Кіріспе

Аляска штатындағы қала, АҚШ.

Севард (Alutiiq: Qutalleq; Dena'ina: Tl'ubugh) – Аляска штатындағы, АҚШ-тағы өздік басқару құқығы бар қала. Ресей шығанағының фьорды – Аляска шығанағында, Кенай түбегінде орналасқан Севард Алясканың оңтүстік жағалауында, Алясканың ең ірі қаласы Анкориджден шамамен 193 км (120 миль) қашықтықта жатыр. 2020 жылғы халық санауы бойынша 2717 тұрғыны бар Севард Кенэй түбегіндегі Кенэй, Гомер және Солдотнадан кейінгі төртінші ірі қала. Қаланың аты АҚШ-тың бұрынғы Мемлекеттік хатшысы Уильям Х. Сьюардтың құрметіне берілген, ол 1867 жылы президент Эндрю Джонсон басқарған үкіметте қызмет етіп, Алясканы Ресей империясынан сатып алуды ұйымдастырған. Севард – Аляска темір жолының оңтүстік соңғы стансасы және тарихи тұрғыдан Алясканың ішкі аймақтарына бағытталған алғашқы Идитарод жолының басталу орны. Жолдың 0 милясы қаланың оңтүстік жағалауында белгіленген.

Тарих

1793 жылы Шелихов-Голиков компаниясының (Ресейлік Америка компаниясының алдағысы) Александр Баранов қазіргі Севард орналасқан жерде Ресей шығанағында тері саудасы бекетін құрды. Орыс қызметіндегі ағылшын кеме жасаушысы Джеймс Шилдс сол бекетте үш мачталы «Феникс» кемесін салды. 1939 жылғы Алясканы дамыту жөніндегі Слаттери есебінде бұл аймақ еврей иммиграциясы арқылы жаңа елді мекендер құрылатын өңірлердің бірі деп көрсетілді. Алайда, бұл жоспар іске асырылмады. Севард Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Аляскадағы әскери күштерді күшейту үшін маңызды порты болды. Қайта тірілу өзенінің жанындағы Севард қаласында Форт Реймонд бекінісі құрылып, жергілікті тұрғындарды қорғады. Соғыс жылдары Севардта салынған әскери аэродром кейіннен Уолсет әуе күштері базасына айналды. Екі әскери нысан да соғыс аяқталғаннан кейін жабылды. 1964 жылғы Аляска жер сілкінісі кезіндегі жер сілкінісі мен жергілікті цунами салдарынан Севардтың көп бөлігі қирады, соның ішінде бір радиостанцияның барлық жазбалары жойылды.

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 21,5 шаршы миль (56 км2) құрайды, оның ішінде 14,4 шаршы миль (37 км2) – құрлық, ал 7,1 шаршы миль (18 км2) (32,93%) – су. Қаланың солтүстік шекарасы Қайып болған өзеннің төменгі ағысымен белгіленген, бірақ ол өзеннің Резикуршенд шығанағына құятын жерінен шығысқа қарай созылып, шығанақтың солтүстік-шығыс жағалауының бір бөлігін, оның ішінде Төртінші шілде ағысының сағасындағы жағажайды және Спринг-Крик түзеу орталығының жерін қамтиды. Оңтүстікке қарай қала шекарасы Лоуэлл Пойнт поселкесіне дейін жетеді, ал қаланың шығыс және батыс жақтары Резикуршенд шығанағымен және Марафон тауының тік беткейлерімен шектеледі. Жақын жердегі елді мекендерге оңтүстіктегі Лоуэлл Пойнт, сондай-ақ солтүстікке қарайғы Bear Creek және Moose Pass кіреді. Ең жақын қала – Солдотна, ол солтүстік-батысқа қарай 90 мильдей қашықтықта (жолмен) орналасқан.

Климат

Изотермияға байланысты, Севардта субполярлық мұхиттық климат (Кёппен Cfc) немесе субарктикалық климат (Кёппен Dfc) басым, бірақ Аляска шығанағының жақын орналасуының әсерінен жыл бойы штаттың қалған бөлігімен салыстырғанда температура көбінесе орташа болады. Жылына бір ғана ай, қаңтар, күндізгі орташа ең жоғары температураның нөлден төмен болуын бастан кешіреді, ал нөлден төмен температуралар сирек кездеседі. Мұхиттың ықпалы жауын-шашын мөлшерін де арттырады, оның ең көп бөлігі күз және қыс айларында жауады.

Экономика

Севардтың жергілікті экономикасы көбінесе коммерциялық балық аулау өнеркәсібі мен маусымдық туризммен қозғалдырылады. Қаладағы көптеген тұру орындары, мейрамханалар мен дүкендер негізінен туристерге қызмет көрсетеді және әдетте мамырдың ортасынан қыркүйектің ортасына дейін жалғасатын жазғы туристік маусымда ғана жұмыс істейді. Қаладағы басқа да ірі жұмыс берушілерге мемлекеттік Спринг Крик түзеу орталығы, Аляска Еңбек және жұмыс күші дамыту департаментінің AVTEC кәсіптік училищесі және жергілікті Providence Health & Services бөлімшесі кіреді, ол сонымен қатар қауымдастықтың негізгі медициналық орталығы болып табылады.

Балық аулау

Севард жыл сайынғы лосось көшіп-қоныс жасайтын орын. 1920 жылдары оның саны "санауға келмейтін миллиондаған" балыққа жететін, және ол негізінен скандинавиялық текті балықшылар қауымын асырап отырды. Сол кезде Севард – палтус флотының бас кеңсесі болған. Ұлттық теңіз балық шаруашылығы қызметінің мәліметтеріне сәйкес, Севард АҚШ-тағы ең табысты коммерциялық балық шаруашылығы порттарының бірі. 2016 жылғы соңғы жылдық мәліметтер бойынша, Севардтағы коммерциялық балық аулау кемелері шамамен 13 500 тонна балық және теңіз өнімдерін түсірді, олардың құны шамамен 42 миллион долларға бағаланды. 2007 жылдан 2016 жылға дейінгі он жылдық ішінде Севард порты арқылы шамамен 545 миллион долларлық коммерциялық теңіз өнімдері өтті.

Туризм

Аляска темір жолының оңтүстік соңғы станциясында орналасқандығы және Анкориджге, сондай-ақ Кенай түбегінің басқа да аймақтарына жақсы дамыған автомобиль жолдарының болуының нәтижесінде, Севард – «Norwegian», «Royal Caribbean», «Holland America» және «Celebrity Cruises» сияқты Аляска круиздерін ұйымдастыратын ірі круиздік компаниялардың маңызды солтүстік порты және Аляска туризмінің танымал бағыты болып табылады. Севардта шағын әскери база да бар, және ол USCGC Mustang кемесінің тікелей порты болып саналады.

Демография

Сьюард алғаш рет 1910 жылғы АҚШ халық санағында ресми емес ауыл ретінде тіркелді. 1912 жылы ол ресми түрде қала болып құрылды. 2000 жылғы халық санағы бойынша қалада 2830 адам, 917 шаруашылық және 555 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілген жоқ, ал тұрғын үй бірлігінің орташа тығыздығы көрсетілген жоқ. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 72,1% ақ нәсілді, 2,4% қара немесе афроамерикалық, 16,7% американдық индейлер, 1,8% азиялық, 0,2% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,9% басқа нәсілдер және 5,9% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Халықтың 2,4% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 917 шаруашылықтың 35,7%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 44,6%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 12,1%-ында күйеуі жоқ әйелдер, ал 39,4%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 30,8%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 7,1%-ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрады. Шаруашылықтың орташа мүше саны 2,40, ал отбасының орташа мүше саны 3,04 болды. Қаладағы халықтың жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер – 21,9%, 18-24 жас аралығындағылар – 9,0%, 25-44 жас аралығындағылар – 35,9%, 45-64 жас аралығындағылар – 25,7%, 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер – 7,5%. Орташа жас 37 жасқа тең. Әр 100 әйелге 150,2 еркек шамасында келеді. 18 жасқа және одан жоғары әйелдердің әр 100-іне 166,6 еркек шамасында келеді. Шаруашылықтың орташа жылдық табысы 44 306 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 54 904 доллар құрады. Ер адамдардың орташа табысы 36 900 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 30 508 доллар болды. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 20 360 долларды құрады. Отбасылардың 8,3%-ы және халықтың 10,6%-ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 12,7%-ы және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендердің 7,9%-ы.

Үкімет және инфрақұрылым

Сивард қаласы кеңес-менеджерлік үкімет жүйесін қолданады, онда азаматтар сайлаған жеті мүшелі қалалық кеңес және кеңес тағайындаған қалалық менеджер, қалалық прокурор және қалалық хатшы бар. Олар полиция, өрттен қорғау, коммуналдық қызметтер және порты басқаруды қоса алғанда, барлық жергілікті басқаруға жауапты. Аймақтық деңгейде Сивард Кенэй түбегінің 6-ауданында орналасқан, онда тоғыз мүшелі аймақтық кеңесте бір орын бар. Бұл кеңес білім беру, қоқыс тастауды басқару, жер учаскелерін бөлу және салық салу сияқты аймақтық мәселелерді қадағалайды. АҚШ Пошта қызметі Сивардта 99664 индексі бар пошта бөлімін ұстап тұрады. Аляска Өкілдер палатасында қала 29-ауданда, оны республикашыл Бен Карпентер өкілдік етеді. Аляска Сенатында қала О-ауданында орналасқан, оны республикашыл Питер Мичич өкілдік етеді.

Білім

Кеней түбегі ауданының білім беру басқармасы Севард қаласындағы мектептерді басқарады, оның ішінде Севард бастауыш мектебі, Севард орта мектебі және Севард жоғары мектебі бар.

Көлік

Севард Алясканың көптеген шағын қауымдастықтарынан ерекшеленеді, себебі Севардтан Анкориджге дейінгі Севард тас жолы арқылы қатынауға болады, бұл Ұлттық көркемдік жол және «Барлық американдық жол» болып табылады, сонымен қатар автобус қызметін де ұсынады. Севард Аляска темір жолының оңтүстік терминалы болып табылады, темір жол Севард портына қызмет көрсетеді, ол теңіз кемелерін қабылдауға қабілетті. Бұл портты пойызға түсетін және түсетін жүкпен қамтамасыз етеді, сонымен қатар Севардты солтүстік бағыттағы круиздік кемелердің негізгі аялдамасы етеді. Круиздік кемедегі жолаушылар кемеден түсіп, көбінесе пойыз немесе автобус арқылы Анкоридж, Денали немесе Алясканың басқа да таныс жерлеріне жол тартады. Аляска темір жолы маусымдық кезеңде Coastal Classic пойзы арқылы Севардқа жолаушылар тасымалын жүзеге асырады. Севард велосипедпен жүруге өте қолайлы қала. Асфальтталған велосипед жолы қалалық бизнес орталығынан басталып, жағалау бойымен, порт арқылы және тас жолмен 4,5 мильге дейін созылады. Велосипедтерді жалға алуға болады және аймақтың шағын велосипедтік экскурсиялары ұйымдастырылады. Аляска теңіз жолдары (паром) қызметі 2005 жылдың соңында тоқтатылды. Қазір Уиттиерде (90 миль солтүстікке) немесе Гомерде (автомобиль жолымен 150 миль) мемлекеттік паром байланыстары бар. Севард әуежайы (PAWD/SWD) жалпы авиация қызметтерін және экскурсиялық рейстер ұйымдастырушыларды қамтиды. Кесте бойынша коммерциялық рейстер Кенайдағы Кенэй қалалық әуежайында және Тед Стивенс Анкоридж халықаралық әуежайында қолжетімді, екеуі де шамамен 100 миль (161 км) қашықтықта орналасқан. Автобус қатынасы да бар.