Вьетнам соғысы аяқталғанда 1975 жылы Оңтүстік Вьетнамнан АҚШ және басқа елдерге балаларды эвакуациялау операциясы ("Babylift"). 3300-ден астам бала құтқарылды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1975 жылы Вьетнам соғысының соңында Оңтүстік Вьетнамнан балалардың жапсақ эвакуациясы
1975 mass evacuation of children from South Vietnam at the end of the Vietnam War
"Babylift" операциясы – Вьетнам соғысының соңында (Саигонның құлауына да қараңыз), 1975 жылдың 3-26 сәуір аралығында Оңтүстік Вьетнамнан балаларды АҚШ-қа және басқа батыс елдеріне (Австралия, Франция, Батыс Германия және Канада сияқты) жапсақ көшіруге берілген атау. АҚШ-тың Оңтүстік Вьетнамнан соңғы рейсіне дейін 3300-ден астам нәресте мен бала әуемен эвакуацияланды, бірақ нақты саны туралы әртүрлі мәліметтер бар. "Жаңа өмір" операциясымен бірге, Вьетнам соғысының соңында Оңтүстік Вьетнамнан 110 000-нан астам босқын көшірілді. Мыңдаған бала Вьетнамнан әуемен эвакуацияланып, әлемнің түкпір-түкпіріндегі отбасыларға асырап алынды.
Operation Babylift was the name given to the mass evacuation of children from South Vietnam to the United States and other western countries (including Australia, France, West Germany, and Canada) at the end of the Vietnam War (see also the Fall of Saigon), on April 3–26, 1975. By the final American flight out of South Vietnam, over 3,300 infants and children had been airlifted, although the actual number has been variously reported. Along with Operation New Life, over 110,000 refugees were evacuated from South Vietnam at the end of the Vietnam War. Thousands of children were airlifted from Vietnam and adopted by families around the world.
Шолу
Наурыз айында Вьетнамның орталық Дананг қаласы түскеннен кейін, Сайгонға шабуыл жасалып, қалаға артиллериялық оқтар түсірілген кезде, 1975 жылғы 3 сәуірде АҚШ президенті Джеральд Форд АҚШ үкіметінің әскери әуе көлігі басқармасының (MAC) C-5A Galaxy және C-141 Starlifter жүк ұшақтарымен 30 жоспарланған рейс арқылы Сайгоннан жетімдерді әуемен шығара бастайтынын жариялады. Бұл операцияға АҚШ Әуе күштерінің 62-ші әуе көлігі бригадасы, генерал-майор Эдвард Дж. Нэштің басшылығымен қатысты. Holt International балаларды асырап алу агенттігі, сондай-ақ Вьетнам балаларының достары (FCVN), Барлық балалардың достары (FFAC), Католик көмек көрсету қызметі, Халықаралық әлеуметтік қызметтер, Халықаралық жетімдер және Перл С. Бак қоры сияқты қайырымдылық ұйымдары үкіметке Вьетнамдағы өздерінің мекемелеріндегі жетімдерді эвакуациялауға көмектесуді сұрады. "Үнсіздік бұзылды" атты кітабында Childhelp (сол кездегі Халықаралық жетімдер) ұйымының негізін қалаушылары Сара О'Мира мен Ивон Федерсон генерал-лейтенант Льюис Уильям Уолттан азиялық-американдық жетімдерге үй табу және эвакуациялауға көмектесу туралы өтініш білдіргенін айтады. Ұшулар солтүстік вьетнамдық армия мен Вьетконг әскери бөлімшелерінің Тан Сон Нхут әуе базасына жасаған артиллериялық шабуылдары ұшақтардың қанатын соғу мүмкін болмай қалғанға дейін жалғасты. 2500-ден астам бала АҚШ және оның одақтастарының отбасыларына асырап берілді. Операцияның мақсатқа сайлығы күмәнді болды, себебі эвакуация балалардың мүддесіне жата ма деген сауал туды, сондай-ақ барлық балалардың жетім екеніне сенім болмады. Фредерик М. "Скип" Беркл кіші Operation Babylift операциясының медициналық директоры болды. Ол Сайгондағы жетімдерді жинап, Филиппиндегі Кларк әуе базасына (Clark AB) бірге жетелеп, Тынық мұхиты арқылы Лос-Анджелес және содан кейін Лонг-Бич теңіз күштеріне қолдау көрсету базасына дейін Боинг 747 ұшағымен оларға күтім жасады.
With the central Vietnamese city of Da Nang having fallen in March, and with Saigon under attack and being shelled, on April 3, 1975, U. S. President Gerald Ford announced that the U. S. government would begin airlifting orphans out of Saigon on a series of 30 planned flights aboard Military Airlift Command (MAC) C 5A Galaxy and C 141 Starlifter cargo aircraft operated by 62nd Airlift Wing of the United States Air Force under the command of Major General Edward J. Nash. Adoption agency Holt International as well as service organizations including Friends of Children of Viet Nam (FCVN), Friends For All Children (FFAC), Catholic Relief Service, International Social Services, International Orphans and the Pearl S. Buck Foundation petitioned the government to help evacuate the various orphans in their facilities in Vietnam. In their book, Silence Broken, Childhelp (International Orphans at the time) founders Sara O'Meara and Yvonne Fedderson chronicle their request from Lieutenant General Lewis William Walt to help with evacuations and finding homes for the Asian American orphans. Flights continued until artillery attacks by North Vietnamese Army and Viet Cong military units on Tan Son Nhut Air Base rendered airplane flights impossible. Over 2,500 children were relocated and adopted out to families in the United States and its allies. The operation was controversial because there was question about whether the evacuation was in the children's best interest, and because not all the children were orphans. Frederick M. "Skip" Burkle Jr. served as the medical director of Operation Babylift. He gathered the orphans in Saigon, accompanied them to Clark AB (Air Base) in the Philippines, and continued to care for them on the Boeing 747 across the Pacific Ocean to Los Angeles and then Long Beach Naval Support Activity.
Ұшақ апаты
C 5A Galaxy ұшағы, сериялық нөмірі 68 0218, 1975 жылғы 4 сәуірде сағат 16:00-ден кейін Тань Сон Нхут әуежайынан ұшып, "Babylift" операциясының алғашқы миссиясын орындады. Ұшып шыққаннан кейін 12 минут өткен соң, төменгі артқы фюзеляж жарылып, жарылыс болғандай сезілді. Артқы жүк есігінің құлыптары бұзылып, есік ашылып, бөлініп, күрт қысым төмендеді. Рул мен лифтіні басқаруға арналған кабельдер қиылып, тек бір аэрон мен қанат спойлері ғана жұмыс істеді. Төрт гидравликалық жүйенің екеуі істен шықты. Ұшу экипажы басқару элементтерімен күресіп, газды реттеу арқылы ұшақтың бағытын түзетуге тырысты, сондай-ақ жұмыс істейтін аэрон мен қанат спойлерін пайдаланды. Экипаж Тань Сон Нхуттың 25L ұшу-қону жолағына қонуға дайындық үшін 310 градус бағытта 4000 фут биіктікке түсті. Ақырғы бағытқа бұрылғанда, төмендеу жылдамдығы күрт артып кетті. Ұшу-қону жолағына қона алмайтындарын түсініп, ұшақтың мұрын бөлігін көтеру үшін толық қуат берілді. C 5 ұшағы күріш даласына қысқа уақытқа қонды да, шамамен жарты шақырымға сырғанады. Содан кейін ұшақ тағы 800 метрдей ұшып, бөгетке соғылып, төрт бөлікке бөлінді, олардың кейбіреулері өртеніп кетті. DIA мәліметтері бойынша, апаттан 176 адам аман қалды, ал 138 адам қаза тапты, оның ішінде 78 бала және Сайгон қаласындағы Қорғаныс атташесі кеңсесінің 35 қызметкері болды.
A C 5A Galaxy, serial number 68 0218, flew the initial mission of Operation Babylift departing from Tan Son Nhut Airport shortly after 4 p. m. on April 4, 1975. Twelve minutes after takeoff, there was what seemed to be an explosion as the lower rear fuselage was torn apart. The locks of the rear loading ramp had failed, causing the door to open and separate, and a rapid decompression. Control and trim cables to the rudder and elevators were severed, leaving only one aileron and wing spoilers operating. Two of the four hydraulic systems were out of service. The crew wrestled at the controls, managing some control of the plane through changes in throttle settings, as well as using the one working aileron and wing spoilers. The crew descended to an altitude of 4,000 feet on a heading of 310 degrees in preparation for landing on Tan Son Nhut's runway 25L. About halfway through a turn to final approach, the rate of descent increased too rapidly. Seeing they could not make the runway, full power was applied to bring the nose up. The C 5 touched down briefly in a rice paddy, skidding for a quarter of a mile. Next, the aircraft became airborne again for a half mile before hitting a dike and breaking into four parts, some of which caught fire. According to DIA figures, 176 people survived and 138 people were killed in the crash, including 78 children and 35 Defense Attaché Office, Saigon personnel.
Мұра
Вьетнамдық асырап алынған балаларды Вьетнамдық отбасыларымен табыстыру үшін "Operation Reunite" коммерциялық емес ұйымы ДНК-тестілеуді пайдалануда. 2015 жылдың сәуір айында АҚШ-тың Нью-Джерси штатындағы Холмдел қаласында ескерткіш ашылды.
The Vietnamese adoptee run nonprofit, Operation Reunite, is using DNA testing to match adoptees with their Vietnamese families. A memorial was unveiled in Holmdel, New Jersey, US in April 2015.