Кіріспе

Морекэмб тармақ желісі – Ланкаширдегі темір жол желісі, Ланкастерден Морекэмбке және Хейшамға дейін созылады. Хейшамға жету үшін пойыздар Морекэмбеде бағытын кері өзгертуі керек. Жолаушылар тасымалының басым бөлігін "Northern" компаниясы жүзеге асырады. Көбінесе бұл Ланкастер мен Морекэмб арасындағы шаттл рейстері, тек Хейшамға дейін шектеулі қызмет көрсетіледі, көбінесе 153 немесе 156 сыныпты дизельдік пойыз жиынтықтары қолданылады. Аз ғана рейстер Ланкастерден Скиптон және Лидс қалаларына дейін жалғасады (Лидс – Морекэмб желісін қараңыз), олар әдетте 150 сыныпты және (2019 жылдың желтоқсанынан бастап) 158 сыныпты пойыз жиынтықтарын пайдаланады. 1994 жылдан бері Bare Lane мен Морекэмб арасындағы екі жол екі тәуелсіз жеке жол ретінде пайдаланылады, олардың арасында Bare Lane-ден тысқандай да байланыс жоқ. Тек оңтүстік жолы ғана Хейшам тармағымен байланысты. Бұл желіде сондай-ақ Хейшам атом электр стансасына қызмет көрсететін Direct Rail Services компаниясына тиесілі жүк пойыздары да жүреді.

Алғашқы жылдар

Маршрут Лондон және Солтүстік-Батыс темір жолы (LNWR), «кіші» Солтүстік-Батыс темір жолы (NWR) және Мидленд темір жолы ашқан желілердің бірігісінен құралған. Мидленд темір жолы 1874 жылы NWR-ді сатып алғаннан кейін Хейшам портына және Морекамб променадына дейінгі тармақты салды. 1846 жылы Морекамб порты және темір жол компаниясы (NWR құрамына кіретін компания) Гест Банктегі Ланкастер және Карлайл темір жолына (L&C) тармақ салу туралы алғашқы ұсыныстарды жасады, бірақ шығындар осы жобадан бас тартуға себеп болды. L&C 1858 жылы жобаны қайта қарастырды, мақсаты – Солтүстік-Шығыстан коксті және темір кенін экспорттау үшін NWR-дің портын (жетілдірілген) пайдалану. Кен Оңтүстік Дарем және Ланкашир одағы темір жолы және L&C магистральдық желісі арқылы жеткізілді. NWR қалаға келетін трафик бойынша монополиясын жоғалтуға қатысты болды, бірақ оның нашар қаржылық жағдайы L&C-мен келісімге келуге итермеледі. Келісім L&C-ге желі салуға, бірақ портты жақсартуды міндетті етпеуге мүмкіндік берді. 1864 жылдың тамызында Нортумберленд көшесіндегі NWR стансасына қосылатын үш шақырымдық тармақ ашылды. Күтілген минералды тасымалдар іске аспады, маршрут шағын тармақ болып қалды. Алайда, LNWR 1870 жылдың қарашасынан бастап Нортумберленд көшесіндегі тығындардың өсуіне байланысты Poulton Lane стансасын салуға мәжбүр болды. 1886 жылы бұл станса жақын маңдағы Эустон жолындағы жаңа, ірі терминалмен ауыстырылды. Бұл жақсарту аясында Баре Лэйннен Morecambe South Junction-ға (1888 жылы ашылған) батыстан оңтүстікке қарай қисық жол салынды, бұл Ланкастер қамалына кері айналусыз тікелей қатынауға мүмкіндік берді, сонымен қатар Манчестер, Ливерпуль және Лондон сияқты қалаларға қашықтықтан жүретін пойыздарға қол жеткізді. Филиалдың барлық бөлігі екі еселенді (Хест Банктен Баре Лэйнге дейінгі қисықтан басқа), сондай-ақ Эустон жолы мен Ланкастер қамалы арасында Hest Bank-тен/немесе одан тұрақты жергілікті қызмет енгізілді. Бұл жақсартуларға және ескі маршрутқа ұқсас саяхат уақытына қарамастан, Мидленд желісі қалаға және одан тасымалдаудың көп бөлігін сақтап қалды, әсіресе 1908 жылы электрлендірілгеннен кейін. 1923 жылғы топтасудан кейін филиал маңыздырақ болды, 1928 жылы Лондон Эустоннан Хейшамға дейінгі кеме пойызы іске қосылды. Пойыз Променад стансасына дейін жүрді, онда ол Хейшамға сапарға шығу үшін Белфаст кемесіне кездесу үшін кері бұрылды. Юстон жолы жылдың көп бөлігінде Променадтан гөрі тыныш болды, бірақ жаз айларында Ланкастерге тұрақты жергілікті пойыздарға көптеген маусымдық пойыздар қосылды.

Электрмен жабдықтау

Мидленд желісі электрлендірудің алғашқы сынағы ретінде пайдаланылды, ол 1908 жылдың 13 сәуірі мен 14 қыркүйегі аралығында 6600 В, 25 Гц жиілікті айнымалы токпен (АС) жұмыс істеді. 1953 жылы сынақ ретінде 50 Гц-қа түрлендірілді, және осы тәжірибе 25 кВ, 50 Гц жүйесінің жаңа электрлендіру үшін стандартқа айналуына әкелді. Кейінірек, бұрынғы LNWR Euston-Watford электр пойыздары (EMU) Morecambe және Heysham желісінде, жоғары кернеулі ауа желісімен жұмыс істеуге түрлендіріліп қолданылды. Бұл тармақ 1966 жылы жабылғанға дейін электрлендірілген күйде болды.

Құлдырау

1948 жылы теміржол жүйесі мемлекеттік меншікке өткеннен кейін Морекамб танымал курорт болып қала берді, бірақ соғыстан кейінгі автомобиль жолдарының бәсекелестігі жолаушылар ағынына кері әсер ете бастады. 1950 жылдардың соңына қарай Британ теміржолы қызметтерді бұрынғы Мидленд станциясында шоғырландыруға шешім қабылдады. Жоспарланған пойыздар 1958 жылдың 15 қыркүйегінен бастап Променад станциясына ауыстырылды, бірақ Эстон жолы тағы бірнеше жыл бойы маусымдық (тек жаз айларында) пайдаланыла берді. 1959 жылғы сенбі күнгі сағаттар кестесінде сол станциядан 26 пойыз келіп, 23 пойыз кеткені тізілген, олар Глазго, Бирмингем Нью-стрит, Престон және басқа да қалаларға бағытталған. Бұл әдеттегі жоспарлы қызметтерге қосымша болды. Аталған станция 1962 жылғы жазғы маусымның соңында (8 қыркүйекте) жолаушылар тасымалы үшін жабылды, бірақ 1963 жылғы жазғы кестеде әлі де көрсетілген (бірақ іс жүзінде пайдаланылмаған), ал 1965 жылға дейін жүк тасымалы және вагондарды тіктеу үшін қолданыла берді. Жанындағы жүк станциясы 1972 жылдың қазанына дейін ашық болды. Көп ұзамай жолдың үлкен өзгерістері болды, өйткені 1963 жылғы Бичинг есебі Ланкастер Грин-Айрге дейінгі Мидленд желісін емес, осы бағытты ашық ұстауды ұсынды, тіпті соңғысы электрленгеніне қарамастан. Бұл ұсыныс 1965 жылдың тамызында Көлік министрлігі бекітті және 1966 жылдың 3 қаңтарында Мидленд желісі жолаушылар тасымалы үшін жабылды. Сол күні Грин-Айр арқылы тоқтатылған қызметтерді алмастыру үшін Ланкастер қаласына және кері бағытта DMU шаттлдары енгізілді. Лидс және басқа да қалалардан келген пойыздар да осы күннен бастап бұрынғы Фурнесс және Мидленд бірлескен теміржолы арқылы, WCML арқылы Хест-Банкке дейін, содан кейін 1864 жылғы солтүстік қисықпен Баре-Лейнге бұрылып, Морекамбке бағытталды. Мидлендтен сақталған жалғыз нысандар – Променадтағы терминал және 1904 жылғы Хейшам тармағы болды, ол паром терминалы мен іргелес атом электр стансасына қызмет көрсету үшін сақталды. Бұл 1975 жылдың қазанында жолаушылар пойыздарынан айырылды, бұл сол жылдың басында Белфастқа бағытталған кемелердің тоқтатылуынан кейін болды.

Соңғы өзгерістер

1987 жылдың мамырында Лидс қаласынан басталатын поездар Хест Банк арқылы тікелей бағытталмай, Ланкастер арқылы (кері бұрылыспен) жолданды, сондай-ақ күнделікті Маэн аралына қатынайтын кемелерге байланысты Хейшам тармағы жолаушылар үшін қайта ашылды. 1994 жылдың мамырында Promenade станциясы қала орталығына жақын жердегі кішкентай станциямен ауыстырылды, ал Хейшам желісі Баре Лэйндегі сигналдық пункттің бақылауында біржаңды болып қалды. 2012 жылдың соңында сигналдық жабдықтар жаңартылғаннан кейін, бүкіл желі енді Престон қаласындағы диспетчерлік орталықтан (PSB) басқарылады.

Қызметтер

Жолаушылар тасымалының басым бөлігін "Northern" компаниясы жүзеге асырады, ол әр бағытта сағатына бір реттен астам пойыз қатынасын ұйымдастырады. Көбінесе пойздар Ланкастер мен Морекэмб арасында шаттл рейс жасайды, күніне бір пойыз ғана Хейшамға қатынайды, ол негізінен 156 класты дизельдік пойыз құрамымен (ДМП) жүзеге асырылады. Бірнеше рейс Ланкастерден Скиптон мен Лидс қалаларына созылады (Лидс – Морекэмб желісін қараңыз) және әдетте 158 класты пойыз құрамы қолданылады. Әр апта күнгі алғашқы пойыз бұрын Ланкастерден (ал бұрын Барроудан) Виндермирге дейін жүрген, ол Батыс жағалау магистральдық желісінен (WCML) Хест-Банк Оңтүстік торабында шығып, Баре Лэйнде тоқтаған, Морекэмбеде қайтарылып, Баре Лэйнде тағы тоқтағаннан кейін Хест-Банк Солтүстік торабында WCML-ге қайта қосылып, Виндермирге дейін жалғасатын. Бұл Баре Лэйннен Хест-Банк қисығына дейінгі шартты парламенттік қызметті қамтамасыз етті және 2016 жылдың сәуіріне дейін "TransPennine Express" компаниясы басқарды. 2008 жылдың желтоқсанындағы сағат кестесіндегі өзгеріске дейін ол кешкі уақытта Виндермир – Ланкастер – Морекэмб – Барроу бағытында қатынайтын. Сондай-ақ, дүйсенбіден сенбіге дейін және жексенбі күні түстен кейін Морекэмбіден Лидске үш пойыз да осы қисықтан өтуі жоспарланған. 2019 жылдың мамырындағы сағат кестесіндегі өзгерістен бері, бұл енді Ланкастер мен Морекэмб арасында Карнфорт арқылы ерте таңертеңгі бір пойызбен қамтамасыз етіледі.