Кіріспе

Функционалдық наноматериалдар орталығы (ФНО) – наноөлшемді зерттеулерге маманданған ғылыми зертхана. Ол АҚШ, Нью-Йорк штаты, Лонг-Айлендтегі Брукхейвен ұлттық зертханасында орналасқан.

Шолу

CFN наноөлшемді материалдарды жасау және зерттеуге қабілеттерді ұсынады, бұл ретте қажетті қасиеттер мен функцияларды алу үшін атомдық деңгейде өзгертуге ерекше назар береді. CFN – ғылыми негіздегі пайдаланушыларға арналған орталық, ол ғылыми бағдарламаларды дамытумен қатар, белсенді пайдаланушылар бағдарламасы арқылы оның мүмкіндіктеріне және ынтымақтастыққа қол жеткізуді қамтамасыз етеді. CFN АҚШ Энергетика министрлігінің Ғылым кеңсесі тапсырысымен жұмыс істейді және қаржыландырылады.

Ғылыми-зерттеу нысандары

CFN Ұлттық синхротрондық жарық көзінің (NSLS) қасында орналасқан кеңселер мен зертханалардан тұратын ғимаратта орналасқан. Бұл құрылымда "Зертханалық жабдықтар" деп аталатын бес зертхана тобы, теориялық және есептеу орталығы, сондай-ақ NSLS-дегі сәуле желілеріндегі жетілдірілген аяқ станциялар жиынтығы бар. "Зертханалық жабдықтарға" наноөңдеу, трансляциялық электрондық микроскопия, наноматериалдарды синтездеу, ультражылдам лазерлік көздер, атомдық және молекулалық құрылымды бейнелеуге арналған қуатты зондтар, таза бөлмелер және басқа да қолдау құралдары кіреді. Лазерлік электрондық үдеткіш құрылымына (LEAF) қол жеткізу мүмкіндігі де бар.

Пайдаланушы бағдарламасы

CFN ұлттық пайдаланушылар орталығы ретінде жұмыс істейді, университеттердегі, өнеркәсіптік және ұлттық зертханалардағы зерттеушілерге пікірлесу арқылы қаралатын ұсыныстар негізінде қолжетімді. Пайдаланушылар бағдарламасы наноғылымдар саласында белсенді зерттеу жүргізіп жатқан ғалымдар мен техникалық қолдау қызметкерлерімен жабдықталған зертханалық жабдықтарға қолжетімділікті ұсынады.

Қол жеткізу тәсілдері

Жалпы пайдаланушылар – ұсыныс бергеннен және сыртқы ұсынысты қарау тобының (PRP) оң бағасын алғаннан кейін CFN мүмкіндіктерін меншік құқығына жатпайтын зерттеулер үшін пайдаланатын зерттеушілер немесе зерттеу тобы. Серіктес пайдаланушылар – орталықтың мүмкіндіктерін жақсартатын немесе орталық жұмысына үлес қосатын жалпы пайдаланушылар. Олар әдетте құрал-жабдықты дамытуға белсенді қатысады, немесе сыртқы қаржылық немесе интеллектуалды капиталды орталықты дамытуға жұмсайды. Мұндай үлестер жалпы пайдаланушыларға қолжетімді болуы керек, соның арқасында жалпы пайдаланушылар бағдарламасы мен орталықтың өзіне пайда тиеді. Серіктес пайдаланушыларға бір немесе бірнеше мүмкіндіктерге бірнеше жылға келісім арқылы қол жеткізу құқығы беріледі. Жедел қолжетімділік: Зерттеу уақытылылығына ұсынысты қарау процесінің ұзақтығы кері әсер ететінін сезген пайдаланушылар жедел қолжетімділік сұрауы мүмкін. Жедел қолжетімділікке ұсынылған ұсыныстарды CFN директоры, қажет болған жағдайда тиісті топ немесе орталық басшыларының техникалық көмегімен қарап, бекітеді. Жылдам қолжетімділікке қарастырылатын ұсыныстар CFN-де іске асырылуы мүмкін және ғылыми маңызға ие болумен қатар, жобаның уақытқа сезімталдығын негіздеуі тиіс.

Ұсынысты ұсыну және қарау процесі

Ұсынысты тапсыру алдында, болашақ пайдаланушылар өз ғылыми жобаларына қажетті CFN ғалымдарын және мүмкіндіктерін анықтауға, сондай-ақ CFN қызметкерлерімен байланысып, жобаның іске асырылу мүмкіндігін растауға шақырылады. Міндетті емес болса да, CFN ғалымдарымен алдын ала талқылау болашақ пайдаланушыға қолжетімді мүмкіндіктерді, іске асырылуы, қауіпсіздік, оқыту мәселелері және қажетті күш-жігер деңгейін түсінуге көмектеседі. Жыл ішінде үш жұмыс циклі қарастырылады: қаңтар–сәуір, мамыр–тамыз және қыркүйек–желтоқсан. Барлық пайдаланушы ұсыныстары CFN қызметкерлерімен іске асырылу және қауіпсіздік тұрғысынан тексеріледі. Болашақ пайдаланушыға кез келген мәселелер туралы хабар беріледі және оларды шешу үшін ұсынысты қайта қарау мүмкіндігі ұсынылады. Алғашқы тексеруден кейін ұсыныстар Сыртқы Ұсыныстарды Қарау Тобына (СҰҚТ) жіберіледі. Әрбір ұсыныс ең тиісті топқа жіберіліп, кем дегенде үш мүшесімен қаралып, бағаланады. Жедел қолжетімділік ұсыныстарын CFN директоры қарастырады. СҰҚТ ұсынысқан бағалар мен пікірлер CFN-ға қолжетімділікті басымдықпен белгілеу үшін ғимаратының басшылары немесе тағайындалған адамдар пайдаланады. Болашақ пайдаланушыларға шешім (қабылдау/қабылданбау) туралы және СҰҚТ пікірлері туралы хабар беріледі. Ұсыныс қабылданғаннан кейін Пайдаланушы Келісімшарты жасалады (егер бұрыннан болмаса). Болашақ пайдаланушы ғимарат уақытын ғимарат жетекшісімен немесе тағайындалған тұлғамен келіседі және жұмысты жүргізеді. Пайдаланушы нәтижелерді рецензияланған ғылыми әдебиетте жариялауға міндетті. Жоба аяқталғаннан кейін пайдаланушы Эксперимент Аяқталу Сауалнамасын толтырып, CFN-ге тиісті жарияланымдар/баяндамалар туралы хабарлайды. Егер пайдаланушы жобаны екі жылдық мерзімнен кейін жалғастыру қажеттігі туындаса, жаңа ұсыныс қабылданғанға дейін жобаның қорытынды есебін тапсыруы керек. CFN пайдаланушылары коммерциялық емес (жарияланымға арналған бәсекеге дейінгі зерттеулер) немесе коммерциялық зерттеулер жүргізе алады. Болашақ пайдаланушылар өздерінің ұсынысындағы барлық ақпараттың құпиялылығын сақтау қажеттігін және қабылданған жағдайда жобаның коммерциялық сипаттағы жұмыс болатынын көрсетуі керек. CFN-де коммерциялық жұмыстар үшін толық шығын өтеуі және коммерциялық зерттеу келісімшарты (.pdf) жұмыс басталғанға дейін жасалуы тиіс. BNL тиісті зияткерлік меншік құқығын қамтамасыз етуге күш салады, соның арқасында коммерциялық зерттеу жүргізетін пайдаланушылар тәжірибелік нәтижелерін пайдалана алады. Пайдаланушының коммерциялық емес зерттеуіне қатысты ұсынысы қабылданғаннан кейін, пайдаланушының мекемесі коммерциялық емес пайдаланушы келісімшартын жасауға міндетті. Келісімшарт пайдаланушы жобасы барысында құрылған зияткерлік меншік шарттары мен талаптарын анықтайды, сондай-ақ пайдаланушы CFN-ге ақысыз қолжетімділік үшін нәтижелерді ашық техникалық әдебиетте жариялайтынын растайды.