Кіріспе
Кон кен орны (1938–2003) – Канаданың Солтүстік-Батыс территориясында, Йеллоунайф қаласының оңтүстігінде ашылған алғашқы алтын кен орны. Мүлікті 1935 жылдың қыркүйегінде Канаданың «Консолидейтед Майнинг энд Смелтинг Компани» (Cominco) компаниясы, жақын жерде алтынның табылуына жауап ретінде сатып алды. «Кон» атауы «Консолидейтед» сөзінің қысқартылған түрі. Қыс мезгілі алтын іздеу жұмыстарын жүргізуге мүмкіндік бермеді, бірақ 1936 жылдың жазында көптеген алтын кендері табылды. Кон кен орны 1938 жылы өндіріске кірісіп, 2003 жылы жұмысын тоқтатты. 12 195 585 тонна өңделген кеннен қанша алтын өндірілгені белгісіз. Кен орнының тереңдігі 1829 метрден асты. Кен орнының иелері: Cominco (1938–1986), Nerco Minerals (1986–1993), Miramar Mining Corp. (1993–2008) және Newmont Mining Corp. (2008 жылдан қазірге дейін). Геологиялық тұрғыдан алғанда, Кон кен орны Йеллоунайф жасыл тас белдеуінің бөлігі болып табылатын Кам тобының құрамында орналасқан.
The Con Mine (1938–2003) was the first gold mine developed in the Northwest Territories, Canada, just south of Yellowknife. The property was staked by Consolidated Mining and Smelting Company of Canada (Cominco) in September 1935 in response to the discovery of visible gold nearby; the name "Con" is an abbreviation of "Consolidated". The advent of winter prevented any prospecting from being conducted, but work in the summer of 1936 led to the discovery of numerous gold veins. The Con Mine entered production in 1938 and ceased operations in 2003. It has produced over of gold from 12,195,585 tons of ore processed. The mine was over 6000 feet (1829 m) deep. Owners of the mine have included Cominco (1938–1986), Nerco Minerals (1986–1993), Miramar Mining Corp. (1993–2008), and Newmont Mining Corp. (2008–present). Geologically, the Con Mine is located within the Kam Group which is part of the Yellowknife greenstone belt.
Әлеуметтік тарих
Алғашқы алтын кірпіш 1938 жылдың 5 қыркүйегінде құйылды. Солтүстікке қоныс аударушылар мен жұмысшылардың толқыны көтеріліп, Йеллоунайф қаласы құрылды. Компания өз жұмысшылары үшін тұру жағдайын жасауға міндетті болды. Компания отбасыларға бірнеше тұрғын үйлер салды, ал жалғыз еркектер ұзын жатақханаларда тұрып, асханада тамақтанды. Басқарушыларға арналған үйлер көл жағасында орналасқан еді. Боулинг аллеясы сияқты демалыс орындары да болды. Отбасылар көкөніс өсіруге арналған бау-бақшалар да жасалды. Адамдар соғысқа қатысу үшін кен орындарын тастап кеткен кезде, Кон кені 1943 және 1946 жылдар аралығында жабылды және Йеллоунайфтың экономикасы құлдыраудың алдында тұрды. Кон кені иммигрант жұмысшыларды қабылдаған алғашқы кен болды (1951). Кенде жұмыс істеуге келген иммигранттардың көп бөлігі Италиядан келген, бірақ жұмыс іздегендер Еуропаның түкпір-түкпірінен келді. Олар көбінесе жергілікті шіркеудегі қарындастардың көмегімен ағылшын тілін үйренді. Соғыстан кейін әртүрлі кен орындары мен компаниялар демеушілік еткен белсенді хоккей лигасы құрылды. Кон кенінің командасы "Пумалар" деп аталды. Жұмысшылар көбінесе хоккейдегі дағдыларына қарай жұмысқа алынды. Кен компаниялары жергілікті мұз сарайын күтіп ұстауға үлес қосты. 1954 жылы Кон кеніне Эдинбург герцогы Филипп келді. Осыдан бастап Канада солтүстік аймақтағы алтын кенін көрсету үшін кен орнына көптеген сапарлар ұйымдастырылды. Басқа да Корольдік сапарларға Елизавета II (1970) және оның ұлы Чарльз ханзадасы (1975) қатысты. 1970 жылдары алтын бағасының өсуі Кон кенінің кеңеюіне, соның ішінде жаңа терең шахтаның салынуына әкелді. 1975 жылы алғашқы әйелдер кенде жұмыс істеуге басталды. Йеллоунайф дамыған сайын және Кон кеніне автомобиль жолымен қолжетімді болған сайын, жұмысшылар мен олардың отбасылары қалаға көшіп, "Кон лагері" 1980 жылдары бұзылып, құлдырады.
Болашақ перспективалары
Бұрынғы кен орнының терең шахталары, жылыжай газдарын шығармайтын жылу өндіру үшін геотермалдық энергияны алу мүмкіндігін ұсынды. Кен орны Йеллоунайф қаласының жартысын жылытуға потенциалы бар. 2011 жылғы маусымда Йеллоунайф қаласы мен Corix Utilities арасында қол қойылған өзара түсіністік туралы меморандум жобаға жаңа дем берді. Бірақ 2011 жылы өткен референдумда геотермалдық жоспарға қарсы дауыс берілген соң, қала одан бас тартты. Шахтаның үстіндегі танымал Робертсон бас қаңқасын сақтап қалу үміті, қалалық даму апелляциялық кеңесі алтын іздеуші Уолт Хамфристің жоспарланған бұзуды кейінге жылдыру туралы соңғы апелляциясын қабылдамағанда күйреп кетті. "Кон участағы қалпына келтіру жұмыстарын жүргізіп жатқан "Мирамар Нортерн Майнинг" компаниясы, бұзу жұмыстарын дереу бастауды жоспарлап отыр" деді. 2016 жылдың 29 қазанында сағат 16:50-де бұзу жұмыстары басталды, нәтижесінде бас қаңқа құлатылды.