Кіріспе
Сиатиста (Σιάτιστα) – Грекияның Батыс Македониядағы Козани аймақтық бірлігіндегі қала және бұрынғы муниципалитет. 2011 жылғы жергілікті басқару реформасынан бастап ол Воио муниципалитетіне кіреді, оның орталығы және муниципалдық бірлігі болып табылады. Ол Козани қаласының оңтүстік-батысында орналасқан. Муниципалдық бірліктің ауданы 158,524 км², қауымдастықтың ауданы 94,426 км². 2021 жылғы Грекиялық халық санағы бойынша қалада 5,057 тұрғын, ал муниципалдық бірлікте 5,645 адам тіркелді. Өз заманының ең білімді адамдарының бірі ретінде танылған ол, жергілікті сауаттылыққа хорват тілін енгізген алғашқы адам болды, Загребте Ұлттық хорват театрын құрды және сол кездегі көптеген хорват патриоттық жарияламаларындағы басты рөлі арқылы хорват ұлттық қайта жандануы үшін саяси белсенділігімен көзге түсті. Оның өлімінен 35 жыл өткен соң (1872) құрылған Деметрдің драма сыйлығы бүгінгі күнге дейін сақталып келеді, ал оның бюсті Загребтегі Хорват ұлттық театрының ауласын әсемдейді. 1888 жылы Румынияда тұратын тағы бір грек саудагері Иоаннис Трампацес Трампацейон гимназиясын салуға қаржы бөлді. Гимназияда екі ірі кітапхана орналасқан: 5000 кітабы бар Манусейос және 2000 кітабы бар Русопулейос. Сиатиста 1912 жылдың 4 қарашасында Бірінші Балқан соғысы кезінде грек әскері Осман түркілерінен азат етілді. 1943 жылдың наурызында қаланың жанында Италия Корольдік армиясы мен EAM ELAS партизандары арасында, жергілікті тұрғындардың көптеген қатысуымен Fardykambos шайқасы болды.
Siatista (Σιάτιστα) is a town and a former municipality in Kozani regional unit, Western Macedonia, Greece. Since the 2011 local government reform it is part of the municipality Voio, of which it is the seat and a municipal unit. It lies southwest of Kozani. The municipal unit has an area of 158.524 km2, the community 94.426 km2. The 2021 Greek census recorded 5,057 residents in the town and 5,645 in the municipal unit. Recognized as one of the most learned people of his time, he was the first who imposed the Croatian language in the local literacy, he created the National Croatian Theater in Zagreb and became famous for his political activism for the Croatian national revival through his key role in many Croatian patriotic pamphlets at the time. Demeter's award for drama which established 35 years after his death (1872) stood until nowadays and his bust decorates the yard of the Croatian National Theater in Zagreb. In 1888 Ioannis Trampatzes, another expatriate Greek merchant in Romania, donated the funds for the Trampatzeion Gymnasium. The gymnasium housed two large libraries, the Manouseios with 5,000 books and the Roussopouleios with 2,000. Siatista was liberated from the Ottoman Turks by the Greek army on 4 November 1912, during the First Balkan War. In March 1943, the Battle of Fardykambos was fought near the town between the Royal Italian Army and the partisans of EAM ELAS, with the participation of many of the local inhabitants.
Экономика
Сиатистаның экономикасы көбінесе тері саудасына байланысты, тері өнеркәсібінде ұзақ тарихы бар. Сиатистадағы жергілікті шеберлер мен терішілер жоғары сапалы түрмектермен – мысалы, күміс түлкі, түлкі, сор және шиншилламен жұмыс істеудегі ерекше дағдыларымен әйгілі. Қаланың тері өнеркәсібі оның экономикалық құрылымының тірегі ғана емес, сонымен қатар аймақтық және ұлттық экономикаға маңызды үлес қосады. Сиатиста терішілерінің ұқыпты өнері мен кәсіпкерлік рухы қаланы тері өнеркәсібінің маңызды орталығы ретінде бекітті, ол ішкі және халықаралық сәндік талғамдар нарығына қызмет етеді.
Мерекелік шаралар
15 тамыз Марияның көтерілуі Сиатистаның еркек тұрғындары жылқыларымен бірге жазықтағы шіркеуге қарай шеру тартады және Панагия иконасымен қайта оралады. Той кешінде ерлер ат үстінде би билейді. Жергілікті шарап мөлдіреп ағады, тіпті олардың жылқыларына да жеткілікті. 23 желтоқсан Кладарилер Бұл күні тұрғындар үш-алты метрлік конус пішіндес дөңестер салады, олар сирек шаңғымен және жалтыратылған қағазбен әшекейленеді. Әр шағын аудандық топ алдыңғы күзде айналасынан арамшөптер мен ағаш бұтақтарын жинайды, кейде топтар оқиғаға бірнеше күн қалғанда бір-бірін саботаждауға тырысады. Түн түскеннен кейін, қала кіреберісінен басталып, Γεράνια (Yerania) ауылынан қала төбесіне дейін жергілікті музыка орындайтын мыс оркестрімен бірге шеру өтеді. Шеру әр шағын ауданға жеткенде, бұтақ үйінділерінің бірінен соң бірі тұтандырылады. Содан кейін тұрғындар оттың айналасында би билейді. Көптеген жастар Рождество қарсаңында ерте таңда ән шырқап, үйден үйге кіріп, ән айтып ақша жинау үшін түні бойы от қалдықтарының жанында күтеді.