Кіріспе

Болаттан жасалған дөңгелекті тау-кеннің түрі

Аспалы дөңгелекті тау-кен (қарқынды дөңгелекті тау-кенмен шатастырмау керек) – жолаушылар ашық үстінен, қайық сияқты гондолаларда отыратын болаттан жасалған дөңгелекті тау-кеннің бір түрі. Пойыздың астынан өтетін әрбір гондола айналмалы тірекке немесе біліктің құрамына бекітіледі, бұл пойыз жол бойында қалыпты бұрылыстар жасағанда, бүкіл вагонның сыртқа және жаққа қарай қозғалуына мүмкіндік береді. Жолаушылар көбінесе иықтан ұстағыштармен бекітіледі. Бұл аттракционның ерекшелігі мен қозғалысының салдарынан, аспалы дөңгелекті тау-кендерде инверсиялар болмайды және олар көбінесе "отбасылық" аттракциондар саналады; алайда, кейбір аспалы дөңгелекті тау-кендер басқаларына қарағанда күштірек болуы мүмкін.

Тарих

Ең алғашқы аспалы дөңгелекті тау-кендердің бірі 1900 жылдардың басында Калифорния штатының Лонг-Бич қаласында салынған Бисбидің спиральді әуе кемесі деп аталды. Бисбидің спиральді дирижабльіндегі жолаушылар жоғарыдағы рельстен аспалы шаршы гондолаларда саяхаттайтын, олар көтеру механизмі арқылы мұнараның басына жеткізілетін. Содан кейін гондолалар рельс бойымен төмен құлауға бағытталды, спираль тәрізді мұнарадан төмен қарай жүк тиеу платформасына дейін жүрді. Бұл аттракцион кем дегенде 1910 жылдардың ортасына дейін жұмыс істеді. Көп вагонды пойыздармен және 2700 футтық бұрылып, спираль тәрізді құрылымымен Alpenflug 16 күндік жәрмеңкеде үлкен сәттілікке жетті. Голландиялық дизайнер Vekoma "Swinging Turns" деп аталатын аспалы модельді жасады, оның үш данасы салынды. Vekoma Arrow стиліндегі дәстүрлі вагон дизайнымен қатар, жолаушылардың аяқтары ауада қалқып тұратын еденсіз вагонды да ұсынады, бұл Vekoma-ның инвертті дөңгелекті тау-кендеріне ұқсас, бірақ вагондар тербелуге қабілетті. 2001 жылы "Чессингтон әлемдерінің тақырыбы"ндағы Vampire аттракционы Vekoma-ның еденсіз пойыздарына ие болу үшін жаңартылды. Нидерландыда орналасқан Caripro компаниясы он екі аспалы дөңгелекті тау-кен шығарды, ал американдық Setpoint компаниясы төрт дөңгелекті тау-кен шығарды.