Кіріспе

Жапондық өндіруші Тамия Инкорпорация (株式会社タミヤ) – пластмассадан жасалған модельдер жиынтығын, радио басқарылатын көліктерді, батареямен және күн энергиясымен жұмыс істейтін оқу модельдерін, желкенді қайық модельдерін, акрил және эмаль модельдік бояуларды, сондай-ақ түрлі модельдеу құралдары мен жабдықтарын шығаратын жапондық өндіруші. Компания 1946 жылы Жапонияның Шизуока қаласында Ёсио Тамиямен құрылған. Компания хоббишілер арасында өте сапалы және дәл масштабты модельдер шығару арқасында жақсы беделге ие болды. Компанияның философиясы оның ұранында толыққанды көрініс тапқан: «Әлемде сапа бойынша бірінші». Тамияның металл қалыптары жоспарлар бойынша «жаңа бастаушылар үшін де түсінуге және құрастыруға оңай» болу тұжырымдамасымен жасалады. Қаптама суреті де осы принциптерге сәйкес келеді. Тамия неміс журналы ModellFan ұйымдастырған «Жылдың моделі» (Modell des Jahres) сыйлығына ие болды. Қазіргі таңда Тамия саудаға ұсынатын өнімдерге (ойыншықтар мен коллекциялық заттар) келесілер кіреді: пластикалық модельдік көліктер, ұшақтар, әскери техника, мотоциклдер, мүсіндер, радио басқарылатын көліктер, жүк көліктері және танктер. Тамия сонымен қатар эмаль бояулары, акрил бояулары, аэрографтар, аэрозольдік бояулар және маркерлер сияқты материалдар мен құралдарды да өндіреді.

Пластик модельдердің кіруі

Компания 1946 жылы Йосио Тамия (15 мамыр 1905 – 2 қараша 1988) Ошика, Шизуока қаласында «Тамия Шоджи & Co.» (аудармада – «Тамия Коммерциялық Компаниясы») ретінде құрылды. Бастапқыда компания ағаш кесу және ағаш өнімдерін жеткізумен айналысты. Ағаш өте көп болғандықтан, 1947 жылы құрылған ағаш өнімдері бөлімі кемелер мен ұшақтардың ағаш модельдерін жасауды бастады, бұл кейіннен компанияның негізгі өндіріс бағыты болды. 1953 жылы компания құрылысқа арналған ағаш сатуды тоқтатып, модель жасауға толыққандай көшті. 1950 жылдардың ортасында шетелден пластик модельдер импортталуының арқасында ағаш модельдерге деген сұраныс азайды. Осының нәтижесінде 1959 жылдан бастап компания пластик модельдерді де өндіруге кірісті. Олардың алғашқы моделі – «Ямато» жапондық соғыс кемесі болды. Тамияның бәсекелестері ұқсас модельдерді 350 иенге сатқандықтан, компания да сол бағаға теңесуге мәжбүр болды. Бірақ, осындай төмен бағада металл қалыптарды жасау шығындарын өтеу мүмкін болмады, сондықтан компания қайтадан ағаш модельдерге назар аударды. 1960 жылдары технологияның дамуы пластик ойыншықтар жасау үшін металл қалыптардың қажеттілігін жойды, соның арқасында Тамия жарыс машинасының шағын жиынтығын шығара алды, ол келесі пластик модельдің өндірісін қаржыландырды. Сәтіне орай, ол үлкен сұранысқа ие болды. Компания екінші пластик моделін «Panther» танкы деп шешті – оның түзу сызықты пішіні қалыптарды жасауды жеңілдетті. Олар суретші Шигеру Коматсузакиге модельдің қорабына сурет салуды тапсырды. «Panther» бірнеше артықшылықтарының арқасында жақсы беделге ие болды: ол электрмен жұмыс істеді, жақсы жылдамдыққа ие болды және құрастыруды жеңілдететін түсінікті нұсқаулықпен бірге келді. Модель 1:35 масштабында жасалды, ол кейіннен әскери модельдеуде стандартты масштабқа айналды. Бұл масштаб танк екі дана 2-ші типтегі батареяны сыйдыра алатынына қарамастан, оның жұмысы үшін тек біреуін ғана пайдалануға болатындықтан таңдалды.

Металл қалыптар

Бастапқыда Тамия сыртқы мердігерлерден металл қалыптарға тапсырыс берді, бірақ жиі кешігулер мен түсініксіз бағалар туындады, бұл бизнес проблемаларына әкелді. Сондықтан олар металл қалыптар шеберлерін іздеп тауып жұмысқа алуға және 1964 жылы өздерінің Metal Molds бөлімін құруға шешім қабылдады. 1966 жылдан бастап, бірнеше шеберлерді Қалып жасау фабрикасына жіберді. Бұл шеберлер біртіндеп білім мен тәжірибе жинап, Тамия үшін қалыптар жасауға бейімделді. Бүгінде компьютерлік дизайн (CAD) даму процесінде қолданылады. Тамияның модельдері қалыптардың жоғары дәлдігімен танымал болды, бұл жиналғаннан кейін дайын өнімге әсер етті. Мысалы, компания қолөнер шеберлерін пайдаланып пластикалық модельдерді жасаған кезде, Тамия бұрыштардың саны алты болатын тіктөртбұрыш тәрізді болттарды өте дәл бейнеледі, ал басқа компаниялардың өнімдерінде болттар жарты шар пішіндес дөңгелектер ретінде көрсетілді. Олардың модельдерді жасаудағы мұндай егжей-тегжейліліктері мен ұқыптылығы оларға жоғары бедел әкелді, оның ішінде шетелде де.

Қаптама

1961 жылдан 1967 жылға дейінгі алғашқы өнімдердің қораптарына суреттер сыртқы суретшілер, оның ішінде Шигеру Комацузаки шақырылып жасалған. Бұл қорап суреттері өнімнің бейнесін кеңейтіп, "жетістіктер жиынтығы" немесе "бір суреттегі оқиға" сияқты әсер қалдырып, Tamiya брендін одан әрі нығайтты. Бірақ, қорап суретін дәлдеу және визуалды жағынан жетілдіру үшін 1968 жылғы жарыс машинасының моделі ақ фонға, пейзажсыз шықты. Бұл тәжірибе сәтті болды және содан кейін Tamiya өз өнімдерінің қаптамасында (кейбір ұшақ және кеме модельдерін қоспағанда) толығымен ақ фонды қолдана бастады. Tamiya-ның алғашқы имиджіне үлкен үлес қосқан Шигеру Комацузакидің қорап суреттері, қаптама стратегиясының өзгеруі және бұрынғы өнімдердің тоқтатылуы салдарынан қазір Tamiya өнімдерінен дерлік жойылды. 1970 жылдары модель танктарының кейбір қораптарында жиынтықта жоқ заттар бейнеленген. Tamiya осы модельдерді халықаралық нарыққа экспорттағанда, жалған жарнама заңдарына қайшы келетін бұл мәселе туындады. Tamiya бұл мәселені суреттерді өшіріп, фонды өңдеу арқылы шешті.

Уақыт шкаласы

1960 – 1:800 «Ямато» кемесі, Тамияның алғашқы пластик моделі. Сатудың нашар болуына байланысты Тамия өнімді «Мусаши» кемесіне ауыстырды. 1961 – 1:35 «Пантера» танкы, Тамияның алғашқы танк моделі. Тамияның танымал 1:35 масштабы осы моторизацияланған модельдің (екі C батареясымен жұмыс істейтін) кездейсоқ түрде нақты «Пантера» танкының 1:35 өлшеміне сәйкес келуінен туындады. 1964 – Тамия өз ішкі қалыптар және штамптар бөлімін құрды. 1966 – Шунсаку Тамия танктарды түсіру үшін алғаш рет АҚШ Армиясының қару-жарақ мұражайына сапар жасады. Осы сапарда алынған материалдар Тамияның танк модельдеріне негіз болды. Осы сапардан кейін Тамия бүкіл әлемдегі танк мұражайларында, соның ішінде Бовингтон танк мұражайында нақты техниканы зерттеуге белсенді кірісті. Мэриленд штатындағы Абердин танк мұражайында құпия танктардың суреттерін немесе сызбаларын алуға рұқсат болмағандықтан, Тамия қызметкерлері мұражай аумағынан шыққаннан кейін есте қалғандарын дереу сызып алды. 1967 – 1:12 «Honda F 1»; «Honda» компаниясымен бірлесіп аяқталды. Келесі жылы бұл модель Германиядағы Нюрнберг халықаралық ойыншық жәрмеңкесінде көрсетілді, онда Тамия көрмеге қатысқан алғашқы жапондық модель жинау өндірушісі атанды. 1968 – 1:35 «Неміс танк әскері» жиынтығы; Әскери миниатюралар сериясының алғашқы өнімі. 1976 – 1:12 «Porsche 934 Turbo RSR». Тамия нағыз «Porsche 911» сатып алып, оны бөліп, машинаны жақсырақ түсіну үшін қайта құрастырды. Тамия штампты «Porsche 934» радио басқарылатын машинасының (RC машина) нұсқасын жасау үшін пайдаланды. 1:12 «Porsche 934» пластик моделінің сатылымы нашар болғанымен, RC машинасы үлкен сәттілікке жетті. 2006 жылы Тамия «934 Turbo RSR» моделін Тамияның RC машиналар сериясының 30 жылдығына арналған өнім ретінде таңдады. 1980-ші жылдар – Тамия жылжымалы модельдерді басқару үшін бағдарламаланатын логикалық контроллерлерді енгізді. Олар 4 биттік микроконтроллерді пайдаланды. 1986 – «Hotshot Jr.»; танымал «Racer Mini 4WD» сериясының алғашқы моделі.

Тауар белгісі

Тамияның алғашқы пластикалық моделі жарық көргенде, Шунсаку Тамия (құрылтайшы Йоширо Тамияның ұлы) Токио ұлттық көркемөнер және музыка университетінің дизайн факультетінің бірінші курс студенті болған інісі Масаоға жаңа тауар белгісін жасауды тапсырды. Ол "Жұлдыз белгісі" деп аталатын логотипті жасады. Бастапқыда ол ағылшын тілінде жазылған. 1960 жылы ойын автоматтарының шығарылысымен бірге дизайн қазіргі түріне өзгертілді. Сол жақтағы қызыл жұлдыз шығармашылық пен құштарлықты, ал оң жақтағы көк жұлдыз жастық пен адалдықты білдіреді.

Талисман

1984-1989 жылдар аралығында Тамияның «Пластик Модель Моко-чан» деп аталатын жеке талисманы болды, оның «Рабби кун» (プラモ) деп аталатын қоян серігі бар еді. Олар жиі «Моко-чан және Рабби кун» деп аталды. Манга суретшісі Фудзита Юкихиса салған олар, жапон тіліндегі түрлі буклеттерде және Жапонияда шығарылған Тамия модельдерімен бірге комикстерде пайда болды. Олар балаларға өздері құрастырып жатқан модельдер туралы білім беретін. Құрастыру бойынша комикс түріндегі сериясы да болды, сондай-ақ «Моко-чан RC дәрістері» (モ子ちゃんRC講座) атты екі тілді жарнама парақтары арқылы балаларға RC машинасын күтіп-жөндеуді үйретті. Тамия қазір бұл кейіпкерлерді пайдаланбаса да, олардың әдепкілері әлі де көп. Бүгінде 1:35 масштабты пластикалық танктердің нұсқаулықтарында көбінесе танк экипажы мүшесі кеңес береді.

Жарияланымдар

Tamiya News – Tamiya Model компаниясының өзіндік модельдері туралы ай сайынғы ақпараттық басылымы. 1967 жылы жарық көрген журнал бастапқыда екі айда бір рет шығатын, кейде арнайы қосымшаларымен бірге таралды. Ұзақ уақыт бойы құны 50 иенді құрады, бірақ кейін 100 иенге дейін өсті. Ерекше, жұқа басылымдар конвертке салынып, стандартты пошта арқылы жіберілетін. Жаңа өнімдер, модельдік дүкендер, модельдік клубтар және түрлендірулер туралы мақалалар, сондай-ақ белгілі және сирек кездесетін модельдер жасаушылар туралы материалдар жарияланды. Кішкентай көліктер мен жылдамдық жарысына арналған модельдерге қатысты мақалалар жариялайтын "Tamiya Junior News" атты әріқатар басылым тегін таратылады (бұрын 20 иенге сатылатын, бірақ қазір Tamiya веб-сайтынан PDF нысанында жүктеуге болады). Басқа модельдерге қатысты басылымдар қуыршақтарды түрлендіру немесе көркем суреттер байқауларын өткізіп, нәтижелерін буклеттерде жариялаған. 1985 жылы Ұлыбританияда "Tamiya Model Magazine" журналы жарық көрді. Бастапқыда тоқсан сайын, содан кейін екі ай сайын, ал соңында ай сайын шығарылатын болды, және қазір де солай шығады. Журналды британдық Doolittle Media баспасы шығарады. Ол жаңа және қолданыстағы Tamiya өнімдерін насибдейді, сонымен қатар басқа өндірушілердің модельдік өнімдерін де қамтиды.

Мини төрт дөңгелекті қозғалтқыштар

Ford Ranger 4x4 (1982 жылдың 13 шілдесі: Mini 4WD) – Chevrolet Pickup 4x4 сияқты бір уақытта шығарылған алғашқы Mini 4WD моделі. Hotshot Jr. (1986 жылдың 16 маусымы: Racing Mini 4WD) – алғашқы Racing Mini 4WD моделі. Avante Jr (1988 жылдың 15 желтоқсаны: Racing Mini 4WD) – бұл модельдің жарысқа арналған алғашқы Mini 4WD екені айтылады. Sonic Saber (1994 жылдың 7 қыркүйегі: Fully Cowled Mini 4WD) – Магнум Сэйбермен бір уақытта шығарылған алғашқы Fully Cowled машинасы. Nitro Thunder (2005 жылдың 18 қарашасы: Mini 4WD PRO) – Nitro Force-пен бір уақытта шығарылған алғашқы Mini 4WD PRO моделі. Aero Avante (2012 жылдың 14 шілдесі: Mini 4WD REV) – жаңа, аэродинамикалық және монокок шасси дизайны бар алғашқы Mini 4WD REV моделі. Lord Spirit (2021 жылдың 28 тамызы: Laser Mini 4WD) – алдыңғы және артқы бамперлері алынып тасталатын шассиі және көліктің тұрақтылығына көмектесетін арнайы ашық түсті бөлшектері бар алғашқы Laser Mini 4WD моделі. Олар сонымен қатар EVO шассиіндегі жоғары сапалы төрт дөңгелекті мини-модельдерді де шығарады. Бұл шассилер көміртек талшықтары мен алюминий компоненттерінен жасалған.

Басқа

Тамия жылжымалы ойыншықтар мен модельдерге арналған компоненттер шығарады (мысалы, олардың Fun Craft Series), сондай-ақ қарапайым роботтар жасауға арналған жиынтықтарды ұсынады. Танымал өнімнің бірі – сумен жүретін ескі Mabuchi Motor. 1960 жылы Honda F1 (RA273) моделінен бастап, Тамия Формула 1 (F1) жарыс машиналарын жасаған көптеген пластикалық модельдерді шығарды. Бұл компанияны 1991 жылғы F1 маусымында Team Lotus командасына демеушілік етуге әкелді. 1976 жылғы Tyrrell P34 моделінен бастап, Тамия өздерінің модельдері негіз болған командаларға авторлық төлемдерді жүзеге асырады. Тамияның сапалы өнімдерді шығару репутациясының арқасында, олар командалармен тығыз қарым-қатынас орнатты, тіпті командалардың құпия инженерлік жобаларының (CAD деректері) тек Тамияға және басқа модельдерді жасаушыларға көрсетілді. Алайда, соңғы кезде мұндай келісімдер азайды, модельдер баламалы дереккөздерге (жаңалықтардағы фотосуреттер сияқты) негізделді, ал F1 командалары талап ететін авторлық төлемдер артты. Осының салдарынан, соңғы жылдары жаңа модельдерді сату қиындады. Басқа модельдік компаниялар F1 нарығын иеленді (мысалы, Model Factory Hiro), және қазір Тамияның бұрынғы және қазіргі F1 командаларымен байланыстары бар. 1:48 Mini Military AFV моделі, тіпті тозу әсерлерін де көрсетіп, дайын, боялған модельдер нарығын кеңейтуді мақсат етті. Осы мақсатта, Тамия шамамен 1200 жұмыскерді жұмысқа алып, әлемнің хобби нарықтарына жіберілетін, өлшеп құйылған модельдерді шығарады. 2000 жылдың қыркүйек айында Филиппиннің Себу қаласындағы полиция қызметкерлері Тамия ойыншық машиналарын жарыстыруға ставка жасағандарды ұстау бойынша операция жүргізді, олар мұны заңсыз құмар ойынның бір түрі деп есептеді.

CAVE-пен бірлесу

2005 жылдың наурыз айында Тамия CAVE ойын әзірлеуші компаниясымен серіктестік құрды. Сол жылдың маусым айында олар ұялы телефондарға арналған контентті әзірлеуді бастады. Mini 4WD PRO модельдік машинасының қараша айында жарық көргенімен бірге, "Mini 4WD Online Racer" онлайн ойыны мен оған қатысты веб-сайт та жарияланды. Алғашқыда қызмет 2006 жылдың көктемінде іске қосылуы жоспарланған, бірақ кешігулерге байланысты ресми түрде қызмет көрсету 2007 жылдың жазына шегерілді. 2006 жылдың 1 ақпанында Тамия және CAVE компаниялары Mini 4WD Networks Co., Ltd. компаниясын құрды, ол миниатюралық көліктермен айналысатын еншілес кәсіпорын болды. Сол жылдың шілде айында компания "MINIon Club" қызметін іске қосты, бұл әлеуметтік желілер сайты миниатюралық көліктерге арналған арнайы жеңілдіктер ұсынды.

Мекемелер

Тамияның бірнеше ірі аймақтық бөлімшелері бар, әсіресе Калифорния штатындағы Ирвайн қаласында, онда Тамия Америка орналасқан – компанияның жарыс әзірлемелерінің көп бөлігіне жауапты Солтүстік, Орталық және Оңтүстік Америка филиалы. Тамия Америка Калифорния штатының Алисо Виехо қаласында әлемдік деңгейдегі жарыс кешеніне де ие, онда бірнеше әлем чемпионаттары өткізіледі, сондай-ақ жыл сайынғы масштабты модельдер конкурсы – Tamiya/Con, соңғысы 2006 жылы өткізілді. Қазіргі таңда Тамия өнімдерінің жартысынан астамы Филиппиннің Антиполо қаласында өндіріледі. Жиналатын зауыт Филиппиннің Себу қаласындағы Мактан экспорттық өңдеу аймағында орналасқан. Тамия Еуропа Германияда орналасқан.