Кіріспе
Бу оймауыштардың салдарынан туындайтын өкпе ауруларын сипаттау үшін қолданылатын жалпы термин.
Вапи (IAST: vāpī, ), Үндістанның Гуджарат штатындағы Валсад ауданындағы қала және муниципалдық корпорация. Ол Даман-Ганга өзенінің жағасында, Валсад қаласының аудандық бас кеңсесінен оңтүстікке қарай шамамен 28 км қашықтықта орналасқан. Қаланың айналасын Дадра және Нагар-Хавели, сондай-ақ Даман және Диу Одақтық аумақтары қоршап тұрады. Сенім бойынша, қала өзінің атын Балита аймағына жақын орналасқан ежелгі, кішкентай сатылы құдықтан алған. «Вапи» (वापी) сөзінің санскрит тіліндегі мағынасы – су сақтағышы немесе су қоймасы. Бұл қала бастапқыда Ұлы Маратха империясы кезінде Кшатрия Джагирдар Паланде әулетіне тиесілі болған. Британдық тәуелсіздік алғаннан кейін, 1951 жылы Үндістан үкіметі Джагирдар жүйесін жойды, ал бұрын Маратха империясы кезінде салық жинаушылар болып жұмыс істеген Анавил брахмандары жерді иеленді. Вапи – шағын өнеркәсіптер бойынша, әсіресе химия өнеркәсібінде Гуджараттағы ең ірі өнеркәсіптік аймақтардың бірі.
География
48-ші тас жол қаланы екіге бөліп өтеді. Батыс бөлігі қаланың бастапқы орналасқан жері, ал шығыс бөлігі негізінен өнеркәсіп және жаңа тұрғын үй аудандарынан құралған. Мумбай шамамен оңтүстікке қарай 180 км, ал Сурат шамамен солтүстікке қарай 120 км қашықтықта орналасқан. Араб теңізі Даманганга өзенінің сағасында батысқа қарай 7 км шамасында жатыр. Қала тропикалық климатқа ие және үш анық маусымды бастан кешіреді: қыс, жаз және муссон, жылдық жауын-шашын мөлшері 100-ден 120 дюймге дейін. Добихади, Бхилхади, Колак және Даманганга өзендері Вапи қаласынан өтеді. Айналасындағы елді мекендерге Даман, Дадра және Нагар-Хавели, Умаргам, Сарығам, Бхилад, Удвада, Санжан және Парди кіреді. Вапи Дадра және Нагар-Хавели, Даман және Диу және Махараштрамен шекаралас. Дадра және Нагар-Хавели, Даман және Диу, сондай-ақ Вапиден 12–40 км қашықтықтағы Сарығам, Бхилад, Умаргам және Парди жақсы тұрғын және коммерциялық аймақтар болып табылады. Даман және Сильвасса әлемнің түкпір-түкпірінен туристерді тартады.
Көлік
48-ші ұлттық тас жол Вапи қаласынан өтеді. Ол барлық ірі қалалармен байланысқан. Даман мен Сильвассаға саяхаттауға болатын жалғыз орын – осы Вапи қаласы. Қала ішінде автобус қатынайды. Өнеркәсіп орындарына жұмыс істеуге келген адамдардың көптігіне байланысты қалада "құбылатын халық" деп аталатын үлкен топ болады. Батыс темір жолының Мумбай-Ахмедабад бағытындағы Вапи теміржол станциясы күнделікті жолаушылардың арқасында кірістері артып, тікелей пайда көріп отыр. Вапи қаласы – Даман ауданы мен Дадра және Нагар-Хавели ауданын байланыстыратын жалғыз қала. Даман қаласында жеке рейстерге арналған әуежай бар, бірақ бұл рейстер алдын ала рұқсат алу арқылы ғана жүзеге асырылады. Бұл қала, сондай-ақ "Жылдам поезд" жобасы деп белгілі Мумбай-Ахмедабад жоғары жылдамдықты теміржол дәлізіндегі стансалардың бірі болады.
Экономика
Мумбай, Сурат, Вадодара және Ахмадабад қалаларына жақын орналасуы, сондай-ақ үкіметтің либералды саясаты Вапи және айналасындағы аймақтардың қазіргі деңгейдегі өнеркәсіптік белсенділікке қол жеткізуіне ықпал етті. "Вапи индустриялық аймағы" 1967 жылы GIDC тарапынан құрылды, қазіргі таңда 11,4 шаршы километрге (4,4 шаршы миль) жуық аумақты алып жатыр және 1400-ден астам өнеркәсіптік кәсіпорынды қамтиды, олардың көпшілігі шағын және орта кәсіпорындар (ШОК). Aarti, Supreet Chemicals сияқты химия өнеркәсіптері, сондай-ақ Alok Industries, Welspun Terry Towels, Century Textiles, GHCL және Raymonds Limited сияқты тоқыма алыптары Вапи және жақын маңдағы аймақтарда белсенді қызмет етеді. Bayer Vapi Pvt Ltd, United Phosphorus Ltd., Supreet Chemicals Pvt Ltd., Sarna Chemicals, Sangir Plastics, Kampun Polymers, Lathia Rubbers, Arti Industries Ltd., Themis Industries және Hubergroup India Pvt Ltd (бұрынғы Micro Inks Limited) Вапиде өндіріс орналастырған. Бүгінде қаладағы барлық өнеркәсіптің шамамен 70% химиялық өндіріс кәсіпорындары құрайды, олар негізінен химиялық дистилляциялау және пестицидтер, бояулар, бояу үшін аралық заттар мен лактар өндірісімен айналысады. Басқа да маңызды салалар: ас үй құралдары, қағаз, қаптама, фармацевтика, пластик, резеңке, тоқыма, ағаш, компьютерлік жабдықтар және бағдарламалық жасақтама, инженерлік шеберханалар, шыны және азық-түлік тауарлары. Вапидің тағы бір ерекшелігі – Жалпы Тазарту Құрылысы (CETP). Бұл Азиядағы осындай құрылыстардың ең ірісі және Үндістандағы ең үлкен су тазарту станцияларының бірі болып табылады, ол өнеркәсіптік қалдықтарды өңдеп, суды өзенге жібермес бұрын тазартады. CETP Vapi Waste and Effluent Management Company компаниясымен басқарылады, ол Vapi Industries Association тарапынан қолдау көрсетіледі. Вапиде Үндістандағы крафт қағазы және дуплекс картон фабрикаларының ең көп саны орналасқан. Ең жоғары сапалы қағаз өндірушілер Вапиде орналасқан, және 20 шақырымдық радиус ішінде 20-дан астам крафт қағазы фабрикасы бар. Сондықтан Вапи "қағаз орталығы" деп те белгілі. V Guard компаниясының да Вапиде ас үй құралдарын өндіретін жеке кәсіпорны бар.
Демография
2011 жылғы Үндістан үкіметі жүргізген халық санағы бойынша, 2011 жылы Вапи қаласының халқы 163 630 адамды құрады, оның ішінде 94 105 ер адам және 69 525 әйел адам болды. Орташа сауаттылық деңгейі 89% құрайды. Гуджарати және хинди тілдері ең көп қолданылатын тілдер, алайда қаланың барлық деңгейдегі жұмыс күшіне – жұмысшылардан бастап басшыларға дейін – мұқтаждығы болғандықтан, Үндістанның барлық штаттарынан келген адамдар мұнда табылып, өркендеп дамуда. 2011 жылғы халық санағы мәліметтеріне сәйкес, Вапи қаласында индуизм басым дін болып табылады, оны 77,37% халық ұстанады. Ислам екінші ең көп таралған дін, оны шамамен 18,37% халық ұстанады. Христиан дінін 0,62%, джайнизмді 3,11%, сикхизмді 0,15% және буддизмді 0,15% халық ұстанады. Шамамен 0,05% «басқа дін» деп, ал 0,20% жуығы «ешқандай дінге жатпаймын» деп жауап берді.