Кіріспе

Минутына нақты текше фут (ACFM) – көлемдік ағынның бірлігі. Оны көбінесе үрлегіштер мен компрессорларды өндірушілер қолданады. Бұл – кіріс жағдайларына сәйкес газдың нақты жеткізілімі, ал минутына кубикалық фут (CFM) – бұл нақты емес термин, оны тек жалпы мағынада қолдану керек және түсіндірместен нақты анықтама ретінде қабылдауға болмайды. Көлемдік сыйымдылық бірлікке кіретін ауаның немесе басқа газдың көлемін көрсетеді, сондықтан оны көбінесе «кіріс минутына кубикалық фут» (ICFM) деп атайды. Минутына нақты текше фут – газ бен ауаның жүйедегі кез келген нүктеде, оның тығыздығына қарамастан ағып тұратын көлемі. Егер жүйе ауаны дәл «стандартты» жағдайда жылжытса, онда ACFM минутына стандартты кубикалық футқа (SCFM) тең болады. Дегенмен, мұндай жағдай көбінесе туындамайды, себебі осы екі анықтама арасындағы ең маңызды айырмашылық – қысым. Ауаны жылжыту үшін оң қысым немесе вакуум жасалуы керек. Егер ауаның немесе басқа газдың стандартты кубикалық футына оң қысым қолданса, ол кішірейеді. Газдың стандартты кубикалық футына вакуум қолданса, ол кеңейеді. Газ қысымға немесе сиретілгеннен кейін алатын көлемі оның «нақты» көлемі деп аталады. Газ сығылатындықтан, минутына кубикалық фут (CFM) термині белгілі бір нүктеден өтетін газ массасына қатысты беймағына. Егер қысым екі есеге артса, онда идеалдық газ үшін минутына кубикалық фут мөлшерімен бірдей ағын жылдамдығында газдың массасы да екі есеге артады. Мысалы, центробегтік желдеткіш – тұрақты CFM құрылғысы немесе тұрақты көлемді құрылғы, яғни тұрақты желдеткіш жылдамдығында центробегтік желдеткіш тұрақты массаның орнына тұрақты көлемдегі ауаны сорады. Бұл жүйедегі ауа жылдамдығы желдеткіш арқылы массалық ағынның өзгеруіне қарамастан, тұрақты екенін білдіреді.

Стандартты текше фут/минут

Стандартты текше фут минутына (SCFM) – қысым, температура және салыстырмалы ылғалдылықтың «стандартталған» жағдайлар жиынтығына сәйкес түзетілген көлемдік ағын жылдамдығы. Стандартты жағдайлар көбінесе 14,7 псиа, температура 70°F және салыстырмалы ылғалдылық 0% ретінде анықталады, бірақ қолданылатын «стандартқа» қарай бұл шарттар өзгеруі мүмкін. (Температура және қысымның стандартты жағдайларын қараңыз).

Минутына нормальды текше фут

Нормальды текше фут минутына (NCFM) – 14,7 псия қысым, 68°F температура және 36% салыстырмалы ылғалдылық сияқты қалыпты жағдайлардағы ауа мөлшері. Дегенмен, қалыпты жағдайдың қандай екендігіне қатысты жалпыға қабылданған анықтама жоқ.

Авиациялық тегін жеткізу

Тегін ауа жеткізу (FAD) – кіріс жағдайындағы жеткізілген ауа мөлшерін, яғни "тегін ауа" деп аталатын ауаны көрсетеді.

Орталықтан тыс желдеткіштің номиналды

Центрифугалы желдеткіштердің жұмыс кестелері мен сызықтарында көрсетілген мәндер стандартты кубтық футқа (SCFM) негізделген. Желдеткіш өндірушілер стандартты ауаны таза, құрғақ ауа ретінде анықтайды, оның тығыздығы бір кубтық футқа 0,075 фунт масса, теңіз деңгейіндегі атмосфералық қысымы 29,92 дюйм сынап және температурасы 70°F. Стандартты ауадан өзге жағдайларда жұмыс істейтін центрифугалы желдеткішті таңдау статикалық қысымды және тежегіш ат күшін түзетуді талап етеді. Ауа көлемі берілген жүйеде өзгермейді, себебі желдеткіш ауа тығыздығына қарамастан, ауаның бірдей мөлшерін жылжытады. Егер центрифугалы желдеткіш стандартты емес тығыздықта жұмыс істеуге тиіс болса, онда статикалық қысым мен тежегіш ат күшіне түзетулер енгізілуі керек. Теңіз деңгейінен жоғарырақ және 70°F-тан жоғары температурада ауа тығыздығы стандартты тығыздықтан (0,075 фунт бір кубтық футқа) төмен болады. Жоғары температурада үздіксіз жұмыс істеуге арналған центрифугалы желдеткіштерді ауа тығыздығын түзетуді ескере отырып таңдау қажет. Центрифугалы желдеткіш – тұрақты көлемді құрылғы, ол екі түрлі температурада да бірдей ауа мөлшерін жылжытады. Мысалы, егер центрифугалы желдеткіш 70°F температурада 1000 CFM жылжытса, ол 200°F температурада да 1000 CFM жылжытады. Центрифугалы желдеткішпен берілетін ауа көлемі тығыздыққа тәуелді емес. Дегенмен, 200°F ауа 70°F ауадан әлдеқайда жеңіл болғандықтан, центрифугалы желдеткіш аз статикалық қысым тудырады және аз тежегіш ат күшіне ие болады. Егер центрифугалы желдеткіш белгілі бір CFM және статикалық қысым үшін стандартты емес жағдайларда таңдалса, жаңа жағдайға сәйкес келетін дұрыс өлшемдегі желдеткішті таңдау үшін ауа тығыздығын түзету коэффициенті қолданылуы тиіс. 200°F ауа 70°F ауаның салмағының 80% ғана болғандықтан, центрифугалы желдеткіш аз қысым тудырады. 200°F температурада қажетті қысымды алу үшін конструктор стандартты жағдайдағы қысымды ауа тығыздығын түзету коэффициентімен 0,8 (яғни, 0,8/1,0) көбейтуі керек, сонда ғана жүйе дұрыс жұмыс істейді. 200°F температурадағы нақты ат күшін алу үшін конструктор стандартты жағдайдағы тежегіш ат күшін ауа тығыздығын түзету коэффициентіне көбейтуі керек.

Ауа қозғалысы және бақылау қауымдастығының желдеткішінің рейтингі

Орталықтан бұрушы желдеткіштің өнімділік кестелері, берілген CFM және статикалық қысым үшін стандартты ауа тығыздығында (0,075 фунт/куб фут) желдеткіштің минуттық айналымдары (RPM) және тоқтату ат күшінің қажеттіліктерін көрсетеді. Егер орталықтан бұрушы желдеткіштің жұмысы стандартты жағдайларда болмаса, өнімділік кестелеріне ену алдында оның көрсеткіштері стандартты жағдайға келтірілуі керек. Ауа қозғалысы және бақылау қауымдастығы (AMCA) бағалаған орталықтан бұрушы желдеткіштер, осы типтегі желдеткіштерге тән орнатуларды имитациялайтын сынақ құрылғылары бар зертханаларда сыналады. Әдетте, олар AMCA 210 стандартында белгіленген төрт стандартты орнату түрінің бірі ретінде сыналып, бағаланады. AMCA 210 стандарты, берілген айналу жылдамдығында ауа ағынының мөлшері, қысым, электр қуаты және энергия тиімділігін анықтау үшін жабық желдеткіштерде зертханалық сынақтарды жүргізудің бірыңғай әдістерін анықтайды. AMCA 210 стандартының мақсаты – әртүрлі өндірушілер ұсынатын көрсеткіштердің бірдей негізде болуын және салыстырылуын қамтамасыз ету үшін желдеткіштерді сынаудың нақты процедуралары мен шарттарын белгілеу. Осы себепті желдеткіштерді SCFM шамасында бағалау қажет.