Кіріспе

Роберт Сэмюэл Керр (11 қыркүйек 1896 – 1 қаңтар 1963) – Оклахома штатының американдық кәсіпкері және саяхатшысы. Керр саясатқа түсер алдында мұнай компаниясын құрған. Ол 1943 жылдан 1947 жылға дейін Оклахома штатының 12-ші губернаторы болды және үш рет АҚШ Сенатына сайланды. Керр табиғи ресурстар саласында жұмыс істеді, оның еңбегінің нәтижесінде Арканзас өзені Мексика шығанағы арқылы су жолдарымен байланыстырылды. Ол штат аумағында туған Оклахоманың алғашқы губернаторы болды.

Ерте өмір

Керр қазіргі Ада қаласына жақын Понтоток округіндегі ағаш үйde дүниеге келді, ол Индиан территориясы болған. Ол фермер, кеңсе қызметкері және саясаткер Уильям Сэмюэл Керр мен Маргарет Элода Райттың ұлы еді. Керрдің Оңтүстік баптисттерінің қатарында тәрбиеленуі оның өміріне терең ықпал етті. Оның діни сенімдері оны жексенбілік мектепте сабақ беруге және ересек өмірінде алкогольден қашуға итермеледі, сонымен қатар баптистер ең ірі діни ағым болған консервативті штатта оның саяси амбицияларына көмектесті. Ол Оклахома баптист университетіне орта мектептің үшінші курсында түсті. Кейін Ададағы Шығыс Орталық Нормальдық мектебін бітірді. 1916 жылы қаржылық қиындықтарға байланысты Оклахома университетіндегі заң курсын тастауға мәжбүр болды. 1917 жылы АҚШ Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанда, Керр армияда екінші лейтенант болып тағайындалды. Керр жаңа отбасылық байланыстарын пайдаланып, ағасы Джеймс Л. Андерсонмен бірге мұнай бизнесіне кірісті. 1929 жылға қарай Андерсон-Керр бұрғылау компаниясы өте табысты болды, Керр заңгерлік қызметін тастап, мұнай ісіне толыққандай көшті. Андерсон 1936 жылы зейнетке шықты, ал бұрынғы Филипс Петролеумның бас геологы Дин А. МакГи компанияға қосылды, 1946 жылы компания Kerr McGee Oil Industries, Incorporated деп атала бастады. Kerr McGee мұнайды жаһандық деңгейде өндірумен айналысып, уран мен гелийді қоса алғанда, басқа да отын мен минералдарды өңдеді.

Саяси мансап

Керрдің өсіп келе жатқан байлығы мен іскерлік байланыстары оны 1930 жылдары штаттық демократиялық саясатта ықпалды тұлғаға айналдырды. Ол губернаторлар Э. В. Марланд пен Леон С. Филлипс үшін қаражат жинаумен айналысты. 1940 жылы Оклахома штатының Демократиялық ұлттық комитетінің мүшесі болып сайланды. Заң шығарушыларды қолдаудан бос уақытында губернатор штатын соғыстан кейінгі экономикалық қиындықтарға дайындады. Керр Оклахома өнімдерін және оның мүмкіндіктерін бүкіл елге насипдау үшін 400,000 мильден астам жол жүрді. Керрдің осы шаралары оның саяси беделін де арттырды. 1944 жылы ол Демократиялық Ұлттық Конвенцияда негізгі сөз сөйлеуге таңдалды, онда Гарри С. Трумэнды вице-президенттікке таңдауда белсенді рөл атқарды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, оклахомалықтардың федералды үкіметтен қашықтық сақтауға бейімділігіне қарамастан, Керр үкіметпен байланыстарды нығайтуға ұмтылды, себебі жұмыс орындары мен экономикалық белсенділік өркендеу үшін маңызды екенін білді. Оклахома соғыс кезеңінде көптеген өнеркәсіп орындарына айналды және әскери қызметкерлерді даярлау орталығы болды. Соғыстан кейін ол штаттың дамуына мүмкіндік беру үшін шығындарды арттыруға шақырды. Губернаторлық қызметтегі табысын 1948 жылы АҚШ Сенатына өту үшін пайдаланды, мұнай саясаты және қоғамдық жұмыстар сияқты маңызды мәселелерге баса назар аударды. Оклахомалықтардың ең көп пайда көретіні және оны экономикалық мәселелерге назар салса, оны қатты қолдайтынына сенді. Керр Оклахома штатынан Сенатқа сайланған алғашқы губернатор болды. 1952 жылы президенттікке үміткер болды, бірақ Демократиялық партияның номинациясын жеңе алмады. Оның орнына ол Сенаттағы мансабын дамытуға күшін жұмсады. Керрдің табиғи газды реттеу жөніндегі белсенділігі оған әріптестері арасында өңірінің және оның ерекше мүдделерінің, соның ішінде өзінің мұнай компаниясының адал қорғаушысы ретінде бедел әкелді. Оның мінезі осы алғашқы әсерді күшейтті. Керрдің әріптестері оны өзінің құштарлығымен және саясаттың егжей-тегжейін меңгергендігімен қарсыластарын жеңіп шығатын шебер дебатшы деп санайтын. 1952 жылғы сәтсіздіктен кейін Керр президенттікке үміткерліктен бас тартып, толығымен заң шығару жұмысына берілді. Ол Сенатта үстемдік құрған оңтүстік және батыс демократтарымен одақ құрды, соның ішінде Джорджиялық Ричард Расселл мен Техастық Линдон Джонсонмен жақын байланыс орнатты. Осы достарына көп сенді. Аймақтық экономикалық дамуды ілгерілету үшін комитеттердегі мұқият дайындыққа да сүйенді. Арканзас өзенінің кеме жүзе алатын жүйесі (әсіресе Макклеллан-Керр Арканзас өзенінің кеме жүзе алатын жүйесі деп аталады) Сенаттағы үш мерзімі бойы Керрдің басты мақсаты болды. Бұл 1,2 миллиард долларлық федералды жоба, солтүстік-шығыс Оклахома штатында орналасқан, Арканзас өзенінің алабындағы коммерциялық және өнеркәсіптік дамуға 3 миллиардтан астам доллар инвестиция тартты. Бұрынғы тоқыраған Оклахома аймағы тез арада аймақтық экономикалық орталыққа айналды. Керр сонымен қатар бірнеше маңызды Сенат комитеттерінде, әсіресе Қаржы және Қоғамдық жұмыстар комитеттерінде қызмет етті. Ол 1961 жылдан өліміне дейін АҚШ Сенатының Аэронавтика және ғарыш ғылымдары жөніндегі комитетінің төрағасы болды және 1962 жылдың маусымында Калифорниядағы Space Park-тың ашылуында басты сөз сөйледі. Мұнай өндіруші ретінде Керр мұнай және табиғи газ мүдделерін қорғады және табиғи ресурстарды сақтауды жақтады. Әкесі оған: "Отбасын асырау үшін үш нәрсе керек: жер, ағаш және су", - деген кеңес берген. Керрдің заң шығарудағы шеберлігі, конгресс басшылығындағы өзгерістер оның Джон Ф. Кеннедиге Капитолий төбесіндегі бағдарламалар бойынша серіктес ретінде маңыздылығын арттырды. Ғарыш және салықтар сияқты ортақ мүдделер бойынша Керр Кеннедимен өзара табысқа жету үшін жұмыс істеді; бірақ келіспеушіліктер бойынша, соның ішінде Medicare, Керр президенттің жоспарларын тоқтатты. 1963 жылдың қаңтар айында "Уолл-стрит джорнел" газеті бұл қарым-қатынасты шамадан тыс асыра баяндап: "Кеннеди мырза сұрады, Керр мырза шешті" деп жазды.

Өлім

Керр 1963 жылғы 1 қаңтарда жүрек талмасынан көз жұмды. Ол қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай Associated Press агенттігінің тілшісі жазған мақала The Saturday Evening Post журналының құрметті мақаласымен келісті. Екеуі де Керрді "Сенаттың таққа отырған емес патшасы" деп атады. Ол алғаш рет Оклахома-Ситидегі Роузхилл зиратына жерленді, бірақ кейін денесі Оклахома штатының Ада қаласындағы Керртің отбасылық шаруашылығына көшірілді. Оклахома университетінің Карл Альберт орталығында Керрдің АҚШ Сенатындағы жылдарына, губернаторлық құжаттарына және сөздеріне қатысты материалдар сақталады. 1956 жылы сенатор Керр Оклахома Даңқ залына енгізілді. Керрдің қазасы Кеннедидің 1963 жылғы заңнамалық қиындықтарына себеп болды, Оклахома саясатындағы Демократиялық партияның үстемдігінің аяқталуын білдірді және мұнай өнеркәсібіндегі маңызды тұлғаның өмірінің аяқталуын көрсетті. Бірақ кем дегенде 35 миллион долларлық мүлігінен өзге, ол партиялық немесе бизнес мүдделерінен асып түсетін мұра қалдырды. Аймақтық дамуды жеделдету үшін федералды үкіметті белсенді пайдалануы, Джонсон сияқты замандастарымен ортақ тәсіл, Оңтүстік пен Оңтүстік-Батысты ұлттық экономикаға интеграциялауға көмектесті. "Күн белдеуінің" өркендеуі американдық өмірдің барлық саласын өзгертіп жіберді. Роберт Керр осы өзгерістерге маңызды үлес қосты.

Балалар

Роберт Керрдің ұлы Билл Керр Вайоминг штатының Джексон қаласындағы Ұлттық елік қорығына қарайтын Ұлттық жабайы табиғат өнер музейінің құрылушыларының бірі және ірі демеушісі болды.