 10 years in London. As deputy chief constable of Thames Valley Police, he handled the protests over the construction of the Newbury bypass, and then became chief constable of Surrey Police, before being appointed deputy commissioner of the Metropolitan Police, and then commissioner in January 2005. His term of office saw the mistaken shooting of an innocent man, Jean Charles de Menezes, which resulted in contradictory police reports, and his comments on race caused some controversy among ethnic minority police officers. In October 2008 he announced that he would step down from the post in December after disagreements with Boris Johnson, the Mayor of London. Blair was appointed as a crossbench life peer in July 2010.
Ерте өмір
Иан Блэр 1953 жылы Честер қаласында Джим мен Шила Блэрдің отбасында дүниеге келді. Оның әкесі мансабының көп бөлігін Lever Brothers компаниясында жұмыс істеп, ақырында Мерсисайдтегі Порт Санлайт портының басқарушысы болды. Оның анасы Шеффилд қаласынан шыққан, ал әкесі 1930 жылдардағы Ұлы депрессия кезінде ауыр зиянға ұшырағанға дейін болат саудагері болып жұмыс істеген. Блэр мен оның бес жыл үлкен ағасы Сэнди екеуі де әкесінің інісінің қаржысымен жеке мектепке оқуға жіберілді, ол сәтті дәрігер болатын. Блэрдің ағасы Сэнди заң фирмасында жұмыс істеу үшін мектепті ерте тастады. Оның туысы тарихшы Джон Фаувел болды. Блэр Шропшир графтығындағы Веллингтон қаласындағы Врекин колледжіне оқуға жіберілді. Джим Блэр ұлының, әкесі (Ианның әкесі) сияқты дәрігер болуын қалаған, бірақ Иан қарсылық көрсетіп, медициналық мансапқа кедергі келтіретінін білгендіктен O деңгейі бойынша биологияны оқудан бас тартты. Оның бастапқыда университетке түсуге ниеті болмады, себебі оның ата-анасы мен ағасы ешқайсысы да жоғары білім алмаған. Дегенмен, Врекиндегі бір ұстазы оны Оксфордтағы Крайст-Черч колледжіне түсуге шабыттандырды.
Полициядағы алғашқы қызметі
Блэр 1974 жылы «Жоғары әлеуетті түлектерді дамыту» бағдарламасы бойынша Метрополитен полициясына қосылды. Ол Лондонның Сохо ауданында констебль дәрежесінде қызметке түсті, ал келесі 10 жылда Лондон орталығындағы униформа киген және CID бөлімдерінде сержант және инспектор болып жұмыс істеді. 1985 жылы ол полицияның зорлау қылмыстарын тергеу тәсілдерін сынаған кітап жазды. 1985 жылы Блэр Солтүстік Лондонның Кентиш Таун қаласында жетекші инспектор болып тағайындалды. Ол 1987 жылғы Кингс-Кросс өртіндегі құрбандарды анықтауға жауапты болды. 1988 жылы ол қылмыстық тергеуді қайта ұйымдастыру жобасын басқарып, суперинтендант шеніне жетті. 1991 жылы полиция инспекциясында штаб офицері болып, бас суперинтендант шеніне ие болды. 2003 жылы полиция қызметіне сіңірген қызметтері үшін туған күніне орай орденмен марапатталды, ал 2003 жылдың 7 қарашасында королеваның өкілі арқылы рыцарь атағы берілді. Блэр бұрынғы Метрополитен полициясының комиссары Сэр Джон Стивенс басшылығымен комиссардың орынбасары, ал одан бұрын Суррей полициясының бас констеблі болған.
Жан-Шарль де Менездің атылуы
Билік басында бірнеше ай өткен соң Жан-Шарль де Менезес қарулы полиция тарапынан, оны қате түрде қанағаттандырушы (суицидші) деп санай отырып, атып өлтірді. Оқтар атқаннан кейін Блэр Тәуелсіз полиция шағымдар комиссиясының (IPCC) төрағасына телефон соғып, Ішкі істер министрлігіне «Стоквеллде болған оқ ату туралы IPCC-ге хабарланбайды және оларға қазіргі уақытта оқиға орнына кіруге рұқсат берілмейді» деген хат жазды. Блэр оқ ату алдында ескерту жасалғанын мәлімдеді. IPCC кейіннен жалған мәлімдеме болып шыққан және тергеуді кешіктіруге тырысқан деген айыптаулар бойынша тергеу жүргізді. 2007 жылдың 2 тамызында IPCC Блэрге қатысты айыптауларды растау мүмкін болмағанын жариялады, керісінше, жұртшылықты адас тұрғызғаны үшін полиция комиссары Энди Хейманды кінәлады, ол кінәсіз адамның өлтірілгеніне күдік білдірмеді және баспасөзге қайшы мәлімдемелер жасады. Блэр де Менезестің атылуының жаңылыс екенін білгеннен кейін, ол қысқа мерзімге отставкаға кетуді ойлады. Тәуелсіз полиция шағымдар комиссиясы (IPCC) қасақана оқ атуды тергеген кезде, оның орынбасары Брайан Пэддик оқ атудан алты сағат өткен соң Блэрдің жеке кеңсесінің бір қызметкерінің дұрыс емес мақсатқа ие адамды таңдағанына сенгенін мәлімдеді. Бұл мәлімдемеге Нью-Скотланд-Ярд қарсылық білдірді, ал Пэддик бұл оны жалған айыптаумен тең екенін айтты. 2006 жылдың маусым айында Полиция шағымдары жөніндегі тәуелсіз комиссияның құпия баяндамасының көшірмесі жарияланып, одан әрі сынға ұшырады және отставкаға кетуге шақырды. 2007 жылдың 1 қарашасында сот қалалық полицияны денсаулық және қауіпсіздік заңнамасын бұзғаны үшін кінәлі деп тапты, 19 «өте ауыр қателіктерді» атап көрсетті, бірақ бұл «өте ерекше жағдайлардағы оқшауланған бұзушылық» екенін айтты. Блэр бір аптадан кейін Лондон Ассамблеясының сенімсіздік дауысын қабылдамады. Блэрге Метрополитен полициясының қолдауы жалғасты, оның басшысы Блэр ұсынған ешқандай отставканы қабылдамайтынын мәлімдеді.
Терроризм
2005 жылдың қарашасында сотсыз ұстау туралы ұсыныстарға байланысты туған дау Блэрді полицияның "саясиландырылып жатыр" деген айыптамаларға қатыстырды, себебі ол және басқа да жоғары лауазымды полиция қызметкерлері терроризм күдіктілерін 90 күнге ұстау туралы үкіметтік ұсыныстарды қолдау үшін депутаттарға лобби жасағандары белгілі болды. 2006 жылғы Forest Gate операциясының сәтсіз аяқталуынан кейін бірнеше дереккөз Блэрді қайтадан отставкаға кетуге шақырды. Премьер-министр Тони Блэр (туысқан емес) Комиссарды қолдайтынын растады. BBC Radio 4 радиосына берген сұхбатында (Сэр Ян) Блэр ислам терроризмі "азаматтар үшін салқым соғыс немесе Екінші дүниежүзілік соғысқа қарағанда әлдеқайда қауіпті" екенін мәлімдеді. Екінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан азаматтардың саны шамамен 47 миллионға жетеді.
ИТ-шарт
2008 жылдың 28 шілдесінде Метрополитен полициясы Блэрдің, Энди Миллердің, Блэрдің көп жылдық досының консультациялық компаниясы Impact Plus ұтып алған, Метрополитен полициясымен жасалған 3 миллион фунт стерлингтік бірнеше IT келісімшарттары бойынша тергеу жүргізуді сұрады. Комиссар қандай да бір құқық бұзушылық жасағанын жоққа шығарып, "Метрополитен полиция қызметі мен МПА-ға [Миллермен] қарым-қатынасым туралы толық ашық және тура айттым" деді. Ол Миллермен байланысын жазбаша түрде көрсеткенін және бағалау процесіне қатыспағанын мәлімдеді. Дегенмен, баспасөзде басқа бір компанияның Impact Plus ұтып алған келісімшартқа қарамастан, оның ұсынысы жеңімпаз ұсыныстың үштен бір бөлігіне тең болса да, қабылданбағаны туралы ақпараттар жарияланды.
Растық қатынастар
2006 жылдың қаңтар айында ол ақ нәсілді адамдарға қарсы қылмыстарды, мысалы, Том ап Рис Прайстің өлтірілуін, этникалық азшылықтарға қарсы қылмыстарға қарағанда теңгерімсіз жариялағаны үшін БАҚ-ты институционалды түрде нәсілшіл деп сипаттады. Мысал ретінде, ол 2002 жылы Сохам қаласында екі қыздың өлтірілуін келтірді. Оның сөзінше, «ешкім» бұл оқиғаның неге осыншалықты кең таралғанын түсінбеді. Бірақ ол Холли Уэллс пен Джессика Чэпменнің ата-аналарынан кешірім сұрауға мәжбүр болды. 2006 жылдың желтоқсанында Метрополитен полициясының түлектер жиынында аты-жөні аталмаған мұсылман полицей Блэрмен қол алысудан бас тартты, діни себептерді келтіріп, онымен суретке түсуден де бас тартты, себебі оның суреті «пропагандалық мақсаттарда» қолдануы мүмкін деп қорқыды. Шотландиялық полиция мәліметінше, Блэр оның бас тартуының негізділігіне күмән келтірді. 2008 жылдың маусым айында командир Шабир Хуссейн нәсілдік дискриминацияға байланысты бірнеше рет қызметке көтерілуден бас тартылғанын мәлімдеді, тікелей Блэрдің ақ офицерлердің «алтын шеңберіне» жақтау үшін және қара және азиялық үміткерлердің, олар қызметке көтерілуге жақсы білікті болса да, өтініштерін қабылдамау үшін ықпалын пайдаланғанын айтты. Тағы бір жағдайда, елдегі ең жоғары дәрежелі азиялық полицей Тарик Гаффур Олимпиада қауіпсіздігін жоспарлауда Блэр тарапынан шеттетілуі және терроризм күдіктілерін 42 күнге қамауға алу туралы жаңа заңға қатысты алаңдаушылықтарын жасыруды сұрағаны үшін еңбек сотына шағымдануды қарастырды. Келесі баспасөз конференциясында Гаффур Блэрмен жеке кездесуде, ол заңдық шараларға бармаса, оны лауазымынан аламын деп қорқытқанын мәлімдеді.
Құпия түрде жазылған телефон сөйлесулері
2006 жылдың наурыз айында 2005 жылдың соңында ол бірнеше телефондық әңгімені, оның ішінде Бас прокурор Лорд Голдсмитпен болған әңгімені құпия түрде таспаға түсіргені белгілі болды. Блэр өзінің басшыларынан бұрын-соңды болмаған жазбаша ескерту алды, бірақ Метрополитен полициясының төрағасы оның іс-әрекетін "толыққанды қабылдауға келмейтін" деп бағалап, бұл отставкаға себеп болатын мәселе емес деді. Таспаға түсіру заңға қайшы емес еді және жазбашы болмаған кезде оның сөздерін дәл жазу үшін жасалған деп хабарланды.
Бірыңғай полиция күштері
Блэр бүкіл Лондон үшін бір полиция күшін құруды қалайтынын айтты, бұл пікірді Кен Ливингстон да қолдайды. Оның ойынша, Лондон қалалық полициясы мен Британдық көлік полициясының функциялары Метрополитен полициясына қосылуы керек. Метрополитен полициясы бұған дейін бір полиция күшінің (Royal Parks Constabulary) міндеттері мен функцияларын қабылдады. Дегенмен, Лондон қалалық полициясы мен Британдық көлік полициясы бұл ұсынысқа қарсы күшті наразылық білдірді, ал Ішкі істер министрлігі Лондонда полиция қызметін қайта ұйымдастыру жоспарында жоқ екенін мәлімдеді. Британдық көлік полициясының жұмысын тексерудің нәтижелерін жариялау, Бас прокурордың алаяқтыққа қатысты ұлттық сараптамасы және Англия мен Уэльсте полицияны біріктіру туралы ұсыныстардың тоқтатылуы, жақын арада Лондонда полиция күштерін біріктіру мүмкіндігін жоққа шығарады.
Брайан Хоу
Блэр 78 полицей қызметкерінің наразы Брайан Хоудың плакаттарын тәркілеу операциясына қатысқандығы үшін сынға ұшырады. Ол бастапқыда Метрополитен полициясының бас басқармасына операцияға 7200 фунт стерлинг жұмсалғанын айтқаннан кейін, кейіннен шығын 27000 фунт стерлинг құрағаны белгілі болды.
Сырғанақтың түсініктемелері
2006 жылы "Таймс" газетіне берген сұхбатында Блэр Лондонның Харрингэй ауданында есіктерді құлыптамай қоюға болатындай қауіпсіз екенін айтты. Полиция басқармасының мүшесі Дэмиан Хокни Блэрдің бұл сөздерін "шын мәнінде таңғажайып" деп бағалады.
Баломб көшесіндегі қоршауға қатысы бар деген дәлелсіз мәлімдемелер
The Guardian 30 наурыз 2007 жылы Блэрдің 1975 жылдың 6 желтоқсанындағы Балкомб көшесіндегі қоршауға қатысуы туралы айтқандары мен сол кездегі басқа қатысушылардың естеліктері арасындағы қарама-қайшылықтарды толық баяндайтын мақала жариялады. 2006 жылғы сұхбатында Блэр: "Біз бұрылысқа келдік, ал онда машина тұрды. Бұл өте шешуші сәт болды. Мен келесі жарты сағатты бұта сияқты жасырумен өткіздім деп ойлаймын. Олар машинадан шығып, бізге атуды бастады. Ешқандай жауап беруге қаруыңыз болмағанда атылу сезімі қызықты. Мен осы жұмысты ұнаттым" деді. Бұл айқын қарама-қайшылықты байқаған журналист Джон Пурнеллге хабарласты, ол өзінің әріптесі Фил Маквеймен бірге Балкомб көшесіндегі топпен алғашқылардың бірі болып кездескен. Пурнелл: "Мен Иан Блэрді ешқашан Балкомб көшесімен байланыстырмадым, және оның [террористердің] машинадан шығып, машинадан шыққанда оларға атылғанын көргені туралы айтқаны мүлдем мүмкін емес" деді. Блэр ИРА мүшелерінің машинадан шығып, атуын жеке көрмегенін мойындады және: "Мен оны көрмедім және көргенімді айтпадым" деді.
Отставка
2008 жылдың мамыр айында баспасөзде Блэрдің Метрополитен полиция қызметінің комиссары лауазымындағы келісімшарты 2010 жылы бітіп, жаңадан бекітілмейтіні хабарланды. 2008 жылдың 2 қазанында Блэр 2008 жылдың 1 желтоқсанынан бастап Метрополитен полиция комиссары лауазымынан кетіп жатыр екенін мәлімдеді. Ол Лондон мэрі Борис Джонсонның қолдау көрсетпегенін айтып, "мэрдің қолдауы болмаса, мен осы қызметімді жалғастыра алмаймын" деді. Ішкі істер министрі Жаки Смит және премьер-министр Гордон Браун Блэрдің қызметіне құрмет көрсетті. Сэр Пол Стивенсон 2008 жылдың 28 қарашасында лауазымға кірісті. Блэр толық полиция зейнетақысына құқылы, оның шамамен жылына 160 000 фунт стерлинг құрайды, бұл оның 240 000 фунт стерлингтік комиссарлық жалақысына сәйкес есептелген.
Пирлік пен Лордтар палатасы
2010 жылдың мамыр айында Блэр парламентте тәуелсіз сенат депутаты (өмірлік теңеу) болып тағайындалды және 2010 жылдың 20 шілдесінде Чешир графтығындағы Боттоннан Барон Блэр атанды. Ол "Тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қарсы" заң жобасы жөніндегі бірлескен комитеттің мүшесі.
Комиссиялар мен тексерулер
2010 жылы Блэр «Демос» ұйымы жүргізген Өлімге көмектесу жөніндегі комиссияда қызмет етті, содан кейін заңды өзгертуді қолдады. Сол жылы Рома Хупер, Пол Макдауэлл, Дейм Энн Оуэрс, Джавед Хан, Джон Торнхилл және Питер Оборнмен бірге, ол бір жылдық Қоғамдық бақылау немесе қамау Ұлттық сауалнамасын жүргізген тергеу тобын құрды, бұл сауалнама төмен деңгейдегі қылмыстар үшін қысқа мерзімді түрме жазасынан гөрі қоғамдық жазалаудың тиімділігін зерттеді.