Кіріспе

Мадхья-Прадеш штатының 18-ші бас министрі, Үндістан

Камал Натх (18 қараша 1946 жылы туған) – үнді саясаткері, Мадхья-Прадеш штатының 18-ші бас министрі болып шамамен 15 ай қызмет еткен және саяси дағдарыс салдарынан отставкаға кеткен. 2020 жылдың наурызынан 2022 жылдың сәуіріне дейін Мадхья-Прадеш штатының заң шығарушы жиналысындағы оппозиция жетекшісі болды. Үндістан Ұлттық Конгресінің белгілі бір басшысы ретінде қала құрылысы және даму министрі қызметін атқарды. Ол – Үндістанның екі палаталы Парламентінің төменгі палатасы Лок Сабханың ең ұзақ қызмет еткен және ең тәжірибелі мүшелерінің бірі. Ол 16-шы Лок Сабханың уақытша төрағасы болып тағайындалды. Нат Мадхья-Прадеш штатының Чхиндвара сайлау округінен тоғыз рет сайланды. 2018 жылдың мамыр айында Мадхья-Прадеш Конгресс Комитетінің президенті болып сайланды және 2018 жылдың қараша-желтоқсан айларында өткен әкімшілік сайлауда партияны жетектеді. 2018 жылдың 17 желтоқсанында бас министр лауазымына кірісіп, үкіметте көпшілік қолдау болмағандықтан 2020 жылдың 20 наурызында отставкаға кетті.

Ерте өмір

Камал Нат Канпур қаласында кәсіпкерлік отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Махендра Нат көрмелер мен фильмдерді тарату, баспа, электр қуатын беру және саудамен айналысатын фирмалар құрды. Камал – "Дун" мектебінің түлегі. Кейін ол Калькуттадағы Сент-Ксавьер колледжінде коммерция мамандығы бойынша бітірді.

Саяси мансап

Натх алғаш рет 1980 жылы 7-ші Лок Сабхаға сайланды. 1984 жылы 8-ші, 1989 жылы 9-шы және 1991 жылы 10-шы Лок Сабхаға қайта сайланды. 1991 жылдың маусым айында Орталық Министрлер Кеңесіне Қоршаған орта және орман министрі (тәуелсіз өкілдік) ретінде кірді. 1995-1996 жылдары Тоқыма өнеркәсібі министрі (тәуелсіз өкілдік) қызметін атқарды. Натх 1998 жылы 12-ші және 1999 жылы 13-ші Лок Сабхаға сайланды. 2001 жылдан 2004 жылға дейін Үндістан Ұлттық Конгресінің (ҮҰК) бас хатшысы болды. 2004 жылғы сайлауда 14-ші Лок Сабхаға қайта сайланып, 2004-2009 жылдары Сауда және өнеркәсіп министрі қызметін атқарды. 2009 жылдың 16 мамырында өзінің сайлау округінен 15-ші Лок Сабхаға тағы да сайланды және Кабинетке қайта кірді, бұл жолы Жолдар мен тас жолдары министрі болды. 2012 жылдың қазан айында Натх қазіргі Қалалық даму министрі лауазымымен қатар Парламент істері министрлігіне де тағайындалды. 2012 жылдың соңында Натх Пранаб Мукерджидің орнын басып, Біріккен Прогрессивті Альянс (БПА) үкіметінің Үндістанға тікелей шетелдік инвестициялар (ТШИ) бойынша маңызды пікірталас жеңіске жетуіне көмектесті. Натх 2012 жылдың желтоқсан айында Ауылдық даму министрі Джейрам Рамештің орнын толтырып, Жоспарлау комиссиясының экс-официал мүшесі болды. 2014 жылдың 4-5 маусымы аралығында Камал Натх жаңадан сайланған 16-шы Лок Сабханың мүшесі ретінде ресми ант берген жалғыз мүше болды және уақытша спикер болып тағайындалды. Лок Сабханың алғашқы күні, онда уақытша спикер әдетте барлық сайланған мүшелерге ант беру рәсімін өткізеді, Ауылдық даму министрі Гопинатх Мунде қаза болғандықтан тоқтатылды. Мундеге құрмет көрсетіліп, екі минуттық үнсіздік сақталғаннан кейін мәжіліс жабылды. Сол күні басқа сайланған мүшелер ант бермегендіктен, олар ресми түрде парламент мүшелері болып табылмайды. 2018 жылдың 13 желтоқсанында ҮҰК 114 орынмен ең көп орынға ие болған партия ретінде жеңіске жеткеннен кейін Камал Натх Мадхья-Прадеш штатының бас министрі болып сайланды. 2022 жылдың 28 сәуірінде Камал Натх Мадхья-Прадеш штатының заң шығару жиналысындағы Оппозиция жетекшісі лауазымынан қанағаттанды.

Саяси бірлестіктер

Камал Натх – Үндістан Ұлттық Конгресі саяси партиясының мүшесі және 2001 жылдан 2004 жылға дейін бас хатшы болып қызмет еткен. Натхтың Нехру-Ганди отбасымен жақын байланысы бар, ол Дехрадун қаласындағы тәуелсіз Дун мектеп-интернатында Санджай Гандимен жас дос және оқушы болып оқыған.

Іскерлік мансап

Камал Натх Менеджмент Технологиясы Институтының (IMT) басқарушылар кеңесінің төрағасы болып қызмет етеді. Ол "Мадхья-Прадеш балалар даму кеңесінің" төрағасы және Үндістанның барлық азаматтық қызметтер қоғамының жастар қанаты – Бхарат Ювак Самаджтың қамқоршысы.

Экономикалық даму

Натх – Үндістандағы экономикалық дамуды ынталандырушылардың бірі. 2011 жылы Швейцарияның Давос қаласында өткен Дүниежүзілік экономикалық форумда (ДЭФ) Натх дамушы елдердің ауыл шаруашылығы саласындағы нарыққа қолжетімділігін арттыру мәселесіндегі ойларын бөлісті, Үндістанның дамыған елдерге экспорттағы қолданбалы тарифтері өте төмен екенін айтты. Натх бұл себепті, экспортты ынталандыру капиталы тауарлар схемасы (EPCG) сияқты схемалар арқылы импорттың жалғасуымен байланысты, онда тарифтер алынбайды деп мәлімдейді.

Әлемдік нарықта бәсекелесу

Нат қиындыққа тап болған елдердегі сауданы қорғауға бағытталған көзқараспен келіспейді және оны қаржылық дағдарысқа дұрыс жауап деп санамайды. Ол Үндістанда халықаралық ынтымақтастықты күшейтуді, мысалы, Үнді-Германия қарым-қатынастарын кеңейтуді қолдады. Нат Германиямен өзара пайдалы қарым-қатынас құру үшін екі елдің де өндірістік артықшылықтарын пайдалану қажет екенін айтты. Ол телекоммуникация, инженерия, қоршаған орта технологиялары, химия, фармацевтика, азық-түлік өңдеу және жаңартылатын энергияны қоса алған өндірістің басым бағыттарын атап көрсетті. Камал Натх өзінің "Үндістанның ғасыры" кітабында Үндістанның кәсіпкерлік рухын және елдің әлемдік сауданың өсуіне қабілетін сипаттады.

Камал Натх инфрақұрылымдық даму туралы

Натх Үндістанда Дели-Мумбай индустриалды дәлізі сияқты жобалар арқылы инфрақұрылымды дамыту қажеттігін баса көрсетті, бұл жобаның құны 90 миллиард долларға бағаланады. DMIC инфрақұрылым мен өнеркәсіпті күрт кеңейтуді көздейді және Үндістанның алты штатында өнеркәсіптік аймақты дамытуға бағытталған. Жобаның алғашқы бес жылында аймақтағы жұмыспен қамту мүмкіндіктерін екі есеге арттыру, өнеркәсіптік өндірісті үш есеге көбейту және экспортты төрт есеге ұлғайту күтілуде.

Мемлекеттік-жекеменшік әріптестік (МЖӘ)

Камал Нат сияқты амбициялы жобаларды, мысалы DMIC және басқа да инфрақұрылымдық дамыту жобаларын аяқтау үшін мемлекеттік-жекеменшік серіктестік (МЖС) моделін жақтады. Ол Үндістандағы метро желілерінде жүзеге асырылған МЖС моделінің табыстылығына сілтеме жасады.

Күріш экспортына қатысты айыптаулар

2007 жылы Камал Натт сауда министрі қызметін атқарган кезде, Натт, Пранаб Мукерджи және Шарад Павар кірген Министрлердің өкілетті тобы басматты емес күріштің экспортына қойылған тыйымды алып тастауға көмектесті. Африкаға осы күрішті экспорттаумен айналысқан мемлекеттік компаниялар бұл жұмысты отандық жеке компанияларға тапсырған деген күдік туды. Жеке компаниялар көп пайда тапқан, ал мемлекеттік компаниялар аз үлесім көрсеткен. Оған Хавала жанжалы бойынша айып тағылды және 1996 жылы Конгресс партиясы оған үміткерлік беруден бас тартты, соның салдарынан ол әйелі Алка Наттты Чхиндавара (Лок Сабха округі) сайлауларына түсірді.

1984 жылғы сикхтерге қарсы геноцид

1984 жылы 1 қарашада Индира Гандинің қазасынан кейін бір күн өткен соң, Делиде сикхтарға қарсы қырғын басталды, нәтижесінде кем дегенде 2733 адам көтерілісшілер тарапынан қаза тапты. Үндістан Жоғарғы Сотының зейнеткер судьясы төрағалық еткен Нанавати комиссиясы оқиға болғаннан кейін шамамен 25 жыл өткен соң зерттеу жүргізді, бірақ сақталған дәлелдерді таба алмады. Комиссия 2008-2009 жылдарға дейін оның қатысы туралы айыптауларға жеткілікті дәлелдер таба алмады. Натангa ешқандай айып тағылмады, ал ол кейіннен Нанавати комиссиясы оны "толық ақтап тастағанын" мәлімдеді.

2019 жылғы табыс салығы бойынша рейд

2019 жылдың сәуір айында Үндістанның кіріс салығы департаменті Камал Наттың туыстары мен көмекшілеріне тиесілі мүліктерді тексерді. Агенттік 281 крор есепке алынбаған ақшаны, оның ішінде Делидегі Конгресс штаб-пәтеріне хавала арқылы төленген 20 крорды анықтағандарын мәлімдеді. Кейлас Виджайваргия Орталық тікелей салықтар басқармасының рейдтер туралы мәлімдемесінен бұрын анықталған заңсыз ақша сомасы туралы Twitter-де жазды. Камал Наттың баспасөз хатшысы Нарендер Салужа бұл рейдтер оның партиясын қаралау үшін жасалғанын айтты.

Әйелге жеккөрінішті пікірлер

2020 жылғы Мадхья-Прадеш штатындағы қосымша сайлау кезінде митингте сөз сөйлеген Натх, МП штатының министрі Имарти Девиді "айтем" деп атады (бұл сөз әдетте әйелдерді жыныстық тұрғыдан ұсынушы, құлықсыз сөз ретінде қарастырылады). Оның бұл сөздері бірнеше саяси лидерлер мен қоғамдық белсенділер тарапынан қатты сынға алынды. Бхаратия Джаната Партиясы және Ұлттық әйелдер комиссиясы Сайлау комиссиясына шағымданып, кандидатқа қатысты осы құлықсыз сөздерге наразылық білдірді және оған сайлау кампаниясын жүргізуге тыйым салуды талап етті. 2020 жылдың 30 қазанында Үндістанның Сайлау комиссиясы Камал Наттың «жұлдызды науқаны» мәртебесін қайтарып алды, себебі ол сайлау кампаниясы кезінде Үлгілі мінез-құлық кодексін бірнеше рет бұзған.

Жеке өмір

Камал Нат 1946 жылы Канпур қаласында Махендра Нат пен Лила Нат отбасында дүниеге келген. Оның екі қарындасы бар, Анита Пури және Рита Джоли. 1973 жылдың 27 қаңтарында Алка Натқа үйленді және олардың екі ұлы бар: Накуль Нат және Бакул Нат. Отбасы жылжымайтын мүлік, авиация, шаруашылық және қонақжайлылық салаларында бірнеше табысты кәсіпорындарға ие. Алка Нат пен Накуль Нат екеуі де Үндістан Парламентіне сайланды.

Марапаттар мен мойындау

2006 жылы Камал Натх мемлекеттік секторға қосқан үлесі үшін Джабалпур қаласындағы Рани Дургавати университетінен құрметті докторлық дәрежесін алды. "FDI" журналы мен "Financial Times Business" 2007 жылы Камал Натхты "Үндістанға шетелдік бизнесті тарту, экспортты арттыру және сауда-инвестицияны дамытудағы белсенді еңбегі" үшін "Жылдың шетелдік инвестициялар тұлғасы" деп атады. 2008 жылы "Экономикалық таймс" газеті оған "Жылдың бизнес реформаторы" атағын берді. 2012 жылдың қараша айында ол Азия бизнес басшылығы форумының 2012 жылғы сыйлықтарында "ABLF Statesman Award" сыйлығын алды.