Кіріспе

Джек "Спот" Комер (12 сәуір 1912 – 12 наурыз 1996) – еврей бандиті, Лондонның қылмыстық әлемінің билеушісіне дейін көтерілген.

Жас шағы мен Лондонның астыңғы әлемінің басына көтерілу.

Ол Лондонның Майл-Энд қаласында Джейкоб Колмор болып дүниеге келді, төрт баланың ең кішісі. Комердің әкесі еврей тігінші машинасының операторы болды, ол 1900 жылдардың басында әйелімен бірге Польшаның Лодзь қаласынан Лондонға антисемиттік қарақшылықтан қашу үшін көшіп келді. Бұл кезеңде Ұлыбританияға келген еврей иммигранттары мен босқындары үшін қиын уақыт болды. Антисемитизм көшеде де, билік дәліздерінде де кездеседі. Бұл жағымсыз жағдайды, ішінара, Британдық Бауырлас Лигасы ұйымдастырды. Англиялық қоғамға жақындасу үшін отбасы өз атын Комачодан Колморға, кейін Комерге өзгертті. Анасының бойжеткен кезіндегі тегі Лифшинская. Комер еврей геттосында өсті, Уайтчепелдегі Филдгейт Мансиондағы Мёрдл көшесінің батыс жағында, ал көшенің шығыс жағындағы үйлерде ирландтар тұрды. Жеті жасында Комер өзінің алғашқы бандасына қосылды, ол Мёрдл көшесінің еврей жағынан құралған және көшенің екінші басындағы католиктермен ұрысып жүрген жігіттерден тұрды. Көшедегі төбелес шеберлігін көрсеткен Комер тез арада Альфред Соломонның "Идишерлер" тобына қосылды және кедейліктен шығудың жолын тапты. Бандалардың әдетінше, Комер лақап алды. Оны "Шығанақ" деп атады, себебі ол әрқашан қиындық туғанда "орында" болатын, бірақ басқалары оның сол жақ жағындағы шекесіндегі шегі бар екенін айтады. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі Ұлыбританияда антисемитизм мен фашизм еврейлердің күнделікті өмірінің бір бөлігі болды. Комер еврейлер арасында қорғауға шақыратын адам ретінде танымал болды, кейде ақы төленіп, кейде принциптің арқасында, ол көбінесе антисемиттермен қақтығыстарға түсті. Ол Кейбл-стрит шайқасына және Освальд Мослидің қара көйлектілеріне жасалған басқа шабуылдарға қатысты. Соғыстан кейінгі кезеңде Комер 43-ші топты қаржыландырды деген қаңтар бар, бұл топ фашистік Ұлттық қозғалыс және басқа да оңшыл және экстремалды оңшыл топтардың әрекеттеріне қарсы тұру үшін тікелей әрекеттер жасаған еврей экс-әскерлері мен әйелдерінен тұрды. Шығыс Лондонда тез арада күшті күшке айналып, Лидсте, Бирмингемде және басқа солтүстік түнгі клубтарда "бұлшықет" жүргізу арқылы бедел қалыптасқан Комер және оның бандасы Ұлыбританиядағы жарыс жолдарына күшпен басып кірді. Елдің әртүрлі бандаларынан жарыс жолдары тартып алынғаннан кейін, соғыс басталғанда жарыс жолдары жабылып, түскен ақша тоқтады. Армияға шақырылғаннан кейін, ол антисемиттік жоғары офицерді ұрып-соққаны үшін босатылды, Комер өзінің бақылауын кеңейту үшін Лондонға оралды. Өзінің ықпалын Шығыс Лондонан Батыс Лондонына таратып, Комер шарап ішетін клубтар мен ойын залдарынан үлкен пайда тапты, сондай-ақ астанадағы бизнеске "қорғау" ақшасын алды. Оның билікке көтерілуі зорлық-зомбылықпен болғанымен, Комердің нағыз шеберлігі – әртүрлі қабілеттері бар қылмыскерлерді "жұмыс" үшін біріктіру болды. Бұлшықеттер, ұрылар, сейфтерді бұзушылар, қалпында жасаушылар, ұрланған заттарды сатушылар, көліктерді ұрлаушылар және ұрылар қолдағы жұмысқа сәйкес біріктірілді. Бұған қоса, оның жалақысында депутаттар мен полиция қызметкерлері болды және ең күшті кезеңінде оның империясына кез келген қауіп-қатерге қарсы тұру үшін мыңға жуық адам дайын тұрды. Бұл Лондон бұрын-соңды көрмеген ұйымдасқан қылмыс болды. Комердің басшылығымен Билли Хилл, Крей егіздері және Фредди Форман сияқты қылмыскерлер Лондонның қылмыстық әлемінде көтеріле алды.

Төмендеу және кейінгі жылдар

1950 жылдардың ортасынан бастап, он жылдан астам Лондонның қылмыстық әлемінің төбесінде болғаннан кейін, Комердің Шығыс және Батыс Ендтегі ықпалы күрт төмендеді. Билли Хилл – дарынды және епті ұрыл, ол түрмеде отырғанда Комерге жұмыс сұраған. Комер Хиллге қызығушылық танытып, түрмеден шыққан соң оны күтіп алып, Савил Роуға костюм тігізуге апарып, содан кейін Комермен кездестірді. Хиллдің қылмыстағы шеберлігін таныған Комер оны қанатқа бітіріп, бірнеше құмар ойын орындарын (казиноларды) басқаруға берді. Бірақ Хилл жеткілікті ақша мен бедел жинаған соң, өз наставнигіне қарсы көтерілді. Заңмен мәселелер, сондай-ақ Хилл мен басқалардың оның табыс көздеріне жасаған жүйелі шабуылдары Комердің ықпалын әлсіретті. 1954 жылы Билли Хиллдің тапсырысымен жарық көрген жалақор мақалалардан кейін, Комер Sunday People газетінің қылмыстық жаңалықтар тілшісі Дункан Уэббке шабуыл жасап, 50 фунт стерлинг айыппұл төледі. Ол қолғап-тырнақпен (кастет) ұсталғаны үшін айыпталды және дене жарақатын келтіргені үшін сотталды. Комер үшін бұл айыппұл аз болғанымен, сот процесі көп уақытын алды. Сол сияқты, 1955 жылы ол Альберт Даймстің пышақпен ұрысқаннан кейін тұтқындалды. Даймс Комерге қорғау ақысын төлеуден бас тартып, Соходағы Фрит көшесінде Комер оны тоқтатып, сөйлесуге тырысты. Даймс қашып кетті, бірақ Комер оны көкөніс дүкенінде қоршап алды. Пышақтап жарақаттағанынан айып тазаланғаннан кейін, Комер бұл "тарихтағы ең ұлы адвокаттың" – өзінің қорғаушысы Роза Хейлбронның арқасында болғанын мәлімдеді. 1956 жылы Комер мен оның әйелі Паддингтон пәтерінен шамамен 100 метр қашықтықта таяқтар мен пышақтармен қаруланған сегіз адамнан шабуылға ұшырады. Шабуыл жасағандардың екеуі, "Жабайы" Фрэнки Фрейзер мен Бобби Уоррен, әрқайсысы жеті жылға бас бостандығынан айырылды. Жарақаттарынан айығып жатқанда, Комердің жаулары оны полицияға шағымдап, ұсақ қылмыскер Томми Фальконы ұрып-соққанын және жарақаттағанын айтты. Күдік туғызғандай, жараны Фальконың өзі немесе Комерді жазалау үшін басқа біреулер салған болуы мүмкін. Соның салдарынан, Комер сотқа дейін түрмеде отырғанда, Билли Хилл Комердің Батыс Ендтегі бизнесін өз бақылауына алды. Комер ұйымдасқан қылмыстан кетуге шешім қабылдады. Келесі онжылдықтарда бұрынғы "Қылмыстық әлемнің патшасы" жиі бокс матчтарына қатысып, жылдар бойы түрлі жұмыстар істеді, соның ішінде антиквариат сатумен айналысты. Ол 83 жасында Ислвортта қайтыс болды, ал оның күлі Израильде шашылды.

Танымал мәдениетте

Комер – 2019 жылғы «Бір кезде Лондонда» фильмінің маңызды кейіпкері. Комер 1985 жылы The Men They Couldn't Hang тобының «Ghosts of Cable Street» әнінде есімдері тіліне алынады, онда ол «Джек Спот» деп аталған.