Кіріспе

Лорензен Верн Ганье Райт (4 қараша 1975 - 19 шілде 2010) – Ұлттық баскетбол қауымдастығында (НБА) он үш маусым ойнаған американдық баскетболшы. 1996 жылғы НБА драфтында «Лос-Анджелес Клиперс» командасы оны жетінші нөмірмен таңдады. Ол сондай-ақ «Атланта Хоукс», «Мемфис Гризлиз», «Сакраменто Кингс» және «Кливленд Кавальерс» командаларында өнер көрсетті. Райт 2010 жылдың 18 шілдесінде жоғалып кетті және он күннен кейін денесі оқтан өлтірілген күйі табылды. 2017 жылдың желтоқсанында оның бұрынғы әйелі Шера Райт Робинсон оның өлтірілуіне көмектескені үшін айыпталды; бір жарым жылдан кейін ол кінәсін мойындады. Оның досы Билли Рэй Тернер 2022 жылдың наурызында бірінші дәрежелі кісі өлтіру, бірінші дәрежелі кісі өлтіруге қатысу және кісі өлтіруге талпыну қылмыстары бойынша сотталды, оған өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Райттың НБА жұлдызы және Мемфистегі танымал тұлға болғандығына байланысты, оның өліміне қатысты қылмыстық іс кеңінен жарияланды.

Ерте өмір және колледж

Миссисипи штатының Оксфорд қаласында өскен Райт, Мемфиске көшіп келмес бұрын Миссисипидегі Лафайетт орта мектебінде ойнады. Ол Мемфисте орта мектеп, жоғары оқу орны және кәсіби баскетболдың барлық деңгейлерінде өнер көрсетті. Оның әкесі Герб – Финляндияда ойнаған кәсіби баскетболшы, сондай-ақ бір кезде «Юта Джаз» командасына қабылдануға үміттенеді. Райт жеті жасқа толғанда, Герб Мемфис полиция департаментінде жұмыс істеген кезде арқасынан оқ тиіп, паралич болып қалды. Райт Мемфис университетінің екінші курсында оқығанда Associated Press басылымы оны үшінші команданың үздік америкалық ойыншысы деп таныды. Райт «Каппа Альфа Пси» ұйымының мүшесі болды.

Кәсіби мансап

Райт 1996 жылы Мемфис университетінен НБА драфтында «Лос-Анджелес Клиперс» командасы үшін жетінші нөмірмен таңдалды. 1997 жылдың 26 сәуірінде жаңадан келген ойыншы ретінде Райт «Юта Джаз» командасына қарсы өткен екінші ойында 17 ұпай жинады. «Клиперс» командасы осы серияны ұтырып қалды. Келесі маусымда, 1997 жылдың 26 желтоқсанында Райт 32 ұпай жинап, 15 допты қорғап алды, бірақ команда қосымша уақытта «Лос-Анджелес Лейкерс» командасына есе жіберді. 1999 жылы Райт «Атланта Хоукс» командасына өтті және 2000-01 НБА маусымында олармен ойынға орташа есеппен 12,4 ұпай жинады. 2001 жылдың 27 маусымында ол «Мемфис Гризлис» командасына ауыстырылды. 2003 жылдың 6 қаңтарында Райт 20 ұпай жинап, 14 допты қорғап алды, нәтижесінде команда «Нью-Орлеан Хорнетс» командасын 106:102 есебімен жеңді. Райт 2006 жылы «Хоукс» командасына қайта оралды. 2008 жылдың 16 ақпанында ол көп ойыншыны қамтитын ауыстыруға қатысты, «Атлантадан» «Сакраментоға» Майк Биббиге алмастырылды. Ол мансабында ойынға орташа есеппен 8,0 ұпай және 6,4 доп қорғады, 13 маусым бойында 778 (плей-офф ойындарын қоса алғанда 793) НБА ойынына қатысты.

Жеке өмір

2000 жылы Райт және үш туған мемфистік NBA ойыншысы – Тодд Дей, Пенни Хардауэй және Эллиот Перри, жалпыұлттық назар аударған қайғылы оқиғасы бар Трэвис Батлер деген мемфистік жетім балаға қаржылық көмек көрсетті. 2003 жылдың наурыз айында нәсібі қызы қайтыс болғаннан кейін Райт «Сиерра Симон Райт» стипендиялық қорын құрды. 2003 жылы Райт Мемфис университетіне білімін аяқтау үшін оралды.

Жоғалу және өлім

2010 жылдың 18 шілдесінде Райт Теннесси штатының Коллиервилл қаласында бұрынғы әйелінің үйінен кетіп қалды. Оны соңғы рет тірі көрген оқиға осы болды. Райттың денесі алты күннен кейін Хакс Кросс жолының батысында, Каллис Котф Роудтағы орманды аймақта табылған. 2010 жылдың 19 шілдесінде таңертеңгі сағаттарда Теннесси штатының Германтаун қаласындағы 911 жедел жәрдем орталығына Райттың ұялы телефонынан 911 нөміріне қоңырау келіп түсті. Қоңырау шалушы диспетчермен сөйлесіп тұрғанда 11 оқ атылды. Диспетчер бұл оқиға туралы сегіз күннен кейін ғана басшылығына хабарлаған, бұл полиция тергеуіне кедергі келтіріп, Райттың отбасына өтемақы төленуіне әкеп соқты. Райттың денесі Мемфис қаласындағы Кальварий зиратында жерленген. 2011 жылы оның өліміне қатысты ақпарат бергендерге 21 000 доллар сыйақы белгіленді; Теннесси штаты 10 000 доллар, Мемфис қаласы мен «Мемфис Гризлиз» командасы әрқайсысы 5 000 доллар, ал «Crime Stoppers» ұйымы 1 000 доллар көмектеседі деп уәде берді. 2017 жылдың 9 қарашасында Райтты өлтіруге пайдаланылған деп саналатын тапанша Миссисипи штатының Уолнат қаласындағы көлден табылды. 2017 жылдың 5 желтоқсанында Билли Р. Тернер, Коллиервиллдегі «Mt. Olive No. 1 Missionary Baptist Church» шіркеуінің дьяконы және ландшафт дизайнері, бірінші дәрежелі кісі өлтіру қылмысы бойынша айыпталып, 1 миллион доллар мөлшерінде кепілдікпен қамауға алынды. 2017 жылдың 15 желтоқсанында Райттың бұрынғы әйелі Шера Райт Робинсон Мемфис қаласындағы кісі өлтіруге қатысы бар деген күдікпен Калифорния штатының Риверсайд қаласында тұтқындалды. Райт Робинсон бұрын Тернердің шіркеуінің мүшесі болған. Оның өліміне қатысты жеті жылдық тергеу Мемфис полиция департаментінің ең көп назар аударған, ашылмаған істерінің бірі болды. Райттың анасы Дебора Марион «The Commercial Appeal» газетіне полиция қызметкерінің Райт Робинсонға Тернерге тағылғандай, бірінші дәрежелі кісі өлтіру қылмысы бойынша айып тағылатынын айтқандығын хабарлады. Марион бұрынғы келінінің ақшаға, әсіресе Лорензен Райтқа жасалған 1 миллион долларлық өмірлік сақтандыру полисіне қызығушылық танытқанына сенімді. 2015 жылы «The Commercial Appeal» газетінде жарияланған мақалада Райт Робинсон тергеудің басында өзін күдікті санап бағалағанын айтты. "Олар 'жоқ' деді", - деді ол. "Мен тек қызығушылық танытқан адам едім. Олар тізімнің ұзын және кең екенін, егер сіз осылай айтсаңыз, нақты күдіктілері жоқ екенін айтты". 2010 жылдың 1 тамызында Мемфис полициясы оның үйін тінтіп, күйдірілген металл бөлшектерін және Лорензен Райтқа және оған жолданған хатты тапты, бірақ сол кездегі құқық қорғау органдары тергеушілерге бұл заттардың мағынасын айтпады. 2014 жылы Райт Робинсон алты баласына тиесілі 1 миллион долларлық сақтандыру ақшасын қалай жұмсағанына қатысты дауды сот арқылы құпия келісімге келді. 2019 жылдың 25 шілдесінде Райт Робинсон Лорензен Райтты атып өлтіруге жәрдемдескені үшін кінәлі деп танылды және 30 жылға бас бостандығынан айырылды.