Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аризона штатының Пима округіндегі жер бедері
Landform in Pima County, Arizona
Сабино каньоны – Санта-Каталина тауларында және Коронадо ұлттық орманында, АҚШ-тың Аризона штатының Тусон қаласының солтүстігінде орналасқан маңызды каньон. Сабино каньоны Оңтүстік Аризона тұрғындары мен қонақтары үшін танымал демалыс орны, жаяу серуендеу, тауға шығу немесе велосипед тебуге мүмкіндік береді. Шөлден бірнеше минуттық жерде Сабино өзені бойындағы үлкен сарқырамалар мен олардың үстінен салынған шағын көпірлер орналасқан. Каньонда әртүрлі жануарлар кездеседі, мысықтар, жабайы шошқалар, түлкілер, тасбақалар, жылан мен тау қасқырлары олардың арасында. Аризонаның көптеген жерлеріндегідей, Тусонның тау жолдарында да кең таралған сұрғырлар мен шұбарлар бар.
Sabino Canyon is a significant canyon located in the Santa Catalina Mountains and the Coronado National Forest north of Tucson, Arizona, United States. Sabino Canyon is a popular recreation area for residents and visitors of Southern Arizona, providing a place to walk, hike or ride. Minutes away from the desert are large waterfalls along Sabino Creek with minor bridges constructed over them. Wildlife in the canyon includes a range of animals. Some of which are deer, javelina, skunks, tortoises, rattlesnakes and mountain lions. Like most places in Arizona, there are also owls, and scorpion which are very common in Tucson hiking trails.
Тарих және қалыптасуы
Сабино каньонының тарихы 12 миллион жыл бұрын Санта-Каталина тауларының қалыптасуымен басталды. Б.з.б. шамамен 5 миллион жыл бұрын таулар Тусон аңғарының маңында өсуін тоқтатты. Қазіргі кездегі өсімдік түрлері 6000-8000 жыл бұрын пайда болды, ал Сабино каньонының ең алғашқы тұрғындары – Хохокам тайпасынан шыққан американдық индейлер болды. 1887 жылғы Сонора жер сілкінісі каньон қабырғаларындағы үлкен тастарды жылдырып, оларды төмендегі аңғарға құлатты. 1905 жылы құрылған АҚШ Орман шаруашылығы қызметі Сабино каньонының басқаруын қолға алды. Ұлы экономикалық дағдарыс кезінде Works Progress Administration (WPA) және Emergency Relief Administration (ERA) Леммон тауының басына жол салу мақсатымен Сабино бөгетін және Сабино өзені үстінен тоғыз көпір салды. Жол каньонға шамамен 4,5 шақырымдай бойға созылады, бірақ каньонның соңындағы тік жарлардың кедергісінен толыққан толық аяқталмады.
The history of Sabino Canyon began with the formation of the Santa Catalina Mountains over 12 million years ago. Around 5 million B. C., the mountains ceased formation around the Tucson valley. Present day varieties of plant life first appeared between 6,000 and 8,000 years ago, and some of the earliest human occupants of Sabino Canyon were the Native American Hohokam people. The 1887 Sonora earthquake dislodged massive boulders lining the canyon walls, which came to rest in the valley below. In 1905 the newly created U. S. Forest Service began administering Sabino Canyon. During the Great Depression, the Works Progress Administration (WPA) and Emergency Relief Administration (ERA) built Sabino Dam and nine bridges over Sabino Creek in an attempt to build a road to the top of Mount Lemmon. The road travels about 4.5 miles into the canyon, but was not completed due to the steep terrain at the end of the canyon.
Көші-қон
Сабино каньонындағы алғашқы шаттл 1978 жылдың қазан айында жұмыс істеуге басталды. Осы кезден бастап, келушілерге Үстіңгі Сабино каньонына жаяу, велосипедпен немесе шаттлмен жетуге мүмкіндік беру үшін көлікпен кіру шектелді. 1985 жылдың мамыр айында құрылған «Сабино каньоны турлары» келушілерге Сабино каньонының танымал сұлулығын тамашалау мүмкіндігін ұсынады. Шаттл 2018 жылы АҚШ-тың қазіргі үкіметі тарапынан тоқтатылып, 2019 жылдың наурыз айында қайта ашылды. Бұрынғы ашық түрдегі шаттлдардың орнына жабық электрлі шаттл автобустары қойылатын болады. 2019 жылдың жаз-күз мезгілінде жаңа ашық түрдегі шаттлдың толыққандай электр қуатымен жұмыс істейтіні күтілуде.
The first Shuttle in Sabino Canyon began operating in October, 1978. From that point forward, access by cars was restricted to allow visitors to reach Upper Sabino Canyon by foot, bicycle or Shuttle. Sabino Canyon Tours was founded in May 1985 and provides visitors the opportunity to experience the noted beauty of Sabino Canyon. The Shuttle was cancelled by the current US government in 2018 and reopened in March 2019, with closed in electric shuttlebuses set to replace the former open scenic Shuttles. Summer/Fall 2019 is expected to see the return of new open scenic Shuttle all electrically run.
Су тасқыны
2006 жылдың 31 шілдесінде найзағайдың салдарынан су тасқыны Rattlesnake Creek (мильдік белгі 1-ден асып, 1-шатл аялдамасынан кейін) орналасқан көпірді қиратты, бұл трамвайдың қозғалысын осы нүктеден төменгі жолға шектеді. Су тасқыны Rattlesnake Creek үстіндегі жолдың көп бөлігіне зақым келтірді, оның ішінде жолға балшық пен қоқыстар шашылды. Трамвай қызметі толыққандай жаңартылды, трамвай барлық тоғыз аялдаманы да толық айналып өте алады.
On July 31, 2006, flooding from a thunderstorm washed out the bridge at Rattlesnake Creek (just beyond mile marker 1 and shuttle stop #1), restricting the tram to the road below this point. Many portions of the roadway above Rattlesnake Creek also received damage from the flooding, including silt and debris scattered onto it. Tram service was completely restored, with the tram being able to complete all nine stops.
Қаржыландыру
Федералдық қаржыландыру қаладану мен жылына миллионнан астам келушінің Сабино каньонына түсіретін қысыммен үнемі қатар жүрмейді. "Сабино каньонының достары" – тәуелсіз коммерциялық емес ұйым, ол 1993 жылы Сабино каньонын сақтау және жақсарту үшін қосымша қаражат жинау мақсатында құрылды. "Сабино каньонының достары" Сабино каньонындағы жобаларға 500 000 долларға жуық қаржы бөлді, оның ішінде Аспен өртінен кейін жолдарды қалпына келтіру, су сорғысы, келушілер орталығындағы білім беру көрмелері, жаңа кіреберіс алаңының құрылыстары, жартастар, қосмекенділер және жорғалаушылар туралы зерттеулер, сондай-ақ түпнұсқа Лоуэлл Хаус Рейнджер станциясын және тарихи дағдарыс кезеңіндегі көпірлер мен тас жұмыстарын қалпына келтіру. "Сабино каньонының достары" өз жұмысына қаражат жинау үшін әр жыл сайын "Каньондағы музыка" атты ашық аспан астындағы мерекелік концерт өткізеді, ал оның ірі демеушілері Сабино каньонының кіреберісіндегі қолмен боялған плиткаларда көрсетіледі, онда оңтүстік-батыс тақырыптарының алуан түрлілігі бейнеленген.
Federal funding has increasingly not kept pace with the pressures that urbanization and over a million visitors a year have placed on Sabino Canyon. Friends of Sabino Canyon, an independent non profit organization, was founded in 1993 to raise additional funds to preserve and enhance Sabino Canyon. Friends of Sabino Canyon has provided nearly $500,000 for projects in Sabino Canyon, including trail rehabilitation in the aftermath of the Aspen Fire, a water well, educational exhibits in the visitor center, new entrance plaza facilities, research into bats, amphibians and reptiles, and the restoration of the original Lowell House Ranger Station and the historic depression era bridges and other stonework. Friends of Sabino Canyon holds an outdoor holiday concert, Music in the Canyon, every year to raise funds for its work, and its major donors are recognized on hand painted tiles at the entrance to Sabino Canyon, reflecting a variety of southwestern themes.