Кіріспе
Британдық адам географиясы және әлеуметтік ғылымдар маманы сэр Найджел Джон Трифт (12 қазан 1949 жылы Бат қаласында туған) – британдық академик және географ. 2018 жылы ол Ұлыбритания үкіметі мен құзыретті әкімшіліктерге радиоактивті қалдықтар бойынша тәуелсіз ғылыми және техникалық кеңес беретін Радиоактивті қалдықтарды басқару комитетінің төрағасы болып тағайындалды. Ол Оксфорд және Цинхуа университеттерінде қонақ профессор, ал Бристоль университетінде зейнеткер профессор. 2016 және 2017 жылдары ол Пекин қаласындағы Цинхуа университетінің халықаралық лидерлік бағдарламасы – Шварцман стипендияларының атқарушы директоры болды. 2006 жылдан 2016 жылға дейін Уорвик университетінің вице-канцлері қызметін атқарды. Ол адам географиясы және әлеуметтік ғылымдар саласындағы жетекші ғалым.
Sir Nigel John Thrift (born 12 October 1949 in Bath) is a British academic and geographer. In 2018 he was appointed as Chair of the Committee on Radioactive Waste Management, a committee that gives independent scientific and technical advice on radioactive waste to the UK government and the devolved administrations. He is a visiting professor at the University of Oxford and Tsinghua University and an emeritus professor at the University of Bristol. In 2016 and 2017 he was the executive director of the Schwarzman Scholars, an international leadership program at Tsinghua University in Beijing. He was the Vice Chancellor of the University of Warwick from 2006 to 2016. He is a leading academic in the fields of human geography and the social sciences.
Ерте өмір және мансап
1949 жылы туған, Бристольдің оңтүстік-батысындағы Найлси мектебінде білім алған, содан кейін Уэльс университетінің Аберистуит қаласындағы география факультетін оқып, Бристоль университетінде докторлық диссертациясын қорғады. Стрифт Кембридж университеті, Лидс университеті, Австралия Ұлттық университеті, Уэльс университетінің Лампетер қаласындағы филиалы, Бристоль университеті және Оксфорд университеті сияқты көптеген университеттерде қызмет еткен. 2005 жылы ол Уорвик университетінің вице-канцлері болып тағайындалды және 2006 жылдың шілдесінде лауазымына кірісті. Университеттің 50 жылдығы аясында 2015 жылы зейнетке шығуды жоспарлаған, бірақ 2016 жылдың қаңтарының соңына дейін бір айға мерзімін ұзартты. Стрифт 2015 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде жоғары білім беруге қосқан үлесі үшін рыцарь дәрежесіне ие болды.
Географияға үлесі
Стрифт әлемдегі жетекші адам географиялары мен әлеуметтік ғалымдардың бірі ретінде танымал. 1996-2017 жылдар аралығында ол ең көп сілтеме жасалған үшінші адам географиясы ғалымы болды. 1982 жылы ол «Environment and Planning D: Society and Space» журналын құрған, ал 1979-2012 жылдар аралығында «Environment and Planning A» журналының бас редакторы қызметін атқарды. Стрифттің ерте жұмыстары уақыт және уақыт географиясы, сондай-ақ экономикалық география, әсіресе халықаралық қаржыны зерттеумен тығыз байланысты. Оның кейінгі еңбектері кеңістіктің мәні, қалалар, ақпараттық технологиялар, жөндеу және күтім, және ең бастысы – Батыс қоғамдарындағы практиканың өнерлілік аспектілерін баса назар аударатын «бейнелеу емес теория» сияқты тақырыптарға арналды. Оның уақыт, тіл, билік, бейнелеу және дене туралы жұмысы ерекше ықпалды болды, және Стрифттің мансабы 1980-ші және 1990-шы жылдардағы адам географиясындағы маңызды интеллектуалдық өзгерістерді көрсеткені және оларды ынталандырғаны айтылады. Бейнелеу емес теория өнерлілік және денелі біліммен айналысады және әлеуметтік ғылымдар мен гуманитарлық ғылымдарды бейнелеуге және түсіндіруге артық көңіл бөлуден құтқаруға бағытталған радикалды әрекет болып табылады. Ол ойлау және әрекет етудің қарапайым үлгілерінен практикаға негіделген үлгілерге көшу арқылы осы мақсатқа жетеді. Стрифт бейнелеу емес теорияның әлеуметтік және мәдени теорияның көп бөлігінің «процессуалды емес» сипатын қарастыратынын мәлімдеді. Бейнелеу емес теорияның негізгі тақырыптары: субъективтендіру, кеңістік – етістік ретінде, болу технологиялары, денелілік, ойын және шектен шығу. Бейнелеу емес теория адам географиясы саласында біздің әлемімізді тіл арқылы түсіндірудің шектері және одан тысқары қалай көру, сезіну және қарым-қатынас жасау туралы маңызды пікірталастарды тудырды. Стрифт сонымен қатар адам географиясы саласында бірнеше кітаптарды, энциклопедияларды және оқулықтарды редакциялады және жазды.
Университет басшылығы
Бристольде Трифт Ғылыми-зерттеулерді бағалау тобының, содан кейін Ғылыми-зерттеу комитетінің төрағасы болды. Оксфордта ол Өмір және қоршаған орта ғылымдары бөлімінің басшысы болды, ал кейін Ғылыми-зерттеу жөніндегі Про-вице-канцлер болды. Уорвик университетінде вице-канцлер ретінде Трифт бірнеше жаңа жобаны іске қосып, университеттің Лондондағы беделін арттырды (The Shard ғимаратындағы Бизнес мектептің кеңейтілуі) және шетелде де (Монаш университетімен тығыз ынтымақтастық арқылы, сондай-ақ Калифорнияда кампус ашу жоспарларымен). Қазір Уорвик әлемдік деңгейдегі үздік 100 университеттің қатарында, ал Ұлыбританиядағы үздік 10 университеттің ішінде. Трифт Ұлыбританиялық ғылыми-зерттеулерді бағалау жүйесіндегі бір бөлімнің төрағасы болды (Негізгі топ H, 2005–2007 жж. және 2001 жылғы География тобының мүшесі), Жоғары білім беру жөніндегі Индустрия комиссиясының (2012 ж.) және Жоғары білім берудің болашағы жөніндегі IPPR комиссиясының төрағасы болды.
Даулар
2011–12 қаржы жылында Thrift-тің жалақысы 50,000 фунт стерлингке (21%) өсіп, 288,000 фунт стерлингке жетті. Кейбір студенттер жалақыны көтеруді негізсіз деп санайтын, бірақ олардың наразылықтары ескерілмеді. 2013 жылдың маусым айында 42,000 фунт стерлингке (316,000 фунт стерлингке дейін) жалақының өсуі жарияланғанда, шағын топ студенттер тағы да наразылық білдірді. Олардың пікірінше, бұл көтерілу университет қызметкерлерінің және студенттерге берілетін стипендиялар мен қолдау шараларын қысқартуға қайшы келеді. 2014 жылдың желтоқсанында жарияланған 16,000 фунт стерлингтік жалақының өсуіне де наразылықтар болды. 2014 жылдың 3 желтоқсанында Уорвик университетіндегі наразылықтарды тарату үшін полиция CS спрейін қолданды, себебі күзетшіге шабуыл жасалған еді (кейіннен екі наразылық білдіруші, оның ішінде бір студент сотталды). Университет жағдайға алаңдаушылық білдіріп, болған зорлық-зомбылықты айыптады және жазбаша мәлімдеме жасады.
Таңдалған кітаптар
Стрифт бірнеше монография жазды және кітаптардың авторларының бірі болды. Peet R & Thrift N (ред.) (1989) Географиядағы жаңа үлгілер: Саяси экономика перспективасы, Бостон: Unwin Hyman. Pile S & Thrift N (ред.) (1995) Мазмұнды карталау: Мәдени трансформация географиясы, Нью-Йорк, Нью-Йорк: Routledge. Thrift N (1996) Spatial Formations, Thousand Oaks, CA: Sage. Corbridge S, Martin R & Thrift N (ред.) (1997) Ақша, билік және кеңістік, Оксфорд: Blackwell. Leyshon A & Thrift N (ред.) (1997) Ақша/Кеңістік: Ақшалай трансформация географиясы, Лондон: Routledge. Miller D, Jackson P, Holbrook B, Thrift N және Rowlands, M (1998) Сауда, орын және сәйкестік, Лондон: Routledge. Pile S және Thrift N (ред.) (2000) Қала А-З: Қалалық фрагменттер, Лондон: Routledge. Crang M және Thrift N (ред.) (2000) Кеңістік туралы ойлау (Сыни географиялар), Лондон: Routledge. Amin A, Massey D және Thrift N (2000) Барлық адамдарға арналған қалалар, тек азаматтарға емес, Бристоль: Policy Press. Thrift N және May J (ред.) (2001) Уақыт-кеңістік: Уақытшалық географиясы, Лондон: Routledge. Amin A және Thrift N (2002) Қалалар: Қалаларды қайта ойлау, Кембридж: Polity Press. Amin A, Massey D және Thrift N (2003) Ұлтты орталықтандыру. Аймақтарға қатысты радикалды көзқарас, Лондон: Catalyst. Harrison S, Pile S және Thrift N (ред.) (2004) Үлгілі жер: Табиғат пен мәдениеттің байланысы, Лондон: Reaktion. Thrift N (2005) Капитализмді білу (Теория, мәдениет және қоғам), Лондон: Sage. Thrift N (2007) Естемелік емес теория, Лондон: Routledge. Glennie P & Thrift N (2009) Күнді қалыптастыру: Англия мен Уэльсте уақытты сақтау тарихы, 1300–1800 жылдар, Оксфорд: Oxford University Press. Kitchin R. & Thrift N. (2009) Адам географиясының халықаралық энциклопедиясы, Оксфорд және Бостон: Elsevier Publishing. Amin A. және N. Thrift. (2013) Саяси өнер: Солшылдарға жаңа мүмкіндіктер, Дурхам, NC: Duke University Press. Thrift N, A. Tickell, S. Woolgar және W. H. Rupp (ред.) 2014. Ғаламаттану іс жүзінде, Оксфорд университетінің баспасы. Thrift N, A. Amin (2016) Қаланы көру, Кембридж: Polity Press. Thrift, N. (2021) Қатерлі қалалар, Лондон: Sage. Thrift, N. (2022) Мүмкіндіктерді іздеу. Зерттеу университеттерін қайта құру, Бристоль: Bristol University Press.
Thrift, N. (2021) Killer Cities. London: Sage
Thrift, N. (2022) The Pursuit of Possibility. Redesigning Research Universities. Bristol: Bristol University Press.
Журнал мақалалары
Thrift N (1981) "Иеленушілер уақыты және жеке уақыт: капиталистік уақыт санасының қалыптасуы, 1300–1880" Pred A (ред.) Географиядағы кеңістік және уақыт: Торстон Хагерстрантқа арналған мақалалар, Лунд: География бойынша Лунд зерттеулері B сериясы, № 48
Thrift N (1983) "Кеңістік және уақыт бойынша әлеуметтік әрекеттің анықталуы туралы", Қоршаған орта және жоспарлау D: Қоғам және кеңістік 1: б. 23–57
Thrift N (1997) "Жұмсақ капитализмнің өрлеуі" Мәдени құндылықтар, 1-том, № 1, 1997, б. 29–57
Thrift N (1999) "Орынның экологиясына қадамдар" Massey D, Allen J & Sarre P (ред.) "Қазіргі заманғы адам географиясы", Кембридж: Polity Press: б. 295–323
Thrift N (2000a) "Жаңа экономикада мәдениеттің орындалуы", Америка географтар қауымдастығының жылнамасы 4: б. 674–692
Thrift N (2000b) "Соңғы сөздер", Қоршаған орта және жоспарлау D: Қоғам және кеңістік 18 (3): б. 213–255
Thrift N & Olds K (1996) "Экономикалық географияда экономикалықты қайта қарау", Адам географиясы прогресі 20: б. 311–337
Thrift N (2004) "Сейілімнің қарқындылығы: әсердің кеңістіктік саясатына қарай" Geografiska Annaler: B сериясы, Адам географиясы, 86-том, № 1, б. 57–78
Thrift N (2005) "Бірақ алдын ала ойланған қастандық: қалалар және жек көрудің табиғи тарихы" Британдық географтар институтының еңбектері, 30-том, № 2, б. 133–150
Thrift N (1983) "On the determination of social action in space and time", Environment and Planning D: Society and Space 1: pp. 23–57
Thrift N (1997) "The Rise of Soft Capitalism" in Cultural Values, Volume 1, Number 1, 1997, pp. 29–57
Thrift N (1999) "Steps to an Ecology of Place" in Massey D, Allen J & Sarre P (Eds.) Human Geography Today, Cambridge: Polity Press: pp. 295–323
Thrift N (2000a) "Performing cultures in the new economy", Annals of the Association of American Geographers 4: pp. 674–692
Thrift N (2000b) "Afterwords", Environment and Planning D: Society and Space 18 (3): pp. 213–255
Thrift N & Olds K (1996) "Refiguring the economic in economic geography", Progress in Human Geography 20: pp. 311–337
Thrift N (2004) "Intensities of Feeling: Towards a Spatial Politics of Affect" in Geografiska Annaler: Series B, Human Geography, Volume 86, Number 1, pp. 57–78
Thrift N (2005) "But malice aforethought: cities and the natural history of hatred" in Transactions of the Institute of British Geographers, Volume 30, Number 2, pp. 133–150