Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аняк – АҚШ-тың Аляска штатындағы Бетел санау ауданында орналасқан қала. 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 501 адамды құрады, бұл 2000 жылғы 572 адамнан азайған.
Aniak is a city in the Bethel Census Area in the U. S. state of Alaska. At the 2010 census the population was 501, down from 572 in 2000.
География
(61.578821, 159.550255) координаталарында. Аняк қаласы Кускоквим өзенінің оңтүстік жағалауында, Аняк саласының бастауында орналасқан. Юкон-Кускоквим дельтасындағы Ресей миссиясынан оңтүстік-батысқа қарай 95 км (59 миль) қашықтықта жатыр. Бұл қала Бетелден солтүстік-шығысқа қарай 148 км, ал Анкориджден батысқа қарай 510 км жерде орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 23 км² құрайды, оның ішінде 17 км² құрлық және 6 км² (25,82%) су алабын құрайды.
(61.578821, 159.550255). Aniak is on the south bank of the Kuskokwim River at the head of Aniak Slough, 59 mile (95 km) southwest of Russian Mission in the Yukon Kuskokwim Delta. It lies 92 mile (148 km) northeast of Bethel and 317 mile (510 km) west of Anchorage. According to the United States Census Bureau, the city has a total area of 8.8 square miles (23 km2), of which, 6.5 square miles (17 km2) of it is land and 2.3 square miles (6 km2) of it (25.82%) is water.
Климат
Жазда теңіздік, ал қыста континенттік климат. Температура 22-ден 33 градусқа дейін жетеді. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері , қар жауын-шашыны .
Climate is maritime in the summer and continental in winter. Temperatures range between 72 and 92 °F. Average yearly precipitation is , with snowfall of .
Демография
Аняк алғаш рет 1940 жылғы АҚШ халық санағында ресми емес ауыл ретінде тіркелді. Ол 1972 жылы ресми түрде қала болып құрылды. 2000 жылғы халық санағы бойынша қалада 572 адам, 174 үй шаруашылығы және 133 отбасы тұрды. Халық тығыздығы анықталмаған, ал 203 тұрғын үй бірлігінің орташа тығыздығы белгілі емес. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 25,00% ақ нәсілді, 0,35% қара немесе афроамерикалық, 68,36% американдық үндістер, 0,52% азиялық және 5,77% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 1,05% испаниялық немесе латын американдықтар. 174 үй шаруашылығының 51,1% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 52,9% -ында бірге тұратын жұбайлар, 13,2% -ында күйеуі жоқ әйелдер басшылық етеді, ал 23,0% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 20,7% жеке тұратын адамдардан тұрады, ал 4,0% -ында 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 3,29 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,74 адамды құрайды. Қаладағы халықтың жас бойынша бөлінуі: 18 жасқа дейінгілер 40,9%, 18-ден 24 жасқа дейінгілер 6,8%, 25-тен 44 жасқа дейінгілер 27,3%, 45-тен 64 жасқа дейінгілер 20,3% және 65 жасқа жоғарылар 4,7% құрайды. Орташа жас 28 жас. Әр 100 әйелге 108,8 еркек келеді. 18 жасқа және одан жоғары әйелдердің әр 100-іне 107,4 еркек келеді. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 41 875 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 43 750 доллар. Ер адамдардың орташа табысы 37 708 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 34 500 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 16 550 доллар. Отбасылардың 11,8% және халықтың 14,0% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 13,4% және 65 жастан асқандардың 12,5% кедейлікте өмір сүреді.
Aniak first appeared on the 1940 U. S. Census as an unincorporated village. It formally incorporated in 1972. As of the census of 2000, there were 572 people, 174 households, and 133 families residing in the city. The population density was There were 203 housing units at an average density of The racial makeup of the city was 25.00% White, 0.35% Black or African American, 68.36% Native American, 0.52% Asian, and 5.77% from two or more races. 1.05% of the population were Hispanic or Latino of any race. There were 174 households, out of which 51.1% had children under the age of 18 living with them, 52.9% were married couples living together, 13.2% had a female householder with 0 husbands present, and 23.0% were non families. 20.7% of all households were made up of individuals, and 4.0% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 3.29 and the average family size was 3.74. In the city, the age distribution of the population shows 40.9% under the age of 18, 6.8% from 18 to 24, 27.3% from 25 to 44, 20.3% from 45 to 64, and 4.7% who were 65 years of age or older. The median age was 28 years. For every 100 females, there were 108.8 males. For every 100 females age 18 and over, there were 107.4 males. The median income for a household in the city was $41,875, and the median income for a family was $43,750. Males had a median income of $37,708 versus $34,500 for females. The per capita income for the city was $16,550. About 11.8% of families and 14.0% of the population were below the poverty line, including 13.4% of those under age 18 and 12.5% of those age 65 or over.
Тарих
Аняк – қазіргі Аняк аймағының Орталық Аляскалық Юпик халқы берген атауы. Бұл сөз "шығатын жер" дегенді білдіреді, яғни Аняк өзенінің Кускоквим өзеніне құятын жері. 19 ғасырдың басында, орыс зерттеушілері алғаш рет бұл аймаққа келген кезде, жергілікті Юпик халқы Аняк ауылынан көшіп кеткен еді. 20 ғасырдың алтын іздеушілері 1832 жылы орыс саудагерлерінің Кускоквим саласы саналатын "Сары өзенде" алтын тапқанына сенді. Көптеген адамдар бұл саудагерлердің айтқан Сары өзені – Аняк өзені деп есептейді. 1838 жылы орыс саудагерлері Аняктан шығысқа қарай 35 шақырым жерде орналасқан Колмаков бекінісі маңында сынап кенінің қорына тапты. 1844 жылы орыс саудагерлері Аняктан шығысқа қарай 48 шақырымдағы Нью-Йорк өзенінде алтын тапты. Бірақ, орыстар ешқандай ірі кен өндіру жұмыстарын жүргізбеді. Алясканы 1867 жылы сатып алғаннан кейін ғана американдық алтын іздеушілер Кускоквим өзені бойындағы кен байлықтарын зерттеуге кірісті. Бірқатар іздеушілер бұл аймаққа бағыт алды, бірақ олар сауда бекеттері сирек және алыс болғандықтан, ұзақ сапарға шығуға мәжбүр болды. Сондықтан, қызмет аясы шектеулі болды. Әсіресе, Аляскадағы 19 ғасырдың соңындағы басқа табыстардың дамуына байланысты, инфрақұрылымы жақсы дамыған аймақтарға басымдық берілді. 1897-98 жылдардағы Клондайк алтын асыруынан туған эйфория жағдайды өзгертіп, аумақтағы мыңдаған алтын іздеушілер жаңа кен орындарының хабары естілгенде дереу шабуыл жасауға дайын тұрды. Мұндай шабуылдың бірі – 1900 жылғы Сары өзенге жасалған шабуыл. Көптеген алтын іздеушілер Номнан Кускоквим алабына аттанды, бірақ ол кен орынының орны белгісіз болғанына қарамастан, біреу Сары өзенде алтын тапты деген қауесет тарады. Аз ғана алтын тауып, көп қиындықтарға тап болған олардың көпшілігі 1901 жылғы суық қыстан кейін Номға қайта оралды. Бірақ, кейбіреулері іздеуді жалғастыру үшін қалды. 1906 жылы Инноко өзенінің бастауында алтын табылды, бұл Юкон өзенінің саласы. 1907 жылы тағы бір алтын асыру орын алды. Көптеген іздеушілер Кускоквим өзені арқылы осы жерге жетіп, Тактона өзенінде сауда бекеттерін құрды. Кускоквим өзенінде өзен кемелерімен жүруге мүмкіндік туды. Кускоквим өзенінде өзен кемелерімен қызмет көрсетуге мүмкіндік болғаннан кейін, кен іздеу жұмыстары қарқынды жүргізіліп, Кускоквим алабында бірнеше кен орындары табылды. Крук Крик, Джордж Ривер, Нью-Йорк Крик және Аняк өзені сияқты жерлерде алтын табылды. Көптеген кен орындарының өмірі қысқа болды. Бірақ, Кускоквим өзенінде көлік қозғалысы артып, оған қызмет көрсету қажет болды. 1910 жылы "Ескі Адам" Килер есімді жалғыз алтын іздеуші Аняк өзенінің алабында алтын тапқаны хабарланды. 1911 жылы Джордж өзені аймағында жұмыс істеп жүрген Гарри Буро, Э. В. "Кид" Фишер және Фред Лабелл атты үш алтын іздеуші Аняк өзені алабын сынап көруге шешім қабылдады. Олар Марвел, Фишер және Доум сағаларында алтын тапты. Бұл сағалар Аняк өзеніне құяды. Олар Аняктан оңтүстікке қарай 80 шақырым жерде орналасқан. Бастапқыда алтын іздеушілер бұл жерге қайықпен өзенді жоғары қарай итеріп жетті, бірақ өзеннің табиғаты қиын болғандықтан бұл сапар қиынға соқты. Кускоквим өзенінен бұл сапарға 15-20 күн кетті. 1913 жылы Марвел Крикке гидравликалық қондырғы орнатылды. 1914 жылы Аняктан оңтүстікке қарай 2 шақырым жерде орналасқан Аняк сағасының аузынан басталып, Марвел Крикке дейін 113 шақырымдық мысық жолының құрылысы басталды. Бұл мысық жолы 2006 жылдың көктемінде әлі де кен орындарында жұмыс істейтін шахтерлер пайдаланды. Сол жылы Том Л. Джонсон Аняк аймағындағы ұзақ уақыт бойы тасталып кеткен Юпик ауылының жерін қоныстандырып, жақын маңдағы алтын іздеушілер мен кеншілерге қызмет көрсету үшін дүкен мен пошта кеңсесін ашты. Вилли Пит пен Сэм Симеон өздерінің Юпик отбасыларын Огамиуттан Анякқа көшірді. 1936 жылы аймақтық мектеп ашылды. 1939 жылы Ресейге соғыс материалдарын жеткізуге көмектесетін "Ленд-Лизинг" бағдарламасын күтіп, әуежай құрылысы басталды. Әуежай салынғаннан кейін Аняк аймақтағы Чуатбалук, Анвик, Кальскаг, Крук Крик, Холи Крос және басқа ауылдар үшін көлік хабына айналды. 1956 жылы суық соғыс кезінде Ақ Алис релелік станциясының құрылысы басталды. Бұл аймаққа ақша, жұмыс орындары және байланыс мүмкіндіктерін әкелді. Релелік станцияның қоғамға тигізген әсері бірден байқалды. 1957 жылы Аняк ложасында ұзақ қашықтыққа телефон соғуға болатын алғашқы телефон орнатылды. Аняк халқы 1950 жылы 142 адамды құраса, 1960 жылы 308 адамға жетті. 2000 жылғы халық санағы бойынша Аняк халқы 572 адамды құрайды.
Aniak is the Central Alaskan Yup'ik name for the area around present day Aniak. The word means "the place where it comes out"; that is, where the Aniak River flows into the Kuskokwim. The local Yup'ik people had deserted the original village at Aniak by the early 19th century, when Russian explorers first arrived in the area. 20th century prospectors believed that the early Russian traders discovered gold in a tributary to the Kuskokwim called "Yellow River" in 1832. Many think that the Yellow River these traders referred to is the Aniak River. A mercury deposit was discovered by Russian traders near the trading post called Kolmakov Redoubt 22 mile (35 km) east of Aniak in 1838. Placer gold was found by Russian traders in New York Creek 30 mile (48 km) east of Aniak in 1844. The Russians, however, did not engage in any significant mining activities, and it wasn't until after the purchase of Alaska in 1867 that the American prospectors began seriously investigating the potential for prospecting along the Kuskokwim river. A handful of prospecting parties began venturing into the area, however they had to travel great distances to an area where trading posts were few and far between, so the activity was limited especially given the exposure of other late 19th century strikes in Alaska which were better served by existing infrastructure. The euphoria caused by the Klondike Gold Rush in 1897 98 would set the stage for a change however with thousands of prospectors across the territory poised to make a rush upon rumor of each potential new strike. One such rush was the Yellow River Stampede of 1900 in which many prospectors left Nome to venture into the Kuskokwim basin upon rumors that someone had found the Yellow River strike despite the fact that the location of that strike was unknown. Finding precious little gold and experiencing substantial hardship, many of these folks would return to Nome following the difficult winter of 1901, but some stayed behind to continue their search. A 1906 gold discovery at the head of the Innoko River, a tributary of the Yukon River, caused another gold rush in 1907 with many of the prospectors choosing to access the site via the Kuskokwim River instead and trading posts were established at the Takotna River which required riverboat service to travel the Kuskokwim river. With riverboat service now available on the Kuskokwim River, prospecting activity picked up and some strikes were starting to occur in the Kuskokwim basin. Strikes were made at Crooked Creek, George River, New York Creek, and Aniak River among others. Most strikes were short lived. However, the Kuskokwim River was now seeing an increase in river traffic that needed servicing. In 1910, a lone prospector named "Old Man" Keeler reportedly found placer gold in the Aniak River basin. In 1911, three prospectors, Harry Buhro, E. W. "Kid" Fisher, and Fred Labelle, who had been working the George River area decided to give the Aniak River basin area a try and discovered gold at Marvel, Fisher, and Dome creeks. These creeks feed into the Aniak River about 50 mile (80 km) south of Aniak. Initially prospectors would reach this site by poling up the river in boats, however that was a difficult journey due to the nature of the river. The trip would take 15 to 20 days from the Kuskokwim river. By 1913, a hydraulic plant had been installed at Marvel Creek and in 1914 construction of a 70 mile (113 km) cat trail began starting 1 mile (2 km) south of Aniak on the mouth of the Aniak Slough and proceeding to the diggings at Marvel Creek. The cat trail was last used in the spring of 2006 by miners still working claims. This same year, Tom L. Johnson homesteaded the site of the long abandoned Yup'ik village in the Aniak area and opened a store and post office there to service prospectors and miners in the vicinity. Willie Pete and Sam Simeon brought their Yup'ik families from Ohagamiut to Aniak. In 1936 a territorial school was opened. In anticipation of the Lend Lease program to help supply Russia with war materials, construction of an airfield began in 1939. With the airfield in place, Aniak became the transportation hub for villages in the area including Chuathbaluk, Anvik, Kalskag, Crooked Creek, Holy Cross and others. In 1956 during the Cold War, construction of a White Alice Relay Station began bringing money, jobs, and communication capability to the area. The impact to the community from the relay station was immediate as the first telephone capable of long distance phone calls was installed at the Aniak Lodge in 1957 and Aniak's population more than doubled from 142 in 1950 to 308 in 1960. The 2000 census places Aniak's population at 572.
Атақты тұрғындар
Сэм Филлипс (Юпик), сонымен қатар Кроу Виллидж Сэм (шамамен 1893–шамамен 1974), Юпик қауымының көшбасшысы осы жерде дүниеге келді.
Sam Phillips (Yup'ik), also known as Crow Village Sam (ca. 1893–ca. 1974), a Yup'ik community leader was born here