Кіріспе

"Гномы" — американдық анимациялық телесериал "Саут Парк" сериалының екінші маусымының он жетінші және соңғы эпизоды. Сериалдың жалпы 30-шы эпизоды, ол алғаш рет 1998 жылдың 16 желтоқсанында АҚШ-та Comedy Central арнасында көрсетілді. Эпизодтың сценарийін сериалдың авторы Трей Паркер мен Мэтт Стоун, сондай-ақ Пэм Брэйди бірлесіп жазды, режиссері – Паркер. Бұл эпизодта Твик Твик және оның ата-анасы алғаш рет пайда болады. Эпизодта Харбакс Саут Парк кофе нарығына енуді жоспарлап, жергілікті кофе бизнес иелері, Твиктерге қауіп төндіреді. Мистер Твик жігіттердің мектептегі баяндамасын Харбаксқа қарсы күресу үшін пайдалануды көздеп, оларды корпоративизмнің шағын бизнеске қауіп төндіретіні туралы баяндама жасауға көндіреді, соның нәтижесінде Саут Парк қауымдастығы Харбаксқа қарсы әрекет етуге итермеленеді. "Гномы" эпизоды ірі корпорациялардың жауапкершіліксіздігі және көрінетін кішігірім тәуелсіз компанияларды бизнестен ығыстыруы туралы жиі айтылатын пікірді сатиралық тұрғыдан бейнелейді. Пол Кантор эпизодты, эпизодтағы түрлі тақырыптарға байланысты, "капитализмді қорғаудың ең толыққанды түрі" деп сипаттады. Эпизодта шағын бизнес иелері корпоративтік әріптестерінен кем ашкөздік танытпайды, ал олардың өнімдері ірі корпорациялар ұсынатын өнімдерге қарағанда сапасыз болып көрінеді. Эпизод сонымен қатар атаудағы гномдардың үш қадамнан тұратын, ақылға сыймас бизнес жоспарымен де танымал:
Іш киімдерді жинау
? Пайда
Бұл кейіннен нашар ойластырылған бизнес және саяси стратегияларды паш ету үшін кеңінен қолданылатын мемге айналды.

Өндіріс

"Гномы" сериалының авторы – Трей Паркер мен Мэтт Стоун, олар Пэм Брейдимен бірлесіп жазды, ал режиссерлігін Паркер жүзеге асырды. Бұл "South Park" сериалының екінші маусымындағы он жетінші, барлық сериал бойынша отызыншы бөлім. Алғаш рет 1998 жылдың 16 желтоқсанында АҚШ-та Comedy Central телеарнасында көрсетілді. "Гномы" эпизодында Туик Туик және оның ата-анасы алғаш рет пайда болады.

Тақырып

Бұл эпизод ірі корпорациялардың адалдықтан мүлдем шеттетілгендігі және кішкентай, тәуелсіз компанияларды банкротқа дейін жеткізетіндігі туралы жиі айтылатын наразылықты сатиралайды. Әдеби сыншы және экономикалық теоретик Пол Кантор, "Гномы" эпизодына арналған университет курстарын оқыған, оны "шоу тарихындағы капитализмді ең толық қорғаған эпизод" деп атады. Кантордың сөзіне қарағанда, эпизод шағын бизнес – халыққа адал қызмет ететін, клиенттеріне шынайы қамқорлық танытатын мекеме деген қалыпты ойға қарсы тұрады. Ол жергілікті бизнес иесі Мистер Твикті сынға алған корпорациядан гөрі ашкөз және жауапсыз деп бейнелейді; Твик өзінің табысын қорғау үшін күрескенде американдықтардың ірі бизнеске деген сенімсіздігі мен өткен шаққа деген ностальгиясын пайдаланады. Эпизодтың соңында Кайл мен Стэн ірі корпорациялардың адамдарға ұсынатын қызметтері үшін жақсы екеніне келіседі және ең жақсы өнімді ұсынатын бизнес нарықта сәтті болуға және өсіп, ірілеуге лайық деген тұжырымды қолдайды.

Мәдени әсері

Эпизодтың шығарылымынан кейін, "Жынық киім" жұлдыздары, әсіресе "Жынық киім жинау" мен "Табыс" арасындағы екінші кезеңі жоқ бизнес-жоспар, көптеген журналистер мен бизнес сыншылары үшін интернет-көпіршік дәуіріндегі сәтсіз бизнес-жоспарлар мен нашар жоспарланған саяси мақсаттардың метафорасы ретінде кеңінен қолданыла бастады. Кантор: «Мен оқытқан South Park эпизодтарының ешқайсысы студенттер арасында «Гномы» эпизоды сияқты қатты ыза, наразылық және жаулық тудырмады. Неге екенін білмеймін, бірақ бұл элитаның өз элиталық көзқарасымен бетпе-бет келгендегі қорғаныс реакциясымен байланысты болуы мүмкін». 2013 жылдың қаңтар айында Паркер мен Стоунның Important Studios атты жаңа өндіріс студиясын ашатыны жарияланғанда, олардың екеуі де және инвесторлары әжуалық түрде «Гномы» эпизодындағы гномдармен салыстырылды. Илон Маск 2016 жылдың қыркүйек айында Марсты жаулау туралы презентациясында «Жынық киім» гномдарының жоспарына сілтеме жасады. Марк Пейнер «капитализм шеттетуші еңбек пен кедейлікті тудырады» және «әлемдік коммунистік утопияға жетелейтін социалистік революция» арасындағы социализмнің «екінші кезеңі жоқ жоспары» туралы «ХХ ғасыр тарихы подкастының» 271-ші эпизодында, «Фашизмнің тамырлары» тақырыбында, социализм, либерализм, консервативизм және фашизмді салыстырып, қарама-қарсы қойды.

Мәдени сілтемелер

Harbucks компаниясы – әлемдегі ең ірі кофеханалар желісінің бірі саналатын Starbucks компаниясына жасалған сілтеме.