Кіріспе
Джон Брайан Стэтам (17 маусым 1930 – 10 маусым 2000) – Манчестердегі Гортоннан шыққан ағылшын кәсіби крикетшісі. 1950 жылдан 1968 жылға дейін Ланкашир графтығының крикет клубында, ал 1951 жылдан 1965 жылға дейін Англия құрамасында ойнады. Англия құрамасының ойыншысы ретінде 1950–51 жылдардан 1962–63 жылдарға дейінгі тоғыз шетел турнесіне қатысты. Ол оң қолмен жылдам доп тастаған және доптың ұзындығы мен бағытының тұрақты дәлдігімен ерекшеленген. Стэтамды, әсіресе, халықаралық аренада Фрэнк Тайсонмен, содан кейін одан да белгілі Фред Труманмен құрған жылдам доп тастау жұптары үшін жақсы есте сақтайды. Труманнан өзгеше, Стэтам допты ауада қисайтып тастамайтын, бірақ оны тігіске тигізу арқылы питчтен өте жылдам бұрылыс жасап, көптеген соққышының қақпасын түсіретін. 1963 жылы ол қысқа мерзімге тестілік крикетте ең көп қақпа түсірген әлемдік рекордты иеленді. Труман одан озып кеткеннен кейін, ол халықаралық карьерасын 252 қақпамен аяқтады. Оның бірінші сыныптық карьерасындағы 2260 қақпасы – барлық уақыттардағы тізімде он тоғызыншы орында, және ол барлық жиырма үздік доп тастаушының арасында ең жақсы (ең төмен) орташа көрсеткішке ие. Ланкашир клубы үшін бірінші сыныптық матчтарда түсірген 1816 қақпасы клубтық рекорд болып табылады. Табиғи спортшы Стэтам, әдетте шекарада, терең қорғаныста ойнайтын, жүгіру жылдамдығы мен допты дәл лақтыру қабілетімен ерекшеленетін керемет алаңгер болды. Ол сол қолмен, көбінесе соңғы ойыншы ретінде, соққы беретін, кейде қарсыластардың қасарысқан қорғанысын бұзуға қабілетті болды. Ол 1965 жылдан 1967 жылға дейін үш маусым Ланкашир командасын басқарды. 1970 жылдан 1995 жылға дейін Ланкашир комитетінің мүшесі болды және 1997 және 1998 жылдары клуб президенті болып сайланды. 2000 жылы қайтыс болғаннан кейін, Ланкаширдің «Олд Траффорд» крикет алаңымен қатарғы Уорвик жолының бір бөлігі оның құрметіне «Брайан Стэтам жолы» деп аталды, ал «Олд Траффордтың» оңтүстік жағы «Брайан Стэтам соңы» деп аталады.
the cricketer
John Brian Statham, (17 June 1930 – 10 June 2000) was an English professional cricketer from Gorton, in Manchester, who played for Lancashire County Cricket Club from 1950 to 1968 and for England from 1951 to 1965. As an England player, he took part in nine overseas tours from 1950–51 to 1962–63. He was a right arm fast bowler and was noted for the consistent accuracy of his length and direction. Statham is perhaps best remembered for the fast bowling partnerships he formed at international level with, first, Frank Tyson and then, more famously, with Fred Trueman. Unlike the latter, Statham did not make the ball swing in flight but, by pitching it on the seam, he could achieve very fast deviation off the pitch which accounted for many a batsman's wicket. In 1963, he briefly held the world record for the most wickets taken in Test cricket and, having been overtaken by Trueman, he ended his international career with 252. His first class career tally of 2,260 wickets is nineteenth in the all time list and he has the best (lowest) average of all the top twenty bowlers. His total of 1,816 wickets taken in first class matches for Lancashire is the club record. A natural athlete, Statham was an outstanding fielder who operated in deep positions, usually on the boundary where his running speed and the accuracy of his throwing were great assets. He batted left handed, invariably as a tailender, and was occasionally effective when stubborn resistance was required. He captained Lancashire for three seasons from 1965 to 1967. He became a member of Lancashire's committee from 1970 to 1995 and was elected club president in 1997 and 1998. After his death in 2000, part of Warwick Road alongside Lancashire's Old Trafford Cricket Ground was renamed Brian Statham Way in his honour and the south end of Old Trafford is called the Brian Statham End.
Алғашқы жылдары (1930 - 1951)
Брайан Стэтам 1930 жылғы 17 маусымда Манчестердегі Чатэм-роудтың 1-үйінде дүниеге келді. Оның әкесі Джон Джеймс Арнольд Стэтам (1889–1962) – тіс дәрігері, анасы Флоренс, туған тегі Биверс (1889–1955). Ол төрт ұлдың ең кішісі еді. Брайан Гортонның Бродэкр жолындағы Аспинал бастауыш мектебінде, ал Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында Манчестер орталық гимназиясында білім алды. Стэтам 1946 жылы 16 жасында мектепті бітіріп, есептесу фирмасында кеңсе кызметкері болып жұмыс істеді. Ол «Дентон Уэст» футбол клубында сол қанаттан ойнады. «Ливерпуль» және «Манчестер Сити» клубтары оған сынаққа шақырды, бірақ оның әкесі қарсы болғандықтан, ұлдарының футболмен айналысуына келіспеді. R&G Saddleworth & District League лигасының мүшелері болды. 1947 жылғы қазан айында, Стэтамның алғашқы маусымынан кейін, жергілікті аумақтық өзгерістерге байланысты олар өздерін «Дентон Уэст» крикет клубы деп атады және 1948 жылғы маусымда Солтүстік-Батыс лигасына қосылды. 1948 жылы да олар үшін ойнады. Стэтам 1949 жылы «Стокпорттың» шақыруын қабылдап, демалыс күндерін алу мүмкіндігі болғанда алты рет олар үшін өнер көрсетті. Орталық Ланкашир лигасында ол алғаш рет кәсіби ойыншылармен кездесті. «Стокпорт» 1949 жылы «Милнроу Крикет Клубымен» бірге лига титулын бөлісті, екі команда да 48 ұпай жинады. RAF офицері Ларри Лазарус, Стаффордтағы спорттық офицер, Стэтамның жылдам және тура лақтыра алатын талантты боулингші екенін мойындады. Лазарус лондондық болғандықтан, ол Мэрилебон Крикет Клубына (МКК) хат жазып, Стэтамның әскери қызметі аяқталғаннан кейін бос орынды толтыруға болатынын сұрады. МКК Стэтамның туған округтік клубы ретінде «Ланкаширге» алдымен жүгінуі керек деп жауап берді. Стэтам азаматтық қызметке оралып, «Олд Траффорд» командасына қосылды. Оның ата-анасы крикет карьерасын жалғастыруына қарсы емес еді. Ол 17 маусымда, Стэтамның жиырма жасқа толу күнінде басталды. «Ланкашир» сенбі күні 271 ұпай жинады (Стэтам, 11-ші нөмірде ойнап, ұпайсыз соңғы адам болды) және ойын соңында «Кентті» 62/4 есебімен шектеді, Стэтам Алан Уортонға ұстатқан Артур Фэггтің қақпасын алды. Кейін Стэтам бұл сәттік кездейсоқтық болғанын еске алды. Оның капитаны Сирил Уошбрук оған Фэггке қарсы жақсы ұзындықты сақтауды айтты, өйткені ол қысқа лақтыруға қарсы күшті және ілгек соққысын өте жақсы орындайтын. Стэтам жақсы бастады, алғашқы екі оверде бірнеше рет жеке ұпай алды, бірақ содан кейін қысқа лақтырылған допты дұрыс ұстай алмады, Фэгг оны ұстап алуға тырысты. Алайда, Фэгг Стэтамның жылдамдығына таң қалды және соққысын қате орындады, доп биттің жиегінен ұшып, Уортон алдындағы қысқа аяқта ұсталды. Стэтамның айтуынша, Уошбрук оның жылдамдығын ұнатқан, бірақ ұзындығына наразы болған. Ойын дүйсенбіде жалғасты, «Кент» тез арада 101 ұпайға тоқтатылды (Стэтам 13 үшін 1 қақпа алды), «Ланкашир» капитаны Найджел Ховардтың соңынан ерді. Екінші иннингте «Кент» 97 ұпайға ұтылып, «Ланкашир» бір иннингпен 73 ұпаймен жеңіске жетті. Стэтам Дики Мейстің қақпасын бір қаздан алды және сегіз ұпайға бір қақпа алды. Бұл жас ойыншының жарқын бастауы болды, «Уисденнің» мәлімдемесіне сәйкес, ол жерге қоңыр қағаз орамада аяқ киімдерімен келді. Стэтамның боулинг әрекеті бастапқыда ритмсіздігі үшін сынға ұшырады. Оның әрекеті 17 қадамдық жүгіру, содан кейін секіру, домалап жүру және секіру сипатталды. Алайда, Стэтам табиғи спортшы еді. Ол икемді және екі буынды болғандықтан, оның әрекеті классикалық болмады (сол кезде оның да жолы болған болашақ Англия серіктесі Фред Труманнан айырмашылығы, оның арба дөңгелек әрекеті классикалықтың өзі болды). Стэтам оның жайдары, күлкілі мінезімен және сыра мен темекіге құмарлығымен командаластары арасында тез дос тапты.
1950 жылғы маусым
1950 жылы Стэтем Ланкашир клубы үшін барлығы он бес матч ойнады. Оның бірі – Вест-Индия құрамасымен болған матч, ал қалғандары – Ланкашир мен Суррей командалары тең бөліскен Каунти Чемпионатындағы ойындар. Ланкашир соңғы рет 1934 жылы чемпион атанған еді және келесі чемпиондыққа 2011 жылға дейін күтіп қалды. Стэтемнің төртінші матчы 1 шілдеде Бат қаласында Сомерсетке қарсы басталды. Ол сенсациялық түрде ойынды бастап, алғашқы бес қақпаны бар болғаны бес ұпайға иеленді, Сомерсетті 11/5 есебімен қысқартты. Стэтем алғаш рет Йоркширмен «Розалар матчында» кездескенде үлкен әсер қалдырды, бұл матч 5 тамызда Олд Траффордта басталды. Көп көрермен жиналды, ал Стэтем бірінші допты лақтыруға дайындалып келе жатып, аяғынан айнылып құлап кетті. Ол тынышталды, өзін шаңнан тазартып, ойынды қайтадан бастады. Лен Хаттоннан бір ұпай жібергеннен кейін, ол Фрэнк Лоусонды қақпасыз ұрып, Йоркшир 226 ұпай жинағанда 52 ұпайға 5 қақпа алды, олардың капитаны Норман Ярдли жүздік соқты. Стэтем 1950 жылғы маусымды 37 қақпамен аяқтады, ең жақсы көрсеткіші – 18-ге 5 қақпа (Сомерсетке қарсы), ал орташа көрсеткіші (кем дегенде он қақпа алған боулерлердің арасында сегізінші) – 16.56 болды. Ол тұрақты түрде бірінші командаға кіріп, округтік шапқасын алды. Плейфэр оны алаңда жылдамдықпен допты екі жаққа да итере алатын, үміткер боулер ретінде сипаттады.
1950-1951 жылдары Австралия мен Жаңа Зеландияда
Статем қысқы маусымда бұрынғы бухгалтерлік жұмысына қайта оралды, бұл оның жұмыс берушісінің жомарттығының нәтижесі болды, себебі ол ұлттық қызметке кеткеннен кейін және содан кейін бірден округтік крикетке өткеннен кейінге дейін екі жылға жуық уақыт бойы жұмыста болмаған еді. Ол жаңадан орналасып үлкергенде, Жаңа жылдан кейін күтпеген жаңалықты естіді. Ол және Ланкаширдегі әріптесі Рой Таттерсалл жарақат алған MCC командасының Аустралия және Жаңа Зеландияға сапарына күш түсіру үшін шақырылды. Ол ақпан айында Мельбурн Крикет Орталығында (MCG) Викторияға қарсы ойнады, содан кейін MCC командасымен Жаңа Зеландияға аттанды. Окленд пен Отагоға қарсы ойнағаннан кейін, Статем 17 наурыз күні, сенбіде басталатын төрт күндік матчта Англия құрамасы сапында Жаңа Зеландияға қарсы тұңғыш рет Тест матчына қатысты. Оның алғашқы Тест қақпасы 116 ұпай жинаған Жаңа Зеландия ашылушысы Берт Сатклифке тиесілі болды. Матч жоғары есеппен аяқталды және тең түсті.
1951 жылғы маусым
1951-1953 жылдары Статхэмге тестілік матчтарға көп мүмкіндік тумады, бірақ ол округтік деңгейде өзін жақсарта берді. Ол күші арта бастағанда, жылдамдығын орташа жылдамнан нағыз жылдамға дейін арттырды. Ланкашир 28 матчта сегіз жеңіс алып, үшінші орынға шықты, бірақ жеңімпаз Уорвикширден қалыс қалды. Мамыр айында «Олд Траффордта» Ланкашир командасы бірге чемпион атанған «Сарри» командасымен маңызды матч өткізді. Статхэм матчты керемет бастады, екі басым ойыншыны алаңнан шығарды, олардың біреуі йоркермен тікелей қақпаға түсті, ал «Сарри» командасы барлығы 114 ұпайға тоқтатылғанда ол 33 ұпайға 5 қақпа алды. «Сарри» командасы қайтадан ойнауға мәжбүр болды, Статхэм тағы да басым ойыншыларды арзан бағаға алаңнан шығарды, нәтижесінде 29 ұпайға 4 қақпа алды. Ланкаширдің жеңіске жетуі үшін 39 ұпай жеткілікті болды. Содан кейін Статхэм Лордс стадионында «Миддлсекске» қарсы алғашқы ойынын өткізді, және ол алған 14 допқа 4 қақпасы тағы бір соққыға мәжбүр етіп, Ланкаширдің тағы да жеңіске жетуіне көмектесті. Тест сериясында ол Лордстағы екінші матчқа шақырылды, бірақ спиннерлік питч болғандықтан көп рөл атқармады, ал Ланкаширден әріптесі Рой Тэттерсалл 101 ұпайға 12 қақпа алып, Англия серияны теңестірді. Ол «Олд Траффордтағы» үшінші тестте де өз орнын сақтады, бірақ оның серіктесі Бедсер 12 қақпа алғанда, оған барлығы 24 овер ғана қажет болды. Соңғы екі тестте іріктеушілер Бедсерді алдымен Тревор Бейлимен, содан кейін Дерек Шеклтонмен жұптастыруды шешті, бірақ Статхэм оның тесттік аренадағы беделі жоғары екеніне және оның әлеуеті танылғанына риза болды.
1951-1952 жылдары Үндістан, Пәкістан және Цейлон
Статхэмді МКК 1951 жылдың 5 қазанынан 1952 жылдың 2 наурызына дейін Үндістан, Пәкістан және Цейлонға жасалған қысқы турға таңдады. Ол ара-жібек сезіммен оралды. Тур талапты болды, әсіресе ол карри және күріш сияқты тағамдарға көнбеді, бірақ ол бұл саяхатты басқа ойыншыларға ұсынып отыратынын айтты, себебі алынған тәжірибеге тұрғанға дейін бағалы. Команда Үндістанда бес сынақ матчы және Пәкістанмен екі халықаралық матч өткізді (Пәкістанға 1952 жылдың 28 шілдесінде сынақ статусы берілгенге дейін бір жылға жетпеген уақыт өткен еді). Статхэм турда барлығы 48 қақпа алды, оның ішінде төрт қақпадан алған төрт рет қайта оралу болды. Ол Үндістанға қарсы өткен бес сынақ матчының бәрінде де ойнады, бірақ ең жоғары көрсеткіші 36,62 орташа есеппен сегіз қақпа ғана алды. Серияда бір-бір жеңіс және үш тең нәтиже тіркелді. Wisden тур бойы алаң жағдайларының тудырған қиындықтарын атап өтті, нәтижесінде жандалмаған жасыл шабындылардың көп бөлігінде матчтардың жартысынан астамы тең аяқталды. Wisden Статхэмді мақтады, ол қолайсыз жағдайларға қарамастан, кейде қауіпті көрініс берді және шынайы жылдамдықпен жоғары деңгейдегі боулерге айналуға бейімділігін көрсетті. Турда жандалмалы жасыл шабындысы бар матчтардың бірі – Карачиде өткен Пәкістанмен екінші халықаралық матч болды. Бірінші күні екі команда да аз ұпайға шығып, көптеген қақпалар жылдамдықпен немесе иіліммен алынды. Фазал Махмуд 40 ұпайға 6 қақпа алды, ал МКК бар болғаны 123 ұпайға тоқтады; содан кейін Статхэм 32 ұпайға 4 қақпа, Дерек Шеклтон 50 ұпайға 4 қақпа алып, Пәкістанды 130 ұпайға құлатты. Екінші және үшінші күндері соққы беру жағдайы жақсарды. МКК екінші иннингте 291 ұпай жинады, Том Грейвени 123 ұпай алды және Пәкістанға 285 ұпай мақсат қойды, олар төрт қақпамен жеңіске жетті. Статхэм турдың соңғы кезеңінде Цейлонға қарсы ойнады және МКК бұл ойынды бір иннингпен және 33 ұпаймен жеңді. Статхэм бірінші иннингте 9 допқа 4 қақпа алды, Цейлон бар болғаны 58 ұпайға тоқтады. Грейвенидің тағы бір жүзінен кейін МКК 200-ден астам ұпаймен басымдық жариялады және Цейлон екінші иннингте қайтадан құлдырады, Статхэм 10 допқа 2 қақпа алды.
1952 жылғы маусым
1952 жылы Статхэм Үндістанға қарсы тестілік матчқа шақырылмады, іріктеушілер шабуылды ашу үшін Бедсер мен Труманды басымдыққа қойды. Олар толыққанды табысқа жетті, сондықтан Статхемге мүмкіндік берілмеді. Ол Ланкашир үшін жақсы ойнады және 18.08 орташа есеппен 110 викеттен тұратын алғашқы жүздік викеттік маусымын өткізді, бірақ ерекше көзге түсетін нәтижелер болмады, ең жақсы көрсеткіші – 32-ге 5 викет. Оның тек екі бес викеттік ойыны болды, соның бірі Нортгемптонширге қарсы өткен соңғы матчта. Ланкашир тағы да округтік чемпионатта үшінші орын алды, бірақ Суррей мен Йоркширден қалып қойды. Playfair ескерту жасады, Статхем мен Таттерсолл шабуылды жүргізіп жатқанда, оларға тиісті қолдау көрсетілмейді деді. Статхемнің биографы Тони Дерлиен екеуі де континенттік турдан кейін ұзақ мерзімді салдарларға ұшырағанын айтты, ал Статхем сол жазда шаршағанын мойындады. 1950 жылдардың көп бөлігінде Ланкаширді мазалаған негізгі мәселе – қанағаттанарлық деңгейдегі боулинг резервінің жетіспеушілігі болды, сондықтан Статхем мен Таттерсолл үнемі шаршап жүрді. 1952–53 жылдары MCC турлары болған жоқ, сондықтан Статхем қыс айларында есепшілік фирмасына қайта оралды. Ол Дерлиенге бұл крикеттен қажетті демалысқа мүмкіндік бергенін айтты.
1953 жылғы маусым
Стэтемнің келесі тестілік ойынға қатысу мүмкіндігі 1953 жылғы «Ашес» сериясында болды. Осы маусымда 16.33 орташа есеппен 101 қақпа алды, ұлттық көрсеткіш бойынша Лес Джексон мен Тони Локтан кейін үшінші орынға ие болды, бірақ тіпті осы жақсы көрсеткіш те Англия құрамасына тұрақты шақыруды қамтамасыз етпеді. Ол Австралияға қарсы өткен бес тестілік ойынның тек біреуінде ғана ойнады – Лордстағы екінші ойында, онда Англия үш жылдам лақтырушы және бір спиннерді пайдаланды, ал әдетте екі тігіспен лақтырушы (әрқашан Бедсер мен Бейли) және екі спиннермен шабуылдайтын. Стэтам серияда екі рет 12-ші ойыншы болды. Кейін Трюман Англия капитаны Лен Хаттонның жылдамдыққа қарағанда тігіспен лақтыруды артық көретінін айтты, сондықтан ол және Стэтам көп жылдар бойы бірге ойнаған жоқ. Егер құрамаға екі лақтырушы енгізілсе, олардың біреуі 12-ші ойыншы болар еді. 1953 жылы Ланкашир үшін жақсы маусым болды, бұл жаңбырлы жаз еді (Коронация күні қатты жаңбыр жауды). Ланкашир чемпионатта үшінші орынды қайтадан иеленді, бұл жолы Суррей мен Сассекстен кейін, бірақ бұл жолы титулға бұрынғыдан да жақын болды. Ауа райының нашарлауы үй матчтарын жиі тоқтатқандықтан, олар титул жеңіп алар еді, бірақ бұл фактор оңтүстік қарсыластарына онша әсер етпеді деп саналды. Ланкаширге Стэтам мен Таттерсалл тағы да жақсы қызмет етті, бірақ енді сол қолмен айналдыра лақтыратын Боб Берридің қолдауымен команданың шабуылдық көрсеткіштері айтарлықтай жақсарды. Овалдағы тестілік ойынға дейін, МКК жақын арада Батыс Индияға сапарға шығатын он ойыншының тізімін жасады. Олардың арасында Трюман болды, бірақ Стэтам жоқ. Тестілік ойын кезінде, дүйсенбі күні таңертең, іріктеу комиссиясы тағы бес туристің есімдерін жариялады, және Стэтам олардың қатарында болды. Содан кейін ол сол күні «Олд Траффордта» «Гламорганға» қарсы өткен ойында 14 допқа 5 қақпа алды.
1953-1954 жылы Батыс Үндістандағы
Ас құрамын қайтарудың қуанышынан кейін, Англия үшін Вест-Индияның қысқы туры апатты басталды – команда алғашқы екі сынақтан жеңіліп, кейін бір ойын тең түскендіктен серияны 2:2 есеппен аяқтады. Бұл серия Стэтам үшін жеке сәттілік болды, ол өзін әлемдік деңгейдегі боулер ретінде көрсетті. Ол сынақтар бойынша орташа есепте 28.75 ұпаймен 16 қақпа алды, бұл соққышыларға қолайлы жағдай деп танылды. Вест-Индия Бриджтаундағы екінші сынақта 181 ұпаймен жеңіске жетті, Стэтам төрт қақпа алды. Негізінен, Джорджтаундағы оның керемет бастауыш айласының арқасында – он ұпайға үш қақпа алып, Вест-Индияны 16 ұпайға дейін жеткізді, олар екінші рет ойнауға мәжбүр болды, ал Англия тоғыз қақпамен жеңді, бірақ бұл кезде көрермендердің наразылығына байланысты бөтелке тастау оқиғасы болды. Бұл айласты комментатор Э.У. Свонтон соғыстан кейінгі Англияның ең жылдам боулерінің ең жақсы ойыны деп атады, әсіресе соққышылардың сапасы мен алаңның жағдайын ескере отырып. Стэтамның туры Порт-оф-Испаниядағы төртінші сынақтың бірінші күні аяқталды, ол қабырға бұлшығын жыртып, турдың қалған бөлігінде ойнай алмады. Wisden оның ойыннан шыққанын дұрыс деп есептеді, себебі мұндай тегіс және оңай алаңда тіпті ол да соққышыларды алаңдатуға қиналар еді. Турдың соңында Хаттон Стэтамды Англияның ең күшті қаруы деп атап, келесі қыста Австралияда ол маңызды боулер болады деп болжады.
1954 жылғы маусым
1954 жылы Статем Пәкістанның Англияға алғашқы сапары қарсы ойынға дайын болды. Жарақатына байланысты, ол төртінші тестідегі Англияның «Овалдағы» күтпеген жеңілісін жіберіп алды. Ол алғаш рет ұлттық бірінші сыныптық орташа көрсеткіште көшбасшы болды, бірақ Ланкаширдегі крикетке үнемі кедергі келтіретін жаман ауа райынан оның алған қақпаларының саны 92-ге дейін шектелді. Playfair Ланкаширдің чемпионатта үшінші орыннан оныншы орынға түскенін атап өтті, бірақ он бір матчны бұзған ауа райын кінәлады. Ланкаширдің басты мәселесі – екінші жақсы жылдам боулердің болмауы, олардың шабуылы Статемге, оф-спинер Рой Тэттерсаллға және солқол спинер Малкольм Хилтонға дейін шектелді. 1954 жылғы Ланкашир маусымының қорытындысында Playfair Статемді ерекше атап өтті, оны әр алты оверде бір қақпа алатын өте жақсарған боулер деп мақтады. Бұл турдың басты мақсаты – жылдам боулинг болды, және бұл Тайсон мен Статемнің жылдам питчтерді толыққанды пайдалана білуіне байланысты болды. Басталысынан бастап, Хаттон жеңіске жеткенде қарсыластарын соғуға жіберді. Статемнің айтуынша, турда ол ең жылдам және серпімді питчтерді, әсіресе Перттегі WACA Ground-тағы питчті көрді. Бұл сапар теңіз арқылы жасалатын соңғы сапар болды және команда қыркүйектен сәуірге дейін Англиядан тыс болды. Бірінші матчта Статем мен Тайсон 30 қыркүйекте Цейлонға бір күндік тоқталым жасады. Австралиядағы матчтар 11 қазаннан 3 наурызға дейін, ал Жаңа Зеландияда 5-28 наурызға дейін өтті. Барлығы 28 матч өткізілді, оның ішінде 7 тестілік және 14 бірінші сыныптық матч. Статем барлық жеті тестілік матчта (бесін Австралияда, екін Жаңа Зеландияда) және он үш бірінші сыныптық матчта ойнады. Ол 54 бірінші сыныптық қақпа алды (30-ы тестілік), бұл оның бүкіл мансабындағы ең жоғары турлық көрсеткіші болды. Статистикалық тұрғыдан алғанда, оның ең жақсы көрсеткіштері – Батыс Австралияға қарсы Пертте 23 доптан 6 қақпа, ал үшінші тестіде Мельбурнда 60 доптан 5 қақпа алды. Хаттонның тактикасы Брисбендегі Габбадағы алғашқы тестіде дұрыс болмады, онда питч күтілгендей жылдам болмады және Англияның алаңшылары қалайда он екі қақпаны жіберіп алды, олардың жартысы Статемнің боулингінен. Нәтижесінде Австралия 8 қақпадан 601 ұпай жинап, бір иннингпен 154 ұпайға жеңіске жетті. Статем 123 доптан екі қақпа алғанмен, оның сирек соққан жүзінің біріне қол жеткізгеніне қарамастан, Австралия және Англия БАҚ-тары оның боулингінің жоғары деңгейде болғандығымен келісті. Англия құрамасына қосқан үлесі туралы айтатын болсақ, Статемнің ең үздік өнерін Сиднейдегі екінші тестілеудің екінші иннингінде көрсеткендігіне көпшілік келіседі. Тайсон жүгіруін қысқартты, бұл оның дәлдігін арттырудың пайдалы нәтижесін берді. Статемнің дәлдігімен ойнағаны австралиялық ойыншыларға тыныштық сыйламады. Тайсон 85 доптан 6 қақпа, ал Статем 45 доптан 3 қақпа алды. Олардың өнер көрсетуі Англияға бірінші таймда 74 ұпайға артта қалып, 38 ұпайға күттірмейтін жеңіске қол жеткізуге мүмкіндік берді. Егер Австралия екінші тесті жеңіп, екіге бір есе басымдыққа ие болса, серияның шешілуі әбден мүмкін еді, бірақ Статем мен Тайсон мұны өзгертті және Англия оны үш тестіден бірге жеңіп алды. Мелбурнда өткен үшінші тестіде Англия жеңіске жетті, бірақ Англия бірінші болып ұрады және 191 ұпайға ұтылып, жеңілді. Бұл көрсеткіш жас Колин Коудридің жүзден бір есеге ұтылуымен салыстырғанда әлдеқайда аз болар еді. Австралия сенбі күні және дүйсенбі күні таңертең (сенбі демалыс күні) шайбасын соққан кезде, Статем Англияның үздік боулирі болды. Австралия құрамасы 231 ұпай жинап, 40 ұпайға көш алды. Бұл Статемнің тестілік ойында алғаш рет бес қақпаны түсіргені еді. Джон Арлот, дегенмен, одан да жақсы талдау жасамағаны үшін бақытсыз екенін айтты. Англия екінші таймда 279 соққы жасады, сондықтан Австралия жеңіске жету үшін 240 керек болды және олар төртінші күннің соңында 75-ке жетіп, екі соққыға жетеді деп күтілді. Соңғы күні Тайсон мен Статем Австралияны талқандап, Англия 128 ұпаймен жеңіске жетті. Тайсон 27 доптан 7 қақпа алды, бұл оның ең үздік боулингтік өнерінің бірі ретінде есте қалады, бірақ ол кейіннен талдаулар оңай өзгертілуі мүмкін екенін айтты. Статем 38 доптан 2 қақпа алды, сонымен ойынды 98 қақпаға аяқтады. 1955 жылғы 19 қаңтарда Статем МКК үшін екі күндік матчта Оңтүстік Австралияның елдік XI құрамына қарсы ойнады. Екінші таймда «Астана» 45 ұпайға ұтылып қалды. Стайтам 27-3 есебімен шайбаға түсті. Ол 26 доптан кейін алты қақпа алды (барлығы доппен), бір де бір ұпай алмай. Ол төрт сегіз доптан тұратын оверден алты қақпадан үш майданды алды. Одан кейін төртінші тесті Аделаида Овалында жақсы соғу питчінде өтті. Төртінші күннің соңында Австралия 69-3 есебімен 51 ұпайға көш алды және матч тең аяқталады деп күтілді. Статемге дейін бір де бір қақпа алмады. Матч басталмас бұрын алып келген тырнақты алып тастағаннан кейін сол аяғының үлкен саусағы мазалады. Ол саусақты қорғау үшін жастықша қолданды, бірақ ол көмектеспеді. МКК массажисті, Гарольд Далтон, Статемнің буткісінің былғары саусақ бөлігіне тесік жасау туралы ойын ұсынды, бұл үлкен жеңілдік берді. Ол содан кейін Тайсонмен бірге соңғы күнің таңғы сессиясы бойында 90 градустан жоғары температурада өзгеріссіз боулинг жасады. Австралия 103-9 есебімен қысқартылды және Статем таңда 12 қақпа алды; Тайсон 17 қақпа алды. Австралиялар шамамен 111 ұпайға толыққаннан кейін Англияға 94 ұпай жасап, матчты және серияны жеңуге мүмкіндік берді. Соңғы тесті жаңбырдан құтылып, тең аяқталды. Статем серияны 27.72 орташа есебімен 18 қақпамен аяқтады. Wisden Статемнің алдыңғы жылы Батыс Индияда Англияның жетекші тестілік қақпа алушысы болғаннан кейін Австралияда өзінің шыңына жеткенін жазды. Тайсонның аты тақырыптарда болғанымен, тыныш Статем осының бәрін мүмкін етті және, Алек Бедсер сахнадан шығып бара жатқанда, Англияның ең сенімді боулеріне айналды. Веллингтондағы Бейсин Резервте Статем мен Тайсон 85 шақырым/сағат (Статем үшін) және 89 шақырым/сағат (Тайсон үшін) жылдамдықпен боулингтің уақыттық тестінен өтті, бірақ Тайсон Австралиядағыдай толыққанды жылдамдықпен ойнамады. Сонымен қатар, тест жауынды жағдайда өтті. Жақсы боулинг жағдайларында Статемнің ең жоғары жылдамдығы тоқсаннан асып түсер еді, бұл өте жылдам. Крикет добының ең жылдам тіркелген жеткізілімінің жалпы қабылданған әлемдік рекорды – 2003 жылғы ақпан айында Кейптаундағы Newlands Cricket Ground-дағы Шоайб Ахтардың 100.23 шақырым/сағат.
1955 жылғы маусым
Ланкашир округтік чемпионатта тоғызыншы орынға түсті, көбінесе Статемде тұрақты жылдам боулинг серігі болмағандықтан және, маңыздысы, жиі қолжетімсіздігіне байланысты, резерв болмағандықтан. Ол тек он алты рет ойнады, бұл олардың матчтарының жартысынан кем, себебі тек тест-матчқа шақырылғандар ғана емес, сонымен қатар ауру мен жарақаттар да себеп болды. Округтік крикетте ол 12.82 орташа есеппен 84 қақпа алды. Плейфэрдің айтуынша, ол Олд Траффордта қарсыластар үшін үлкен қиындық болды, әсіресе жақсы жағдайда, басқа боулерлерге көмектеспеген жағдайда. Тест сериясы Оңтүстік Африкаға қарсы өтті және Англияның 3–2 есебімен аяқталды. Англия алғашқы екі матчты жеңіп, Оңтүстік Африка келесі екеуін жеңіп, Овалдағы шешуші матчқа теңестірді. Статем төрт тестте ойнады, бірақ Олд Траффордтағы үшіншісіне қатыспады. Ол Трент-Бридждегі алғашқы тестте Тайсонмен бірге боулингті ашты, онда Англия бір иннингпен 5 қақпамен жеңіске жетті. Ол матчта бір қақпа ғана алды, ал Тайсон Оңтүстік Африканың екінші иннингін жою үшін 45 доптан бес қақпа алды. Тайсон Лордс тестке дейін жарақат алды және Труман Статеммен үй тестінде алғаш рет серіктес болу үшін қайта шақырылды. Англия жеребе тастап, бірінші болып соқты, бірақ тек 133 қақпаға шығарылды, ал Оңтүстік Африка бірінші күнінің соңында 5 қақпаға 142 қақпаға жетті. Олар екінші күні 304 қақпаға толыққаннан кейін 171 қақпамен басымдыққа ие болды, Статем мен Труман әрқайсысы екі қақпадан алды. Англияның соққышылары екінші иннингте жақсы ойнады және сенбі күні кешке 353 қақпаға толыққаннан кейін шығарылды. Оңтүстік Африкаға жеңіске жету үшін екі толық күн қалғанда 183 қақпа қажет болды. Статем ойынды аяқтамас бұрын екі ашық ойыншыны да алаңнан шығарды, Оңтүстік Африка 17/2 есебімен, яғни 17/3 есебімен қиын жағдайда болды, себебі Джек Читам күнінің соңғы добымен Труманның добынан шыбыққа тиіп, ауыр жарақат алды. Дүйсенбіде Статем Плейфэрдің айтуынша, жауды боулингтің керемет көрсетілімімен Оңтүстік Африканы жеңді. Оның көрсеткіштері 7/39 болды және Англия 71 қақпамен жеңіске жетті. Статемнің Wisden некрологында автор осы матчты еске алып, Статемнің шыдамдылықтың керемет үлгісін көрсетіп, өзгермейтін боулингпен ойнағанын және Оңтүстік Африканың үстемдік еткен матчты жоғалтуына себеп болғанын айтты. Оңтүстік Африканың жеңісі Овалдағы серияның шешуші матчын құрды, онда Англия Статем, Бейли, Лейкер және Лок шабуылын қолданды (бір жылдам, бір тігіс, екі спиннер). Спиннерлер шешімді болды, Лейкер мен Лок Англияның жеңісі үшін 15 қақпаны бөлісті, 92 қақпамен. Статем 31 қақпадан 2 қақпа, 17 қақпадан 0 қақпа алды. Оның сериядағы жалпы саны 21.35 орташа есеппен 17 қақпаны құрады және ол ең көп қақпа алған ағылшын ойыншысы болды. Статем, әдеттегі соңғы ойыншы ретінде, соққысы үшін сирек айтылды, бірақ ол 1955 жылы Ланкаширдің Лестерширге қарсы матчында 62 қақпа жинап, мансабындағы ең жоғары бірінші сыныптық көрсеткішін жасады. Ол одан да көп қақпа жинап қалуы мүмкін еді, бірақ оның капитаны Сирил Уошбрук одан боулингке дайын болу үшін өздігінен алаңнан шығуын сұрады. Екінші маусым қатарынан ол Плейфэр XI құрамына енді.
1956 жылғы маусым
1955–56 жылдары қысқы тур болған жоқ. 1956 жылдың жазы тым ылғалды болды және алаңдар тұрақты түрде спин-боулингке қолайлы жағдай жасады. Ланкашир бұл тұрғыдан пайда тапты, себебі Рой Тэттерсалл мен Малкольм Хилтон екеуі де 100-ден астам қақпа алды және команда чемпионатта Суррейден шамалы қалып қойды. Статемге баяу алаңдарда ойнау қиын болды және ол 100 қақпаға жете алмады, 14.84 орташа есеппен 91 қақпа алды, ең үздік көрсеткіші – 27-ге 6 қақпа. Шілде айында ол «Олд Траффордта» «Сассекске» қарсы өткен ойында кәсіби мансабындағы алғашқы хет-трик жасады. Статем бес тест матчының тек үшеуіне қатысты, соның ішінде Джим Лейкер әлемдік рекордты 19 қақпа алған «Олд Траффордтағы» матчқа қатысты. Статем серияда 26.28 орташа есеппен 7 қақпа алды, ең үздік көрсеткіші «Овалда» 33-ке 3 қақпа. Ол серияны өзінің негізінен алаңдағы ойыншы болғанын айтып аяқтап берді. Ол әрқашан өте жақсы физикалық дайындыққа ие болғандықтан алаңда жақсы өнер көрсетті және «Олд Траффордтағы» тест матчында Ричи Бенаудты Лейкердің 19 қақпасының бірі ретінде шекарада қиынға соққан қақпаны ұстады.
1956-1957 жылдары Оңтүстік Африкада
1955 жылы Оңтүстік Африка екі ойыннан қалып, серияны теңестірді, бірақ бұл жолы бір матч тең түсіп, серия екі жеңіспен аяқталды. Пичтің жылдам нашарлауына байланысты оны дайындау туралы сұрақтар туындады. Статхэм төрт тестілік матчта ойнап, 24.92 орташа есебімен он төрт қақпа алды, ең жақсы көрсеткіші – үш қақпа 37-ге. Wisden оның әлемдегі ең үздік жылдам боулер болып көрінген күндері болғанын, бірақ жарақаттар мазалап, турдың соңына қарай формасы төмендегенін атап өтті. Статхэм Йоханнесбургке жақын орналасқан, жаңа салынған "Вандерерс" стадионында төрт матчта ойнады. Стадион теңіз деңгейінен 5700 фут биіктікте жатыр, сондықтан Статхэм сиректеу ауаға байланысты тыныс алуда қиындықтарға тап болды, бірақ оның командаласы Питер Лоадер бұл оның астмасын жеңілдетуге көмектеседі деп есептеді. Статхэмге көмектесу үшін Гарольд Далтон MCC киім ауыстыру бөлмесіне оттегі баллонын орналастырды, ал Статхэм әр үзілісте оны бес минутқа қолдану мәселені шешті деді. "Вандерерс" стадионында Трансвалға қарсы өткен алғашқы матчта Статхэм Геральд Ричи, Моррис Чарнас және Питер Хайнеге қатарынан үш қақпа алды. "Вандерерс" стадионындағы алғашқы тестілік матч желтоқсан айының соңында өтті, онда Статхэм 100-ші тестілік қақпасын алды.
1957 жылғы маусым
Ланкашир 28 матчтың 10-ын жеңіп, Каунти Чемпионатында алтыншы орынға түсті. Стэтем округ үшін 12.77 орташа есебімен 112 қақпа алды, оның ішінде Уорвикширге қарсы Ковентридегі ең үздік көрсеткіші – бір иннингсте сегіз қақпа (ал матчта он бестен 89 қақпа). Стэтамның сызық пен ұзындықты тұрақты бақылауы батсменнің одан алтылық соғуына кедерес келтірді, тіпті нашар доптардан да мұндай оқиға сирек болатын. Трент Бриджтегі тест матчында Колли Смит артқы аяғымен толық ұзындықтағы допты соғып, доп Стэтамның басынан асып, павильон төбесіне тиді. Кейін Стэтам бұл оқиғаға таң қалғанын айтты, әсіресе Смит сол кезде 90-дарға жақын болғандықтан (кейін ол 168 ұпай жинады).
1958 жылғы маусым
Статхэм округтік крикетте тамаша маусым өткізді және барлығы 134 қақпа алды, оның маусымдық орташа көрсеткіші 12.29 болды – осы көрсеткіш оның мансабындағы ең жақсы нәтиже. Ол "Олд Траффорд" стадионында Лестерширге қарсы өткен матчта 29-ға 7 қақпа алып, ең жақсы көрсеткішін тіркеді (матчта 64-ке 13 қақпа). Статхэм мен Тэттерсалл Кардиффте Гламорганды 26 ұпайға дейін құлатты. Стаффордширден келген Кен Хиггстің командаға қосылуы үлкен өзгеріс жасады, өйткені ол Статхэмге бұрынғысынан қажет болған жаңа допты қолдау көрсетті. Ланкашир чемпионатта жетінші орынды иеленді, бірақ 1957 жылғы көрсеткіштен бір орын төмен болғанына қарамастан, Плейфейр олар үміткер жас ойыншыларға сенім арту арқылы көп нәрсеге қол жеткізгенін айтты. Дербиде Ланкаширдің Дербиширге қарсы матчында Статхэм алған қақпалардың жалпы саны 1000-нан асты. Әртүрлі себептерге байланысты Статхэм Жаңа Зеландияға қарсы төртінші және бесінші сынақ матчтарында ғана ойнады және 18.57 орташа есебімен жеті қақпа алды, ең жақсы көрсеткіші 71-ге 4 қақпа болды. Англия алғашқы төрт сынақ матчты жеңіп алды, ал бесінші матч тең аяқталды. Статхэм Хеджинглиде өткен "Розалар матчында" Йоркширге қарсы тамаша ойын көрсетті, нәтижесінде Ланкашир сегіз қақпамен жеңіске жетті. Бірінші иннингте, доптың құрғақ жабыннан керемет көтеріліп, ауытқуымен, Статхэм 16-ға 6 қақпа алды, ал Йоркшир 64 ұпай ғана жинады. Оның барлық құрбандары қақпаға жақын жерде ұсталды, ал А.А. Томсон Йоркширдің ойыншылары допты ұстауды вирус эпидемиясы сияқты ұсынғанын айтты. Статхэмге деген құрмет пен сый-құрметін Йоркширдің көптеген жанкүйерлері оны алаңнан шығып бара жатқанда тұрып қол соғу арқылы көрсетті.
1959 жылғы маусым
1960 жылы Wisden керемет жазды, күннің нұрына толы күндерді еске алды, бірақ құрғақ жағдай боулерлер үшін тиімді болмады. Wisden-нің айтуынша, Статем мен Труман Англия шабуылының негізгі күші болды. Статем бірінші сыныптық жарыста 15.01 орташа есебімен 139 қақпа алды, ең үздік көрсеткіші сегіз қақпаға 44 доп болды. Үндістанға қарсы серияда ол жарақат алғандықтан бес сынақ матчының үшеуінде ғана ойнады. Ол 13.11 орташа есебімен 17 қақпа алды, ал Англия барлық бес матчты сенімді түрде жеңіске жеткізді. Ланкашир сол маусымда өзінің негізгі қарсыластарын жеңді, бірақ кестеде төмен тұрған командаларға қарсы матчтарда жеңіліске ұшырады. Олар бесінші орынды иеленді, ал Playfair олар одан да жақсы тамашалай алатынын айтты. Статем мен Хиггс екеуі де округ үшін 100-ден астам қақпа алды, сондықтан Ланкаширде тиімді жылдам боулинг серіктестігі құрылды, бірақ Статемнің жарақаттары мәселе тудырды. Ланкашир Грейвсендте Кентпен кездескенде, Статемді өзінің досы Колин Коудри үйіне қонаққа шақырды. Ланкашир бірінші болып соғып, 316 ұпай жинады. Екінші күні Кент 24/2 есебімен жеткенде Коудри соғуға кірісті. Ол өте жақсы формада болды және Статем оны LBW арқылы шығару алдында 198 ұпайдан тұратын керемет иннинг ойнады. Матч жоғары ұпайлы тең нәтижемен аяқталды. Статемнің 121 допқа 3 қақпасы оның сирек соққан жүздігінің бірі және ең қымбат нәтижелерінің бірі болды. Оның көрсеткіштері және Коудридің иннингі туралы сұраққа жауап бергенде, ол Коудри оны жай ғана төсек пен таңғы ас үшін төлейтінін әжуалы түрде айтты. Статем тамыз айында «Олд Траффордта» Кентке қарсы өткен матчта өші алды. Ол Коудрит 1 ұпайға шығарды және Кентті 83 ұпайға дейін жеткізу үшін 31 допқа 5 қақпа алды, содан кейін Ланкашир екі күн ішінде жеңіске жетті. Бұл Сирил Уошбруктың соңғы үй матчы болды және Ланкашир келесі маусымда ретро стильде, соңғы әуесқойлардың бірі Боб Барберді, тағы бір кәсіпқойдың орнына жаңа капитаны етіп тағайындады.
1959-60 жылы Батыс Үндістандағы
Стэтам осы турдың алдында МКК-нің аға кәсіби ойыншысы болып тағайындалды, соның салдарынан ол құраманы іріктеу отырыстарына қатысты. Тест сериясында ол бес матчтың үшеуінде ойнап, 28.60 орташа есебімен он қақпа алды. Англия Порт-оф-Испаниядағы екінші тест матчында жеңіске жетіп, серияны ұтты, ал қалған төрт матч тең түсті. Бұл Англияның Кариб аймағында серия ұтқан алғашқы реті еді. Англия Тринидадтағы жеңісін Стэтам мен Труманға қарыз болды, олар Англия 382 ұпай жинағаннан кейін Вест-Индияны бар болғаны 112 ұпайға тоқтатып қойды.
1960 жылғы маусым
Стэтем мен Труман екеуі де Оңтүстік Африкаға қарсы барлық бес тестілік матчта ойнады, ал Англия даулы серияны үш матчқа нөлге жеңіп, екі матчты тең түсірді. Стэтам Лордс стадионында керемет матч өткізді, онда ол 63-ке 6 және 34-ке 5 қақпа алды (матчта барлығы 97 қақпадан 11), бұл Англияны иннингспен және 73 ұпаймен жеңіске жеткізді. Серияда ол 18.18 орташамен 27 қақпа алды, ал Труман 20.32 орташамен 25 қақпа алды, осы серия олардың әйгілі жаңа доптық серіктестігіне бекітілді. Каунти деңгейінде Хигспен серіктестігі Ланкаширге соншалықты күшті шабуыл жасады, тамыздың ортасына дейін олар Каунти Чемпионатын жеңбектей көрінді, бірақ соңында олар екі «Роуз» матчын жеңгеніне қарамастан, көп жылдық қарсыластары Йоркширге есе жіберді (Олд Траффордтағы матчта жеңіс голы матчтың соңғы добында, екі қақпа тұрғанда соғылды). Ланкаширдің титулды неге ұта алмағанына қатысты Playfair, олар Англия құрамасында ойнаған кезде Стэтем мен Джефф Пуллардың орнын толтыра алмағанын айтты. Стэтам үшінші және соңғы рет Playfair XI құрамына ілікті.
1960-1961 жылдары Оңтүстік Африка мен Родезияда
Статем 1960 жылдың қыркүйегінен қазан айына дейін Родезия мен Оңтүстік Африкаға «Халықаралық кавалериялар» командасымен бірге сапарлады. Бұл Ричи Бено басқарған, Фред Труман, Кен Баррингтон, Том Грейвени, Рей Иллингворт, Боб Симпсон және Норм О’Нилл сияқты шебер ойыншыларды қамтитын күшті ағылшын-австралиялық құрама болды. Олар бес бірінші сыныпты матч өткізді, соның ішінде Оңтүстік Африка құрамасына қарсы бір ойын ойнады, төрт матчта жеңіске жетіп, біреуін тең аяқтады. Статем 11.42 орташа есебімен 21 қақпа алды, ең үздік көрсеткіші – бес қақпа 29 доптан.
1961 жылғы маусым
Стэтам Ричи Беноның австралиялық құрамасына қарсы бес сынақ матчының төртеуінде ойнады, олар Ащыны сақтап қалды. Ол Хединглидегі үшінші сынақ матчын өткізіп алды, онда Труман матчта 11 қақпаны 88 ұпайға дейін құлатып, Австралияны жеңді. Бұл Англияның жалғыз жеңісі болды, Австралия Лордс пен Олд Траффордта жеңіске жетті. Стэтам Олд Траффордтағы бірінші иннингте 53 ұпайға 5 қақпа алды, Англия осы матчты міндетті түрде жеңуі керек еді, бірақ соңғы күні Алан Дэвидсон мен Грэм Маккензи арасындағы 98 ұпайлық соңғы қақпа тұруға рұқсат бергеннен кейін, катастрофалық қақтығысқа ұшырады. Стэтам серияда 29.47 орташа есебімен 17 қақпа алды. Стэтам 13 047 фунт стерлинг көлемінде рекордтық пайдаға ие болды. Ол маусымда 20.25 орташа есебімен 104 қақпа алды, ең жақсы көрсеткіші 27 ұпайға 6 қақпа болды. Ланкашир чемпионатта он үшінші орынға түсіп, Плейфэр бұл клубтың ең нашар маусымы екенін айтты.
1962 жылғы маусым
1962 жылы Статем Пәкістанға қарсы сынақ матчтарында бұрынғыдан да жақсы ойнады, бірақ ол бес матчтың тек үшеуінде ғана қатысты. Ол 17.37 орташа есебімен 16 қақпа алды, бірақ бұл серияда ағылшын боулерлері үстемдік құрды, себебі пакистандықтардың көрсеткіші сынақ деңгейінен төмен болды. Жалпы, Статем 21.63 орташа есебімен 102 бірінші сыныптық қақпа алды, бұл оның әдеттегі көрсеткіштерінен жоғары. Ол Ланкашир үшін 86 қақпа алды, бірақ команда қайтадан қиындыққа тап болып, турнир кестесінде 16-шы орынға, соңғы орыннан екінші орынға түсті. Playfair Ланкаширдің мәселесі неде екенін сұрап, клубтың жаңа ойыншыларды іздегенде аймақтық лигаларды тиімді пайдалана алмайтынын айтты. Сонымен қатар, автор шабуылдың көшбасшысы Статемнің жасы ұлғалып бара жатқанын атап өтті (1962 жылғы маусымда оның жасы 32-ге толды).
1962-1963 ж. Австралия мен Жаңа Зеландияда
1962–63 жылдары Австралия мен Жаңа Зеландияға MCC турнесіне шыққанда Стэтхэм мен Труманның тестілік матчтардағы есептері тиісінше 229 және 216 қадамды құрады. Олар көмекші менеджері Алек Бедсердің 236 қадамдық әлемдік рекордын басып өтуге жақын еді. Австралия құрамасының капитаны Ричи Бенауд 219 қадаммен тағы бір үміткер болды, бірақ Аделаидадағы төртінші тестіде Стэтхэм рекордты бұзды, ол кезде Труман Барри Шепардты жолақта ұстады. Рекордты бұзғанына қарамастан, Стэтхэм серияда көп жарқыраған жоқ, 44.61 орташа есеппен бар болғаны он үш қадам алды (барлық матчтарда 31.60 орташа есеппен 33 қадам алды). Ол рекордты 242 қадамға дейін жеткізді, бірақ Англияға оралды, ал Труман Жаңа Зеландияға аттанды, онда Стэтхемнен екі ай өткен соң рекордты бұзды, ол енді тестілік крикеттен қанағаттанды. Клуб комитеті оның капитандық лауазымдағы алғашқы жылын толыққанды табыс деп жариялады, бірақ бұл алаңдағы нәтижелерге қарағанда командалық келісімге қол жеткізуімен байланысты болды. Бес чемпионатты жеңіп, жарыс кестесінде он үшінші орынға көтерілді. 1965 жылғы округтік чемпионатта Стэтхэм боулер ретінде бұрынғыдан да қауіпті болды, ол әрбір қадам үшін 12.41 есебімен 124 қадам алды. Стэтхемнің округтік крикеттегі жақсы көрсеткіштері оған 35 жасында Оңтүстік Африкаға қарсы соңғы тестіге Англия құрамасына қайта шақыруға мүмкіндік берді, онда ол бірінші иннингсте 40 қадамға бес қадам алды.
1967 жылғы маусым
1967 жылы 35 жасқа толған Статамның тиімділігі аздап төмендеді, ол 16.63 орташа есеппен 92 қақпа алды. 1956 жылдан бері ол алғаш рет жүзге жетпеді. Ланкашир чемпионатта он бірінші орынға көтерілді, бірақ 28 матчтың тек төртеуін ғана жеңіп алды. Ланкаширдің нашар көрсеткіштері қарсыласы Йоркширдің сол кездегі табысымен салыстырылып, одан да нашар көрінді. Йоркшир екінші рет қатарынан және соңғы тоғыз маусымда алтыншы рет чемпион атанды. 1967 жылғы маусымнан кейін Статам Ланкашир құрамасының капитаны лауазымынан босатылды, ал оның орнына Екінші құраманы сәтті басқарған Джек Бонд тағайындалды. Статам зейнетке шығуға шешім қабылдады және 1968 жылғы маусым оның соңғы маусымы болатынын мәлімдеді.
1968 жылғы маусым
Ланкашир Бондтың басшылығымен жақсарды және 1968 жылғы маусымды сегіз матчта жеңіс алып, алтыншы орында аяқтады, ал титул тағы да Йоркширге бұйырды. Стэтам 17.08 орташа есеппен 69 қақпа алды және 5 тамызда, Йоркширге қарсы үй матчынан кейін зейнетке шықты. Ол сол матчтың бірінші таймда 34-ке 6 қақпа алып, жарқын қалыпта аяқтады, Йоркшир бар болғаны 61 қақпаға тоқтады. Екінші таймда 50-ге 1 қақпа алды, ал оның мансабындағы соңғы қақпасы Фил Шарпқа тиді, ол 20 ұпайға лобқа (lbw) түсті. Матч тең аяқталды.
Командалар бойынша өткізілген матчтардың жиынтығы
Стэтам маусым соңына жетпей бірнеше апта бұрын зейнеткерлікке шықты, сондықтан оның 68 қақпасы оның өзінің стандарттары бойынша сол себепті аз болды. 1950 жылы дебюттік маусымында бар болғаны он бес матч ойнағаннан басқа, ол 1968 жылға дейін он жеті маусым бойы белсенді болды және әрқашан 90-нан астам қақпа алды. Ол жүз қақпадан асып түсу мақсатына он үш рет қол жеткізді, ең жоғары көрсеткіші 1959 жылы 139 қақпаны құрады. Шетелде алған ең көп қақпасы 1954–55 жылдары Австралия мен Жаңа Зеландияда алған 54 қақпасы болды. Ол өзінің барлық бірінші сыныптық карьерасын Ланкаширде өткізді, ал 559 матчтың 430-ы осы округ үшін болды. Ланкашир үшін ол барлығы 1816 қақпа алды, бұл клубтық рекорд, және 1968 жылдан бері бірінші сыныптық матчтардың саны азайғандықтан, оны бұзу мүмкін емес. Одан кейін тізімде 1696 қақпасы бар Джонни Бриггс және 1541 қақпасы бар Артур Молд тұр. Стэтам бірінші сыныпқа дебют жасағанға дейін 1950 жылы округтің екінші құрамында бес рет ойнады. Ол Англия үшін 70 тесттік матчта ойнап, 252 қақпа алды, ал тағы 59 бірінші сыныптық матчта Ланкашир немесе Англиядан басқа командалардың құрамында өнер көрсетті. Ол MCC үшін 41 рет шетелдік турларда (тесттік матчтар емес, онда MCC командасы әрқашан Англия деп аталады) және Лордс стадионында төрт рет: 1952 жылы Үндістан туристеріне қарсы; 1953 және 1959 жылдары Йоркширге қарсы; және 1963 жылы The Rest командасына қарсы ойнады. Сонымен қатар, ол 1957 және 1964 жылдары Ланкашир үшін "Олд Траффордта" MCC командасына қарсы екі матчта ойнады. Gentlemen v Players матчы 1962 жылға дейін, Стэтамның карьерасы барысында маусымда әдетте екі рет өткізілді, бірақ ол Players үшін бар болғаны төрт рет ойнады. Бұл матчтардың барлығы 1951, 1954, 1958 және 1960 жылдары Лордста өтті. Осы матчтарда ол сегіз қақпа алды, ал ең жақсы көрсеткіші 1960 жылы 22 қақпаға 2 қақпадан құралды, сондықтан бұл матчта оның ең жақсы ойыны ойнамады. Стэтамның қалған он матчтары Англия XI (1955 жылы екі матч және 1964 жылы бір матч; бұл тесттік матчтар емес); Солтүстік пен Оңтүстік (1957 және 1961 жылдары екі матч); Халықаралық кавалерия (1960–61 жылдары осы команданың Оңтүстік Африкаға жасаған туры аясында төрт матч); және Бомбей крикет қауымдастығының президенті XI (1968 жылғы сәуір айында өткен қайырымдылық матчы).
Стил және тұлға
Гари Соберс Стэтам мен Труманның бірлесіп ойнауының соққы берушілерге келтіретін үлкен қиындыққа тоқталып өтті. Бірақ, Статамның тым жоғары дәлдікке ие болуы мүмкін екенін де айтты. Соберс түсіндіргендей, жақсы соққы беруші қисықта бекініп алғаннан кейін, доптың қай жерге түсетінін біледі де, қажетті дағдысы болса, допты беруге дайын тұрған сәтте орнына жылжуға болады. Соберс былай деді: «Брайан жақсы соққы берушілерді ертерек шығарып алуы керек еді, әйтпесе оларды жақсы формаға келтіріп алуы мүмкін еді». Ол бір матч алдында Статамның өзінің физикалық жағдайына күмәндануы себепті, үш оверге тең мөлшерде торға толық күшпен доп беруді сұрағанын айтты. Бұл кезде ешқандай соққы беруші болған жоқ, Статамға тек қана қақпаға доп беру тапсырылды. Ол 18 доптан 16-сын қақпаға тигізді. Лейкер Статамның маусым арасында басқа жұмысы болмағанын және ол крикеттен кеткеннен кейін не істейтінін ойлады. Лейкердің айтуынша, Статамның ойыннан тыс ешқандай мақсаты болған жоқ және ол ойнамайтын кезде ұйықтауды асық күткен, тыныш және алаңсыз адам еді. Барклейдің Крикет әлемінде Ричи Бено Статамды ол есінде сақтаған жалғыз жылдам доп беруші ретінде сипаттады, ол актерлік шеберлікке және сөйлеуге жүгінбеген. Статам ашуын білдіру үшін ғана басын шайқады. Беноның сөзінше, Статам Тайсон мен Труманмен серіктестіктегі катализатор болды, өйткені қарсылас соққы берушілер одан ең көп қорқатын. Бұл физикалық жағынан емес, Статамның дәлдігі мен тігістен ауытқуының нәтижесінде соққы берушінің қателік жасауға мүлдем мүмкіндігі болмады. Статам допты ауада бұрмаламаса да, алаңнан ауытқуы теңдесіз еді. Wisden бұл алаңнан ауытқуды былай баяндады: доп тігіске түскенде, ол күшті бұрылып, сыртқа бағытталған доп кенеттен ішкі қақпаға қарай ұшып, соққы берушінің қақпа алдында құлау немесе аяғына тиіп қалу қаупі тудыратын еді.
Зейнеткерліктен кейін
Стэтамның Ланкаширге көрсеткен қызметі осылай болғандықтан, клуб оған 1969 жылы екінші сыйлық берді, бірақ ол 1961 жылғы сыйлықпен салыстырғанда, 13 047 фунт стерлингке қарағанда, көңіл көншітпейтіндей 1850 фунт стерлинг ғана жинады. Ол 1970 жылдан 1995 жылға дейін Ланкашир комитетінің мүшесі болып сайланды және 1997 және 1998 жылдары клуб президенті болып тағайындалды. 2011 жылдың 30 шілдесінде Темзайд округі Дентон Вест крикет клубында мәңгілік көрсету үшін ескерткіш тақтайшаны табыстады, оны Одри Брайанның бұрынғы командаластары Джефф Клейтон мен Колин Хилтонның қатысуымен ашты.