Кіріспе

Мадхья-Прадеш штатының 15-ші бас министрі Ума Бхарти (3 мамыр 1959 жылы туған) – үнді саясаткері және Мадхья-Прадеш штатының бұрынғы бас министрі. Ол жас кезінде Бхаратия Джаната партиясымен байланысқа түсіп, 1984 жылы өткен алғашқы парламент сайлауында жеңіліске ұшырады. 1989 жылы ол Хаджурахо округінен сайланды және 1991, 1996 және 1998 жылдары өткен сайлауларда осы мандатын сақтап қалды. 1999 жылы ол сайлау округін ауыстырып, Бхопалдан жеңіске жетті. Бхарти Адам ресурстарын дамыту, туризм, жастар ісі және спорт министрлігінде, сондай-ақ Көмір және тау-кен министрлігінде премьер-министр Атал Бихари Ваджпаидің екінші және үшінші үкіметтері кезінде түрлі мемлекеттік және министрлік деңгейдегі лауазымдарды атқарды. 2014 жылы Нарендра Моди Үндістанның премьер-министрі болғаннан кейін ол Су ресурстары, өзендерді дамыту және Гангты қайта жаңғырту министрі болып тағайындалды және 2017 жылдың қыркүйегіне дейін осы лауазымды иеленді. Бхарти 1980-1990 жылдары Вишва Хинду Паришад ұйымдастырған Рам-Джанмабхуми қозғалысының белсенді қатысушыларының бірі болды. Ол Бабри мешітінің қирауына куә болды және кейіннен осы оқиғаға қатысты айыптаулардан арнайы CBI соты босатты. 2003 жылғы Мадхья-Прадеш штатының сайлауында ол БЖП-ны үлкен жеңіске жеткізді. Ол Малехра округінен Индия Ұлттық Конгресі (INC) өкілінен 25 пайыздық айырмашылықпен жеңіске жетті. 1994 жылғы Хублидегі тәртіпсіздіктерге қатысты тұтқындау ордері шығарылғаннан кейін 2004 жылдың тамызында ол бас министр қызметінен кетті. БЖП-мен арасы суықтанғаннан кейін ол біраз уақыт өзінің саяси партиясын құрды, бірақ кейін партияға оралып, Уттар-Прадеш штатының заң шығару жиналысына депутаты болып сайланды. Кейін ол Үндістан Парламентінің төменгі палатасы – Лок Сабхаға қайта сайланды. Оған кейде индустар Садхви деген құрметті атаумен аталады, бұл санскрит тілінде әйелдерге берілетін сыйлы атақ.

Ерте өмір

Ума Бхарти 1959 жылдың 3 мамырында Мадхья-Прадеш штатының Тикамгарх ауданындағы Дунда қаласында шаруа отбасында дүниеге келді, олар Лодхи кастасына жатады. Ол мектепте 6-сыныпқа дейін білім алды. Бала кезінде "Бхагвад-гита" сияқты діни кітаптарға зор қызығушылық танытып, "рухани" бала ретінде танылды. Ол кішкентай кезінен діни дәрістер оқып, кейіннен оның саяси тәлімгеріне айналған Раджмата Виджаярадж Синдиямен танысты. Жастық шағында өзін "діни миссионер" деп сипаттайды.

Танымал болу және Рама Жанмахуми

Виджая Раже Синдияның қолдауымен Бхарти жиырма жасында Мадхья-Прадеш штатындағы БЖП-мен байланысқа түсті. 1984 жылы ол алғаш рет Лок Сабха сайлауына қатысты, бірақ Индира Гандинің қазасынан кейін INC қолдауының күшеуіне байланысты Хаджурахо (Лок Сабха сайлау округі) бойынша жеңіліске ұшырады. 1989 жылы ол Хаджурахо Лок Сабха сайлау округінен жеңіп, 1991, 1996 және 1998 жылдары өткен сайлауларда осы мандатты сақтап қалды. Бхарти оқиғаны терген Либерхан комиссиясы тарапынан халықты зорлық-зомбылыққа ұйытқы болды деген айып тағылды. Бхарти халықты ұйытқан жоқ деп мәлімдеді, бірақ бұл іске өкімдемейтінін және қиратуға байланысты "моральдық жауапкершілікті" қабылдауға дайын екенін айтты. Ол БЖП осы оқиғадан үлкен саяси пайда тапқанын мойындайды. 2017 жылдың сәуір айында Үндістанның Жоғарғы соты Бхарти және басқа БЖП басшыларына қарсы қылмыстық сөз құралы бойынша істі қайта қарады. Бхарти БЖП-ны Рам-Джанмабхуми қозғалысы үшін жауапкершіліктен қашқандығын тоқтатуға шақырды, былай деді: «Бхараттія Джаната партиясы (БЖП) Рам Мандир қозғалысының толқынымен екі рет орталық үкіметке келді. Сондықтан ол қозғалыстан бас тартпауы және Бабри мешітінің қирауына байланысты жауапкершілігінен жалтаруы керек емес. Мен сол кезде БЖП-да болдым және сол күні оқиға орнында болдым. Кез келген салдарға, тіпті түрмеге түсуге де дайынмын». Ол Мадхья-Прадеш штатының заң шығарушы жиналысының депутаты болып сайланды. 2004 жылдың қараша айында БЖП штаб-пәтерінде өткен кездесуде Адванимен ашық пікір алмасып, қарым-қатынасы нашарлады. Бұл оның БЖП-дан шеттетілуіне әкеп соқты, бірақ индуист ұлтшыл әлеуметтік қызметтік ерікті ұйым Раштрия Сваямсевак Сангхтың (RSS) талабы бойынша бірнеше айдан кейін қайта қабылданып алынды. Сол сайлауда ол Чакрахари сайлау округінен Уттар-Прадеш заң шығарушы жиналысына сайланды. Кейіннен ол 2014 жылғы Лок Сабха сайлауында БЖП-ны бағыттау үшін құрылған команданың құрамында он екі адаммен бірге партия вице-президенті лауазымына тағайындалды. 2014 жылдың 26 мамырынан 2017 жылдың 1 қыркүйегіне дейін Су ресурстары, өзендерді дамыту және Гангты қайта жаңғырту министрі қызметін атқарды. 2017 жылдың 3 қыркүйегінде ауыз су және санитария министрі болды. Ума Бхарти 2019 жылы Кашмирлік экстремист жасаған Пулвама шабуылында қаза тапқан Орталық резервтік полиция күштерінің отбасыларын қолдау үшін бір айлық жалақысын қайыр садақа етті.

Walmart-қа қарсы қауіп-қатерлер

2011 жылдың қараша айының соңында Үндістан үкіметі көп брендті бөлшек саудаға 51% және бір брендті бөлшек саудаға 100% тікелей шетелдік инвестициялауға рұқсат берген кезде, Ума Бхарти Walmart компаниясын егер үнді нарығына кірсе, өртеп жібереміз деп мәлімдеді.