Лондондық әлеуметтік клубтар: 18-20 ғасырлар тарихы

Кіріспе

18-20 ғасырлардағы лондондық әлеуметтік клубтар

Алмак – 18-20 ғасырлар аралығында Лондондағы бірнеше мекеме мен әлеуметтік клубтың атауы болды. Екі әлеуметтік клуб кейін Брукс және Будлс ретінде танылды. Алмақтың ең әйгілі мекемесі Король көшесіндегі, Сент-Джеймс ауданындағы жиналыстар залында орналасқан. Бұл британ астанасындағы жоғары топтың аралас жынысты, көпшілікке ашық әлеуметтік орындарының санатындағы бірі болды. Сол дәуірде әлеуметтік маусымның ең маңызды орындары аристократияның салтанатты үйлері еді. Клубтың орналасқан жері – Алмақтың жиналыстар залы немесе (1781 жылдан бастап) Уиллистің залы – кейін клубпен бірдейленіп кетті, бірақ клубтың көп жылдары бойында бұл зал клубқа қатысы жоқ түрлі ойын-сауықтар ұйымдастырылған.

Уильям Алмак

Алмакс тарихы оның негізін қалаушы Уильям Алмактан (үлкені) басталады. 1811 жылдан бері тараған бір танымал теорияда оның шотландиялық болғаны, нағыз атының 'М'Коул' болғаны және Англияда шотландиялық аты бизнесіне кедергі келтіретінін сезіп, оны өзгерткені айтылады. Бірақ, Алмақтың Йоркширде туған болуы мүмкін, сондықтан оның атының жалған екені туралы теорияға күмән тудырады. Оның інісі Джон Алмақтың (1762 жылы қайтыс болған) өсиетінен оның үйленген әпкесі Энн Теббке мұра қалдырылған, ол Йоркширдегі Тирск округіндегі Сэнд-Хаттон қаласында тұрған; ал Уильям Алмак кейіннен немересі Энн Теббке жиырма фунт стерлинг көлемінде жылдық жәрдемтақы тағайындады. Тирск шіркеулік тізілімдері Алмак отбасының 1629 жылдан бері сол жерде қоныстанғанын көрсетеді. Дегенмен, Уильям Алмақтың әйелі Элизабет Каллен шотландиялық болған, және Алмак оны Гамильтон герцогының қызметінде жұмыс істеген кезде танысқан болуы мүмкін, Алмак герцогтың жеке қызметшісі, ал Элизабет герцогиняның күтімшісі болған. Осы шотландиялық байланыстар Алмақтың өзінің шотландиялық екені туралы болжамға әкелген болуы мүмкін. 1754 жылдан 1759 жылға дейін Уильям Алмак Керзон көшесінде лицензиялы кофехана ашқан, ол барлық келушілерге есігін ашқан. 1759 жылдың 7 қыркүйегінде ол No. 49 Палл Молл мекенжайында «жалпы сатуға арналған сырахана немесе тамақтандыру үйін» ашуға лицензия алды, және тариф кітаптары осы тавернаны Алмақтың 1759 жылдың соңында ашқанын растайды. 1759 жылдың қыркүйегінен 1762 жылдың қаңтарына дейін бұл мекеме барлық келушілерге ашық қарапайым лицензиялы үй болған сияқты. Хорас Уолполдың құрметті Генри Сеймур Конвейге 1761 жылдың 10 сәуірінде жазған хатында осы кезеңде Алмақ туралы замандас жазбаларының бірі бар, ол оның және Эдвард Будлдің кейіннен аты шыққан кешкі ас дайындау шеберлігін көрсетеді: «Кедей сэр Гарри Баллендин қайтыс болды; ол Драммонд үйі үшін Алмақта тамаша кешкі ас берді, көп ішіп, қатты қызбаға шалды, және бірнеше күннен кейін қайтыс болды».

Алғашқы Алмак клубы, Брукс және Будл

1762 жылдың қаңтарында үйде жеке «қоғам» құрылды (№50), ол тавернаға іргелес орналасқан; бұл Алмақтың алғашқы клубы болды және Сент-Джеймс-стриттегі екі ірі клубтың – Брукс пен Будлдің тікелей алдағысы болды. Ол, мүмкін, саяси себептермен, Уайт клубына (кейде Артур клубы деп аталған) қарсы құрылған болуы мүмкін, себебі бастапқы ережелердің 12-сі Альмактың кез келген мүшесіне басқа Лондон клубының мүшесі болуына тыйым салды, «қазір Артур клубы деп аталатын немесе кейіннен қоғам немесе клуб қандай атауға ие болса да, жаңа немесе ескі клубтың және оған қатысты кез келген басқа клубтың мүшесі болуға». 1763 жылдың ақпанында бұл ереже өзгертіліп, одан да қатаң түрде былай деп бекітілді: «Егер осы қоғамның кез келген мүшесі Артур клубының мүшесі немесе үміткері болса, ол дереу осы қоғамнан шығарылады». Жаңа қоғамның жазба кітабын Алмак мүшелерінің әлеуметтік қажеттіліктерін қамтамасыз етуге келіскен шарттарын тіркеу үшін сақтады және ол Будл жазбаларының арасында сақталған. 1762 жылдың 1 қаңтарындағы алғашқы жазбада «Уильям Алмак өзінің қазіргі Палл Моллдегі үйінің батысындағы үлкен жаңа үйді келесі ережелерге сәйкес құрылған қоғамның пайдалануы үшін алды» делінген. 1762 жылдың 10 ақпанына дейін кез келген адам кітапқа қол қойып, мүше бола алатын болды. Содан кейін сайлау бюллетень арқылы өткізілді, ол әрқашан «Парламент отырысы кезінде» өткізілді және бір қара шарды алып тастады; мүшелердің жалпы саны 250-ге дейін шектелді. 10 ақпаннан кейін мүшелер он үш басқарушыны тағайындауға тиіс болды, «олардың әрқайсысы тәртіпті сақтауға және қоғам ережелерін сақтауға өкілетті»; олар бір жыл қызмет ететін болды, содан кейін әр басқарушы «келесі жылға өз орнын басатын адамды тағайындауға» тиіс еді. Қоғам ережелері кем дегенде отыз мүшесінің бірауыздан дауыс беруімен ғана өзгертілуі мүмкін. Жылдық жазылым «Алмакқа үй үшін» екі гинеяны құрады. Алмак Лондонның және кейбір шетелдік газеттерді алуға міндетті болды; кешкі ас (сегіз шиллингке) сағат төрттен беске дейін, ал кешкі ас (алты шиллингке) «он бірден төрттен бірге дейін» үстелде болуы керек еді; порттың бір бөтелкесі жарты кронаға тұратын еді. Алмак тамақты «ешкімнің нұсқауысыз» тапсырыс беруге тиіс еді, ал мүшелер «арзан немесе қымбат тағамға сұраныс білдіре алатын», бірақ бағалар Смирна кофеханасынан аспауы керек еді. Мүшелердің достарын тек көшеге қараған бірінші бөлмеде көруге болады, онда олар «шай, кофе немесе шоколад ішуге болады, бірақ ет немесе шарап болмайды, сондай-ақ бұл бөлмеде ойын немесе карта ойнауға болмайды». Мүшелер арасындағы құмар ойындар бір резеңке немесе сессияға ең көп тоғыз гинеямен шектелуі керек еді. 88 джентльмен, олардың ешқайсысы да Уайт клубының мүшесі болмаған сияқты, 1762 жылға жазылым төледі, ал 1763 жылдың ақпаны мен 1764 жылдың ақпаны аралығындағы он үш басқарушыны тағайындау туралы жазба бар. 1764 жылдың наурыз айында бұл клуб екі жеке қоғамға алмастырылған немесе өздігінен екіге бөлінген көрінеді. Бұл қайта ұйымдастырудың себебі белгісіз, бірақ ол мүшелердің әртүрлі саяси көзқарастарымен немесе олардың кейбіреулерінің 1762 жылғы ережелерге қарағанда көбірек құмар ойындар ойнауға құштарлығымен байланысты болуы мүмкін. Алмақ үшін бұл өзгеріс маңызды болды, өйткені ол 1764 жылдың күзінде мейрамхана лицензиясын жаңартпады, ал тамыз айында «Джентльмен журналында» «Алмак енді қоғамдық мейрамхана ретінде пайдаланылмайды, бірақ ол белгілі бір джентльмендерді қабылдау үшін бөлінеді, олар Уайлдман клубындағы азшылықтың салты бойынша кездеседі. Бұл қоғамдар, сеніледі, қоғамдық игілікке деген ынталарымен ерекшеленуге тырысады» делінген. Осы екі қоғамның бірі Брукс клубына айналды. 1778 жылға дейін ол Алмақтың бұрынғы мейрамханасында (№49) Палл Моллде орналасқан. Осы кезеңде Альмак клубтың иесі болды, оған жазылым төленді және клуб «Алмак» деп аталды. Бірақ 1771 жылдан 1778 жылға дейін үйдің жалдау ақысын «Брукс пен Эллис» төледі, олар Альмақтың серіктестері болған болуы мүмкін, немесе көбірек қызметкерлері, клубтың күнделікті жұмысын ұйымдастыруға жауапты болды. Бұл клубтың жиырма жеті негізін қалаушы мүшесі болды, ал 1764 жылы тағы 141 адам дауыс беру арқылы сайланды. 1764 жылғы бастапқы ережеде «ескі» Уайттан басқа Лондон клубының мүшесі болуға тыйым салынды, бірақ бұл ереже тез арада, әрине 1772 жылға дейін жойылды. Үлкен құмар ойындар бірден кең таралды және 1770 жылы Хорас Уолпол «Алмактағы құмар ойындар Уайттан басым түсті, біздің империямыздың немесе достастығымыздың құлдырауына лайық» деп түсіндірді. Он алты жасында Чарльз Джеймс Фокс 1765 жылы мүше болып сайланды және оның бейшара құмар ойындары мен тікелей ставкалары Алмакта өтті. Эдвард Гиббон 1776 жылы мүше болды және сол жылғы хатында клубты пайдалануын былай сипаттады: «Қала бос болып барады және мен көптеген жағымды сағаттар өткізген бұл үй, әлі де ағылшын жастарының гүлдерін біріктіретін жалғыз орын. Тұру салтында біршама қымбат болғанымен, өте жағымды және құмар ойындарға қарамастан, мен басқа клубтардағыдан гөрі көбірек ойын-сауық пен тіпті рационалды қоғамды таптым». 1777 жылдың қыркүйегінде Брукс Парк Плейс пен Сент-Джеймс-стрит бұрышында Генри Холландтан жер сатып алып, 1778 жылдың қазанында онда клуб ашты. 1778 жылдың қыркүйегіндегі хатында Джеймс Хэр былай деді: «Брукс келесі айда Сент-Джеймс-стритте үйін ашады, ол қазіргі Алмақ мүшелерінің қалауынша аттарын жазатын мүшелерден тұрады», ал келесі айда «Брукс осы айда Сент-Джеймс-стритте үйін ашады. Ол Палл [Молл] клубынан келгендердің барлығын немесе қалауынша шақырады, ал Алмак бізді оның жанында қалуға шақырады, бірақ жаман ескі үйге жаңа үйден артық себеп болмағандықтан, Брукс жеңіске жетеді деп ойлаймын». Бұл болжам расталды, өйткені 1778 жылдан кейін Палл Моллдағы Алмақ клубы туралы ешқандай сілтеме жоқ. Жаңа клуб Палл Моллда бүгінгі күнге дейін Брукс клубы деп танылады. 1778 жылы Брукс шығып кеткен Палл Моллдағы (№49) үй 1779 жылдан 1786 жылға дейін Джеймс Карр, ал 1787 жылдан 1790 жылға дейін Уильям Алмақтың жесірі мен ұлының субподрядкерлері болған Томас Нельсон және (осы кезеңнің бір бөлігінде) Питер Уайлдер басып алды. 1790 жылы үй «Алмак қонақүйі» деп сипатталды. 1796 жылдан 1820 жылдардың басына дейін ол Рэнсом мен Морланд фирмасы, ал 1822 жылдан 1832 жылға дейін Саяхатшылар клубы басып алды. 1841 жылдан 1845 жылға дейін үйдің бір бөлігі Лондон кітапханасымен басып алынды. Үйдің меншік құқығы 1785 жылы Уильям Алмақтың ұлына тиесілі болды, содан кейін ол Элизабет Питкернге, Уильям Алмақтың қызына берілді. Оның өсиетімен (1844 жылы расталған) ол үйді өзінің жүрегіне, Ливерпульдің пасторы Августус Кэмпбеллге сыйлады, ол 1870 жылы қайтыс болды. Үй оның сенімділерімен 1894 жылы сатылды және одан кейін жақын арада бұзылды. Прото Брукс клубының жанындағы №50 үй тағы бір Лондон клубының – Будл клубының алдағысы болды. Эдвард Будлдің Уильям Алмақпен, мүмкін 1764 жыл мен 1768 жыл арасында серіктес болғаны белгілі. Қазіргі Будл клубы Сент-Джеймс-стритте екі қолжазба кітабына ие, олардың әрқайсысы ережелер мен жазылушылар тізімін қамтиды, олардың әрқайсысы бір-біріне дерлік сәйкес келеді, Будлдің 1764 жылдан бастап осы қоғамды басқаруды өз мойнына алғанын көрсетеді. Будл кітаптарындағы ережелер 1762 жылдың 1 қаңтарындағы Алмақтың кітабындағы ережелерге негізделген, олардың көптеген бөлімдері сөзбен көшірілген. Бұл ұқсастық Будл клубының Алмақ 1762 жылдың қаңтарында құрған клубтың жалғасы немесе жаңа басқару және сәл өзгертілген ережелермен жаңадан құрылған филиалы екенін анық көрсетеді. Ол соңғысы 1762 жылдың қаңтарынан 1764 жылдың ақпанына дейін басып алған үйде кездесті...

In January 1762 a private 'Society' was established in the house (No. 50) adjoining the tavern; this was the first of Almack's clubs, and was the immediate precursor of two of the greatest clubs in St. James's Street, Brooks's and Boodle's. It appears to have been formed in opposition, perhaps for political reasons, to White's (then often called Arthur's), for rule 12 as originally drafted forbade any member of Almack's from membership of any other London club, 'nor of what is at present called Arthur's or by whatever Name that Society or Club may be afterwards called, neither of new or old club or any other belonging to it'. In February 1763 this rule was altered and made even more emphatic: 'If any Member of this Society becomes a Member of Arthur's or a Candidate for Arthur's, he is of Course struck out of this Society.' The record book of the new society was kept by Almack as a statement of the terms on which he agreed to provide for the social needs of the members, and it has survived amongst the records of Boodle's. The first entry, dated 1 January 1762, states that 'William Almack has taken the large new House West of his now dwelling House in Pall Mall for the sole use of a Society Established upon the following Rules.' Until 10 February 1762 membership was to be open to anyone signing his name in the book; thereafter election was to be by ballot, which was always to be held 'in Parliament Time' and one black ball excluded; the total membership was to be limited to 250. After 10 February the members were to appoint thirteen managers, 'each of whom are to have a power to keep order and make the Rules of the Society to be observed'; they were to serve for one year and then each manager was 'to appoint a Successor for the ensuing Year'. The rules of the society could only be changed by the unanimous vote of at least thirty members. The annual subscription was to be two guineas, to be paid 'to Almack for the House'. Almack was to take in all the London and some foreign newspapers; dinner (at eight shillings) was 'to be allways upon the Table' at a quarter past four o'clock and supper (at six shillings) at 'a Quarter before Eleven'; a bottle of port cost half a crown. Almack was to order the food 'without any directions from any body', and members might 'speak for any Dish, cheap or Dear', but the prices were not to exceed those at the Smyrna coffee house. Members' friends could only be entertained in the first room facing the street on the ground floor, where they could have 'tea, coffee or chocolate, but no Meat or Wine nor can there be any Gaming or Cards in that Room'. Gambling amongst the members was to be limited to a maximum of nine guineas per rubber or session. Eighty eight gentlemen, none of whom appears to have been a member of White's, paid subscriptions for 1762, and the appointment of thirteen managers for the period February 1763 to February 1764 is recorded. In March 1764 this club appears to have been superseded by or to have divided itself into two separate societies. The reason for this rearrangement is not known, but it may have been connected with members' differing political affiliations, or with the desire of some of them to gamble more heavily than the rules of 1762 permitted. So far as Almack himself was concerned, the change was clearly an important one, for in the autumn of 1764 he did not renew his tavern licence, and in August, The Gentleman's Magazine reported that 'Almack's is no longer to be used as a public tavern but is to be set apart for the reception of a set of gentlemen, who are to meet after the manner of the minority at Wildman's. These societies, 'tis believed, will endeavour to distinguish themselves by their zeal for the public good.' One of these two societies would go on to become Brooks's. Until 1778 it met in Almack's former tavern (No. 49) in Pall Mall. During the whole of this period, Almack was the proprietor, the subscriptions were paid to him and the club was known as Almack's. But from 1771 to 1778 the rates for the house were paid by 'Brooks and Ellis', who were presumably Almack's partners, or more probably employees, and responsible for the day to day running of the club. There were twenty seven foundation members of this club, and a further 141 were elected by ballot in 1764. The original rules of 1764 forbade membership of any other London club except 'old' White's, but this rule was quickly repealed, certainly before 1772. Heavy gambling immediately became prevalent and in 1770 Horace Walpole commented that 'the gaming at Almack's which has taken the pas of White's, is worthy the decline of our Empire, or Commonwealth. . The young men of the age lose five, ten, fifteen thousand pounds in an evening there.' At the age of sixteen Charles James Fox was elected a member in 1765 and much of his reckless gambling and betting took place at Almack's. Edward Gibbon became a member in 1776 and in a letter of that year he describes the use which he made of the club: 'Town grows empty and this house, where I have passed very agreable [sic] hours, is the only place which still unites the flower of the English youth. The style of living though somewhat expensive is exceedingly pleasant and notwithstanding the rage of play I have found more entertaining and even rational society here than in any other Club to which I belong.' In September 1777 Brooks acquired from Henry Holland the younger a site on the corner of Park Place and St. James's Street and opened his club there in October 1778. In a letter of September 1778, James Hare says: 'Brookes is to open his house in St. James's Street next month, it is to consist of as many of the present members of Almack's as choose to put their names down'; and in the following month 'Brooks opens his house in St. James's Street this month. He invites all or as many as please to come from the Club in Pall [Mall], and Almack desires us to stay with him, but as there can be no reason for preferring a bad old house to a good new one, I imagine Brookes will be victorious.' This prophecy was fulfilled, for there are no references to Almack's club in Pall Mall after 1778. The new club in Pall Mall is to this day known by Brooks's name. The house in Pall Mall (No. 49) vacated by Brooks in 1778 was occupied from 1779 to 1786 by James Carr, and from 1787 to 1790 it was occupied by Thomas Nelson and (for part of this period) Peter Wilder, who were sub tenants of William Almack's widow and son. In 1790 the house was described as 'Almack's Hotel'. From 1796 until the early 1820s it was occupied by the firm of Ransom and Morland, and from 1822 to 1832 by the Travellers Club. From 1841 to 1845 part of the house was occupied by the London Library. The freehold of the house had been acquired in 1785 by William Almack's son, and it subsequently passed to Elizabeth Pitcairn, William Almack's daughter. By her will (proved 1844) she bequeathed the house to her nephew, the Rev. Augustus Campbell, Rector of Liverpool, who died in 1870. The house was sold by the latter's trustees in 1894 and it was demolished shortly afterwards. Next door to the Proto Brooks Club at No.50 was the predecessor of another London club, Boodle's. Edward Boodle is known to have been in partnership with William Almack, probably between 1764 and 1768. The present Boodle's Club in St. James's Street possesses two manuscript books, each containing a list of rules and names of subscribers, each virtually identical to each other, indicating Boodle to have taken over management of this society from 1764. The rules in Boodle's books are based on those contained in Almack's book dated 1 January 1762, and many of them are copied verbatim. This similarity makes it clear that Boodle's club was either a continuation or an off shoot under new management and slightly altered rules of the club which Almack had established in January 1762. It met in the house which the latter had occupied from January 1762 to February 1764, i. e., No. 50 Pall Mall, next door to the house (No. 49) which from 1759 to 1764 was Almack's tavern and from 1764 to 1778 housed Almack's club, before its removal under William Brooks to St. James's Street. The partnership between Almack and Boodle probably came to an end in 1768, for in that year Boodle succeeded Almack as the ratepayer for No. 50, and in March 1768 Boodle is known to have held a sub lease of the house from Almack. Contemporary references to the club become much more frequent. Edward Gibbon first mentions Boodle's in a letter of 18 April 1768, and he subsequently became a member of the club; starting in December 1769 he wrote much of his correspondence there, and in 1770 he was one of the managers. Boodle died on 8 February 1772, and on 13 February it was unanimously resolved that 'Ben Harding shall succeed the late Mr. Boodle in the House and Business, and shall be supported therein'. On 22 February the residue of Edward Boodle's lease from Almack was reassigned to Harding. In spite of the change of proprietor the club continued to be known as Boodle's. It left No. 50 in 1783, following which the house was occupied by Messrs. Hammersley and Co. for a number of years, and was subsequently demolished. The Macaroni Club appears to have been based at Almack's No. 49 premises between 1764 and 1773.

Әйелдер клубы немесе әйелдер тобы

1769 жылдан 1771 жылға дейін Алмакта екі жынысты мүшелерден құралған клуб жұмыс істеді. "Әйелдер үйірмесі" деп аталған клуб 1769 жылдың 17 желтоқсанында алғаш рет жиналды және көп ұзамай зор назар аударды. 1770 жылдың 6 мамырында Хорас Уолпол былай деп жазды: "Жаңа бір институт пайда бола бастады, егер ол жалғасса, үлкен дау-шу тудырады. Бұл екі жынысты клуб, Уайттың клубының үлгісімен Алмакта құрылатын болады. Фицрой ханым, Пемброк ледисі, Мейнелл ханым, Молино ледисі, Пелхам мисс және Ллойд мисс – оның негізін қалаушылары. Мен мұндай жас және сәнді қоғамның құрамында екенімді айтуға ұяламын, бірақ олармен бірге тұратындықтан, күңгірт болудың орнына, бос уақытымды өткізуді жөн көремін. Мен сағаттың құмдары қаншасы ағысып кеткенін ұмытпай, жас кешкі асқа бара аламын." Ең маңызды ережелердің бірі – барлық мүшелер жасырын дауыс беру арқылы қабылданатын болды және "әйелдер ерлерге, ал ерлер әйелдерге дауыс беретін болады"; осылайша "ешбір әйел әйелді, ал ер адам ер адамды шеттетуге құқығы жоқ еді". Жылдық жарнасы бес гинеяны құрады, кешкі ас сағат 16:30-да үстелге қойылатын, құны сегіз шиллинг, "шараптан басқа" (шарапты ерлер төлейтін). Мүшелер "әр таңда карта ойнауға, әңгімелесуге немесе қалағандарын істеуге жиналатын. Тамақтандыруды қалағандарға қарапайым тамақ ұсынылатын, ал кешкі ас түнгі сағат 23:00-ге дейін үстелде тұратын; кешкі астан кейін олар "лу" ойнайтын." 1770 жылдың қыркүйегіне қарай бұл өте эксклюзивті клубтың 123 мүшесі болды, оның ішінде бес герцог та бар еді. Ол Алмақтың Палл-Маллдағы екі үйінің қайсысында жиналғаны белгісіз; Элизабет Харрис ханым оны Будлде (No. 50) деп көрсетсе, ал құрметті Боскавен ханымның айтуынша, ол "қазіргі уақытта Алмақтың белгілі бір бөлмелерінде жиналады, ол келесі жылға жеке үйді қамтамасыз етеді". 1771 жылдың желтоқсанына қарай ол Альбемарл көшесіне көшіп, 1775 жылға дейін Роберт Саттонның басқаруында болды, содан кейін Джеймс Каллен басқаруымен Арлингтон көшесіне көшірілді. Клубтың соңғы отырысы 1777 жылдың 4 желтоқсанында өтті. Каллен көп қарызға батып, ол кейіннен белгілі бір мүшелерге қарсы Chancery сотына арыздануы, мұндай қысқа өмір сүрген меншік клубтарын басқару туралы құнды ақпаратты қамтиды.

From 1769 to 1771 Almack provided accommodation for a club composed of members of both sexes. The club, known as The Female Coterie, first met on 17 December 1769 and soon attracted a great deal of attention. On 6 May 1770 Horace Walpole recorded that "There is a new institution that begins to make, and if it proceeds, will make a considerable noise. It is a club of both sexes to be erected at Almack's, on the model of that of the men of White's. Mrs. Fitzroy, Lady Pembroke, Mrs. Meynell, Lady Molyneux, Miss Pelham, and Miss Lloyd, are the foundresses. I am ashamed to say I am of so young and fashionable a society; but as they are people I live with, I choose to be idle rather than morose. I can go to a young supper without forgetting how much sand is run out of the hour glass." The most important rules were that all members were admitted by ballot and 'the ladies shall ballot for men, and men for ladies'; thus 'no lady can exclude a lady, or gentleman a gentleman'. The subscription was five guineas; dinner was to be on the table at half past four in the afternoon, price eight shillings "exclusive of the wine, which the men are to pay". Members met "every morning, either to play cards, chat, or do whatever else they please. An ordinary is provided for as many as choose to dine, and supper to be constantly on the table by eleven at night; after supper, they play loo "

By September 1770 this very exclusive club possessed 123 members, including five dukes. It is not certain in which of Almack's two houses in Pall Mall it met; Mrs. Elizabeth Harris placed it at Boodle's (No. 50) but an undated letter of the Hon. Mrs. Boscawen says that it met 'for the present, at certain rooms of Almack's, who for another year is to provide a private house ' By December 1771 it had moved to Albemarle Street; it remained there under the management of Robert Sutton until 1775, when it moved to Arlington Street under the management of James Cullen. The last meeting of the club was held on 4 December 1777. Cullen was left heavily in debt and the Chancery suit which he subsequently brought against certain members contains valuable information about the way in which such shortlived proprietary clubs were managed.

Кинг-стриттегі конгресс залдары

Уильям Алмактың №49 және №50 Палл Моллдағы табысынан кейін, ол сәнді ойын-сауық саласында одан әрі тәуекелге баруға кірісті. 1764 жылдың қыркүйегінде және 1765 жылдың наурызында оған Кинг-стриттің оңтүстік жағындағы төрт кішкентай үйді жалға алуға рұқсат берілді. Бұл үйлердің екеуі Роуз және Крон аясының батыс жағында, ал екеуі шығыс жағында орналасқан; олардың жалпы қасбеті, меудің кіреберісін қоса алғанда, шамамен жетпіс үш футқа жетеді. Ол сонымен қатар меудің батыс жағындағы атқоралар мен кареттер үйлерін де жалға алды. Соңында, 1765 жылдың 25 қыркүйегінде Джон Филлипс, ағаш шебері, оған осы үйлердің батысындағы жерді 993 жылға жалға берді; бұл учаскенің қасбеті шамамен алпыс футты құрады және батыс жағынан Король алаңына (қазіргі Палл Молл алаңына) тікелей іргелес болды. Жиналыстар залы 1764 жылдың мамырынан 1765 жылдың ақпанына дейін салынды; сәулетшісі Роберт Майлн болды, ол сондай-ақ Алмақтың аристократиялық демеушілерімен жасаған "келісіміне" қатысты кеңес берді. 1764 жылдың 5 сәуірінде Элизабет Харрис ханым ұлына (кейін Малмсберидің бірінші графы) былай деп жазды: "Алмак Палл Моллдағы үйінің артында өте әсем залдар салып жатыр, Сохо скверіндегі Карлайл үйіне қарағанда әлдеқайда үлкен залдар". 30 мамырда Майлн күнделігіне жазды: "Кингс-стриттегі клуб мәселесі бойынша Джеймс және Крю мырзалармен кездестім. Кингс-стриттегі клуб пен Алмак мырза арасындағы келісім бойынша Алмак мырзаға көмектестім". Джеймс мырза, мүмкін, Батыс Индиядағы жер иесі және 1764 жылдан 1813 жылға дейін Брукс клубының мүшесі болған Хаутон Джеймс болды. Крю, 1765 жылдан кейін көп жылдар бойы Парламент мүшесі болған және 1764 жылдан 1829 жылы қайтыс болғанға дейін Брукс клубының мүшесі болған Джон Крю болды; ол 1806 жылы Крю бароны атанды. 30 қыркүйекте Майлн жазды: "Йорк герцогына Кинг-стриттегі жиналыстар залының жоспарын Алмак мырзаға тапсырдым". 14 қарашада Майлн "Алмак мырза үшін жарнама жазды", ол келесі күні "The Public Advertiser" газетіне жарияланды. Жарнама "Сент-Джеймс Король көшесіндегі жиналысқа жазылған мырзалар мен ханымдарға" арналған және "құрылысы қазірдің өзінде салынып, сіздің кездесуіңіз үшін аяқталып жатқан ғимарат уақытында аяқталады, және кез келген жағдайда, осы қыстың соңында өтетін балдар санына жеткілікті уақыт болады. Осы шындықты біліп, мен жұмыстың күші, ыңғайлылығы және сән-салтанаты тұрғысынан ең жақсы, ең таза және ең бай түрде орындалатынын атап өткім келеді" делінген. Содан кейін жарнамада жаңа мекеменің ережелері сипатталған. "Жеті ханымның әрқайсысы "60 жазылушының есімдерін қамтитын" "Жазылу кітапшасын" ашты". Әр жазылушы әр маусымда өтетін он екі балға кіру үшін он гинея төлеуі керек еді. "Әр түндегі ойын-сауық 90 фут ұзындығы, 40 фут ені және 30 фут биіктігі бөлмеде өтетін балдан тұрады; бөлек бөлмелерде шай және карта ойындары; ал 65 фут ұзындығы, 40 фут ені және 20 фут биіктігі бөлмеде жеке оркестрдің музыкасымен кешкі ас". Бұл ережелер Алмақтың кәсібіне қажетті бастапқы қолдауды бірнеше сәнді демеушілер бергенін көрсетеді; сондықтан олар кейін сәнді әлемде жиналыстарға кіруге қатысты деспотиялық билікке ие болды. Жиналыстар залы 1765 жылдың 12 ақпанында ашылды, бірақ ол 1767 жылға дейін толыққанды аяқталмады. Кіру билеттерін Роберт Майлн жасаған. Аристократиялық қолдауға қарамастан, жоба тәуекелге толы болды. Алмак ғимарат салынған жердің бір бөлігін тек жиырма бір жылға жалға алды, ал жаңа жиналыс 1760 жылдан бері Сохо скверіндегі Карлайл үйіндегі Тереза Корнелис ұйымдастырған ойын-сауыққа тікелей қарсы келді. 1764 жылдың желтоқсан айында Хорас Уолполл Корнелис ханымның "Алмақта болатын болашақ жиналысты күтіп", бөлмелерін кеңейтіп, қайта безендіріп жатқанын, ал Харрис ханымның "[Алмақтағы] бөлмелерге қатысты қажетсіз ысырапшылық сияқты" деп ойлағанын айтты. 14 ақпан 1765 жылы Лорд Герфордқа жазған хатында Хорас Уолполл жаңа залдың ашылуын сипаттады. "Алмақтағы жаңа жиналыстар залы өткен түнде ашылды, және олар өте әсем дейді, бірақ ол бос болды, қаланың жартысы суық аурумен ауырады, және көптеген үй әлі салынып бітпегендіктен барудан қорқып қалды. Алмақ ғимараттың ыстық кірпіштермен және қайнаған сумен салынғанын жарнамалады - қоғамдық орындарға деген қандай құштарлық болуы керек, егер бұл хабарлама қорқытудың орнына біреуді сол жаққа тарта алса. Олар маған төбелер ылғалданған деп айтты, бірақ мен сізге Камберленд герцогының сол жерде болғанын айтсам, сенесіз бе? . Бұл жерде үлкен қадамдар бар, және ол екі немесе үш рет демалуға мәжбүр болды". Осы сәтсіз бастапқыға қарамастан, жиналыстар залы тез арада орнықты. 22 ақпан 1765 жылы жазылған хатында Гиллі Уильямс Алмақтың апта сайынғы он екі бал ұйымдастырған "өте әсем жаңа салынған үш залдан" айтты. Жүзге жуық үш-төрт жүз жазылушы болды; ханымдар билеттерін беруге құқылы болды, бірақ "мырзалардың билеттерін беруге болмайды, сондықтан ханымдар бізді ұнатпаса, бізді өзгертуге мүмкіндік болмайды, олар мәңгілікке бірдей адамдармен кездесуі керек". Келесі айда Гиллі Уильямс "Біздің әйел Алмағымыз сипаттамадан тыс гүлденіп келеді" деп хабарлады. "Алмақтың шотланддық беті, кешкі ас кезінде шаш бағы бар періштедей, сізді қызықтырар еді, сондай-ақ оның ханшайымдарға шай құйып, сәлемдесетін әйелі де". Үлкен залдың 1767 жылы аяқталғаны айтылады. 15 қаңтар 1768 жылы жазылған хатында Джордж Селвин "жаңа көк дамаск бөлмесінде биледім, бұл, әйтпесе, карта ойындарына арналған" деді. 12 қараша 1768 жылғы "The Advertiser" газетінде мына хабарлама жарияланды: "Алмак мырза Сент-Джеймс Король көшесіндегі жиналысқа жазылған ақсүйектер мен мырзаларға, алғашқы кездесу осы айдың 24-і күні болады екенін құрметпен хабарлайды. Ескерту: Билеттер жиналыстар залында алуға болады". Уильям Алмак 1781 жылдың 3 қаңтарында қайтыс болды, Палл Моллдағы үйін әйеліне, ал жиналыстар залын қоса алғанда, мүлігінің қалдығын ұлы Уильямға қалдырды. 1781 жылдың 28 ақпанында оның басқа баласы, Элизабет, шотланд дәрігері Дэвид Питкернге үйленді. Уильям Алмак ұлы заңгер болды; жиналыстар залы салынған жердің бір бөлігіне қатысты қысқа мерзімді жалға алу шарты оған жаңаланды және ол 1792 жылға дейін бизнеспен айналысқан сияқты. Осы уақытқа қарай, залдың өркендеуі төмендеді (бәлкім, 1772 жылы Оксфорд көшесіндегі Пантеон ашылуына байланысты) және Уильям Алмак оны кепілге беруге мәжбүр болды. Ол үйленбеген және мұрагерліксіз 17 қазан 1806 жылы қайтыс болды және оның мүлігі әпкесі Элизабет Питкернге өтті. Оның күйеуі, доктор Питкерн, кепілдіктерді төледі және 1809 жылы қайтыс болды. Элизабет Питкерн 1809 жылдан 1817 жылға дейін салық төлеуші ретінде тіркелді және ол осы кезеңде залды басқарған болуы мүмкін. Оның 1844 жылы расталған өсиеті бойынша ол үлкен қалдырды, ал оның мүлігінің қалдығы (жиналыстар залын қоса алғанда) шөбересі және асырап алған қызы Элизабет Кэмпбеллге қалдырылды. Соңғысы Тёрстенберидің Эдвард Калвертіне үйленді және олардың ұрпақтары белгісіз уақытта алынған меншіктік құқықты 1920 жылға дейін сақтап қалды. 1792 жылы салық кітаптарында Джеймс Уиллис залдың иесі немесе басқарушысы ретінде тіркелген. Джеймс Уиллис 1770 жылдан бері Сент-Джеймс көшесіндегі Thatched House Tavern тавернасының иесі болды және 18 тамыз 1768 жылы Уильям Алмак ағасының қызы Элизабет Теббке үйленді. Ол 1794 жылы қайтыс болған кезде, ол жиналыстар залына қатысты жиырма бір жылдық қосалқы жалға алу шартын ұстады. Оның ұрпақтары 1809-1817 жылдарды қоспағанда, залды басқаруды жалғастырды. 1886-87 жылдарға дейін. Осы кезеңнің барлық уақытында Уиллис отбасы Алмақтың ұрпақтарының жалдамагерлері болды.

Following the success of William Almack's establishment at No. 49 & 50 Pall Mall, he began to engage in further speculation in the field of fashionable amusement. In September 1764 and March 1765 he was granted leases of four small houses on the south side of King Street. Two of these houses were on the west side of Rose and Crown Yard and two were on the east; their total frontage, including the entrance to the mews, was some seventy three feet. He also acquired the lease of the stables and coach houses on the west side of the mews. Finally, on 25 September 1765 John Phillips, carpenter, granted him a 993 year lease of the ground to the west of these houses; this plot had a frontage of some sixty feet, and abutted King's Place (now Pall Mall Place) on the west side. The assembly rooms were erected on the site between May 1764 and February 1765; the architect was Robert Mylne, who also advised Almack on the 'bargain' which the latter struck with his aristocratic patrons. On 5 April 1764 Mrs. Elizabeth Harris wrote to her son (later the first Earl of Malmesbury) that 'Almack is going to build some most magnificent rooms behind his house [in Pall Mall], one much larger than that at Carlisle House' in Soho Square. On 30 May Mylne wrote in his diary 'Attended Mr. James and Crewe for Club in Kings Street. Attended Mr. Almack on bargain between him and club in Kings Street.' Mr. James was perhaps Haughton James, a West India proprietor and a member of Brooks's from 1764 to 1813. Crewe was probably John Crewe, member of Parliament for many years after 1765 and a member of Brooks's from 1764 until his death in 1829; he was created Baron Crewe in 1806. On 30 September Mylne noted 'Gave a plan of Assembly Rooms in King Street for Duke of York to Mr. Almack.' On 14 November Mylne 'wrote an advert, for Mr. Almack' which was inserted by the latter in The Public Advertiser on the following day. It was addressed to 'the Ladies and Gentlemen, Subscribers to the Assembly in King street St. James's,' whom it informed that 'the Building already erected, and now finishing for the Purposes of your Meeting, is in such Forwardness, that every Thing will be done by the Time proposed; and that at any Rate, there will be more than sufficient Time for the Number of Balls, which are to be given in the latter End of this Winter. Conscious of this Truth, I also beg leave to mention, that the work in Point of Strength, Convenience, and Elegance, is, and shall be executed in the best, most neat, and richest Manner.' The advertisement then described the rules of the new establishment. 'Seven ladies' had 'each of them opened a Subscription Book', each of which was 'to contain the Names of 60 Subscribers'. Each subscriber was to pay ten guineas for admission to the twelve balls which were to be given each season. 'The Entertainment of each Night to consist of a Ball, in a Room 90 Feet long, 40 Feet broad, and 30 Feet high; Tea and Cards in separate Rooms; and a Supper in a Room 65 Feet long, 40 Feet broad, and 20 Feet high, with a Concert of Music from a separate Orchestra.' These rules show that a number of fashionable patronesses provided Almack with the indispensable initial support which he needed for his venture; they therefore had some right to the despotic powers of admittance to the assemblies which they later exercised over the fashionable world. The assembly rooms were opened on 12 February 1765, although they were not finally completed until 1767. The tickets of admission were designed by Robert Mylne. Despite its aristocratic patronage, the project appears to have been a risky venture. Almack only held a twenty one year lease of part of the ground on which the building was erected, and the new assembly was a direct challenge to Teresa Cornelys's entertainments, which had been established at Carlisle House in Soho Square since 1760. In December 1764 Horace Walpole noted that Mrs. Cornelys, 'apprehending the future assembly at Almack's', was already enlarging and redecorating her rooms, while Mrs. Harris thought that 'As there is already so commodious a place, [Almack's] seems an unnecessary piece of extravagance.' In a letter of 14 February 1765 to Lord Hertford, Horace Walpole described the opening of the new rooms. 'The new Assembly Room at Almack's was opened the night before last, and they say is very magnificent, but it was empty; half the town is ill with colds, and many were afraid to go, as the house is scarce built yet. Almack advertised that it was built with hot bricks and boiling water—think what a rage there must be for public places, if this notice, instead of terrifying, could draw anybody thither. They tell me the ceilings were dropping with wet, but can you believe me, when I assure you the Duke of Cumberland was there? . There is a vast flight of steps, and he was forced to rest two or three times.' Despite this unpropitious start the assembly rooms soon became firmly established. In a letter of 22 February 1765, Gilly Williams refers to the 'three very elegant new built rooms' in which Almack provided the twelve weekly balls. There were already between three and four hundred subscribers; the ladies could lend their tickets, but 'The men's tickets are not transferable, so, if the ladies do not like us, they have no opportunity of changing us, but must meet the same persons for ever.' In the following month Gilly Williams reported that 'Our female Almacks flourishes beyond description. . Almack's Scotch face, in a bag wig, waiting at Supper, would divert you, as would his lady in a sack, making tea and curtseying to the duchesses.' The great room is said to have been completed in 1767. In a letter dated 15 January 1768 George Selwyn refers to dancing 'in the new blue damask room, which by the way was intended for cards'. The Advertiser of 12 November 1768 carries the following notice:—"Mr. Almack humbly begs leave to acquaint the nobility and gentry, subscribers to the Assembly in King Street, St. James's, that the first meeting will be Thursday, 24th inst [this month]. N. B. Tickets are ready to be delivered at the Assembly Room." William Almack died on 3 January 1781, bequeathing his house in Pall Mall to his widow and the residue of his property, including the assembly rooms, to his son William. On 28 February 1781 his only other surviving child, Elizabeth, married Dr. David Pitcairn, a Scottish physician. William Almack, the son, was a barrister; the short leases of part of the ground on which the assembly rooms stood were renewed to him and he appears to have managed the business until 1792. By this time, the prosperity of the rooms was in decline (probably due to the opening of the Pantheon in Oxford Street in 1772) and William Almack was compelled to mortgage them. He died unmarried and intestate on 27 October 1806 and his property passed to his sister Elizabeth Pitcairn. Her husband, Dr. Pitcairn, paid off the mortgages, and died in 1809. Elizabeth Pitcairn appears as the ratepayer from 1809 to 1817, and she may have managed the rooms during this period. In her will, which was proved in 1844, she left a large fortune, and the residue of her estate (including the assembly rooms) was bequeathed to her grandniece and adopted daughter, Elizabeth Campbell. The latter married Edward Calvert of Thurstonbury and their descendants retained the freehold (which had been acquired at an unknown date) until 1920. In 1792 the rate books show James Willis as the occupant or manager of the rooms. James Willis had been the proprietor of the Thatched House Tavern in St. James's Street since 1770 and on 18 August 1768 he had married Elizabeth Tebb, niece of William Almack senior. At the time of his death in 1794, he held a twenty one year sub lease of the assembly rooms. His descendants continued to manage the rooms (except perhaps for the years 1809 to 1817) until 1886–87. For the whole of this period, the Willis family were tenants of Almack's descendants. In the nineteenth century, the rooms were often referred to as Willis's Rooms.

Алмакстың құлдырауы

1825 жылы Алмакс танымалдылығын сақтап тұрғанмен, нашарлау белгілері байқалды. Принц Паклер-Мускау 1825 жылғы сәуірде Лондонға келгенде былай деп жазды: «Бүгін кешке Алмакс тағы бір мәрте шашу шарыңыз болды; осы атақты жиын туралы естігенімнен кейін оны көруге қатты қызығушылық таныттым: бірақ менің күтінім мүлдем орындалмады. Брайтоннан да нашар болды. Жылқыға арналған орын сияқты, жаман едені мен арқандары бар үлкен, бос бөлме; ішінде ең нашар тағамдар берілген екі-үш қара бөлме; билет алудың өте қиын болғанына қарамастан, көптеген «ешкімдер» кіріп кеткен компания; киімдері көбінесе дәмсіз, әдепсіздік болған; осының бәрі болды. Бір сөзбен айтқанда, қарапайым қонақ үйлік ойын-сауық: музыка мен жарық ғана жақсы нәрсе. Дегенмен Алмакс – ағылшын сән әлемінің шыңы». Шаруалардың танымалдығының төмендеуі шамамен 1835 жылдан бастау алған көрінеді. 1837 жылы жазушылар әлі де Патронесса ханымдар туралы «олардың бір ғана шешімімен толық отбасыларды құру немесе жою билігі бар екенін» айта алды. Олар билет беру немесе алмау арқылы сәнді өмірдің есіктерін аша немесе жаба алады. Елдің ең мақтанды, ең ақсүйек отбасылары бас иіп, қолдарындағы шапанмен, қарапайым, бірақ көркем тілмен айтқанда, осы «коалициялық келісімнен» «жазылуды» сұрайды. Алмаксқа мүше болу – ең жоғары қоғамға кірудің сенімді кепілі: ол әйелге немесе ер адамға адам баласы жете алатын сән әлеміндегі ең жоғары мәртебе береді». 1840 жылы заманауи «Төрттік шолу» журналы Алмакс та «Англияда эксклюзивтіліктің алтын ғасырының өткенін анық дәлелдеді; және белгілі бір сандағы адамдардың жиналып, олигархияны қайта құруына кедергі келтіру мүмкін болмаса да, бұл әрекеттің нәтижесіз болатынына және олардың маңыздылығы сезімінің белгілі бір топтан аспайтынына сенімдіміз». Джеймс Уиллис кіші 1847 жылдың 2 қаңтарында қайтыс болды. «Сатқылы үй» тавернасындағы екі бизнес пен жиналыс залдары Джеймс Уиллистің ұлы Фредерик және Уильям Уиллистің ұлы Чарльз бірлесіп басқарды. «Сатқылы үй» тавернасы 1861 жылы жабылып қалған көрінеді. Фредерик пен Чарльз Уиллис 1869 жылға дейін жиналыс залдарын басқарды, содан кейін Фредерик жалғыз иесі болды. Бөлмелерді 1860 жылы мырза Кукук жаңадан безендірді, бірақ Алмакс мекемесінің өліп бара жатқаны анық болды; жиналыстар 1863 жылы аяқталды делінеді.

By 1825, Almack's was showing signs of deterioration, despite its continuing popularity. Prince Puckler Muskau, visiting London in April 1825, wrote: "The first Almack's ball took place this evening; and from all I had heard of this celebrated assembly, I was really curious to see it: but never were my expectations so disappointed. It was not much better than at Brighton. A large bare room, with a bad floor, and ropes round it, like the space in an Arab camp parted off for the horses; two or three naked rooms at the side, in which were served the most wretched refreshments; and a company into which, spite of the immense difficulty of getting tickets, a great many 'Nobodies' had wriggled; in which the dress was generally as tasteless as the tournure was bad; – this was all. In a word, a sort of inn entertainment: – the music and the lighting the only good things. And yet Almack's is the culminating point of the English world of fashion." The decline in popularity of the balls appears to have begun about 1835. In 1837, writers could still say of the Lady Patronesses that they "have the power, by their single fiat, of making or unmaking entire families. They can open or shut the doors of fashionable life on them, by the mere circumstance of giving or withholding a ticket to Almack's. The proudest and most aristocratic family in the land are fain to bow down, and with cap in hand, to use a homely but expressive phrase, supplicate " a subscription" from this "coalition cabal." To be a member of Almack's is a sure passport to the very first society: it is to give either a lady or gentleman the highest status in the world of fashion to which human beings can attain." By 1840, a contemporary Quarterly Review could find in Almack's "a clear proof that the palmy days of exclusiveness are gone by in England; and though it is obviously impossible to prevent any given number of persons from congregating and re establishing an oligarchy, we are quite sure that the attempt would be ineffectual, and that the sense of their importance would extend little beyond the set." James Willis, junior, died on 2 January 1847. The two businesses at the Thatched House Tavern and the assembly rooms were then managed jointly by James Willis's son, Frederick, and William Willis's son, Charles. The Thatched House Tavern appears to have come to an end in 1861. The assembly rooms were managed by Frederick and Charles Willis until 1869, when Frederick appears to have become sole proprietor. The rooms were redecorated by Mr. Kuckuck in 1860, but it was already clear Almack's as an institution was dying; the assemblies are said to have come to an end in 1863.

Жылдар бойы Ассамблея бөлмелерін басқа да пайдалану

Бастапқыда, Алмақтың/Уиллистің жиналыс залдары Алмақтың кештерінен өзге де көптеген мақсаттарға қолданылды. Сол жерде тағы да кештер өткізілді. 1821 жылғы шілдеде Францияның арнайы елшісі, де Граммонт герцогы, Георг IV-нің тәж киюіне арналған сәнді кеш берді. Патшаның өзі, оның бірнеше патша бауырлары, Веллингтон герцогы және көптеген сарайлықтар қатысты. Мырза Раш «Лондон сарайы» еңбегінде: «Граммонттың басшылығымен французтық талғамның не істей алатынын, — түнін жағымды ету үшін, куә болдық. Парижден келген жас жігіттердің тобы британдық әйелдерді залға келгенде қарсы алуға дайын тұрды және гүлдер себеттерінен оларға бай гүл шоқтарын сыйлады. Әрбір әйел осылайша бір гүлмен балуандық залға кірді; және мыңдаған тәтті гүлдер өз түстерін көрсетті және би басталғанда хош иістерін таратып тұрды», — деп жазады. Кештерден басқа, залдар қоғамдық жиналыстар, драмалық оқылымдар, концерттер және кешкі ас беру үшін жалға берілді. 1792 жылғы 11 ақпанда Сэмюэл Харрисон мен Чарльз Кнайветтің вокалды концерттерінің біріншісі өтті, бұл серия 1821 жылға дейін жалғасты. 1845 және 1858 жылдар аралығында Джон Элланың Музыкалық одағы жылына сегіз камералық музыка концерті ұйымдастырды. Гектор Берлиоз 1848 жылғы 7 сәуірде «Фаусттың кінәсінен» өзінің «Венгр маршын» орындағанда «Әуесқой музыкалық қоғамның» концертінде залдың подиумында болды. Квартет қауымдастығы (оның құрамында виолончельші Альфредо Пиатти және пианист/дирижерлер Чарльз Холле мен Стерндейл Беннетт болды) 1852 және 1855 жылдар аралығында камералық музыканы насихаттау үшін залдарда концерттер берді. 1808 жылдан 1810 жылға дейін осы жерде миссис Биллингтон, мистер Брахам және синьор Нальди концерттер берді, Ганновер алаңындағы залдардағы Мадам Каталинимен бәсекелесті. 1839 жылы он үш жастағы Басл шебер өнер көрсетті, ал 1844 жылы Шекспирден оқылымдарын беру үшін Чарльз Кембл залды жалға алды. 1851 жылы Ұлы көрме мыңдаған келушілерді тартқанда, Тэкерэй «Англияның юмористтері» тақырыбында лекция оқу үшін залдарда көпшілік алдында пайда болды. «Бұл жиынға келген әдебиетші әйелдердің ішіндегі ең танымал тұлға — «Джейн Эйр» романының авторы Мисс Бронте болды. Ол «Vanity Fair» романының авторымен бұрын кездеспеген, бірақ өзінің атақты романының екінші басылымын оған арнаған, оны «өз заманының әлеуметтік жаңартушысы» деп санайды, ол жұмыс істейтін топтың иесі ретінде, бұрмаланған жағдайды түзетеді. Г-жа Гаскелл айтуынша, лекция аяқталғанда, лектор платформадан түсіп, оған қарай жол жасап, ашық түрде оның пікірін сұрады. «Ол маған осы туралы бірнеше күннен кейін айтты, кейін «Вильеттеде» оқыған пікірлеріме ұқсас ойларын қосты, онда М. Поль Эмануэльдің осындай әрекеті туралы айтылған», — дейді Мисс Бронте туралы жазған автор. 1859 жылғы 6 маусымда вигтер, пилиттер және радикалдардың өткізген саяси жиынында қазіргі либералдық партия құрылды. 1865 жылғы 25 маусымда Уиллистің залдарында Палестинаны зерттеу қоры (PEF) құрылды. Жиынға қоғамның бірінші президенті Йорк епископы төрағалық етті. Сондай-ақ, «Лондон епископы, лорд Стренгфорд, құрметті Лейард, граф де Вог, Вестминстер деканы, Кентербери деканы, сэр Родерик Мерчисон, мистер Гиффорд Палгрейв, профессор Оуэн, пастор Г. Б. Тристрем және мистер Гилберт Скотт» қатысты. Ұйым қасиетті жердің археологиясын, топографиясын, географиясын, әдет-ғұрыптарын, геологиясын және табиғи тарихын зерттеуге арналуы туралы келісімге келді. 1870 жылғы 4 тамызда Уиллис залдарында өткен тағы бір маңызды қоғамдық жиын Британдық Қызыл Кресттің құрылуына әкелді. Сент-Джеймс көшесіндегі Салам үйі мейрамханасы бұзылғаннан кейін (1843 және 1863 жылдар аралығында) Дилетанттар қоғамы тұрақты жиналыстары үшін залдарды пайдаланды. Қоғам мүшелері «Лондон маусымы» кезінде әр екі апта сайын залдарда тамақтанатын; пәтердің қабырғаларында мүшелердің портреттері ілінетін, олардың көпшілігі бұзылу алдында Салам үйінен көшірілді.

From the beginning, Almack's/Willis's Assembly Rooms had many uses beyond the Almack's Balls. Other balls were also held there. In July 1821, a splendid ball was given there in honour of the coronation of George IV by the special Ambassador from France, the Duc de Grammont. The King himself was present, attended by some of his royal brothers, the Duke of Wellington, and a numerous circle of courtiers. "Whatever French taste, directed by a Grammont, could do," writes Mr. Rush in his Court of London, "to render the night agreeable, was witnessed. His suite of young gentlemen from Paris stood ready to receive the British fair on their approach to the rooms, and from baskets of flowers presented them with rich bouquets. Each lady thus entered the ballroom with one in her hand; and a thousand posies of sweet flowers displayed their hues, and exhaled their fragrance as the dancing commenced." Besides balls, the rooms were let for public meetings, dramatic readings, concerts, and for dinners. Saturday 11 February 1792 saw the first of Samuel Harrison and Charles Knyvett's Vocal Concerts, a series that would continue until 1821. Between 1845 and 1858, John Ella's Musical Union gave eight concerts a year of chamber music in the rooms. Hector Berlioz was on the podium at the rooms on 7 April 1848 when he conducted his "Hungarian March" from La damnation de Faust at a concert of the Amateur Musical Society. And the Quartet Association (which included the 'cellist Alfredo Piatti and the pianist/conductors Charles Hallé and Sterndale Bennett) gave concerts at the Rooms between 1852 and 1855 in an attempt to popularise chamber music. Here, from 1808 to 1810, Mrs. Billington, Mr. Braham, and Signor Naldi gave concerts, in rivalry with Madame Catalini at Hanover Square Rooms. In 1839 Master Bassle, thirteen years old, appeared in a performance; and in 1844 the rooms were taken by Charles Kemble, for the purpose of giving his readings from Shakespeare. In 1851, while The Great Exhibition was attracting its thousands, Thackeray appeared in public in the rooms as a lecturer, taking as his subject "The English Humorists". "Among the most conspicuous of the literary ladies at this gathering was Miss Brontë the authoress of 'Jane Eyre.' She had never before seen the author of 'Vanity Fair,' though the second edition of her own celebrated novel was dedicated to him by her, with the assurance that she regarded him 'as the social regenerator of his day—as the very master of that working corps who would restore to rectitude the warped state of things.' Mrs. Gaskell tells us that, when the lecture was over, the lecturer descended from the platform, and making his way towards her, frankly asked her for her opinion. 'This,' adds Miss Brontë's biographer, 'she mentioned to me not many days afterwards, adding remarks almost identical with those which I subsequently read in "Villette," where a similar action on the part of M. Paul Emanuel is related.'" A political meeting of Whigs, Peelites and Radicals that took place on 6 June 1859, which saw the formation of the modern Liberal Party. On 25 June 1865, the Palestine Exploration Fund (PEF) was founded at Willis's Rooms. The meeting was chaired by the first president of the society, The Bishop of York. Also present in attendance were the "Bishop of London, Lord Strangford, the Right Hon. Mr. Layard, the Count de Vogue, the Dean of Westminster, the Dean of Canterbury, Sir Roderick Murchison, Mr. Gifford Palgrave, Professor Owen, the Rev. H. B. Tristram, and Mr. Gilbert Scott." It was agreed that the organization would be dedicated to academic study of the archaeology, topography, geography, manner and customs, geology, and natural history of the Holy Land. Another significant public meeting held at Willis's Rooms, on 4 August 1870, saw the foundation of the British Red Cross. Following the demolition of the Thatched House Tavern on St James's Street (between 1843 and 1863), the Dilettanti Society used the rooms for their regular meetings. The members of the society would dine in the rooms every fortnight during the "London season"; the walls of the apartment were hung with the portraits of the members, most of which were transferred from the Thatched House prior to demolition.

Алмактің соңынан

1886–1887 жылдары бизнес Willis's Rooms Limited компаниясымен сатып алынды, ал 1892 жылы ғимарат едәуір өзгертілді және Кинг-стрит көшесінің барлық жағы цементпен жаңадан жабылды. 1893 жылдан бастап ғимараттың бір бөлігін Робинсон мен Фишер аукциондық фирмасы пайдаланды, кейін олар Робинсон мен Фостер ЛТД болып қайта аталды. Бірінші қабатта дүкендер орналасқан, көбінесе олар көркем өнер сатушыларына тиесілі болды. Ғимараттың қалған бөліктерін мейрамхана мен түрлі клубтар пайдаланды; 1915 жылдан 1922 жылға дейін Хорацио Ботмли (депутат) осында бөлме жалдады. Ғимарат 1939–1945 жылдардағы соғыста 1944 жылдың 23 ақпанында жаудың шабуылынан қирады. Қазір бұл жерде 1949–1950 жылдары салынған Алмак үйі деп аталатын кеңсе үйі орналасқан (онымен бірге Алмақтың бұл жерде болғанын еске салайтын мыс тақта орнатылған). 1904 жылы "Алмак" деген жаңа әлеуметтік клуб құрылды және ол 1911 жылға дейін жұмыс істеді.

Ғимарат

Бастапқы ғимарат Палладиан стилінде салынған және Кинг-стриттің оңтүстік жағында орналасқан. Ғимараттың сыртқы түрі туралы мәліметтер шектеулі. Сыртқы көріністің суреттемесі оның тұрмыстық болғанын көрсетеді, алдыңғы жағы қарапайым кірпішпен қаланған, үлкен зал екінші қабаттағы алты дөңгелек аркалы терезелермен және ионикалық стильдегі ою-өрнектелген кіреберіспен белгіленген. Жер қабатында екі дәліз өтеді, олардың шығыс бөлігінде жоғары қабатындағы екі дүкен, ал батыс жағында жер қабатының үстінде үш қабатты тұрғын үй орналасқан. Интерьер туралы ақпарат көздеріне «Бал залы, Уиллистің залдары» суреті («Ескі және Жаңа Лондон») және Крюикшанктың «Лондон өмірі» (1821) кітабындағы суреті кіреді. «Ескі және Жаңа Лондон» суретіндегі зал (көздерде ұзындығы жүз фут, ені қырық фут деп сипатталған және «Лондондағы ең әдемі залдардың бірі») 1860 жылы Кукук жасаған қайта жөндеуден кейін көрсетілген, бірақ Виктория стиліндегі ауыр безендірулердің астында Крюикшанк суреттеген сәнділік көрінеді. Сондықтан қабырғалар композиттік тәртіппен бөлінгендігі, терезелер мен қабырға панельдері арасында жұпталған тіреулер, ал әр қабырғаның бес бөлігі арасында жеке тіреулер болғандығы анық көрінеді. Крюикшанк шахталардың мәрмәр немесе скальйоладан жасалғанын болжайды. Тіреулердің үстінде қабырғалар гирлянда мен розеткалардан тұратын фризбен әшекейленген, ал олардың астында рельефтік суреттері бар тіктөртбұрыш панельдер орналасқан. Крюикшанк заманында терезелер алтын жалатылған ағаштан жасалған, иілген бас киіздермен жабдықталған, ал кейбір қабырға панельдері рококо стиліндегі айналармен толтырылған. Ол оркестрдің алтын торы бар балконнан ойнап жатқанын көрсетеді, бірақ оның орналасқан жері сәл қисынсыз, ал төбеден екі қабатты кристалл шамдар ілінген. «Ескі және Жаңа Лондон» суретінде бұлар кесілген шыныдан жасалған үлкен люстралармен ауыстырылған, олар жазық төбеден және сәл қисайған сегменттік ойыстан ілінген, мұндай пішіннің бастапқысы болған болуы мүмкін. Бұрынғы суретте көрсетілмеген, бірақ сол кездегі дереккөздерде айтылғандай, дивандар қонақтар би арасында отыру үшін қабырғалар бойында орналасқан, ал әйелдерге арналған диван жоғарғы жағында болған. Үлкен би залынан басқа, ғимаратта карта ойнау залдары мен кешкі ас залдары да болған.

The original building was constructed in the Palladian style, and located on the south side of King Street. Evidence of the appearance of the building is limited. A water colour view of the exterior indicates it to have been utilitarian, the front of plain brickwork, with the great room expressed by the six round arched windows of the second storey, and the entrance dressed with a pedimented Ionic doorcase. Two passages penetrated the ground storey, in the east part of which were two shops with a mezzanine over, and at the west end, there were three storeys of accommodation, with a mezzanine over the ground floor. Sources of information about the interior include the view of 'The Ball Room, Willis's Rooms' in Old and New London, and an illustration by Cruikshank in Life in London (1821). The illustration in Old and New London almost certainly shows the great room (described in sources as being one hundred feet in length by forty feet in width, and "one of the most beautiful in London) after its redecoration by Kuckuck in 1860, but under the heavy Victorian overlay can be seen the elegance depicted by Cruikshank. It seems clear, therefore, that the walls were divided into bays by a Composite order, with paired pilasters between the windows or panels of the long side walls, and single columns between the five bays of each end wall. Cruikshank suggests that the unfluted shafts were marbled or of scagliola. Between the capitals, the bays were decorated with a frieze of festoons and paterae, and below these were oblong panels with relief subjects. In Cruikshank's time, the windows were furnished with elegant scrolled pelmet heads of gilt wood supporting swagged draperies, and Rococo looking glasses filled some of the wall panels. He shows the orchestra playing in a balcony with a gilt trellised railing, but in a position it can hardly have occupied, and two tiered crystal chandeliers hang from the ceiling. In the Old and New London view, these have been replaced by huge lustres of cut glass, hanging from a flat ceiling with a shallow segmental cove, the general form of which was probably original. Not shown in the earlier illustration, but reported by sources at the time, are the sofas which lined the walls for the guests to sit on between dances, the ladies patronesses having a sofa to themselves at the upper end. Besides the great ballroom, the building also included card rooms and supper rooms."

Көркем шығармаларда

Алмак өркендеген кезеңінде сол заманғы кейбір "күміс шанышқы романдарда" кездеседі немесе есімдері аталады. Олардың ішінде Марианна Спенсер Хадсонның "Алмак" (1827) және Чарльз Уайттың "Алмакқа қайта оралу" (1828) ең танымалдары болды. Алмақ және оның қамқоршылары Георжетта Хейердің және осы жанрдың көптеген авторларының Регенттік романдарының ішінде жиі кездеседі. Хейер клубқа қабылданудың әлеуметтік мәртебе үшін қаншалықты маңызды екенін баса көрсетті: "Алмаққа кіру құқығы (оны алған адамға) сотқа ұсынылғаннан да артық құрмет берді және оны алу әлдеқайда қиын болды". Көңіл көтеру шаралары көңілсіз, ал тағамдар нашар болғанына қарамастан, Алмақтан шеттетілу – ең үлкен әлеуметтік сәтсіздік саналды. 1851 жылдың 10 мамырында Лондондық метрополитендік санитарлық қауымдастығының кешінде жасаған маңызды сөйлесуінде Чарльз Диккенс Алмақты еске алды: "Ешкімнің ластықта өскен жамандықтардың мөлшерін бағалай алмайтыны, оның жамандығы мұнда немесе онда тоқтайтынын айта алмайтыны, оның моральдық немесе физикалық салдарына қатысты, оның бесіктен басталып, қабірде аяқталмайтынын жоққа шығара алмайтыны, Гин Лэйннің ауасы наурыз айындағы май жәрмеңкесіне шығыс желмен жетпейтіні, ал Сент-Джайлсте азабы қатты ауру қызылшаның ешқандай әйел-қамқоршылар тізімі Алмаққа өткізбейтініне сенімді болдық". "Сұмдық үй" атты алғашқы қолжазбаларда туынды "Сұмдық үй және шығыс жел" деп аталған.