Кіріспе

Американдық баскетболшы (туған 1965) – американдық баскетболшы Дэвид Морис Робинсон (6 тамыз 1965 жылы туған) – 1989 жылдан 2003 жылға дейін Ұлттық баскетбол қауымдастығында (NBA) «Сан-Антонио Спёрс» клубы үшін ойнаған американдық бұрынғы кәсіби баскетболшы және «Спёрс» клубының миноритарлық иесі. АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткендігі үшін «Адмирал» деген лақап атымен танымал Робинсон 10 рет NBA All-Star атанды, 1995 жылы NBA MVP болды, екі рет NBA чемпионы (1999 және 2003), екі рет Олимпиада алтын медалінің иегері (1992, 1996), екі рет Naismith Memorial Basketball Hall of Fame-ге енгізілді (2009 жылы жеке карьерасы үшін, 2010 жылы 1992 жылғы АҚШ ерлер баскетбол құрамасының мүшесі ретінде) және екі рет АҚШ Олимпиадалық Даңқ залына енгізілді (2008 жылы жеке, 2009 жылы 1992 жылғы Олимпиада құрамасының мүшесі ретінде). Ол лига тарихындағы ең үздік ойыншылардың бірі ретінде НБА-ның 50 жылдығы (1996) және 75 жылдығы (2021) мерекелік командаларына енді. Ол колледж баскетболы мен НБА тарихындағы ең ұлы орталық ойыншылардың бірі деп саналады.

Ерте өмір

Робинсон Флорида штатының Ки-Уэст қаласында Амброз бен Фреда Робинсонның екінші баласы болып дүниеге келді. Робинсонның әкесі АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткендіктен, отбасы жиі көшіп-қонып тұрды. Әкесі Әскери-теңіз күштерінен зейнеткерлікке шыққаннан кейін отбасы Вирджиния штатының Вудбридж қаласына қоныстанды, онда Робинсон мектепте және көптеген спорт түрлерінде жақсы орындар алды, баскетболдан басқа. Робинсон Вашингтон қаласының жанындағы Манассас, Вирджиниядағы Осборн Парк орта мектебінде оқыды, онда оның әкесі инженер болып жұмыс істеді. Робинсон балалық және жасөспірім шағында орташа бойлы болды, және орта мектептің үшінші курсында (16-17 жасында) ғана биіктей бастады. Бірақ жоғары сыныпта (17-18 жасында) ол күрт өсіп, өсті. Ол ешқашан ұйымдастырылған баскетбол ойнаған жоқ және баскетбол лагерлеріне қатысқан да емес. Ол өзінің құдайы Ральф Сэмпсонның құрметіне 50 нөмірлі жейде таңдады. Ол NBA-да ойнау ниетімен колледжге түспеді, бірақ әскери қызметке шақыру материалдарында жиі көрсетілді. "Адмирал" деген лақап атына қарамастан, Робинсонның әскери міндетін өтеген кездегі шын шені кіші лейтенант болды.

Жылдың жаңашылы, DPOY сыйлығы және ұпай жинау атағы (1989-1994)

Келісімшартқа қол қоймағандықтан, НБА ережелері Робинсонға әскери-теңіз қызметінен кейін қайтадан драфтқа қатысуға мүмкіндік берді. «Спёрс» командасымен келісімге келмеуі мүмкін деген болжамдар болғанмен, Робинсон 1989–90 маусымда Сан-Антониоға көшуге келісті, бірақ «Спёрс» оған лигадағы ең жоғары жалақы алатын екі ойыншының жылдық жалақысының орташасы сияқты төлеуге, немесе оны еркін агент ретінде жіберуге келісті. Бұл сол кездегі франшиза тарихындағы ең нашар көрсеткіш болатын. Робинсон келгеннен кейін «Спёрс» қайтадан жақсы нәтижелер көрсетуі мүмкін деп көпшілік ойлағанмен, оның жаңа маусымда не болатынын ешкім күтпеді. Робинсон «Спёрс» командасын сол кездегі НБА тарихындағы ең үлкен бір маусымдық прогреске жеткізді (бұл рекордтің өзі «Спёрс» 1997–98 маусымында Тим Данканды таңдағаннан кейін, ал кейін 2007–08 маусымында «Бостон Селтикс» бұзды). «Спёрс» 56–26 есебімен жаңа деңгейге көтеріліп, 35 ойынмен жақсарды. Олар Батыс конференциясы плей-оффының екінші турындағы кезеңге өтті, онда ақтық конференция чемпионы «Портленд Трэйл Блэйзерс» командасына жеті ойыннан кейін есе жіберді. 1989–90 маусымынан кейін ол бірауыздан НБА жылдың жаңашылы атанды, содан кейін Sega оны бейнелейтін «Дэвид Робинсонның Жоғарғы соты» атты ойын шығарды. «Спёрс» тағы жеті маусым қатарынан плей-оффқа қатысты. 1991–92 маусымында Робинсон блокта лига көшбасшысы болды және НБА-ның үздік қорғаушы ойыншысы атанды. Робинсон сондай-ақ 1992 жылы Барселонада алтын медаль жеңіп алған АҚШ Олимпиадалық арман командасының құрамында болды. 1993–94 маусымында ол НБА-ның ұпай жинау титулы үшін Шакил О’Нилмен күреске түсіп, «Лос-Анджелес Клипперс» командасына қарсы 71 ұпай жинады (Джордж Гервиннің бір ойындағы 63 ұпайлық рекордын бұзып, жеңіске жетті). Сол маусымда Робинсон ойын сайын 29,8 ұпай, 10,7 допты қайтару, 4,8 нәтижелі пас және 3,3 блок көрсетті.

MVP атағы, плей-оффтың жеңілісі мен жарақаттары (1994-1998)

Робинсон 1995 жылы MVP кубогын жеңіп алды, ал 1996 жылы ол НБА тарихындағы 50 ең үздік ойыншының бірі деп танылды. Дегенмен, 1991 жылдан 1996 жылға дейін Робинсон оған қол жеткізе алмаған жалғыз жүлде – НБА титулын ұтып алуға талпынды. Осы кезеңде «Спёрс» плей-оффта «Уорриорз», «Санс» (екі рет), «Джазз» (екі рет) және «Рокетс» командаларынан жеңіліп, шығарылды. «Рокетс» командасына қарсы жеңіліс Робинсон үшін ерекше ауыр болды, себебі ол Батыс конференциясының финалында өзінің басты қарсыласы Хаким Оладжувонмен тікелей кездесті. Өзінің мойындауы бойынша, Робинсонды Оладжувон серияда басып озды, бұл олардың маусымнан кейін өткен ойындағы жалғыз кездесуі болды. LIFE журналында жарияланған мақалада ол қынжылғандай көрінді. «Хакимді қалай жеңуге болады?» деді Робинсон. «Хакимді жеңуге болмайды».

1996–97 маусымының басында Робинсонның чемпион болу арманы, маусымға дайындық кезінде арқасын жарақаттауынан кейін күңкіреп кеткендей болды. Ол желтоқсан айында қайта оралды, бірақ алты ойыннан кейін үйінде «Майами Хит» командасына қарсы өткен ойында аяғы сынды және қалған маусымды өткізіп жіберді. Робинсонның және басқа да маңызды ойыншылардың (әсіресе маусымның жартысынан астамын өткізіп алған Шон Эллиотт) жарақаттарының салдарынан «Спёрс» маусымды 20–62 есебімен аяқтады. Алайда, оның жарақаттануы жақсылыққа алып келді. Лигада үшінші нашар көрсеткішке ие болғанына қарамастан, «Спёрс» НБА драфт лотереясында жеңіске жетті және келесі жылғы НБА драфтындағы бірінші таңдау құқығын иеленді. Олар осы құқықты Уэйк Форест университетінің студенті Тим Дунканды таңдау үшін пайдаланды, ол бірнеше жылдан кейін Робинсонның НБА титулын жеңу жолындағы соңғы кілтіне айналды.

Чемпионат маусымы (19981999)

Робинсонның карьерасының соңғы жылдары арқа ауруларымен қиналды. 1998–99 маусымы басталар алдында НБА клубтары мен НБА комиссары Дэвид Стерн жаңа Ұжымдық келісімшарт бойынша келіссөздерді күштеу үшін НБА ойыншылар қауымдастығын тоқтатты. Бұл тоқтау 202 күнге созылды, тіпті НБА тұрақты маусымына дейін, соңында келісімге қол жеткізілді. 50 ойындық қысқартылған маусымнан кейін "Спёрс" 37–13 есебімен НБА-дағы ең жақсы көрсеткішті тіркеді, бұл оларға плей-офф кезеңінде өз алаңында ойнау артықшылығын берді. "Спёрс" НБА плей-оффтың алғашқы үш турында жеңіске жетіп, "Миннесота Тимбервулвз", "Лос-Анджелес Лейкерс" және "Портленд Трейл Блейзерс" командаларын жалпы есеп бойынша 11–1 есебімен жеңіп, алғаш рет НБА финалға өтті. Финалда Робинсонның қорғау шебіндегі және екінші жылғы алдыңғы қатар ойыншысы Тим Дунканның үйлесімі басым болды, ал "Спёрс" "Нью-Йорк Никс" командасын бес ойында жеңіп, НБА титулын жеңген алғашқы бұрынғы Америка баскетбол ассоциациясының командасы атанды. Дункан финалдың ең құнды ойыншысы деп танылды. Робинсон мен Дункан "Егіз мұнаралар" деп аталды.

Twilight жылдары және екінші чемпионат (1999-2003)

1999–2000 жылғы маусымда Робинсон 80 ойында орташа есеппен ойын сайын 17,8 ұпай, 10,0 доптарды қайтару және 2,3 блок көрсетті. «Спёрс» плей-оффқа төртінші орынмен іліккенімен, Робинсонның ойын сайын 23,5 ұпай, 13,8 доптарды қайтару және 3 блок жасауына қарамастан, плей-оффтың бірінші турында «Финикс Санс» командасынан жеңілді. Робинсон 2002–03 маусымынан кейін баскетболдан кетуін жариялады. 2003 жылдың 15 маусымында Робинсонның мансабындағы соңғы ойында «Спёрс» «Нью-Джерси Нетс» командасын 88:77 есебімен жеңіп, тағы бір НБА титулын жеңді. Осы ойында Робинсон 13 ұпай жинап, 17 доптарды қайтадан шайқады. Ол және сол жылғы регулярлық маусым мен НБА финалдарының ең құнды ойыншысы Тим Дункан «Sports Illustrated» журналының 2003 жылғы «Жыл спортшысы» сыйлығын бөлісті.

Ойыншы профилі

Робинсон орталық позициясында едәуір жылдамдыққа, шапшаңдыққа және допты тиянақты басқаруға ие болды. Шабуыл мен қорғаныста жақсы қолдарының арқасында Робинсон алаңның екі жағында да тоқтатылмайтын ойыншы болды, данқтарды енгізіп, доптарды бұғаттап тастады. Ол сонымен қатар орташа қашықтықтан жасаған сәтті шабуылдарымен де көзге түсті. Робинсон NBA карьерасында өткізген 987 ойында орта есеппен ойын сайын 21,1 ұпай, 10,7 допты қайтару, 3 блок және 2,5 нәтижелі пас берді. Ол сондай-ақ NBA тарихында 20 000-нан астам ұпай жинаған санаулы ойыншылардың бірі, және төрттік дубль жасаған төрт ойыншының бірі. Тек Элгин Бейлор (71 ұпай), Уилт Чемберлен (70, 72, 73 екі рет, 78, 100 ұпай), Дэвид Томпсон (73 ұпай), Девин Букер (70 ұпай), Донован Митчелл (71 ұпай), Дамиан Лиллард (71 ұпай), Коби Брайант (81 ұпай), Джоэл Эмбид (70 ұпай) және Лука Дончич (73 ұпай) бір ойында 70 немесе одан көп ұпай жинаған. Робинсонның Тим Дунканмен арақатынасы да ерекше. Спорт журналисі Крис Шеридан Робинсон сияқты біреудің Дунканды осылай ықыласпен қарсы алып, оған кеңес бергені және жас жұлдызға мүмкіндік беру үшін команданың шабуылындағы өз рөлін төмендеткені сирек кездесетінін атап өтті.

Ұлттық құрама мансабы

Дэвид Робинсон 1986 жылғы FIBA әлем чемпионатында, 1987 жылғы Панамерикан ойындарында, 1988 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында, 1992 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында және 1996 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында АҚШ ұлттық құрамасының құрамында болды. Ол барлық турнирлерде алтын медальді жеңіп алды, 1987 жылғы Панамерикан ойындарында күміс медаль, ал 1988 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында қола медаль иеленді.

Жеке өмір

Робинсон 1991 жылы Валерия Хоггатқа үйленді. Олардың үш ұлы бар: Дэвид-младший, Кори және Джастин. Кори Нотр-Дам университетіне оқуға түсіп, футбол командасында шабуылшы ретінде ойнады. 2016 жылы медициналық кеңес бойынша, жоғары сыныпқа өткенге дейін болған бірнеше миға соққылардан кейін ойыншылық мансабын аяқтады. Ол соңғы курсында кампуста өте белсенді болды, 2016 жылдың ақпан айында 2016–17 оқу жылына студенттік ұйым президенті болып сайланды. Джастин, баскетболда 2,03 метр (6'8") биіктігіндегі шабуылшы және Техас штаты бойынша екі мәрте таңдалған, 2015 жылдың тамызында Дьюк университетіне оқуға түсті. Бастапқыда ол Дьюк командасына «стипендиясыз қатысушы» ретінде қабылданды, кейін стипендия алу мүмкіндігімен, бірақ Дьюкқа келгенге дейін стипендия алды. 2020 жылдың 18 қыркүйегінде Erste Liga-дағы «Морнар Бар» клубы Джастинмен келісімшарт жасасқанын хабарлады, осылайша оның кәсіби баскетбол мансабы басталды. Робинсон 1991 жылдың 8 маусымында, Киелі кітапты оқуға шақырылғаннан кейін христиан дініне келді. 2001 жылы Робинсон Сан-Антонио қаласында 9 миллион долларлық «Карвер Академиясын» құрып, қаржылады. Бұл Джордж Вашингтон Карвердің есімімен аталатын коммерциялық емес жеке мектеп, қаланың кедей аудандарындағы балаларға көбірек мүмкіндік беру мақсатында ашылды. 2012 жылы мектеп мемлекеттік жарғылық мектепке айналып, «IDEA Carver» деп аталды. Робинсон мектептің күнделікті жұмысына белсенді қатысып келеді. 2011 жылы Робинсон «бизнес қалай жұмыс істейтінін және оны қалай құруға болатынын» жақсырақ түсіну үшін «Инкарнация Сөзі» университетінен әкімшілік саласында (ұйымдастырушылық дамуға баса назар аудара отырып) магистр дәрежесін алды. «Карвер Академиясын» құрудан басқа, Робинсон қайырымдылықпен айналысатын адам ретінде танымал. Робинсон және оның серіктесі Дэниел Бассихис табысының 10 пайызын қайырымдылыққа жұмсайды.

Басқа кәсіпорындар

2008 жылы Робинсон бұрын Goldman Sachs компаниясында жұмыс істеген және Carver Academy басқарма мүшесі болған Дэниел Бассихиспен серіктесіп, Admiral Capital Group құрды. Admiral Capital Group – қаржылық және әлеуметтік табыс әкелетін мүмкіндіктерге инвестиция салу миссиясын ұстанатын жеке капитал фирмасы. Робинсонның Admiral Capital құрудағы басты ниеті – Carver Academy-ге қосымша қаржылық қолдау көрсету болды. Оның портфелінің құны 100 миллион доллардан асып, АҚШ-тың әртүрлі аймақтарындағы тоғыз жоғары санаттағы қонақүй мен кеңсе ғимаратынан, сондай-ақ әлемдегі ірі қонақжайлық компанияларының бірі – Centerplate-тен тұрады. Admiral Capital Group Living Cities компаниясымен бірлесіп, басқа спортшылар мен әртістердің қайырымдастық жобаларын қолдау мақсатында Admiral Center атты коммерциялық емес ұйым құрды. Робинсон сонымен қатар Техас штатының Сан-Хуан қаласындағы Jaguar Land Rover дилерлік орталығының да иегері.

Қайырымдылық әрекеттері

Ұзақ жылдар бойы НБА карьерасынан өзге, Робинсон қайырымдылық қызметімен де белгілі. 1991 жылы Робинсон Сан-Антониодағы Гейтс бастауыш мектебінің бесінші сынып оқушыларымен кездесіп, оларды мектепті бітіріп, жоғары оқу орнына түсуге шақырды. Ол мұндай іс тындырған әрбір оқушыға 2000 долларлық стипендия ұсынды. 1998 жылы Робинсон сөзін одан да асырып, өз міндеттемесін орындаған оқушылардың әрқайсысына 8000 доллар берді. Оның ең маңызды азаматтық және қайырымдылық жетістігі – Дэвид пен оның әйелі Валеридің Сан-Антониода Карвер академиясын құруы болды, ол 2001 жылдың қыркүйегінде есігін ашты. Бүгінгі күнге дейін Робинсондар мектепке 11 миллион доллардан астам қаржы бөлді. 2003 жылдың наурыз айында оның қайырымдылыққа қосқан үлесін ескере отырып, НБА өзінің қайырымдылық жетістіктері үшін берілетін сыйлығын Робинсонның құрметіне қайта атады. НБА-ның «Қоғамға көмек» сыйлығының иегерлері «НБА аңызы Дэвид Робинсон қоғамды жақсартуды қадам-қадаммен іске асырды» деген жазуы бар Дэвид Робинсон тақтасын алады. Лига бұл сыйлықты ойыншылардың қайырымдылық әрекеттерін мойындау үшін ай сайын тапсырады. Робинсон сондай-ақ филантропиялық лидерлік үшін Уильям Э. Саймон сыйлығының иегері. 2011 жылы Карвер академиясындағы қайырымдылық еңбегі үшін Робинсон «Балалар аштығы қоры» қайырымдылық ұйымынан «Балалар чемпионы» сыйлығын алды. 2018 жылы Робинсон V Foundation for Cancer Research директорлар кеңесінің құрамына енді.