Кіріспе

17 ғасырдағы ағылшын ғылымының шебері Сэр Сэмюэл Морланд, 1-ші баронет (1625 – 30 желтоқсан 1695), немесе Морланд, 17 ғасырдағы ағылшын академигі, дипломаты, шпион, өнертапқышы және математигі. Ол есептеу техникасы, гидравлика және бу күші салаларындағы алғашқы жетістіктерімен танымал, көп салалы ғылымның қайта жаңғыртушысы.

Білім

Беркширдегі Сулхамстед Баннистер шлютерінің ұлы Томас Морленд, ол 1649 жылы Винчестер колледжінде және Кембридждегі Магдалина колледжінде білім алды, онда ол 1649 жылы стипендиянт болды. Математиканы зерттеуге көп уақыт арнаған Морланд, сонымен қатар шебер латинист болды және грек, еврей және француз тілдерін жетік меңгерді – сол кезде мәдениет пен дипломатия тілі. Кембриджде оқытушы болып жұмыс істеген кезде ол алғаш рет Сэмюэл Пеппсті кездестірді, олар өмір бойына дос болды.

Дипломат

Ол қоғамдық істерді мұқият қадағалап, Кембриджді тастап, мемлекеттік қызметке түсті. 1653 жылы ол Швецияға саяхат жасады, ал 1655 жылы Оливер Кромвель оны Италияға Савой герцогының вальденстерге жасаған қиянаттарына қарсы наразылық білдіру үшін жіберді. Ол Женевада біраз уақыт елшілік қызметін атқарды, сонымен қатар 1658 жылы Лондонда жарық көрген «Пьемонт аңғарларындағы евангелистік шіркеулер тарихы» атты кітап жазды.

Шпион

Джон Турлоның хатшысы болып қызмет еткенде, Морланд Комонвеллдің тыңшылықпен айналысатын шенеунігі болды. Ол, Сер Ричард Уиллис, Турло және Ричард Кромвельдің болашақ король Чарльз ІІ-ні өлтіру жоспарын білгеннен кейін, Комонвелл үкіметіне көңілі толып, наразы болды деген қауесет бар. Екі жақты агент ретінде Морланд, патшалықты қайта орнатуға жұмыс істей бастады, тыңшылық және криптография салаларындағы қызметтері кейіннен корольдің қызметіне қабылдануына көмектесті. 1660 жылдары ол 19 және 20 ғасырларда кең таралған шифрлау әдісі – колонкалық транспозицияны ойлап тапқан болуы мүмкін.