Кіріспе
Афроамерикалық актерлік құрамды басты рөлде ойнататын ситком.
Қара түсті ситком – актерлік құрамында негізінен қара нәсілді адамдар бар ситком. Бүгінгі күнге дейін танымал болған қара ситкомдар көбінесе Америка Құрама Штаттарынан, афроамерикалық актерлермен келіп, афроамерикалық комедиясының бір саласын құрайды. Негізгі кейіпкерлері қара нәсілді адамдардан тұратын ситкомдар желілік теледидардың басында-ақ пайда болғанмен, бұл жанр 1990-шы жылдары, көбінесе «Үлкен үштікке» кірмейтін жаңа телеарналарда кеңінен танылды.
ХХ ғасырдың басында
Теледидардың алғашқы жылдарында қара түсті актерлер көбінесе стереотиптік рөлдерде ойнайтын, көбінесе 20-шы ғасырдың басынан 1940-шы жылдардың соңына дейін танымал болған қара миньстрельдік жанрдан бастау алатын комик клоун рөлінде немесе қызметшілер, әдетте үй қызметкерлері ретінде бейнеленетін. 1948 жылы "Лейтондар" ситкомында әнші және актриса Аманда Рэндольф түсті. Бұл АҚШ-та телеарнадағы сериалда тұрақты рольде ойнаған алғашқы қара түсті актер болды. Рэндольф ақ нәсілді қала маңындағы отбасының мәселелерін шешетін үй қызметкерінің рөлін сомдады.
1950 жылдар
Қара адамдарды басты рөлде бейнелейтін алғашқы теледидарлық комедия, «Амос 'н Энди» әртүрлі көрермендердің арасында кең танымал болды. Бастапқы радиошоудағы актерлердің екеуі де ақ адамдар болған, бірақ 1951-1953 жылдарғы CBS телешоуы оларды қара актерлермен сомдап, қара адамдарды кәсіпкерлер, судьялар, заңгерлер және полицейлер ретінде көрсетті. Жетпістен астам бөлімнен кейін, NAACP және басқа да ұйымдар шоу стереотиптерді қолданады деп наразылық білдірген соң, ол эфирден алынды. Одан кейін, «Амос 'н Энди» шоусынан кейін АҚШ-та 1970 жылдарға дейін толық немесе басым көпшілігі қара актерлерден тұратын жаңа комедиялық сериалдар пайда болған жоқ.
1970 жылдар
1970-ші жылдары бірнеше танымал афроамерикандық ситкомдар пайда болды, олардың ішінде "Санфорд және Ұлы", "Жақсы уақыт", "Бұл менің анам", "Джефферсондар" және "Не болып жатыр!!" кіретін еді. Бұл ситкомдар түрлі аудиториялардың арасында кең танымал болды, афроамерикандық мәдениетті дәріптеді және әлеуметтік мәселелерді көтерді. Бала актер Гари Коулменге әсерленген NBC президенті оны үшін арнайы "Different Strokes" ситкомын жасады. Коулмен осы ситкомның барысында NBC-нің комедиялық сериалдардағы ең көп жалақы алатын актеріне айналды. Сериалда екі афроамерикандық бала актер ойнағанымен және әлеуметтік мәселелерді көбінесе олардың көзқарасынан көрсеткенімен, актер құрамында басқаларының бәрі ақ нәсілді адамдардан тұрды және кейбір сыншылар оны "Ақ құтқарушы" сюжеті ретінде қарастырды. "Good Times" британдық "The Fosters" (ITV, 1976-77) ситкомына бейімделді, ол толығымен афроамерикандық актерлерден тұратын алғашқы британдық сериалдардың бірі болды.
1980 жылдар
1980 жылдардағы "Косби шоуы", "Ерекше әлем", "227" және "Фрэнктың үйі" сияқты комедиялық сериалдар афроамерикалықтардың стереотиптік бейнелеуіне қарсы шығып, оларды күрделі комедия мен мінездемелер арқылы көрсетті, сондай-ақ афроамерикалық орта таптың өкілдігін едәуір арттырды. Бұл сериалдар түрлі көрермендер тарапынан жақсы қабылданды.
1990 жылдар
1980 жылдан кейін АҚШ-тың ірі телеарналары қара нәсілді комедиялық сериалдарға қызығушылық танытпағандай болды. 1990 жылдары Fox, The WB және UPN сияқты жаңа арналар, қара нәсілді көрермендер арасында өзін танытуға тырысып, Martin және Living Single сияқты қара нәсілді комедиялық сериалдарды көрсетті. Олар қара нәсілді үй шаруашылықтары арасында жоғары рейтингтерге ие болды және шектеулі ақ нәсілді көрермендердің арасында да табысты болды. 1990 жылдардағы бірнеше қара нәсілді комедиялық сериалдар қара және ақ нәсілді көрермендердің екеуіне де ұнады, әсіресе отбасылық, жасөспірімдерге және жас ересектерге арналған сериалдар, мысалы, "Отбасылық мәселелер", "Бел-Эйрдің жаңа ханзадасы", "Моша" және "Апа, апа". "Рок" жұмысшы топтық отбасы туралы сериал, комедия мен драманы театр өнерінің ардагерлерінен құралған актерлік тобымен үйлестіргені үшін сыншылардың жоғары бағасын алды. The WB "The Jamie Foxx Show", "The Parent 'Hood", "Smart Guy", "The Wayans Bros." және "The Steve Harvey Show" сияқты бірнеше комедиялық сериалдарды шығарды. "The Famous Jett Jackson" сериалы "Hangin' with Mr. Cooper" сериалымен бірге Disney Channel арнасында дебют жасады. Комедиялық сериалдардан басқа, In Living Color және Kenan & Kel скетч-комедияда жаңашылдықтар жасады, ал Def Comedy Jam қара нәсілді стендап-комедияшыларды көрсетті. Ұлыбританияда "Desmond's" (1989-1994) Channel 4 арнасындағы эпизодтар саны бойынша ең ұзақ көрсетілген комедиялық сериал атанды.
2000 жылдар
2000-шы жылдардағы афроамерикандық комедиялық сериалдар жанрлық ережелермен тәжірибе жасады. "Берни Мак Шоу" мен "Everybody Hates Chris" бір камералы түсіру және баяндау тәсілдерін қолданды. "The Boondocks" – 2005-2014 жылдар аралығында үзілістермен төрт маусым көрсетілген, кабельдік телеарналар үшін жасалған ересектерге арналған анимациялық комедиялық сериал. Оның тікелей стилі мен әлеуметтік сын кейде дау тудырды. Ол NAACP Image Award және Peabody Award сыйлықтарын жеңіп алды. "Disney Channel" арнасы да танымал анимациялық отбасылық комедиялық сериалдарды шығарды: "The Proud Family" және "That's So Raven", екеуі де кейін қайта жаңғырылып, 2020 жылдары телеэкранға оралды. Бұл төмендеу 2000-шы жылдарға дейін жалғасты. Азаматтық құқықтар ұйымдары телеарналарды аз ұлт өкілдеріне тең мүмкіндік бермеу және жалпы телебағдарламаларға кең қатысудан бас тартуда айыптады. 2012 жылы Тайлер Перридің "House of Payne" сериалы эпизодтар саны бойынша "The Jeffersons" сериалын басып өтіп, афроамерикандық актерлік құрамы бар ең ұзақ көрсетілген комедиялық сериал атанды. Сериалда қазіргі заманғы нәсілдік мәселелер көтерілді. "Black-ish" сериалынан "Mixed-ish" және "Grown-ish" сериалдары туды, оларда да афроамерикандық актерлер басты рөлдерде ойнады және нәсілдік мәселелер талқыланды.
2020 жылдар
Эбботт бастауыш мектебі – Филадельфиядағы басым түрі қара нәсілді оқушылар оқитын мемлекеттік мектептің қызметкерлері туралы жұмыс орнындағы комедия, 2021 жылы ABC телеарнасында тұңғыш рет көрсетілді. Екінші маусымында ол телеарнаның ең көп тамашаланған комедиясына айналды және барлық сыншылардың жоғары бағасын алды. The Wonder Years, ABC телеарнасының 1960 жылдардағы қара нәсілді отбасы туралы 2021 жылғы сериалы – 1988 жылғы сол аттас, ақ нәсілді отбасы туралы сериалдың жаңа нұсқасы – екі маусым көрсетілді.
Талдау
Теледидар көрермендерінің сүйікті бағдарламалары көбінесе олардың әртүрлі этникалық тегі мен мүдделерін көрсетеді. АҚШ телеарналарында афроамерикандықтардың көрсетілу деңгейі басқа ұлт өкілдеріне қарағанда жоғарырақ, бірақ бұл американдық қоғамдағы нәсілдік жіктерді бейнелейді. АҚШ телеарналары Ұлттық түрлі-түсті адамдарды қамту жетіспеушілігі үшін Ұлттық нәсілдік теңдік қауымдастығы (NAACP) тарапынан сынға ұшырағаннан кейін, "The West Wing" сияқты драмалық сериалдарда афроамерикандық кейіпкерлердің саны арта бастады. 1980 жылдардан 2000 жылдардың басына дейін "The Cosby Show", "Family Matters", "Living Single", "Moesha" және "One on One" сияқты афроамерикандық комедиялық сериалдар афроамерикандықтардың өмірінің бейнеленуінің қалай дамығанын көрсетті. Афроамерикандық комедиялық сериалдар афроамерикандық көрермендердің ең танымал 10 бағдарламасының тізімінде көш бастаса да, ақ көрермендер арасында сәттіліктері шектеулі. Бұған себеп – юмордың аудармада дұрыс жетпеуі, деп санайды жарнама агенттігі BBDO-ның аға вице-президенті Даг Алигуд. "The Cosby Show" сериалдың жоғары рейтингісіне ақ және афроамерикандық көрермендердің екеуіне де ұнайтын юмор себеп болды.