Кіріспе
Американдық баскетболшы және жаттықтырушы (1963 жылы туған)
Марио Антуан Эли (26 қараша 1963 жылы туған) – американдық бұрынғы кәсіби баскетбол жаттықтырушысы және Ұлттық баскетбол қауымдастығының (НБА) ойыншысы. Эли Нью-Йорк қаласында өсті және Американдық халықаралық колледжде колледж баскетбол ойнады. 1985 жылғы НБА драфтының жетінші раундында Милуоки Бакс клубы оны 160-шы нөмірмен таңдады. Эли кәсіби баскетбол карьерасын 1986 жылы Ирландияның «Киллестер» клубында бастады. Одан кейін Португалия мен Аргентинада, сондай-ақ USBL, CBA және WBL лигаларында ойнады. Эли алғаш рет 1990 жылы НБА-да «Филадельфия 76ers» командасы үшін өнер көрсетті, содан кейін «Голден Стэйт Уорриорс», «Портленд Трейл Блейзерс», «Хьюстон Рокетс», «Сан-Антонио Сперс» және «Финикс Санс» командаларында ойнады. Қорғанысымен және жауынгерлігімен танымал рөлді ойыншы Эли үш рет НБА чемпионы атанды: 1994 және 1995 жылдары «Рокетс» сапында екеуі, ал 1999 жылы «Сперс» сапында біреуі. Эли 2003 жылы «Сперс» клубында ассистент ретінде жаттықтырушылық мансабын бастады, кейін «Даллас Маверикс», «Сакраменто Кингс», «Нью-Джерси/Бруклин Нетс» және «Орландо Мэджик» клубтарында ұқсас лауазымдарды атқарды.
Ерте өмір
Гаитилік шыққан Эли Нью-Йорк қаласындағы Манхэттен ауданында туып өскен. Ол опера әншісі Марио Ланзаның құрметіне "Марио" деп аталды. Эли Пауэр Мемориал академиясына оқуға түсті. Жасөспірімдер баскетбол командасынан шығарылғаннан кейін, Эли келесі маусымда жастар құрамасына ілікті; оның командаластарының бірі болашақ НБА жұлдызы Крис Муллин болды. Ол мектеп тарихындағы ең көп ұпай жинаған ойыншы атанды, бірақ жаттығу лагерінде командадан шығарылды. 1986 жылы Эли өзінің кәсіби мансабын Ирландияда "Киллестер" клубында бастады, онда ол "Жылдың үздік ойыншысы" атағын жеңіп алды. Эли АҚШ баскетбол лигасының (USBL) "Майами Тропикс" клубында ойнады, Аргентинада "Унион де Санта Фе" клубында сегіз ойын өткізді. Содан кейін ол Португалияда "Оваренсе" клубымен екі маусым өткізді, оларға алғашқы ұлттық чемпионатты жеңуге көмектесті. 1989 жылдан 1991 жылға дейін ол Континентальдық баскетбол лигасының (CBA) "Албани Патронс" командасында екі маусым ойнады және 1991 жылы CBA бірінші командасының құрамына енді.
НБА мансабы
1990 жылдың желтоқсан айында ол өзінің алғашқы НБА ойынын өткізді, «Филадельфия 76ers» командасына 10 күндік келісімшартпен қосылды. 28 желтоқсан мен 2 қаңтар аралығында ол «76ers» үшін үш ойын өткізді. 1991 жылдың ақпан айында ол «Голден Стэйт Уорриорс» командасына қосылды. Эли 1992–93 маусымын «Портленд Трейл Блейзерс» командасымен өткізді, ал 1993–94 маусымы басталар алдында «Хьюстон Рокетс» командасына ауыстырылды. Эли регулярлық маусым мен плей-офф кезінде «Рокетс» командасының маңызды резервтік ойыншысы болды, бірақ 1995 жылғы НБА финалында негізгі құрамға кірді. Бұл шешім «Рокетс» үшін тиімді болды, себебі Эли финалда орташа есеппен 16,3 ұпай жинады және алаңнан 65% тиянақтылықпен тату етті. Эли 1997–98 маусымына дейін «Рокетс» командасында ойнады, содан кейін «Сан-Антонио Спёрс» командасымен келісімшарт жасады, онда екі маусым ойнады. «Спёрс» командасы Элимен келісімшартқа қол қойып, командасына «күшті мінезділік» пен «қатаңдық» қосуға тырысты. Эли маусымның көп бөлігінде «Спёрс» командасының негізгі құрамында ойнады. 2000–01 маусымын «Феникс Санс» командасында өткізгеннен кейін, ол 732 НБА ойынында 6 265 ұпай жинап, карьерасын аяқтады. Ойыншылық карьерасы барысында Эли шешуші сәттерде жақсы өнер көрсеткен рөлдік ойыншы болды. Ол «Маверикс» командасында бір маусым ойнады. 2009 жылдың 22 маусымында Пол Уэстфаль Элиді «Сакраменто Кингс» командасының көмекші жаттықтырушысы етіп тағайындады. 2011 жылдың 8 желтоқсанында Эли бұрынғы командаласы Эйвери Джонсонның «Нью-Джерси Нетс» командасының жаттықтырушылар штабына қосылды. 2015 жылдың 26 маусымында ол «Орландо Мэджик» командасының көмекші жаттықтырушысы болып тағайындалды.
Жеке өмір
Эли журналист және Хьюстонның ABC13 арнасының жаңалыс оқушысы Гина Гастонға үйленген. Эли мен Гастонның үшкіл балалары бар. Эли төрт тілде сөйлейді: Гаити креол отбасында өскендіктен ағылшын және француз тілдерін, Португалияда кәсіби баскетбол ойнағандықтан португал тілін, ал Аргентинада ойнағандықтан испан тілін. 2010 жылдың желтоқсан айында Эли Калифорния штатының Сакраменто қаласында мас күйде көлік жүргізді деген айыппен тұтқындалды.