Кіріспе

New Brunswick Electric Power Corporation (NB Power) компаниясы – Канаданың Нью-Брансуик провинциясындағы басты электрмен жабдықтаушы компания. NB Power – Нью-Брансуик үкіметіне қарасты, тігінен интеграцияланған мемлекеттік корпорация болып табылады және электр энергиясын өндіруге, таратуға және жеткізуге жауапты. NB Power Нью-Брансуиктегі барлық тұрғын және өнеркәсіптік электр энергиясын тұтынушыларына қызмет көрсетеді, Сент-Джон, Эдмундстон және Перт-Андовер қалаларындағы тұтынушылар Сент-Джон Энергиясы, Энергия Эдмундстон және Перт-Андовер Электр Жарық Комиссиясымен қамтамасыз етіледі.

Тарих

Нью-Брансуикте электр энергетикасының дамуы 1880 жылдары Сент-Джон, Фредериктон және Монктон қалаларында шағын жекеменшік электр станцияларының құрылуымен басталды. Келесі 30 жылдың ішінде басқа қалалар да бірінен соң бірі электрленді, сондықтан 1918 жылы электрмен айналысатын 20-дан астам компания жұмыс істеді, нәтижесінде провинцияда қызмет көрсету деңгейі мен бағалар күрт өзгеше болды. Мысалы, Сент-Джон қаласында тарифтер тұтынушының орнына және ай сайынғы тұтынылған электр мөлшеріне қарай киловатт-сағат үшін 7,5 центтен 15 центке дейін ауытқып отырды.

Соғыс аралық кезең

Экономикалық дамуда электр энергиясының маңызды рөл атқаратынын мойындаған премьер-министр Уолтер Э. Фостер провинциялық электр компаниясын құруды ұсынды. Заң шығарушы Ассамблея осыған қатысты заң қабылдады. Нью-Брансуик электр энергиясы комиссиясы (NBEPC) 1920 жылғы 24 сәуірде Питер Вениоттың (Халық шаруашылығы) министрлігінде құрылды. Комиссия бірден, алғашқы президенті К. У. Робинсон басшылығымен, Сент-Джон қаласының батысындағы Мусквашта 2 миллион канад долларына гидроэлектр станциясының құрылысын бастады. Сент-Джон, Монктон және Сассекс қалаларын электрмен жабдықтау үшін 142 километрлік жоғары кернеулі электр желісі де салынды. Жаңа тоған 1922 жылы мерзімінде аяқталды. Бірақ ол 1923 жылғы көктемгі су тасқынына шыдамады және құлап кетті.

Лепроу нүктесі

Нью-Брансуикте ядролық электр станциясы салу туралы мәселе 1950 жылдардың соңынан бері талқыланып келді. 15 жылдан астам NBEPC инженерлері Chalk River зертханаларына барып, саланың соңғы жаңалықтарымен танысып отырды. 1974 жылдың қаңтарында федералды үкімет Нью-Брансуик сияқты провинцияларға көмек көрсету мақсатында несие бағдарламасын жариялады. Оттаваның алғашқы атом электр станциясының құнының жартысын өтеуге уәде бергені Пойнт Лепрео атом электр станциясын салуға соңғы кедергіні жойды. 1974 жылдың 5 ақпанында Хатфилд станцияны Сент-Джон қаласынан батысқа қарай 32 шақырым жерде салу туралы шешімін жариялады және болашақта екінші станция салу мүмкіндігін де қарастырды. 1975 жылдың 2 мамырында Канаданың Атом энергиясы жөніндегі комиссиясы екі 640 МВт қуаттылықтағы реактор салуға рұқсат берді. 1978 мен 1982 жылдар аралығындағы инфляция 46% құрады, бұл Канададағы барлық инфрақұрылымдық жобалардың құнын арттырды. Дарлингтон атом электр станциясы және Пойнт Лепрео сияқты жобалар бағалауларын инфляция басталмас бұрын жасаған. 8 жыл өткен соң, 1983 жылдың 1 ақпанында станция іске қосылғанда, құны 1,4 миллиард канад долларына жетті. Бұл келісім Нью-Брансуиктің өтініші бойынша тоғыз айлық келіссөздерден кейін қол жеткізілді және Нью-Брансуик коммуналдық компаниясының көп бөлігі, оның ішінде Пойнт Лепрео атом электр станциясы мен 7 гидроэлектр станциясы, Квебекке қарасты Корольдік компанияның еншілес кәсіпорнына берілді. Бірақ Далхузи, Белльдун және Колесон Коувтағы көмірмен жұмыс істейтін станциялар сатуға қосылмады. Бұл келісім Нью-Брансуик және Атлантикалық Канадада қызу пікірталас тудырды. Провинцияның бизнес қауымдастығының оң пікірлеріне қарамастан, көптеген адамдар келісімге қарсы болды. Оппозициялық партиялар, Ньюфаундленд және Лабрадор премьер-министрі Дэнни Уильямс, NB Power қызметкерлерінің көп бөлігін білдіретін кәсіподақ және жел энергетикасын қолдаушылар келісімнің Нью-Брансуиктің мүдделеріне зиян келтіретінін айтты. Халықтың қарсыластары әлеуметтік желілер арқылы наразылықтарын білдіріп, келісімнің пайдалылығына қарсылық көрсетті. Facebook желісінде сатуға қарсы топқа бес күн ішінде 14 000 адам қосылды. 2009 жылдың 17 қарашасында топ пен кәсіподақтар ұйымдастырған демонстрацияда заң шығарушы ассамблея ғимаратының алдында шамамен 600 адам жиналды. 2009 жылдың қараша айында New Brunswick және Quebec провинцияларындағы Quebecor Media газеттері тапсырысымен жүргізілген Leger Marketing сауалы көрсеткендей, сауалға қатысқан New Brunswick тұрғындарының 60% ұсынылып отырған сатуға қарсы болды, ал 22% қолдады. Бірнеше айлық дау-дамайдан кейін New Brunswick және Quebec өкілдері 2010 жылдың қаңтарында екінші келісімге қол қойды, ол сатудың ауқымын азайтты. Жаңа келісім бойынша NB Power-дың гидроэлектр және атом электр станциялары Hydro Quebec компаниясына 3,4 миллиард канад долларына сатылатын еді. New Brunswick үкіметі NB Power компаниясының электр беру және тарату бөлімдерін сақтап қалған болар еді, ал Crown компаниясы Hydro Québec компаниясымен ұзақ мерзімді электр энергиясын сатып алу туралы келісімге (PPA) келер еді. PPA NB Power компаниясына тұрғын және жалпы тұтынушылар үшін тарифтерді тоқтата тұруға мүмкіндік берер еді. Алайда, өнеркәсіптік тарифтерді төмендету бастапқы келісімге қарағанда аз болар еді. 2010 жылдың 24 наурызында премьер-министр Грэм Hydro Québec компаниясының бөгеттердің қауіпсіздігі және су деңгейі сияқты мәселелермен байланысты күтпеген тәуекелдер мен шығындар туралы алаңдауына байланысты екінші келісімнің сәтсіз аяқталғанын жариялады. Бұл түсіндіру сарапшылар тарапынан жоққа шығарылды, олар келісімнің күйреуіне New Brunswick-тегі саяси жағдайды кінәлады.

Корпоративтік құрылым

NB Power компаниясының болашағы соңғы 15 жыл бойы Нью-Брансуик үкіметтерін алаңдатып келді. 1998 жылдың ақпанында Рэймонд Френеттің либералдық үкіметі NB Power-дің XXI ғасырдағы тұрақтылығын қамтамасыз ету мақсатында шешімдерді іздеу үшін консультациялық құжат жариялады.

Бағасы

1999 жылы билікке келгеннен кейін көп ұзамай Бернард Лордтың консервативтік үкіметі TD Securities компаниясына компанияның тиімділігін бағалауды тапсырды. 2009 жылы жарияланған зерттеу нәтижелері төрт сценарийді ұсынды: қалыпты жағдайды сақтау; стратегиялық сатып алушыға сату; акцияларды ұсыну арқылы жекешелендіру; немесе коммуналдық кәсіпорнды жеке бөліктерге бөлу. Есепте компанияның құны 3,6 – 4,5 миллиард канад доллары аралығында бағаланды. Дегенмен, бұл цифрды телекоммуникациялық құбырлардың құнын жақсы білетін және энергиямен байланысты, сондай-ақ басқа да «ақылды желілерге» негізделген қызметтермен айналысатын мамандар күшті түрде жоққа шығарды. Олар тарату желісінің құны одан әлдеқайда жоғары деп есептеді. Бұл пікірлер 2009-2010 жылдардағы NB Power дауында жиі айтылды. 2001 және 2004 жылдар аралығында Лорд үкіметі Point Lepreau және Coleson Cove электр станцияларын қайта сату бағасын анықтау үшін CIBC World Markets және Salomon Smith Barney компанияларының қызметтерін пайдалануға 3,2 миллион канад доллары жұмсады. «Картуил» және «Маяк» кодтық аттарымен белгіленген зерттеулер осы активтердің құнын шамамен 4,1 миллиард канад долларына бағалады. Осыған ұқсас бағалау 2010 жылы Lepreau станциясын Hydro Quebec компаниясына сату бойынша сәтсіз ұсыныста қолданылды және қатты дау тудырды.

2003 жылғы қайта ұйымдастыру

2003 жылдың басында Лорд үкіметі Электр энергиясы туралы заңға түзетулер енгізу арқылы компанияның құрылымын өзгертті. Заң NB Power компаниясын төрт бөлімшеден тұратын холдингтік компания ретінде қайта ұйымдастырды: NB Power Distribution and Customer Service, NB Power Generation, NB Power Nuclear және NB Power Transmission. Заң компанияның тарату, беру және ядролық энергия салаларындағы монополиясын сақтап қалды, бірақ энергия өндіру бизнесінде бәсекеге мүмкіндік жасады. Бұл қайта ұйымдастыру нәтижесінде NB Power-дің қарызын әртүрлі еншілес компаниялар төлеген дивидендтер, алымдар және салықтар арқылы шығаруға, басқаруға және төлеуге жауапты New Brunswick Electric Finance Corporation, сондай-ақ электр энергиясын өндірушілер мен тұтынушылар арасындағы қарым-қатынасты басқаратын тәуелсіз нарық операторы – New Brunswick System Operator құрылды.

2013 жылғы қайта ұйымдастыру

NB Power компаниялар тобы, Electric Finance Corporation және New Brunswick System Operator 2013 жылдың 1 қазанында біріктіріліп, NB Power бірыңғай, тігінен интеграцияланған мемлекеттік корпорация ретінде қайта құрылды. 2009 жылы NB Power Ұлттық сапа институтының "Салауатты жұмыс орны" сыйлығын алған тұңғыш электр компаниясы атанды. Дэвид Д. Хей 2010 жылы президенттік лауазымынан кетіп, NB Power компаниясын сату туралы ұсыныс, бағалау немесе стратегия бойынша ешқашан кеңес алғанын айтпады. Оның орнына 2020 жылдың мамырына дейін NB Power компаниясының президенті және бас директоры болып қалған NB Power компаниясының ядролық бөлімшесінің бұрынғы вице-президенті Гаетан Томас тағайындалды. Кит Кронхайт 2020 жылдың 1 сәуірінде NB Power компаниясының президенті және бас атқарушы директоры болып тағайындалды. Лори Кларк 2022 жылдың 4 шілдесінде Президент және Бас атқарушы директор (міндетін атқарушы) болып тағайындалды.

Электр энергиясын өндіру

NB Power 2013 жылы жалпы орнатылған қуаты 3,513 МВт болатын 13 электр стансасын пайдаланады. Электр энергиясын өндіру нысандары провинцияның барлық аймақтарында орналасқан. Дегенмен, Сент-Джон, Нью-Брансуик аймағы NB Power-ге тиесілі жалпы электр энергиясын өндіру қуатының шамамен жартысын құрайды, оның ішінде Coleson Cove (972 МВт), Point Lepreau ядролық электр стансасы (660 МВт) және Bayside электр стансасы (277 МВт) бар. Сент-Джонда Ирвинг мұнай өңдеу зауыты, JD Ирвинг целлюлоза-қағаз комбинаттары және Canaport сұйытылған табиғи газ терминалы сияқты көп энергия тұтынатын өнеркәсіптер орналасқан.

Жылу генерациясы

NB Power компаниясы 1,964 МВт жалпы қуаты бар екі жылу электр стансасын және үш жану турбиналық қондырғыны пайдаланады.

Электрлік беріліс

NB Power компаниясының беру желісіне 69 кВ-тан 345 кВ-қа дейінгі жоғары кернеулі беру желілері кіреді. Негізгі электр желісі 345 кВ желілерімен О пішінді цикл құрайды. Бұл желі Кесвик, Сент-Андре, Ил-Ривер, Беллдун, Батерст, Солсбери, Валли-Уотерс, Колесон-Коув, Пойнт-Лепрео және қайта Кесвикке дейін созылады. Колесон-Коув пен Кесвик арасында параллель 345 кВ желісі де бар. NB Power Нортумберленд бұғазының түбіндегі теңіз асты кабельі арқылы Принс-Эдвард аралындағы Maritime Electric компаниясына электр энергиясын жеткізеді, сондай-ақ Канаданың екі провинциясы арасындағы алғашқы электр байланысы арқылы Новая Шотландиядан импорттау/экспорттау жүзеге асырады. NB Power-дың Мэн штатына да байланыс желілері бар. Гидро-Квебектің электр беру жүйесінің асинхронды болуына байланысты, екі көрші провинция арасындағы байланысқа жоғары кернеулі тұрақты ток (HVDC) түрлендіргіштері қажет. Біріншісі – 1972 жылы орнатылған және 350 МВт қуаттылыққа ие Ил-Ривер түрлендіру станциясы. Екінші түрлендіргіш – Мадаваска қосалқы станциясы (435 МВт), 1985 жылы Квебек шекарасында салынды және Hydro Québec TransÉnergie компаниясымен басқарылады. Екі жүйе Матапедия мен Ил-Ривер арасындағы екі 230 кВ желісімен және Мадаваска мен Эдмундстон қосалқы станциялары арасындағы екі 315 кВ желісімен байланысты. NB Power-дың осы аймақтардағы кейбір жүктемелері желіден оқшауланып, Квебек желісінің бөлігі ретінде жабдылуы мүмкін, бұл Нью-Брансуиктің импорттау мүмкіндігін 1,080 МВт-қа дейін арттырады, ал Квебекке экспорттау мүмкіндігі 785 МВт-қа дейін шектеледі.

Көмір өндіру

1986 жылдан бастап NB Power компаниясы NB Coal еншілес компаниясы арқылы Минтодағы көмір кенішін пайдаланды. Grand Lake электр станциясын тоқтату және бұзу жұмыстары 2012 жылы аяқталды.

Инвестициялық мәселе

2019 жылы коммуналдық қызмет Флорида штатында орналасқан Joi Scientific компаниясына 13 миллион доллар инвестиция салғаны үшін сынға ұшырады. Бұл компания теңіз суынан сутек негізінде 200% тиімділікпен энергия өндіруге уәде берген болатын. Сыншылардың пікірінше, олардың уәде еткен тиімділігі термодинамиканың бірінші заңына қайшы келеді. 2019 жылдың жазында инвесторлармен өткізілген келісімде Joi Scientific компаниясы өз технологиясының бұрын хабарланғаннан шамамен 10% ғана тиімді екенін хабарлады, яғни олардың процесі энергия өндірудің орнына оны тұтынады. Компания сонымен қатар қаржылық жағдайының нашарлап бара жатқанын мәлімдеді.