Кіріспе

Норфолк қаласындағы мұралық темір жол – Солтүстік Норфолк темір жолы (NNR) – сонымен қатар "Мұқыр желісі" деп белгілі – Англияның Норфолк графтығында Шерингхам және Холт қалалары арасында жүретін мұралық бу темір жолы. Солтүстік Норфолк темір жолы бастапқыда Central Norfolk Enterprises Limited деп аталған акционерлік қоғам болып құрылған, оған меншік және басқару құқығы тиесілі. Бұл темір жол 2000 жылғы Ұлыбритания темір жолдарының (өзара үйлесімділік) ережелерінен босатылған.

Жолдың тарихы

Бұл желі бір кезде Мидленд және Ұлы Солтүстік бірлескен темір жолының Мелтон Констеблден Кромер Бичке дейінгі тармақ желісінің бөлігі болған. 1884 жылдың 1 қазанында Мелтоннан Холтқа дейінгі алғашқы бөлігі ашылды. Жұмыстар тоқтап тұрғаннан кейін, Холттан Кромерге дейінгі желі бөлігі тікелей еңбекпен аяқталды және 1887 жылдың 16 маусымында пайдалануға берілді. 1887 жылдың тамызында Кингс-Кросс пен Кромер арасындағы экспресс пойыз қатынасы іске қосылды. Салынысы қымбат болғанына қарамастан, жаңа желіден түскен кіріс айтарлықтай өсті. Келесі жылы Питербороу қаласындағы GNR Манчестер пойызынан вагондарды қосып, төмен бағытта екінші пойыз қойылды. Кингс-Кросс станциясынан Кромерге дейінгі сапар әдетте 4,5 сағатқа созылды, бірақ GER Кромерге 3,5 сағатта жетті. Линн және Факенхэм темір жолы осы желіден Келлингтен Блейкениге, Клей және Виветон арқылы тармақ салуды ұсынған. Аталған жобаны іске асыру туралы шешім қабылданбады, бірақ Келлингтегі жоспарланған қосылысқа арналған жер бұрыннан-ақ дайындалған. Компанияның қажеттіліктерін қамтамасыз ету үшін Келлинг аймағында компанияға балласт сақтау алаңдары салынды. 1903 жылы бұрын қабылданбаған Вейборн стансасы қосылды. 1921 жылғы Теміржол заңына сәйкес, желі, M&GN жүйесінің қалған бөлігімен бірге LMS және LNER басқаруына берілді, өз директорлары мен қызметкерлерін сақтап қалды. Бұл 1935 жылға дейін жалғасты, содан кейін бас компаниялар жергілікті басқаруды LNER-ге жүктеуге келісті. 1947 жылғы Көлік заңына сәйкес, желі Британ темір жолдарының Шығыс аймағының құрамына кірді. 1954 жылы Британ темір жолдары Кромер Хай стансасындағы бұрынғы Ұлы Шығыс темір жолының терминалын жабу туралы хабарлады, барлық қозғалыс Кромер Бичтегі M&GN стансасына бағытталды. M&GN жүйесінің көп бөлігі 1959 жылдың 28 ақпанында жолаушылар тасымалы үшін жабылды, бірақ Мелтон Констебл мен Кромер арасындағы желі жолаушылар қызметін жақсы деңгейде сақтап, бұрынғы GER желісінің Норвичтен созылған бөлігіне айналды. 1963 жылдың сәуіріндегі Бичинг есебі Мелтон Констебл мен Шерингхэм арасындағы жолаушылар қызметін тоқтатуды ұсынды, бұл 1964 жылдың 6 сәуірінде үкімет тарапынан мақұлданды.

Сақтау тарихы

1959 жылғы сәуірде Midland & Great Northern Joint Railways Preservation Society қоғамы құрылды, бастапқыда 22 мильдік (35 шақырымдық) бөлігін сақтап қалуға үміттенді; кейіннен Солтүстік Уолшам мен Темелторптан Мелтон Констеблге дейінгі бөлімдерді. Бұл жоспарлар мүмкін еместігін дәлелдегеннен кейін, назар Шерингхам мен Уэйборн арасындағы 3 мильдік (5 шақырымдық) желіге аударылды. 1963 жылы қоғам Солтүстік Норфолк темір жолдарын Limited құрды, бастапқыда Central Norfolk Enterprises деп аталуы керек еді, өйткені қоғамда темір жол болған жоқ, желіні сақтау және пайдалану үшін. Шерингхам стансасын British Rail қызметтері әлі де пайдаланып тұрған, ал сатып алу аяқталған кезде Вейборн мен Шерингхэмге қарай рельстерді алып тастау жұмыстары жүргізілді. Желіні қайта құру жұмыстары 1965 жылы басталды және 1967 жылы жабылып, Шерингхам станциясы қоғамға жалға берілді. 1967 жылғы 4 маусымда екі бу локомотиві, екі дизельді теміржол автобусы және LNER Quad Art жиынтығы жеткізілді. 1987 жылы түзету бұйрығы шығарылды, ол NNR-ді Холттағы жаңа станцияға дейін кеңейтумен байланысты, ол бастапқыда ешқашан салынбаған Блейкеней тармағының түйіні ретінде сатып алынған жер учаскесін пайдаланды. Шерингхэмде желі Ұлттық темір жол желісінің қаладағы негізгі бекетіне қайта қосылды, кездейсоқ пайдалану деңгейі арқылы; чартерлік пойыздар мен вагондардың жылдық өту саны 12-ден аспауы күтілуде. Солтүстік Норфолк темір жолы жаз айларында M&GN-нің барлық сақталған бөлігі бойынша Холт пен Кромер арасында бірнеше тамақ пойыздарын іске қосады. Қызметтер 2016 жылы Network Rail лицензиясы бар оператор Солтүстік Йоркшир Моорс темір жолымен серіктестікте басталды. Станция мен ұлттық темір жол желісіне қосылатын аралықтағы жолдың бір бөлігінде орналасқан туристік ақпарат орталығы мен қоғамдық дәретханалар бұзылып, станция стилінде қайта салынды, бұл даму үшін жол бойын босатып берді.

Жабылу қаупі

2001 жылы темір жолдың жабылу қаупі бар екені жарияланды; бұл Шерингхам станциясының жер иелері осы учаскені қайта құру үшін сатуға тырысып жатқандықтарымен және сол жылдың маусым айында темір жолдың жерді пайдалануға берілген шартының аяқталуымен байланысты болды. Темір жол 290 000 фунт стерлинг көлемінде қаражат жинап, учаскені сатып алды, соның ішінде 150 000 фунт стерлинг көлемінде 5 жылдық, пайызсыз жеке қарыз да ұсынылды.

Қазіргі күн

Шерингхэм мен Холт арасында екі станция бар: Вейборн, ол ауылдан шамамен 1 миль (2 км) қашықтықта, және Келлинг Хит Паркі. NNR бу және дизель локомотивтерімен қызмет көрсетеді; ол маусымдық арнайы іс-шаралар бағдарламасын ұйымдастырады, соның ішінде бу фестивальдары, дизель фестивальдары, Санта және Норфолк Лайтс экспрестері бар. Негізгі қалпына келтіру цехтары, соның ішінде бұрынғы локомотив депосы Норвич Ситиден, Вейборнда орналасқан. Олардың ішінде 4 стандартты ұзындығы бар British Railways Mark 1 вагондары мен 6 ірі бу немесе дизель локомотивтерін орналастыруға болады. Холт маңында 308 000 фунт стерлингтік Heritage Lottery қаражатымен жаңа вагон сақтау цехтары салынды. Олардың сыйымдылығы 18 Mark 1 вагонына тең. Холтта Мидленд және Ұлы Солтүстік бірлескен темір жолының артефакттарын көрсету үшін мұражай салынды. Холттағы вокзал ғимараты бастапқыда 1883 жылы Сталхемде салынған; ол 2002 жылы кірпіштен кірпішке дейін көшіріліп, қазіргі орнына қайта орнатылды. Бұл жоба Ұлыбританияның Heritage Railway Association ұйымының 2006 жылғы темір жол құрылыстары конкурсында екінші орынды жеңіп алды. Станциядағы сигнал беру пункты 100 жылдан астам уақыт бұрын қалпына келтірілді. Холттағы толық сигнал беру жүйесі, 14 сигналмен бірге, 2009 жылы пайдалануға берілді – ол сол жылғы HRA сигнал беру жүйесі сыйлығын жеңіп алды. Бұл пункт бұрын Шығыс Мидлендс аймағындағы Upper Portland Sidings станциясында орналасқан. Холттағы кешенде 2009 жылдың соңында аяқталған қайта құрылған вагон үйі де бар. Бұл соғыс жылдарында ескі темір жол вагондарынан жасалған үйлердің көшірмесі және Кембриджден әкелінген салмақ өлшеу құралдарынан тұрады. Темір жолдың жұмысын негізінен еріктілер жүзеге асырады.

Теледидар, кино және театр пайдалануы

1973 жылдың мамыр айында теміржол танымал "Әкелер армиясы" телебағдарламасының "Патшалық пойыз" атты эпизодының түсірілім алаңы болды. 1983 жылы теміржол және сол кезде әлі қалпына келтірілмеген "Квад-арт" декорациясы BBC-нің "Салаң және Амазонкалар мәңгілік!" сериасының бөлігі болған "Кут клубы" романының бейімделуінің түсіріліміне орын ретінде пайдаланылды. 1994 жылы теміржол BBC-нің "Тар жолдағы махаббат" сериалының түсіріліміне жай ғана орын берді. "Жоғалған ханзада", "Патшаның барлық адамы", "Шерлок Холмс" және "Британия тарихының кинолентасы" сияқты басқа да туындылар осы теміржолда түсірілді.

Жолдың егжей-тегжейі

Шерингхам станциясынан басталып, теміржол батысқа қарай жағалау бойымен жалғасады, көп ұзамай Sweetbriar Lane-дегі автоматты ашық кесіп өтеді, онда Шерингхам гольф клубына жетектейтін жеке жол теміржолмен қиылысады. Теміржол 1/97 еңістікпен көтеріледі, гольф алаңы мен Skelding Hill пойыздардың теңіз жағында орналасқан, ал A149 жолы пойыздардың құрлық жағынан көрінеді, жолмен шамамен қатар жүреді, ал Үстіңгі Шерингхам алысқа көрінеді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Skelding Hill төтенше жағалау артиллериясының орны болды, жер асты штаб-пәтерімен бірге. Содан кейін пойыз 1/100 еңістікпен төмен түседі, фермалық көпірдің астынан өтеді және Вейборн ауылының обадан өлгендері жерленген деген қағидаға сәйкес Deadman's Hill шетіндегі тік жардан өтеді. 303-көпірден A149 жолын кесіп өткеннен кейін, пойыз 1/80 еңістікпен көтеріле бастайды және сәл ішке қарай бұрылады. Вейборн ауылы теміржолдың теңіз жағынан көрінеді. Келесіде пойыз Вейборнға жетеді, онда ірі локомотивтер мен вагондар жұмыс істейтін орын теміржолдың теңіз жағынан көрінеді. Сигналдық пост Холттан әкелінді, өйткені түпнұсқасы Солтүстік Норфолк теміржолы сатып алғаннан кейін Британдық теміржол мердігерлерінің қателігінен қиратылған. Вейборннан шығып, пойыз 1/80 еңістікпен көтерілуін жалғастырады, станцияға қызмет көрсету үшін салынған бұрынғы Вейборн Спрингс қонақ үйі орналасқан орманды жерден өтеді. Келинг Хит паркіне жақын жерде тоқтау орналасқан. Бұл бір вагондық платформа, теміржол қалпына келтіру кезінде салынған және еңістікте орналасқан, сондықтан локомотивпен тартылған пойыздардың көпшілігі тек төмен бағытта (Шерингхамға қарай) жүргенде ғана тоқтайды. Терең тік жардан өткеннен кейін еңістік азаяды және пойыз Келинг Хиттегі тегіс кесіп өтеді, Холтқа қарай бағытталғанда ішке қарай бұрылады. Жолдық көпірдің астынан өткеннен кейін, теміржолдың құрлық жағында заманауи вагондар депосы көрінеді. Бұл аймақта бұрын M&GN қолданған бірнеше балласттық жолдар болған. Қазір пойыз Холт станциясына жақындап келеді, пойыздың "теңізге қарай" жағында сигналдық пост пен қайта жаңартылған жүк сарайы көрінеді. Теміржол осы жерде аяқталады, бірақ теміржолдың бастапқыда Мелтон Констеблге қарай жалғасқан жерін көруге болады.

Болашақ

Шерингхамдағы теміржол өткелі қалпына келтірілгеннен кейін, келесі жобалардың бірі – Шерингхам станциясының 2-платформасында бұрын бұзылған ғимараттарды қайта тұрғызу. Жобаға қажетті тіреулер Вейборн қаласында орналасқан. Бұл жоба орта және ұзақ мерзімдік деп қарастырылып отыр, бірақ жақын арада тіреулерді орнату жұмыстары басталуы мүмкін. Жоба аясында жаяу өткел де жаңадан салынып бітті. Холт стансасы да жаңартылуда, соның ішінде жаяу өткел салу жоспарланған. Қазіргі уақытта Оңтүстік Девон темір жолынан сатып алынған, Халл қаласының (Ботаникалық бақтар) 60 футтық айналмалы платформасы қалпына келтіріліп, орнатылуын күтіп тұр.

Жылжымалы құрам

Мұнда түрлі-түрлі сақталған бу және дизельдік локомотивтер, дизельдік көпвагонды пойыз құрамы, жолаушылар вагондары мен жүк вагондары бар. Олардың көпшілігі Норфолк округіндегі Лондон және Солтүстік-Шығыс темір жолының (LNER) тармақтарына тән. Кейбіреулері темір жолға тиесілі, бірақ көбісі жеке тұлғаларға немесе ерікті ұйымдарға қарасты. Сонымен қатар, бұл желіге басқа жерден келген локомотивтер де жиі келіп тұрады: кейбіреулері бір күндік саяхат үшін, ал енді біреулері арнайы мерекелік шараларға қатысу үшін бірнеше күнге немесе аптаға тоқтайды, бірақ кейбіреулері бірнеше ай бойы қалып, белгіленген кесте бойынша жүретін пойыздар құрамына еніп жұмыс істейді.

Апаттар

1984 жылғы 30 қазанда жағалау жолын кесіп өтетін 303-көпірдің құрылысын қайта жаңарту кезінде ерікті адам 303-көпірден құлап қайтыс болды. 2015 жылғы 19 қыркүйекте Лондон және Солтүстік-Шығыс темір жолының B12 4-6-0 No. 8572 локомотиві, локомотивтік режимде, Холт станциясының соққыға қарсы құрылғыларымен соқтығысты. Соққыға қарсы құрылғылар жартылай қирады, өрт сөндіру қызметі келді. Машинист жеңіл жарақат алды және ауруханада тексерілді. 2018 жылғы 17 қарашада Ұлы Шығыс темір жолының Y14 0-6-0 локомотиві 564, Шерингхам гольф алаңына баратын теміржол өткелінде сағатына шамамен 10 миль жылдамдықпен келе жатқан автомобильмен соқтығысты. Автомобиль ауыр зақымдалды, бірақ ешкім зардап шекпеді және пойыз мен теміржол инфрақұрылымына зақым келтірмеді. Бұл автоматты ашық теміржол өткелі, сол кезде дұрыс жұмыс істеген шамдармен басқарылады және теміржолда тұрақты пайдаланылатын жалғыз өткел. Кейіннен автомобиль жүргізушісіне айыппұл салынды.

Қаржыландыру және оған байланысты органдар

Темір жол өз жұмысын қаржыландыру үшін әртүрлі көздерге сүйенеді. Қаржыландыру көздері: 419,000 фунт стерлингтік вагон депосы (Bridge Road Carriage Sheds) 2006 жылы Heritage Lottery Fund-тан алған 308,000 фунт стерлингтік грант көмегімен Холтқа жақын салынды. Холт станциясынан басталатын жол да бар, бірақ ол депоға жетпей тоқтап қалады, бұл жерге қоғамдық қол жеткізу мүмкін емес. 2013 жылдың сәуірінде желіге Ұлттық лотерея мұра қорынан (NLHF) 99,500 фунт стерлинг берілді, бұл қалпына келтіру және білім беру бағдарламаларын одан әрі дамытуға, әсіресе темір жолдың Лондон маңындағы қалалардың дамуына тигізген әсерін көрсетуге бағытталған. 2016 жылы желі Шерингхемдегі жаңа туристік ақпараттық орталықтың және Вейборндағы жаңа қазандық шеберханасының аяқталуын тойлады, бұл үкіметтің Жағалау қауымдастық қорынан алған 498,000 фунт стерлингтік грант арқасында мүмкін болды. Солтүстік Норфолк аудандық кеңесі де жұмыстарға 154,000 фунт стерлинг үстемеледі. 2020 жылдың сәуір айында Солтүстік Норфолк темір жолын қолдаушы Мидленд және Ұлы Солтүстік бірлескен теміржол қоғамы Хунслет 0 6 0ST локомотивін № 1982, "Ring Haw" және компаниядан кран сатып алды, бұл желіге қаражат түсіруге және көлік құралдарының Солтүстік Норфолк теміржолында қалуын қамтамасыз етуге мүмкіндік берді. 2020 жылдың шілдесінде желіге NLHF Emergency қорынан пойыз қызметін қайта іске қосуға 46,500 фунт стерлингтік грант берілді. 2020 жылдың қазан айында желіге үкімет қаржыландыратын және Historic England мен NLHF басқаратын Мәдениетті жаңғырту қорынан (Мұра және Мұраны ынталандыру қорынан) 360,000 фунт стерлинг берілді.