Кіріспе

"Дэмиен" – американдық анимациялық телесериал "Саут Парк" сериалының бірінші маусымының оныншы эпизоды. Ол алғаш рет 1998 жылдың 4 ақпанында АҚШ-та Comedy Central телеарнасында көрсетілді. Эпизодта, балалардың сыныбына Дамиен есімді жаңа оқушы келеді, оны әкесі Шайтан Исаны тауып, олардың арасында бокс матчын ұйымдастыруға жіберген. "Саут Парк" тұрғындарының көпшілігі Шайтанның үлкен денесі мен мықты физикалық күшіне байланысты, оның жеңетініне тікелей тіке бастады, бірақ Шайтан соңында жекпе-жектің нәтижесін өзгертіп, Исаға тікелей тіке жасағанын және осылайша барлығының ақшасын жеңгенін мәлімдеді. Эпизодтың сценарийін сериалдың авторы Трей Паркер мен Мэтт Стоун жазды, ал қосымша диалогты Дейв Полски жазды, режиссерлік жұмысты Паркер жүзеге асырды. Эпизод дін, сенім және жақсылық пен жамандықтың мәні туралы сатиралық көзқарас ұсынады, сондай-ақ коммерциялықтану, Америкадағы жұлдыздар культі және балалардың табиғаты туралы ой-пікірлерді қамтиды. Бұл эпизод бастапқыда Рождестволық арнайы бағдарлама ретінде жоспарланған, бірақ Паркер мен Стоун "Мырза Хэнки, Рождестволық нәжіс" эпизодын маусымның мерекелік эпизоды ретінде жасауға шешім қабылдағаннан кейін көрсету мерзімі ықшамдатылды. "Дэмиен" эпизоды көбінесе жағымды пікірлер алды және алғашқы көрсетілімінде 5,55 миллион көрермен тамашалады, бұл оны эфирде көрсетілген аптадағы ең жоғары рейтингті кабельдік бағдарламаға айналдырды. Эпизодта Шайтан алғаш рет пайда болды, ол "Саут Парк" сериалының тұрақты кейіпкеріне айналды, сондай-ақ 1976 жылғы қорқынышты фильмнің антагонисі Демьен кейіпкері де осы эпизодта көрінді. Паркер мен Стоун эпизодта Эрик Картман кейіпкерінің маңызды ерекшеліктері таныстырылғанын айтты, олар сериалдың соңына дейін сақталды. Бокс рингіндегі хабаршы, "Дайындалыңдар, төбелес басталады!" деген сөздерімен танымал Майкл Баффер өзінің рөлінде қатысты.

Сюжет

Эрик Картман алдағы туған күніне қатты қуанып, шақырылғандардың әрқайсысынан қандай сыйлық күтетінін айтады, бірақ Пип Пиррупты шақырмайды, себебі Картман "оны өз есегіне тығып жіберген". Олар наразылық білдіргенде, ол анасы дайындаған тамақты жеуге тыйым салады деп қорқытады, бұл оларды бірден көндіреді. Олар Картманның үстелін терезеден лақтырып жіберген Шайтанның ұлы Дэмиен есімді жаңа оқушымен кездеседі. Басқа балалар оны мазақтайды, ал Дэмиен жауабында Кенни Маккормикті қаз-қалпақ омыртқасына айналдырып, кейін ойын алаңын өртеп жібереді. Дэмиен Исаға Шайтанның жақсылық пен жамандықтың соңғы шайқасына шығатынын хабарлайды. Саут Парк тұрғындары бірден жекпе-жекке ставкалар жасай бастайды. Картман оқиғаның өзінің туған күнімен бір уақытта өтетінін білгенде ашуланады, ал балалар екі шараның арасында таңдау жасауға тырысады. Бүкіл қала Исаның жеңіске жететініне үміттенеді, бірақ Шайтанның салмағын көріп, сенімі күңкейе бастайды. Ол өте үлкен, салмағы астам, ал Исаның салмағы мардымсыз, сондықтан Саут Парк тұрғындары өз ставкаларын өзгерте бастайды. Иса Саут Парк тұрғындарына өзгертілген ставкалары туралы сұрақ қояды, себебі тек бір адам ғана Исаның жеңіске жететініне ставка жасапты. Көңілі қалған Иса Стэн Марш, Кайл Брофловски және Шефтен жаттығуға көмектесуді сұрайды. Дэмиен Мистер Маккиден кеңес алады, ол оған басқа балалар не істесе де, жақсы болуға тырысуды ұсынады, дәл британдық танымалды емес Пип сияқты. Дэмиен ойын алаңын өртеп, Кенниді қаз-қалпақ омыртқасына айналдырғаны үшін жігіттерден кешірім сұрауға тырысады, ол "әкесінің бұйрығын орындап жатқанын" және басқа жолы болмағанын айтады. Бірақ балалар Дэмиенге қарсы жағымсыз қарым-қатынастарын жалғастыра береді. Картманның туған күні басталады, сонымен қатар жекпе-жек те басталады. Дэмиен мен Пип шақырылмастан келеді, бірақ балалар Дэмиенді әуеге лақтырып, оны сауықтардың жарқыраған шашырауымен жарылғаннан кейін қабылдайды. Алайда, ашуланған Картман Кайлдың сыйлығын ашып, ол күткендей емес екенін білгеннен кейін кешін ертерек аяқтайды. Темірқасық Иса қала тұрғындарының оған сенімсіздігіне ренжіді, және Шайтанның "Мені ұрып-соғ" деген сөздеріне қарамастан, оған қарсы ештеңе жасай қоймайды. Шеф пен балалар жекпе-жектің соңына жетіп, Исаға жігерлендіру сөздерін айтады. Шабыттанған Иса соңында әлсіз соққы жасап жібереді. Бірақ Шайтан сүңкіп түсіп, есептен шығады. Кейін Шайтан өзінің жоспары Исаға ставка жасап, содан кейін жекпе-жекті тастап, Саут Парк тұрғындарынан көп ақша мен жылжымайтын мүлік ұтып алу болғанын мойындайды. Қала тұрғындары бұған ашуланады, бірақ Стен оларға Исаның Шайтанға ставка жасамауға айтқандығын еске салады. Содан кейін бүкіл қала Исадан кешірім сұрайды, ол кешірімді қабылдайды. Кенниді Джимбо Керн сирек кездесетін қаз-қалпақ омыртқасы ретінде танып, атып өлтіреді. Дэмиен Стан мен Кайлға қоштасады, себебі оның әкесі "әрқашан жолда жүреді", сондықтан оның кетуі керек. Ал Картман барлық қонақтарды үйден қуғаннан кейін де, тамақты өзі жеп болғаннан кейін де тойын жалғастыра береді.

Өндіріс

"Дэмиен" сериалының авторы – Трей Паркер мен Мэтт Стоун, қосымша диалогты Дейв Полски жазды, режиссерлік еткені – Паркер. "Дэмиен" алғаш рет 1998 жылдың 4 ақпанында АҚШ-та Comedy Central арнасында көрсетілді. Бұл эпизодты көп күткен себебі, ол "Саут Парк" сериалының екі айдан бері, 1997 жылдың 17 желтоқсанында көрсетілген "Мистер Хэнки, Рождестволық нәжіс" атты өте танымал Рождестволық арнайы эпизодынан кейін шыққан алғашқы жаңа эпизоды болды. "Дэмиен" көрсетілмей тұрып, Detroit Free Press газетінен Майк Даффи бұл эпизодтың "шоудың есімді сәттерінің біріне айналатыны сөзсіз" деді. Шындығында, Паркер мен Стоун бастапқыда "Дэмиенді" маусымның Рождестволық эпизоды ретінде қарастырған. Олар бұрыннан-ақ шоуда сөйлейтін нәжіс бейнесін көрсетуді жоспарлаған, оны Мистер Хэнки деп атаған, бірақ "Дэмиенді" түсірудің ортасында ғана оны Рождестволық кейіпкер етуге шешім қабылдады, сол кезде Мистер Хэнки кейіпкеріне арналған жеке мерекелік эпизод жасауға көшті. Дегенмен, олар "Мистер Хэнки, Рождестволық нәжіс" эпизодынан кейін ғана көрсетілетін болса да, "Дэмиеннің" өндірісін бірінші аяқтауға шешім қабылдады. Паркер өзінің және Стоунның "Дэмиеннің" христиандарға немесе басқа діндерге ренжітетіндей болуын қаламағанын айтты: "Саут Паркте Иса керемет жігіт, ол біздің шоуымызда, ал бұл эпизодта ол батыр. Біз адамдарды ренжітумен айналыспаймыз, біз адамдарды күлдірумен айналысамыз". Дэмиен мектепке келгенде сыныптастарының оған қатысты қатыгездігі, сондай-ақ Дэмиеннің оған жауап беруі Паркердің екінші сыныптағы тәжірибесінен шабыттанды, ол мектеп жылының соңғы үш аптасында Вайоминг штатындағы Шайен қаласындағы бастауыш мектепке барып оқыған. Паркер: "Бұл қатты болды. Әркімнің өзінің кішкентай тобы болды, жыл аяқталуға жақын еді, сондықтан мен олардың ешқайсысына да сыймадым, мен тек бұзуды және өлтіруді қаладым, бұл шоуға шабыт берді". Кейіннен Джудж Кеннидің South Park: Bigger, Longer & Uncut фильмінде паркасын шешкенде дыбыссыз айтқан сөзін қосты. "Дэмиен" анимацияланған кезде Паркер мен Стоунның бұрын жасаған сурет салу және анимациялау жұмыстарының көп бөлігі аниматорлар тобына жүктелді. Екі актер, әсіресе Иса мен Шайтанның бокс матчындағы анимацияға риза болды, онда бұрынғыдан сирек қолданылатын перспектива мен үш өлшемді элементтер пайдаланылды; Паркер бұл "әзірге жасаған ең динамикалық жұмыс" екенін айтты. "Дэмиен" Паркер мен Стоунның мектеп кеңесшісі Мистер Макки және жергілікті діни лидер Пастор Максиді қосқан алғашқы эпизоды болды, бірақ олар "Дэмиеннен" бұрын көрсетілген "Мистер Хэнки, Рождестволық нәжіс" эпизодында да болды, бірақ ол кейін түсірілді. Иса бұрынғы эпизодтарда "Саут Парк" кейіпкері ретінде таныстырылғанымен, "Дэмиен" оның көпшілікке арналған ток-шоуынан тыс негізгі кейіпкерлермен алғаш рет қарым-қатынас жасаған эпизоды болды. Паркер көптеген көрермендердің бұл кейіпкерді өзін Иса деп қате ұсынып жүрген ақылсыз адам деп ойлағанын айтты, ал олар бұл эпизодта оның нағыз Иса екенін көрсетуді қалады. Эпизодта Кенни қаз тұмсықты құбыршаққа айналады, Паркердің айтуынша, себебі "қаз тұмсықты құбыршақтар – мен әрқашан қызығушылық танытқан нәрсе. Олар өте ерекше". Эпизод, сондай-ақ бірінші маусымның басқа он екі эпизодымен бірге 2002 жылдың 12 қарашасында шыққан "South Park: The Complete First Season" DVD жинағына енгізілді. Паркер мен Стоун әр эпизодқа түсініктемелер жазды, бірақ кейбір мәлімдемелердегі "стандарттар" мәселелеріне байланысты олар DVD-ге қосылмады; Паркер мен Стоун тректерді өңдеуге және цензуралауға рұқсат бермеді, сондықтан олар DVD-ден бөлек CD-де шығарылды.

Тақырыптар

"Дэмиан" дін, сенім және жақсылық пен жамандықтың мәні туралы сатира ретінде сипатталды, Паркер авторлар Исаның ізбасарларының Оған деген сенімін жоғалтып, Оған қарсы тікелей тіл білдіруінің жылдамдығы мен оңайлығын сатиралық түрде бейнелеуді мақсат еткенін айтты. Паркер: "Әркім шайтанға сенім артып, соңында қиын жағдайға түседі. Бұл үлкен хабарлама – жалпы алғанда, өте жақсы хабарлама. Сондықтан "Саут Парк" жұмыс істейді. Кейде біз хабарлама береміз". Паркер сондай-ақ, ол мен Стоун осы эпизодты Исаны "гуманистік көзқарас" тұрғысынан батыр ретінде көрсету үшін жазғанын айтты; The Star Ledger басылымының Мэтт Золлер Сейтц: "Олар ұйымдасқан дінді мазақ етпейді (дегенмен бұрынғыда еткен). Олар дінді ойын-сауыққа, ал ойын-сауықты дінге айналдыруға тырысатын адамдарды мазақтайды". 1994 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарында Тоня Хардингтің бұйрығымен шабуылға ұшыраған фигуралы сырғанаушы Нэнси Керриган туралы Стен Исаға айтқан сөзінде еске алынады. Стэн Керриган алтын медальді жеңіп алғанын дұрыс емес айтады, бірақ Кайл оған күміс медальді жеңіп алғанын еске салады; Паркер бұл Керриганның американдықтар арасындағы беделі өте жоғары болғандықтан жасалғанын айтты, өйткені ол шын мәнінде екінші орынды ғана иеленді. Картман өзінің туған күніне "Мегамен" деп аталатын әрекеттік фигуралардың толық жиынтығын қалайды. Олардың есімдері танымал Mega Man видео ойындарымен ортақ болғанымен, көп түсті фигуралар шын мәнінде Voltron аниме сериалынан және 1993 жылғы Mighty Morphin Power Rangers балалар әрекеттік сериалынан шабыттандырылған, ол эпизодтың эфирге шығу кезінде әлі де танымал болды. Сценарий бастапқыда Power Rangers туралы тікелей сілтемелермен жазылған, бірақ Comedy Central авторлық құқық мәселелеріне байланысты Паркер мен Стоуннан атауын өзгертуді сұрады. Фигуралар видео ойындағы Voltron-нан шабыттандырылғаны туралы мәлімдеме South Park: Chef's Luv Shack ойынында айтылған. Картман туған күніне "Шалбардағы құмырсқалар" атты нағыз балалар үстел ойынын алады. Стоун "Шалбардағы құмырсқалар" ойынын "барлық ойындардың ең нашары" деп сипаттады, сондықтан Картман эпизодтағы сыйлыққа теріс реакция жасайды. Бұл эфирге шыққан аптада ең жоғары рейтингті кабельдік бағдарлама болды, 18-49 жас аралығындағы көрермендер саны үй шаруашылықтарының санынан асып түсті. Арнаның ең жоғары рейтингі 276 000 үй шаруашылығын құрады, ал South Park-қа дейін арнаның ең жоғары рейтингі "Абсолютно фантастикалық" сериалының екінші маусымынан болды, оны 1,24 миллион үй шаруашылығы көрді. Паркер "Мырза Хэнки, Рождестволық Кек" фильмінің үлкен табысынан кейін "Дэмиан" туралы алған көптеген тікелей пікірлердің теріс болғанын айтты. Паркер оны "алғашқы қарсылық толқыны" деп сипаттады. Rolling Stone журналының шолушысы Даг Пратт оны бірінші маусымның "жоғарғы нүктесі" деп атады. Оранж Каунти Режистрінің Кинни Литтлфилд эпизод туралы былай деді: "Бұл анимациялық сериалдардың ыстық тақырыптарды жан-жақты талқылауға арналған керемет платформа екенін тағы бір рет дәлелдейді. Саут Парктегі жақсылық пен жамандық туралы аллегория "Христи" немесе "Ангелге тиген" сериалдарынан да тиімді және білгір. Ол да көңілдірек". The Record журналының Вирджиния Рохан эпизодты мақтап: "Эпизод күлкілі, және соңында жақсылық зұлымдықты жеңеді, бірақ бұл дұрыс емес себептермен болады". Chicago Sun Times жазушысы Лон Гранке эпизодқа үш жұлдыз берді және оны бір мезгілде таңғаларлық және күлкілі деп атады. Нью-Йорк Daily News газетінің Эрик Минк эпизодты "күлкілі" деп атады және оның сатирикалық элементін мақтады, бірақ ол кейбір көрермендерге өте қоқан-лоқы болуы мүмкін екенін ескертті: "Балалар Исаға раундтар арасында дөрекі сөздермен жігер беретін көрініс тіпті қалың терілі көрермендерді де қысылуы мүмкін". Сол сияқты, Star Ledger газетінің тілшісі Мэтт Золлер Сейтц: "Бүгінгі эпизод ақымақтық, қарапайым және құдайға тіл тигізудің шегінде; сонымен қатар, егер сіз дұрыс көңіл күйде болсаңыз, ол өте күлкілі".