Кіріспе

АҚШ-тың батысындағы ұзақ қашықтыққа жаяу және атпен жүруге арналған жол. Тынық мұхитының қыртысы ұлттық көрікті жолы (ТМҚ) – бұл ұзақ қашықтыққа жаяу және атпен жүруге арналған жол, ол Каскад және Сьерра-Невада тау тізбектерінің ең биік бөлігімен тығыз байланысты, олар АҚШ-тың Тынық мұхиты жағалауының шығысында орналасқан. Жолдың оңтүстік нүктесі Мексика-АҚШ шекарасының жанында, Калифорния штатының Кампо қаласының оңтүстігінде, ал солтүстік нүктесі Канада-АҚШ шекарасында орналасқан, онда ол Британдық Колумбиядағы Маннинг паркіндегі Желді Джо жолымен ресми емес түрде жалғасады; ол Калифорния, Орегон және Вашингтон штаттарынан өтеді. Тынық мұхитының қыртысы жолының ұзындығы 2653 миль (4270 км), ол USGS/FEMA деректері бойынша теңіз деңгейінен 1 метрлік DEM қолданылады. Орегон-Вашингтон шекарасындағы Құдайлар көпірінің жанынан Сьерра-Невададағы Форестер асуындағы 13153 фут (4009 м) биіктікке дейін. Жол 25 ұлттық орман мен 7 ұлттық парк арқылы өтеді. Оның орталық нүктесі Честер, Калифорния (Мт. Лассен) маңында, Сиерра және Каскад тау тізбектерінің кездесетін жері. Тынық мұхитының қыртысы жолының жалпы биіктігі шамамен 489 000 фут (149047 м). Ол 1968 жылы Ұлттық көрікті жол деп жарияланды, бірақ ол 1993 жылға дейін ресми түрде аяқталмады. Ол 1968 жылғы Ұлттық жолдар жүйесі туралы заңға сәйкес ресми мәртебе алды. Тынық мұхитының қыртысы жолы, Аппалач жолы және Континенттік бөлініс жолы Америка Құрама Штаттарындағы жаяу жүрудің үштік тәжін құрайды. Тынық мұхитының қыртысы жолы сонымен қатар 6875 мильдік Ұлы Батыс айналымының бір бөлігі болып табылады.

Бағыт

Жолдың басым бөлігі ұлттық орман және қорғалатын жабайы жерлер арқылы өтеді. Ол сондай-ақ жеті ұлттық парктен өтеді: Кингс-Каньон, Секуоя, Йосемити, Лассен вулканы, Кратер көлі, Мт. Рейнир және Солтүстік Каскадтар. Бұл жол өркениеттен алыс, көрікті және табиғаты таза таулы аймақтармен өтеді, онда жолдары аз. Ол Калифорниядағы Лагуна, Санта-Роза, Сан-Хасинто, Сан-Бернардино, Сан-Габриэль, Либре, Техачапи, Сьерра-Невада және Кламат қатарларынан, сондай-ақ Калифорния, Орегон және Вашингтондағы Каскад қатарынан өтеді.

Тарих

Тынық мұхитының қыр жолы алғаш рет 1932 жылы Клинтон Кларк ұсынған, ол Калифорния, Орегон және Вашингтон штаттарының тау жоталарымен Мексикадан Канадаға дейін созылатын жол болды. Бастапқы ұсынысқа Джон Мьюр жолы, Тахо-Йосемит жолы (екеуі де Калифорнияда), Скайлайн жолы (Орегон штатында) және Каскад қыр жолы (Вашингтон штатында) қосылуы керек еді. Кларк жолды жоспарлау және федералды үкіметті жолды қорғауға шақыру үшін Тынық мұхитының қыр жолы жүйесі конференциясын құрды. Конференцияны Кларк, скауттар, YMCA және Ансел Адамс (басқалармен бірге) негіздеді. 1935 жылдан 1938 жылға дейін YMCA ұйымдары 2000 мильдік әлеуетті жолды зерттеп, қазіргі PCT маршрутына жақын бағытты жоспарлады. 1968 жылы президент Линдон Б. Джонсон Ұлттық жолдар жүйесі заңымен PCT және Аппалач жолын анықтады. Содан кейін PCT федералды үкімет пен Тынық мұхитының қыр жолы қауымдастығы ұйымдастырған еріктілердің ынтымақтастығы арқылы салынды. 1993 жылы PCT ресми түрде аяқталды деп жарияланды. Осы жерлерді біріктіру демалыс орындарына қолжетімділікті жақсартты және табиғатты қорғау жерлерін басқаруды жеңілдетті.

Жаяу жүру

Thru hiking - бұл ұзақ қашықтықты жолдарды бір сапарда бастап соңына дейін толық аяқтаған жаяу жүргіншілерді атауға қолданылатын термин. Бұл ұзаққа созылатын міндеттеме, әдетте төрттен алты айға дейін уақыт алады, және мұқият дайындық пен адалдық талап етеді. Тынық мұхитының қыртыс жолы қауымдастығының бағалауынша, көптеген жаяу жүргіншілер сапарларын жоспарлауға, жаттығуға және дайындыққа алтыдан сегіз айға дейін уақыт жұмсайды. Орташа толық аяқталу деңгейі шамамен 14% құрайды. Көптеген жаяу жүргіншілер Мексика-АҚШ шекарасындағы оңтүстік нүктесінен Британдық Колумбиядағы Мэннинг паркіне дейін солтүстікке қарай саяхаттайды, бірақ кейбір жаяу жүргіншілер оңтүстік бағытын таңдайды. Қалыпты ауа райы жағдайында, қар мен температураны ескере отырып, солтүстікке қарай саяхаттау ыңғайлырақ. Сонымен қатар, кейбір жаяу жүргіншілерге арналған қызметтер маусымдық болуы мүмкін және солтүстікке қарай саяхаттау үшін тиімдірек уақытқа сәйкес келуі мүмкін. Егер маусымның басында Сьерра-Невадада қар көп, ал Солтүстік Каскадтарда қар аз болса, кейбір жаяу жүргіншілер «флип-флоп» таңдауы мүмкін. Флип-флоп түрлі формада болуы мүмкін, бірақ көбінесе жаяу жүргінші жолдың бір басында (PCT-де, әдетте оңтүстік басында) бастап, кейін, мысалы, Сьерраға жеткенде, Канада-АҚШ шекарасындағы жолдың соңына «қайта оралып», жолды аяқтау үшін оңтүстікке қарай жүреді. Дегенмен, қазіргі уақытта Тынық мұхитының қыртыс жолын пайдаланып Канададан АҚШ-қа заңды түрде кіру мүмкін емес. Жаяу жүргіншілер өздеріне қоректік пункттерді де анықтауы керек. Қоректік пункттер – бұл жаяу жүргіншілер тамақ және басқа да жабдықтарды, мысалы, отынды толықтыратын қалалар немесе пошта бөлімшелері. Жаяу жүргіншілер жол бойындағы АҚШ пошта бөлімшелеріне өздеріне арналған жөнелтпелерді жібере алады, жол бойындағы жалпы және азық-түлік дүкендерінде қайтадан жабдықтала алады немесе екеуін де біріктіре алады. Соңғы маңызды логистикалық қадам – аяқтаудың шамамен кестесін жасау. Thru hiking жасаушылар ауа райы жағдайлары жолдың кейбір бөліктерін өтуді қиындатпас бұрын, жолдың қарсы басындағы нүктеге жету үшін күн сайын жеткілікті қашықтықты жүргендеріне көз жеткізуі керек. Солтүстікке қарай саяхаттаушылар үшін Сьерра-Невададағы терең қар ерте бастауға кедергі келтіруі мүмкін. Уақытты дұрыс жоспарлау Сьерраға тым ерте бармау және Солтүстік Каскадтарға тым кеш бармау арасындағы тепе-теңдікті қамтамасыз етеді. Көптеген жаяу жүргіншілер күніне шамамен 32 шақырым (20 миль) жол жүреді.

Белгілі туристер

PCT ресми жолға айналғанға дейін Мартин Папендик 1952 жылы PCT үш штаты арқылы жүріп өткен алғашқы адам болды. 1951 жылы Аппалач жолын бірінші болып аяқтағаннан кейін, Папендик 4 шілде мен 1 желтоқсан 1952 жылдар аралығында Британдық Колумбиядан Мексика-АҚШ шекарасына дейін Тынық мұхитының жағалауындағы таулардың қырлары арқылы өрлеп өтті. Бұл туралы ол "Тынық мұхит жолдары" деген атпен мерзімді баспасөзде жариялады. 1970 жылы 16 қазанда 18 жасар студент Эрик Райбек PCT-нің алғашқы үздік саяхатын аяқтады. Оған АҚШ Орман шаруашылығы басшысы Эдвард П. Клифф телеграмма арқылы құттықтау жолдады. Райбек Pacific Crest Trail Association тарапынан жолдың алғашқы ресми саяхатшысы ретінде мойындалды. 1971 жылы Рибактың "Эрик Рибактың үлкен оқиғасы: Канададан Мексикаға жаяу саяхат" кітабы PCT-ге көпшіліктің назарын аударды. 1970 жылы Райбек 80 фунт салмақты қаппен өрлеп жүрді. Саяхаты барысында ол тек бес рет азық-түлікпен қамтамасыз етілді және әр кезеңнің басында 40 фунт азық-түлікпен толы болды. Ол көбінесе азық-түліксіз қалды және тамақ іздеді немесе аштық тартты. Сондай-ақ Райбек Орман шаруашылығы қызметіне PCT-нің болашақ жоспарларын жасауға көмектесті. Дегенмен, Райбектің бұл мәлімдемесі дау тудырды. Жолсерік баспасы Райбек PCT бойындағы кейбір жерлерде автокөлікті пайдаланғанын мәлімдегенде, Райбек 3 миллион доллар талап етті, бірақ Wilderness Press жас саяхатшыны 2600 мильдік жолға параллель автокөлік жолдарымен тасыған адамдардың мәлімдемелерін жариялағаннан кейін талап арызын кері тартып алды. Райбек Смитсоний институтының атаққа жету үшін алдағандардың алғашқы 9 тізіміне енді, бірақ "Райбек 'алдаған' деген мәлімдемелерге әлі де күмәнмен қаралатындығы" атап өтілді. 1972 жылы 1 қыркүйекте жолды аяқтаған Ричард Уотсон, ал Уильямсон 2006 жылы 28 қарашада екінші рет жолды аяқтады, 2004 жылғы уақытынан екі аптаға қысқартты. 2014 жылы Олив МакГлойн (Ирландиядан) екі бағытта да үздіксіз саяхатта PCT-ны басып өткен алғашқы әйел болды. Жолды ең жас адам - Кристиан Томас Гейгер. Ол 6 жасында ата-анасы Андреа Рего мен Дион Пагониспен бірге жолды аяқтады. Кристиан, сонымен қатар "Бадди Бакпакер" деген атпен де таныс, 2020 жылға дейін Аппалачиан жолын басып өткен ең жас адам болды. Басқа да танымал жас саяхатшылардың қатарында Сьерра Бёррор және Рид Гьоннес бар. 2012 жылы 9 жасында жолды үздіксіз басып өткен Бёррор жолды басып өткен ең жас қыз. Ол жолын анасы Хизер Бёррормен бірге аяқтады. 2011 жылы 11 жасында жолды басып өткен Гьоннес жол жүрудің үштік тәжін аяқтап, осы уақытқа дейін ең жас адам болды. Тедди Бостон 1976 жылы 49 жасында PCT бойынша Канададан Мексикаға өрлеп барды. Ол жолды жалғыз басып өткен алғашқы әйелдердің бірі болды. Шерил Стрейд 1995 жылы 26 жасында ПТК-ның бір бөлігін жалғыз өзі басып өткен әйелдің өмірбаянын жазды. Оның естеліктері "Жабайы: Тынық мұхитының жағалауындағы жоғалғаннан табылғанға дейін" 2012 жылы жарық көрді және Нью-Йорк Таймс бестселлерлерінің тізімінде бірінші орынға жетті. Оның саяхаты 2014 жылы Риз Уизерспунның қатысуымен түсірілген "Жабайы" фильмінің негізгі тақырыбы болды. Тынық мұхитының жағалауындағы жолдағы алғашқы екі қайтыс болған оқиға 1995 жылдың қарашасында болды, онда саяхатшылар Джейн және Фличка Родман Оңтүстік Калифорниядағы 138-ші Калифорния мемлекеттік тас жолынан өтіп бара жатқанда, көлік жүргізушісінің бақылауын жоғалтуы салдарынан қаза тапты. Олар Мексика-АҚШ шекарасына жету мақсатына дейін 640 шақырымнан аз жерде болды. Жолды ең қарт адам басып өткендігі толық анықталмаған, бірнеше бәсекелестік талаптар бар.

Ең жылдам уақыт

2013 жылдың 7 тамызында Вашингтон штатының Беллингхэм қаласында тұратын Хизер "Аниш" Андерсон қолдаусыз жылдамдық рекордын орнатты. Ол ПТТ-ны 60 күн, 17 сағат, 12 минут ішінде аяқтап, бұрынғы рекордты шамамен 4 күнге басып өтті. Ол бұл саяхатын "Сушаңдық" атты кітабында сипаттады. 2018 жылы ол бір күнтізбелік жылда жаяу жүрудің үштік тәжін алғаш рет аяқтаған әйел болды. Дәл тоғыз жыл өткен соң, 2022 жылдың 7 тамызында Джош Перри қолдаусыз жылдамдық рекордын жақсарта отырып, ПТТ-ны 55 күн, 16 сағат 54 минутта аяқтады. 2014 жылдың 10 тамызында Вашингтон штатының Шорлайн қаласынан Джозеф МакКонахи қолдаумен жаңа жылдамдық рекордын орнатты. Ол бұл қашықтықты 53 күн, 6 сағат, 37 минутта жүріп өтті. Бұл 2013 жылдың 8 тамызында Джош Гаррет орнатқан және 59 күн, 8 сағат, 14 минут бойы сақталған бұрынғы рекордты 6 күннен астам басып өтті. МакКонахиге үш турист – Джордан Хамм, Майкл Диллон және Джек Мерфи қолдау көрсетті. 2016 жылдың 14 тамызында Бельгияның Гент қаласынан келген 27 жасар стоматолог Карел Саббе МакКонахидің рекордын бұзды. Ол бұл қашықтықты 52 күн, 8 сағат, 25 минутта жүріп өтті, күніне 50 мильден астам арақашықтықты басып, МакКонахидің бұрынғы рекордын 22 сағатқа қысқартты. Саббеге оның досы Жорен Бибиук көмектесті. 2021 жылдың 22 шілдесінде 37 жастағы ультражүгіруші Тимоти Олсон Саббе рекордын 51 күн, 16 сағат 55 минутпен бұзды, бұл Саббеден 15 жарым сағатқа жылдам. Олсонға отбасы мен достарынан кішкентай топ көмектесті. 2023 жылдың 26 тамызында Карел Саббе өзінің рекордын 46 күн, 12 сағат 56 минутпен қайтарып алды, бұл Олсоннан бес күннен астам жылдам. Жақындағы жарыстарда жеңіске жеткен барлық спортшылар рекордтық жылдамдықпен жүру үшін орман өрттеріне байланысты ресми түрде бұрылып өтуге мәжбүр болды. Сол жылы Тынық мұхитының жағалау жолы Мексикадан Канадаға дейін 2400 мильге созылып, нашар белгіленген жол болды. Көптеген жаяу жолдардан гөрі тұжырымдамаға жақын, жол жиі бұзылып, карта мен жер бедерінен жоғалып кететін биік қырлы жол еді. 1959 жылдың 19 сәуірінде Тихуанадан шығысқа қарай жеті миль қашықтықтағы құрғақ шалғынды далада Дон мен Джун Малфорд төрт жылқымен солтүстікке, Вашингтон–Канада шекарасына қарай саяхатын бастады. Малфордтар үш айдан кейін Голливудқа сапар жасап, телеарналарда көрсетілді. Джунның ескі баспасөз кітабында жарты ондай бет бар, ол былай деп еске алады: "Арт Линклеттер өте жақсы адам еді. Біз оның "Үй кешін" бағдарламасына қатысып, содан кейін ол бізбен бірге кофе ішті". Синдикаттық телешоу High Road to Danger олардың саяхаты туралы эпизод жасады. Тіпті олар солтүстік-батысқа оралғаннан кейін де теледидарда көрсетілімдер жалғасты. 1961 жылғы қаңтардағы "Теледидар нұсқаулығында" олардың Портлендтегі KOIN Red Dunning Show бағдарламасында пайда болғаны жазылған. Малфордтар тіпті 90 минуттық фильм түсіріп, оны 10 жыл бойы 12 штат бойынша көрсетті. Мюррей отбасы (Барри, Бернис, Барри кіші және Бернадетт) 1970 жылдың 7 қазанында атпен саяхатын аяқтады.

Болашақ

2008 жылы Оңтүстік Калифорниядағы Теджон ранчосы арқылы бағытты өзгерту туралы келісімге қол жеткізілді. Бұл өзгерту ПТК-ның 37 мильдік бөлігін Мохаве шөлінен әдемі Техачапи тауларына көшіруді көздейді. Келісімге қол жеткізілгенімен, бағытты өзгерту – ұзақ мерзімді жоба; көптеген мәліметтерді нақтылау қажет, сондай-ақ жаңа учаскенің ең қолайлы орнын анықтау бойынша тексеру жүргізілуде – бұл жаңа жолдың идеалды бағытын анықтауға бағытталған ұзақ процесс. Жолдың нақты көшірілуі 2021 жылға дейін жүзеге аспауы мүмкін. Орегон штатының Портленд қаласындағы 40 мильдік айналым Спрингвотер дәлізін кеңейтуді ұсынады, бұл жаяу және велосипед жолын Тынық мұхитының жотасымен (Pacific Crest Trail) және жоспарланудағы Казадеро жолымен байланыстыруға мүмкіндік береді. Қазіргі уақытта Колумбия өзені арқылы өтетін Құдайлар көпіріне жаяу жүргіншілер мен аттыларға арналған жеке жолақ салу жоспарлануда. Қазіргі таңда PCT-мен жүретін жаяу және атты жолаушылар көпірден көлік қозғалысының қатарымен өтуге мәжбүр – бұл жаңа жолақ ашу арқылы жойылатын қауіпті жағдай. Бұл жобаның аяқталу мерзімі әзірге белгісіз.

Белгілі орындары

Тынық мұхитының қыртысы жолының бойында немесе оған жақын орналасқан бірнеше маңызды жерлер бар. Олар әдетте маусымдық ауа райының қолайлы жағдайларын пайдалану үшін көп күндік саяхатшылар ұстанатын маршрутқа сәйкес, оңтүстіктен солтүстікке қарай тізімделген. Қасыңдағы сандар жоғарыдағы Тынық мұхитының қыртысы жолының картасындағы нөмірлерге сәйкес келеді.

Британдық Колумбия, Канада

Е. С. Мэннинг провинциялық паркі (1) – бағыттың солтүстік нүктесі. Шекараны кесіп өтетін саяхатшылар Канада шекаралық қызмет агенттігінен алдын ала Канадаға кіруге арналған рұқсат алуға міндетті.

Орналасу координаттары

Google Maps-те PCT маршруттарының карталары бар, олардың кейбіреулерінде қызығушылық тудыратын нысандар көрсетілген.