Кіріспе

Америка Құрама Штаттарындағы ұлттық демалыс аймағы

Бигхорн каньоны ұлттық демалыс аймағы – 1966 жылдың 15 қазанында Конгресс актісімен құрылған ұлттық демалыс аймағы. Бұл – АҚШ Ұлттық парктер қызметі басқаратын 420-дан астам нысанның бірі. Демалыс аймағының ауданы 120,296.22 акрды құрайды және Вайоминг пен Монтана штаттарының шекарасында орналасқан. Ол екі бөлек аймаққа бөлінген: Солтүстік округке Монтана штатындағы Форт-Смит қаласы арқылы, ал Оңтүстік округке Вайоминг штатындағы Ловелл қаласы арқылы кіруге болады. Екі округты байланыстыратын демалыс аймағының ішінде жол жоқ. Сарықұйрық бөгеті Солтүстік округте орналасқан. Бұл атақты кроу көшбасшысы Роберт Желтоойдың құрметіне аталған, ол Бигхорн өзенінің суын пайдаланып, өзгермелі су ағысын Бигхорн көліне айналдырады. Көл Вайоминг пен Монтана штаттары арқылы 114 шақырымға созылады, оның 89 шақырымы ұлттық демалыс аймағының құрамында. Көлде келушілер қайықпен жүзуге, балық аулауға, су шаңғысымен сырғанауға, байдаркамен жүзуге және құстарды қарауға мүмкіндік алады. Парк аймағының үштен бірі кроу үндістерінің резервациясында орналасқан. Прайор тауларының жабайы жылқы қорығының төрттен бірі Бигхорн каньоны ұлттық демалыс аймағының ішінде жатыр.

Ерте тарих

Археологтар Бигхорн каньонының айналасында 12 000 жыл бұрын адамдар өмір сүргенін көрсететін дәлелдер тапты. Каньонның батыс жағындағы Бад-Пасс жолы, Бигхорн алқабынан Грейпвайн-Крик аймағына дейін жергілікті халықтың өтуіне мүмкіндік берді. Қазіргі Монтана штатындағы Грейпвайн-Крик аймағы бизонға толы далаға ашылды. Деректер көрсетіп тұрғандай, адамдар бұл жол бойында тұрмаған, оны маусымдық өту немесе көшіп-қону үшін пайдаланған.

Жақында болған тарих

Апсалуке немесе Абсарока деп те аталатын Кроу тайпасы 16 ғасырда Бігхорн каньоны аймағына көшіп келді. Басқа да тайпалар осы аймақ арқылы көшіп өтті, бірақ 18 ғасырға қарай Кроу тайпасы Бігхорн аймағында қоныстанды. Олар Blackfeet, Sioux, Cheyenne және басқа бірнеше тайпалармен жер үшін қақтығыстарға түсті. 19 ғасырдың соңында Кроу тайпасы АҚШ үкіметімен одақтасып, барлаушылар ретінде қызмет етті. 1851 жылы Форт-Ларами шарты Кроу тайпасының 38 миллион акр жерін анықтады. 1868 жылғы Форт-Ларами шартында Кроу тайпасының аумағы сегіз миллион акрға дейін азайтылды. Кроу тайпасының мүшелері бөгет салуға қарсы болды, себебі Бігхорн каньоны қасиетті орын саналады. АҚШ-тың мелиорация бюросы бұл 525 футтық құрылысты Роберт Йеллоутейлдің құрметіне "Yellowtail Dam" деп атады.

Паркті басқару

Бигхорн каньоны ұлттық демалыс аймағы 2022 жылы 217 660 келушіні қабылдады. Ол Powder River тобы деп аталатын парктік кешеннің бір бөлігі ретінде басқарылады. Осы кешенге Литтл Бигхорн шайқасы алаңы ұлттық ескерткіші, Форт-Ларами ұлттық тарихи орны және Дьявол мұнарасы ұлттық ескерткіші де кіреді. Бұл парктік кешен Ұлттық парктер қызметінің Тауаралық аймағында орналасқан.

Қонақтар орталықтары

Yellowtail Dam Саябасының Келушілер орталығы Монтана штатының Форт-Смит қаласында, Yellowtail Dam бөгетінің үстіне жақын орналасқан. Орталық Естелік күннен бастап Еңбек күніне дейін ашық. Yellowtail Dam Саябасының Келушілер орталығына баратын жол тек орталық жұмыс істейтін уақытта ғана ашылады. Оңтүстік аймақта Кал С. Таггарт Келушілер орталығы және Вайоминг штатының Ловелл қаласы орналасқан, ол жыл бойы ашық. Күз, қыс және көктем мезгілдерінде ол жексенбі күндері жабылады.

Кемпинг пен жаяу жүру

Бигхорн каньоны ұлттық демалыс аймағында жеті белгіленген кемпинг бар. Төрт кемпингке көлікпен кіруге болады және олар жыл бойы ашық. Ең ірісі – Вайоминг штатының Ловелл қаласына жақын Оңтүстік округінде орналасқан Horseshoe Bend кемпингі. Онда 68 орын бар. Оның көп бөлігі бірінші келгенге бірінші кезекпен беріледі, тек бес орынды онлайн брондау арқылы алуға болады. Trail Creek/Barry's Landing кемпингі де Оңтүстік округте орналасқан, онда отыз орын бар. Солтүстік округтегі ең үлкен кемпинг – Afterbay кемпингі, ол 22 орыннан тұрады. Солтүстік округтегі екінші көлікпен кіретін кемпинг – Grapevine кемпингі, онда он төрт орын бар. Бір кемпинг, Medicine Creek, қайықпен немесе жаяу жүріп баруға қолжетімді. Medicine Creek кемпингінде бес орын бар және ол Оңтүстік округте орналасқан. Қалған екі кемпингке тек қайықпен ғана баруға болады және олар Солтүстік округте орналасқан. Black Canyon кемпингі, он жеті орындық, Ok A Beh Marina-дан бес миль қашықтықта орналасқан. Dayboard 9 кемпингінде бес орын бар және ол Ok A Beh Marina-дан шамамен тоғыз миль қашықтықта орналасқан. Кемпинг жасауға рұқсат етіледі, су қоймасының деңгейі 3640 футтан төмен болғанда немесе Бигхорн көліне жақын дамытылмаған аймақтарда. Кемпингтерде от жағуға рұқсат жоқ. Каньонда Big Bull Elk Creek және Dry Head Creek орналасқан екі дамыған су жолы кемпингі бар. Бигхорн каньоны ұлттық демалыс аймағында жалпы ұзындығы шамамен он жеті миль болатын он бес жаяу жүру жолы бар. Солтүстік округте үш жол, ал Оңтүстік округте он екі жол бар. Солтүстік округтегі ең ұзын жол – Beaver Pond табиғат жолы, оның ұзындығы 2,6 миль. Оңтүстік округтегі ең ұзын жол – 4,6 мильдік Sykes жолы. Демалыс аймағында мүмкіндігі шектеулі адамдарға арналған екі жол бар, екеуі де Оңтүстік округте орналасқан. Мүмкіндігі шектеулі адамдарға арналған бір жол – Келушілер орталығының көл жолы, оның ұзындығы 0,26 миль. Екіншісі – Two Eagles түсіндіру жолы, оның ұзындығы 0,25 миль. Үй жануарларын демалыс аймағындағы жолдарға рұқсат етіледі, бірақ оларды міндетті түрде тізгішпен байлау керек.

Қайықпен жүзу

Бигхорн көлі демалу үшін 12 700 акр су көлемін және 191 миль жағалау ұсынып тұр. Көңіл көтеру аймағында екі марина бар. Ок А Бех Маринасы Солтүстік аймақта, ал Horseshoe Bend Маринасы Оңтүстік аймақта орналасқан. Келушілер моторлы қайықтар, каяктар, каноэлер, сапбордтар немесе көптеген жеке су көліктерін пайдалана алады, егер оларда қажетті мемлекеттік тексерулер мен судың инвазивті түрлерінің белгілері болса. Судың инвазивті түрлерін (AIS) тексеру станциялары Монтана суларына Quagga мидиясы немесе Zebra мидиясы сияқты зиянды инвазивті түрлердің еніп кетуіне жол бермеуге арналған. Қайықтарда қолданыстағы тіркеу құжаты болуы міндетті. Ұлттық саябақтар қызметі жаз айларында Бигхорн көлінде тегін каякпен экскурсиялар ұйымдастырады. Концессионерлер Оңтүстік аймақта каноэ, каяк және сапбордтарды жалға беру қызметін ұсынады. Ок А Бех Маринасында пантонды қайықтарды жалға алуға болады.

Балық аулау

Yellowtail бөгеті салынар алдында Бигхорн өзені жылы сулы балықтарға толы су айдыны болған. Бөгет салынғаннан кейін, бөгеттен төмен ағатын сулар жаңбырлы және қоңыр балықтардың шағыласатын суық сулы ағынға айналды. Ал бөгеттің артындағы су қоймасы кіші ауызды шабақ, каналдық қосақаң және линг балықтарының шағыласуына жағдай жасайды. Монтана штатының Балық, жабайы табиғат және саябақтар департаменті су қоймасын торғай балығымен толықтырады және оны торғай балығына арналған шаруашылық ретінде басқарады. Су қоймасында балық аулауға ниеттілерге балық түсіруге мүмкіндік бар. Afterbay су қоймасында жағалаудан да, қайықпен де балық аулауға болады. Afterbay-де негізгі балық түрі – жаңбырлы балық. Бигхорн өзенінде балық аулауға қызығушылар үшін Afterbay бөгетінің төмен жағында қайық түсіретін пандус бар. Жергілікті Форт-Смит қаласында балық аулаушыларға қызмет көрсету үшін бірнеше балық аулау жетекші компаниялары, балық аулау үйлері немесе қайықтарды жалға беру компаниялары қызмет етеді. Ұлттық демалыс аймағында балық аулау үшін лицензия талап етіледі, бірақ оны тиісті штаттар береді. Балық аулаушылар балық аулайтын штатының балық аулау лицензиясын міндетті түрде алуы керек.

Аң аулау

Ұлттық парк қызметі басқаратын аймақтарда әдетте аң аулауға рұқсат жоқ, бірақ Бигхорн ұлттық демалыс аймағының белгілі бір бөліктерінде рұқсат етіледі. Аңшылар аң аулау ережелерін жақсы білуі тиіс және аң аулауға кіріспес бұрын, сол аймақтағы Ұлттық парк қызметінің өкілдерімен байланысуға кеңес беріледі. Форт-Смиттегі аң аулау орталықтарында нұсқаушылар мен жабдықтарды жалдауға болады.

Үңгіршілік

Көңіл көтеру аймағында көптеген үңгірлер бар. Атап айтқанда, Бигхорн үңгірі үңгірлерге қызығушылық танытатын адамдар тарапынан пайдаланылады. Бигхорн каньоны ұлттық демалыс аймағының басқаруы үңгірлерге Вайоминг штатының Ловелл қаласындағы Кал С. Таггарт саяхатшылар орталығынан рұқсат алуды талап етеді. Рұқсат етілген топтардың саны екі, және әр топ үштен алты адамға дейін болуы керек. Әр топта үңгірді жақсы білетін кемінде бір адам болуы міндетті.

Фауна

Бигхорн каньоны кем дегенде 231 түрлі құсқа мекен етеді. Бұл демалыс аймағында бигхорн қойы, қара аю, қасқыр, тау арыстаны, пирогхорн, койот, бобр және мармот сияқты әртүрлі климаттық жағдайларда өмір сүретін жануарлар бар. Қара құйрықты дала тышқаны мен жылдам түлкі Монтана штатының Балық, жабайы табиғат және саябақтар департаментімен "Қайта қорғауға алынған түрлер" тізіміне енген және Бигхорн каньонының Солтүстік аймағында қоныстанған. Сұр қасқыр Вайоминг штатының сол аймағында, Бигхорн каньонының Оңтүстік аймағы орналасқан жерде байқалған.

Климат

Бигхорн каньонының солтүстік аймағы жартылай шөлейтті және жылына орташа 18 дюйм жаңбыр алады. Оңтүстік аймағы - биік шөл, жылдық жауын-шашын 6-тен 10 дюймға дейін құрайды.

Парктің ерекшеліктері

Артбэй көлі Сарықұйрық тоғанының төменгі жағында орналасқан және форель балық аулауға, сондай-ақ үйрек, қаз және басқа да жануарларды қарауға танымал орын. Афтэрбей тоғанының төменгі жағындағы Бигхорн өзені де әлемдік деңгейдегі форель балық аулау аймағы болып табылады. Бұдан өзге, аймақта көптеген археологиялық және тарихи ескерткіштер бар. Қонақтар орталықтары мен басқа да дамыған инфрақұрылым Монтана штатының Форт-Смит қаласында және Вайоминг штатының Ловелл қаласының жанында орналасқан. L Slash Heart Ranch 1900 жылдардың басында белгілі журналист және романист Каролина Локхартқа тиесілі болды. Оның екі кітабы 1920 жылдары нұсқаусыз фильмдерге түсірілді. Монтана штатының Хиллсборо қаласындағы Cedarvale Ranch – бұл тумасы Нью-Йорк болған Гросвнер У. "Док" Барриге тиесілі демалыс ранчосы, ол адамдарды демалысқа шақырды. Док Барридің досы, президент Тедди Рузвельт де осы жерге келген, бірақ басқа демалыс жасаушыларды тарту қиын болды. Юинг батысқа алтын өндіру арқылы байымаққа барған, бірақ алтын кендерінде сәттілікке жете алмады және мал шаруашылығымен айналысуға көшті.