Кіріспе

Седберг мектебі – Солтүстік-Батыс Англияның Камбрия графтығындағы Седберг қаласында орналасқан жеке мектеп (ағылшын үлгісіндегі пансиондық және күндізгі білім беретін мектеп). Онда 4-13 жастағы оқушыларға арналған бастауыш мектеп және 13-18 жастағы оқушыларға арналған негізгі мектеп бар. Мекеме 1525 жылы құрылған.

Тарих

Роджер Луптон 1456 жылы Йоркширдегі Седберг округіндегі Котлиде дүниеге келді және 1525 жылы Седбергте Шантри мектебін құрылтайды. 1528 жылға қарай жер сатып алынып, мектеп салынды, бәлкім қазіргі мектеп кітапханасының орнында, және құрылтай шартына қол қойылды. Луптонның кейінгі қайырымдылықтары, Седберг ғалымдарына көптеген стипендиялар мен шәкіртақылар арқылы, Сент-Джон колледжіне, Кембриджге байланыстыруға және Кембридж колледжіне Седберг директорларын тағайындау құқығын беруге мүмкіндік берді. Луптонның жарғысында, егер Сент-Джон колледжінің соңғы төрт стипендиясының бірі бір жылға толықпаса, және бұл Кингс колледжінің проректоры мен профессорлары бекітпесе, жерлер Луптонның туыстарына қайтарылады делінген. Луптон Сент-Джонның осындай ізгі істе немқұрайлылық танытпайтынына сенімді екенін айтты. Осы Сент-Джонмен байланыс 1546-1548 жылдары Седбергті сақтап қалды, өйткені көптеген шантрлер таратылды және олардың мүліктері Генрих VIII комиссиясымен тартылып алынды. Седберг 1551 жылы қайта құрылып, грамматикалық мектеп ретінде жаңадан құрылды. Алдағы ғасырларда мектептің тағдыры директорлардың қабілеті мен мінез-құлқына тікелей байланысты болды. Мектептің ерекше табысты кезеңі Джон Харрисон Эванстың (1838-1861) басшылығымен болды, ол мектептің беделін және жетістіктерін қайта жаңғыртты, сондай-ақ қаладағы Базар залы мен Оқу залын салуға қаржы жұмсады. 1857 жылға қарай, Луптон заманынан бері Седберг ғалымдары мен Сент-Джон колледжі арасындағы байланысты қамтамасыз еткен стипендиялар мен шәкіртақылар Седбергпен ерекше байланысын жоғалтты. 1860 жылға қарай Луптон стипендиялары біріктіріліп, Луптон және Хебблтвейт сыйлықтары деген жаңа атпен қайта ұйымдастырылды. 1874 жылы Седбергтің тәуелсіздігін сақтау мақсатымен (Гигглсвикпен бірігу ұсынылған) тәуелсіз Басқару кеңесі құрылды және алғашқы отырыс желтоқсан айында Седбергтегі Буль мейрамханасында өтті. 1870 жылдары Седбергте директор Фредерик Хеппенсталдың қатаң бақылауымен кең ауқымды құрылыс жұмыстары жүргізілді. Бұл директор үйі (қазіргі мектеп үйі), сыныптар, шіркеу және тағы төрт жатақхананы қамтыды. Генри Джордж Харт 1880 жылы директорлық қызметке кірісті және оның басшылығымен 1897 жылы жаңа шіркеу салынды, 1897/98 жылдары "Ескі Седбергиялықтар клубы" құрылды, префект жүйесі енгізілді, Вильсон жүгірісінің бірінші жарысы өткізілді және мектеп ұраны "Dura Virum Nutrix" (Ерлердің қатал тәрбиешісі) бекітілді. 1989 жылы мектептегі оқушылар саны алғаш рет 500-ден асты, бұл доктор Р.Г. Бакстер директорлық қызметін атқарып тұрған кезде болды. Екі жылдан кейін мектепке жаңа герб берілді және оған Королева мен Эдинбург герцогы келді. 2005 жылы мектеп елдің елу жетекші тәуелсіз мектебінің бірі болып танылды, олар заңсыз баға белгілеу келісіміне қатысқандары үшін айыпталып, мыңдаған ата-аналар үшін оқу ақысын көтеруге мүмкіндік берді. Әр мектеп 10 000 фунт стерлингтік номиналды айып төлеуге міндетті болды және барлығы 3 миллион фунт стерлингтік қайырымдылық төлемдерді жасауға келісті, бұл ақша оқу ақысы туралы ақпарат бөліскен кезеңде мектепке барған оқушыларға пайда әкелуге бағытталды. Басқару кеңесі 1999 жылы мектепке қыздарды қабылдау туралы шешім қабылдады және алғашқы қыздар 2001 жылы қабылданды. Оқушылардың көп бөлігі әлі де ұлдар болғанымен, орта білім беруге көшкеннен кейін қыздардың саны күрт өсті. Бұрынғы директор Кристофер Хирст бір жынысты білім беруден орта білім беруге өтуді бастады. 2009 жылдың қаңтар айында кіші мектеп Бентамнан Седбергтегі үлкен мектепке көшірілді. Кіші мектепте 3-13 жастағы күндізгі және жатақ оқушыларына жағдай жасалған. 2013 жылдың 26 ақпанында мектептің Кастертон мектебімен біріктірілуі туралы хабарланды. Ұзақ тарихына қарамастан, "The Good Schools Guide" Седбергтің 21 ғасырдың талаптарына қалай жауап бергенін, бірақ дәстүрлі құндылықтар мен этиканы сақтап қалғанын атап өтті. Оқушылар санының артуы ата-аналардың оны жақсы қабылдағанын көрсетеді. Ол спорт саласындағы беделін сақтап қалады, бірақ одан тыс жерде барлық оқушыларға қабілетіне немесе спорттық жетістіктеріне қарамастан, ыстық және қамқорлық ортаны ұсынады. Мектеп 2013 жылдың қыркүйегінде бұрынғы қыздар мектебі болған Кастертонның орнына қайтадан көшірілді және қазір Кастертон, Седберг дайындық мектебі деп аталады. Кастертон Седбергке енді, үлкен қыздар негізгі мектепке ауысты, ал кіші оқушылар Кастертон кампусында қалды. Кіші мектеп оқушыларына 8 жастан бастап жатақ ұсынылады.

Ронг Сяо Седберг мектебі

2018 жылы ашылған Седбург халықаралық мектебі, Ронг Цзяо Седберг мектебі Қытайдың Фуцзю қаласында, Фуцзянь провинциясында орналасқан. Бұл Седберг мектебі мен Ронг Цзяо тобы арасындағы серіктестік. 3 жастан 18 жасқа дейінгі балаларға білім беру ұсынылады, ал мектептің негізгі қағидалары ағылшын және қытай оқыту тәжірибесіне негізделген. Оқушылардың 10% халықаралық студенттер, ал 90% қытай азаматтары.

Үй жүйесі

Көптеген дәстүрлі мемлекеттік мектептердегідей, үй жүйесі интернат бағдарламасына енгізілген, ал оқушылардың көпшілігі интернатта тұрады. Sedbergh мектебіндегі оқушылардың көпшілігі тоғыз интернаттың бірінде тұрады (алты ұлдарға, үш қыздарға), олар мектепке түсу кезінде таңдалады. Оқушылар осы жерде ұйықтап, күнделікті тамақтанады. Күндізгі оқушылар толыққанды бағдарламаға қатысып, іс-шараларға белсенді түрде қатысады. Үйлер мектеп жарыстарында, мысалы, дебаттарда, академиялық сайыстарда (University Challenge стиліндегі викторина), «House Unison» (дәстүрлі ән сайысы) және әсіресе спорттық жарыстарда – мысалы, өте беделді «Senior Seniors» (үйлер арасындағы регби) және Уилсон жүгіруінде бір-бірімен бәсекелеседі. Үйлер көбінесе Sedbergh мектебінің көрнекті түлектері немесе директорларының есімдерімен аталады. Әр үйдің өзіндік түс комбинациясы бар, ол бесінші сыныптан төмен сыныптардағы ұлдар мен қыздардың блейзерлерін, сондай-ақ үйдің спорттық киімдерін безендіреді. Мектеп өмірінде үйіне үлкен қызмет көрсеткен оқушыларға үй меңгерушісі үйдің түстерін тағайындайды. Sedbergh оқушылары үй түстерін – шапан мен галстук түрінде алуды үлкен мәртебе санайды. Әр интернаттың өз журналы бар, ол үйдің символымен аталған (мысалы, Hart House журналы «The Jay» деп аталады), оны үйдің оқушылары жазып, редакциялайды. Sedbergh кіші мектебі, қазір Кастертон, Sedbergh дайындық мектебі, Киркби Лонсдейл қаласының жанындағы Кастертон қаласында орналасқан, сонымен қатар ұлдарға арналған Cressbrook үйі мен қыздарға арналған Beale үйі де бар.

Клубтар мен қоғамдар

Седбергте ашық ауадағы іс-шаралармен қатар академиялық қоғамдар да бар, оның ішінде "Директор қоғамы" бар. Бұл қоғам жоғары сынып оқушылары арасынан таңдалған академиялық үздік оқушыларға арналған және оған директор төрағалық етеді. Оқушылардың баяндамалары негізінде маңызды, көкейкесті мәселелерді талқылауға арналған форум ретінде қызмет етеді, сонымен қатар зиялылар мен қоғам қайраткерлерінің дәрістерін ұйымдастырады. Жастар академиялық қоғамы "Феникс қоғамы" деп аталады. Седбергте тағы бір академиялық клуб – "Dinner Debating Society", ол семестрде екі рет Housemasters ұйымдастырған, смокинг киіп талқылайтын "кешкі дебаттар" үшін жиналады. Седбергте ашық ауадағы іс-шаралар клубы да бар. Клуб жергілікті жерде альпинизм, тау өзендерін аралау, үңгірлерді зерттеу, сондай-ақ тау велосипедтерімен жүру және таулы жерлерде серуендеу сияқты іс-шараларды ұйымдастырады.

Спорт

Седбергте спорттық дәстүр қалыптасқан. Көптеген Седбергтің түлектері ұлттық құрама сапында ойнаған немесе халықаралық турнирлерде тәжірибе алған, ал кейбіреулері округтік немесе ұлттық деңгейде мектеп атынан өнер көрсеткен. Седберг регбишілерді даярлаумен әйгілі, оның ішінде Англия құрамасының капитандары Уэйвелл Уэйкфилд, Джон Спенсер және Уилл Карлинг, сондай-ақ әлем чемпионатының жеңімпазы Уилл Гринвудты атауға болады. Жазылған кезде, Седбергтің жеті ойыншысы төрт түрлі клубтың бірінші немесе екінші құрамаларында Регби Одағының «Гиннес Премьер-лигасында» өнер көрсетуде. 2010 жылғы қарашада мектептің регби командасы «Aviva Daily Telegraph School Sport Matters Awards» сыбайласында «Жылдың мектеп командасы» деп танылды, себебі ол алдыңғы маусымды жеңіліссіз аяқтады. Мектеп бірнеше рет Камберленд және Кіші округтер арасындағы крикет матчтарын қабылдады. 2019 жылы Ланкашир округінің крикет клубы Седберг мектебінде Дарем клубымен округтік чемпионат матчын өткізді. 2023 жылы да олар сол жерде Эссекс клубымен кездесті.

Антиассасиндер регби клубы

Анти Ассасинс регби клубы 1950 жылы Седберг мектебінің оқытушылары мен түлектеріне (Ассасиндер) қарсы ойнау үшін Седберг Олд Бойз командасынан құрылған шақырылған команда ретінде пайда болды. Қазір бұл команда SpoonAA (Spoon Anti Assassins) атымен ойнайды және Wooden Spoon қайырымдылық қорына қаражат жинауға бағытталған.

Дәстүрлер

Көптеген ағылшын мемлекеттік мектептері сияқты, Седбергде де мектепке тән ерекше дәстүрлер пайда болған.

Уилсон жүгіруі

Мектептің ерекше дәстүрлерінің бірі – Уилсон жүгіруі, сонымен қатар "Он миля" немесе "Он" деп те аталады; ол Бернард Уилсонның (Седжик үйінің алғашқы тәрбиешісі) құрметіне аталған. Жарыстың ұзындығы 10 мильден сәл асады (10 миль 385 ярд), оның шамамен 7 милі айналасындағы төбелермен, ал қалғаны жолмен өтеді. Оқушылар жарыс маршрутының көп бөлігін қамтитын 11 мильдік жаттығу маршрутын өтеу арқылы жарысқа қатысуға құқық алады. Бұл жарыс – елдегі ең ұзын, ең қиын және ең қажырлы мектеп жарыстарының бірі және 100 жылдан астам уақыттан бері сақталып келе жатқан дәстүр. Жүгіру үш рет тоқтатылған: эпидемия (1936), қар (1947) және ауыз және тырнақ ауруы.

Мектеп әндері

Winder – Седберг мектебінің әні, ол мектептің солтүстік аспанында биік тұратын төбе атымен аталған. Бұл төбе Хаугилл төбелеріне жол ашады және мектептік дәстүр бойынша оқушылар Седбергте оқып жүргенде кем дегенде бір рет оған шығуы тиіс. Ән мектептегі барлық маңызды шараларда, мысалы, Уилсон жүгірісінде орындалады.

Шатыр

Бұл 1895–97 жылдары тік бұрышты стильде салынды және Ланкастер архитекторлары Остин мен Пейли жобалаған.

Қасиетті бөлмедегі орган

Мектеп 2015 жылдың қараша айында төрт мануалды, арнайы жасалған орган консолін қабылдады, ол Хакналлдағы Сент-Мария Магдалина шіркеуінен алынған бұрынғы органды алмастырды. Бұл екі мануалды аспапты Найджел Черч құрастырып, 1994 жылы Дэвид Уэллс мектепке әкелген. Қазір бұл аспап Линкольнширдегі шіркеудің бірінде орналасқан.

Соғыс монастырлары

Седбергтегі монастырлар Ұлы және Екінші дүниежүзілік соғыстарда қаза тапқан мектептің түлектері мен ұстаздарына арналған ескерткіш. Монастырлар 1924 жылы салтанатты түрде ашылып, содан кейін Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қайта ашылды. 2005 жылы монастырлар қалпына келтіріліп, жартылай қайта салынды, ал естелік күні қажетті жұмыстарға 130 000 фунт стерлингтен астам сома жиналғаннан кейін тағы да қайта бағышталды. Мектепте Виктория кресімен марапатталған Седбергтіктерге арналған жеке ескерткіш бар, олардың саны төртеу. Бригадир Джок Кэмпбелл Бірінші дүниежүзілік соғыста Әскери крестті, ал Екінші дүниежүзілік соғыста Сиди Резег шайқасында Виктория кресін жеңіп алды және ол Эванс үйінің мүшесі болды. Виктория кресімен марапатталған Седбергтіктердің үшеуі – Седгвиктер: Р.Дж.Т. Дигби Джонс 1900 жылы Бур соғысында Вагон Хиллде, Джордж Уорд Ганн 1941 жылы Сиди Резегте және Кеннет Кэмпбелл 1941 жылы Брест портында ерлік көрсеткен. Мектепте төрт Ұлыбритания ұшқышы білім алған. Ұшқыш офицер Десмонд Кей DFC & Bar және Ұшқыш офицер Ноэль Бенсон соғыста қаза тапты, бірақ флот лейтенанты Кеннет Стоддарт AE және ұшқыш офицер Алек Уортингтон аман қалды.