Монтана штатының Грейт-Фолс халықаралық әуежайы

Кіріспе

Great Falls халықаралық әуежайы – АҚШ-тың Монтана штатының Каскад округіне қарасты Great Falls қаласының оңтүстік-батысына қарай үш шақырым жерде орналасқан мемлекеттік/әскери әуежай. Федералдық авиация басқармасының мәліметтері бойынша, 2008 жылы әуежай арқылы 143 811 жолаушы (enplanements) көлікке отырған, 2009 жылы – 146 438, ал 2010 жылы – 155 204 жолаушы болған. Great Falls халықаралық әуежайы – Great Falls әуе ұлттық гвардиясының базасы, онда Монтана әуе ұлттық гвардиясының 120-шы әуе көлігі (120 AW), «Vigilantes» орналасқан. Әуе көліктік басқару (AMC) операциялық тұрғыдан 120 AW-ды 2014 жылы Lockheed C-130 Hercules ұшақтарымен қайта жарақтандырды, оларды орташа көлемдегі әуе көлігі миссияларында пайдаланады. Бұрынғы 120-шы жауынгерлік қанат ретінде ол McDonnell Douglas F-15 Eagle ұшақтарын пайдаланған. Malmstrom әуе күштері базасы, Әуе күштерінің жаһандық соққы командасының (AFGSC) 341-ші зымырандық қанатының (341 MW) орналасқан жері, GTF-тан шығысқа қарай 10 миль (16 км) жерде, Great Falls қаласының шығыс жағында орналасқан. 1990 жылдары KC-135 ұшақтарын басқа базаға ауыстырғаннан кейін Malmstrom-ның 12 000 фут (3658 м) ұшу-қону жолағы қанатты ұшақтар үшін жабылды және тек әскери тікұшақтарға ғана ашық, сондықтан Great Falls ANGB Malmstrom AFB-ге келген қанатты әскери ұшақтарға қолдау көрсетеді.

Тарих

Грейт-Фоллс халықаралық әуежайы 1928 жылдың қараша айында құрылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әуежай АҚШ Соғыс департаментіне жалға берілді және соғыс жылдарында АҚШ Әскери-әуе күштерінің 7-ші паромдық тобының (Әуе көлігі басқармасы) орналасқан жері болды. Гор төбесінде орналасқан әуежай әскери қолданыс кезінде Гор-Филд деп аталды. Соғыс жылдарында 7500-ден астам бомбалаушы және күрес ұшақтары Еуропа мен Тынық мұхитына қарай ұшып бара жатқанда Грейт-Фоллс арқылы өтті. АҚШ әскері қосымша жер сатып алып, көптеген ғимараттар мен басқа да құрылыстар салды. Әуежай 1948 жылдың маусым айына дейін үкімет бақылауында болды, содан кейін Қорғаныс министрлігі оны Грейт-Фоллс қаласына қайтарды, бірақ ұлттық төтенше жағдай туғанда нысан әскери бақылауға қайта берілуі мүмкін деген шарт қойылды. Әуежай 1961 жылы осы шарттан босатылды. 1975 жылы терминал жаңасымен ауыстырылды, барлық ұшу-қону жолақтары, алқаптары мен такси жолдары жаңартылды. Федералдық авиация басқармасының қаржылық қолдауымен Грейт-Фоллс халықаралық әуежайы басқармасы жыл сайынғы операцияларды, техникалық қызмет көрсетуді және капиталдық жақсартуларды жүзеге асырады. Жеңімпаз атанған терминалды Монтана штатының Грейт-Фоллс қаласындағы Дэвидсон Кухр архитектуралық бюросы жобалаған, ал бас архитектор Дэвид С. Дэвидсон болды. Грейт-Фоллс 1930 жылдан бері әуе рейстерін қабылдап келеді. 1977 жылдан 1981 жылға дейін жылдың кем дегенде бір бөлігінде Northwest Airlines-тің DC 10 ұшақтары EWR DTW ORD BIL GTF GEG SEA бағыттары бойынша жоспарлы рейстер жасады. 2011 жылы әуежай тарихындағы ең көп – 172,415 жолаушыны тіркеді. 2011 жылы GTF штаттың 15 ірі әуежайының арасында бесінші орында болды, ал алдыңғы орындарда Биллингс (407,960 жолаушы), Бозман (397,822), Миссула (292,530) және Калиспелл (179,034) әуежайлары тұрды. 2012 жылдың басында Frontier Airlines Денверден Грейт-Фоллсқа жаңа рейстер ашатынын хабарлады. Әуежай басқармасы билет бағасының өсуіне және маусымдық орын тапшылығына қарсы тұру үшін Frontier-дің төмен бағалы рейстеріне үміттенді, бірақ Frontier 2014 жылдың желтоқсанында Денвердегі хабын қайта құру аясында Грейт-Фоллс қаласынан кету туралы шешім қабылдады. 2006 жылы GTF әуежайында AvMax компаниясы, Калгариде орналасқан ірі ұшақтарды күту және жөндеумен айналысатын кәсіпорын, үлкен операциялық орталық ашты және 150 адамды жұмысқа алды.

Great Falls International Airport was initiated in November 1928. The airport was leased by the U. S. War Department during World War II and became a home for the 7th Ferrying Group (Air Transport Command) of the U. S. Army Air Forces during the war. Located on Gore Hill, the airport was known as Gore Field during its military use. During the war years, more than 7,500 bombers and fighter aircraft passed through Great Falls on their way to Europe and the Pacific. The U. S. Army acquired an additional and built many buildings and other facilities. The airport was under government control until June 1948 when the Department of Defense deeded it back to the City of Great Falls with the stipulation that the facility could revert to military control in a national emergency. The airport was released from this clause in 1961. In 1975 the terminal was replaced and all runways, aprons, and taxiways updated. With Federal Aviation Administration matching funds, the Great Falls International Airport Authority performs annual operations, maintenance, and capital improvements. The award winning terminal was designed by Davidson Kuhr Architects of Great Falls, Montana, with the lead architect being David S. Davidson. Great Falls has had airline flights since the 1930s. For at least part of each year from 1977 to 1981 it saw scheduled Northwest DC 10s EWR DTW ORD BIL GTF GEG SEA and back. In 2011 the airport recorded the most boardings (172,415) in its history. GTF was the fifth busiest of the state's 15 major airports in 2011, behind Billings (407,960 enplanements), Bozeman (397,822), Missoula (292,530), and Kalispell (179,034). In early 2012, Frontier Airlines announced new flights to Great Falls from the Denver hub. The Airport Authority hoped to address rising ticket prices and a seasonal shortage of seats with low cost Frontier flights, but Frontier announced it was pulling out of Great Falls during its Denver hub restructuring in December 2014. AvMax, a Calgary based large jet maintenance and repair business, opened a large operation at GTF in 2006; they employ 150.

Ұшақ үлгілерінің жинағы

Терминалда әлемдегі ең үлкен ұшақ моделі коллекциясы бар деп саналады. Бұл коллекцияның шамамен 2/3 бөлігін құрайтын 883 модель ұшақ көрмеге қойылған. Модельдер 1977 жылдан 2003 жылға дейін жергілікті Great Falls тұрғыны Бари Полетто жасап, бояған. Ол 2013 жылдың қаңтар айында дүниеден озды.