Кіріспе

Чикагоның ет өңдеу ауданы
басқа американдық мал базарлары

Union Stock Yard & Transit Co., немесе The Yards, 1865 жылдан бастап, бір ғасырдан астам уақыт бойы Чикагодағы ет өңдеу ауданы болды. Ауданды теміржол компаниялары тобы басқарды, олар батпақты жерлерді сатып алып, оны орталықтандырылған өңдеу аймағына айналдырды. 1890 жылдары Union Stockyards-тың артындағы теміржол капиталы Вандербильт ақшасы болды. Union Stockyards 106 жыл бойы Нью-Сити қауымдастығының аумағында жұмыс істеді, Чикагоның "дүниежүзілік шошқа союшы" ретінде танылуына көмектесті, ондаған жылдар бойы американдық ет өңдеу өнеркәсібінің орталығы болды. Бұл аудан әдебиет пен әлеуметтік реформаға шабыт берді. Мал базарлары алғашқы халықаралық компаниялардың өркендеуіне негіз болды. Бұл жетілдірілген өнеркәсіптік инновациялар қаржы нарықтарына әсер етті. Ауданның өсуі мен құлдырауы Америкадағы көлік қызметтері мен технологиясының эволюциясын көрсетеді. Мал базарлары Чикаго тарихының халықтық мәдениетінің ажырамас бөлігіне айналды. Олар жануарлар-өнеркәсіптік кешеннің қазіргі түріне дамуына ықпал еткен басты қозғаушы күштердің бірі саналады. Азамат соғысынан бастап 1920 жылдарға дейін, 1924 жылы ең жоғары деңгейге жеткенде, Чикагода әлемдегі кез келген басқа қаладан көбірек ет өңделді. Құрылыс 1865 жылдың маусым айында басталып, 1865 жылдың Рождество күні ашылды. The Yards ет өңдеу өнеркәсібінің орталықтандырылмауы кезінде бірнеше онжылдықтар бойы төмендегеннен кейін 1971 жылдың 30 шілдесінде түн ортасында жабылды. Union Stock Yard Gate 1972 жылдың 24 ақпанында Чикагоның тарихи ескерткіші, ал 1981 жылдың 29 мамырында Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды.

Тарих

Жеке қоралар салынар алдында таверна иелері сатылатын малға жайылым беріп, күтім жасаған. Темір жол желісінің кеңеюімен Чикаго қаласының ішінде және айналасында бірнеше шағын мал базарлары құрылды. 1848 жылы "Буллс-Хед" базары деп аталған мал базарлары жұртшылыққа ашылды. "Буллс-Хед" мал базарлары Мэдисон көшесі мен Огден даңғылында орналасқан. Келесі жылдары қала ішінде бірнеше шағын мал қоралары пайда болды. 1852 мен 1865 жылдар аралығында Чикагоға бес темір жол салынды. Кейбір темір жолдар Чикагода өздерінің мал қоймаларын салған. Иллинойс Орталық және Мичиган Орталық темір жолдары бірігіп, Коттедж-Гроув даңғылының шығысында, көл жағалауында 29-шы көшеден 35-ші көшеге дейін ең ірі мал қораларын салды. Осылайша, Нью-Йорк Орталық темір жолының иесі Корнелиус Вандербильт Чикагодағы мал сарайлары бизнесіне қадам басқан. Чикаго мал базарларының бірігуіне бірнеше фактор әсер етті: 1850 мен 1870 жылдар аралығында темір жолдардың батысқа қарай кеңеюі, бұл Чикагоның ірі темір жол орталығы ретінде үлкен коммерциялық өсуіне алып келді, сондай-ақ Азамат соғысы кезінде Миссисипи өзенінің блокадасы салдарынан барлық солтүстік-оңтүстік өзен саудасы тоқтатылды. АҚШ үкіметі Азамат соғысында соғысқан әскерлерді тамақтандыру үшін көп мөлшерде ірі қара мен шошқа етін сатып алды. Осының нәтижесінде, Чикаго мал базарларына түсетін шошқа саны 1860 жылы 392 000 бас болса, 1864-1865 жылдардың қысқы сою маусымында 1,410,000 басқа дейін өсті. Сол кезеңде Чикагоға түсетін ірі қара саны 117 000 бас екені 338 000 басқа дейін артты. Қасапшылар мен шағын ет өңдеу кәсіпорындарының көптеп келуіне байланысты, Чикаго мал базарларына жеткізілетін малдың көптігін өңдеу үшін бизнестердің саны күрт өсті. Мақсат – малды басқа солтүстік қалаларға жөнелтудің орнына, жергілікті жерде сойып, өңдеу еді. Бұл бұрынғы мал базарларының оңтүстігінде және батысында, шығысында Халстед көшесімен, батысында Оңтүстік Расин даңғылымен, солтүстік шекарасы ретінде 39-шы көшемен және оңтүстік шекарасы ретінде 47-ші көшемен шектелген аймақта орналасқан. Алтон, Чикаго және Сент-Луис темір жолы мен Лейк-Шор және Мичиган Оңтүстік темір жолы бастаған тоғыз темір жол компаниясының консорциумы (содан бері "Одақ" деп аталатын) 1864 жылы Чикагоның оңтүстік-батысындағы батпақты жерді 100 000 АҚШ долларына сатып алды. Мал базарлары 24 шақырымдық темір жолмен қаланың негізгі темір жол желілеріне қосылды. Соңында, бұл жерде 2300 жеке мал қорасы, бір уақытта 75 000 шошқа, 21 000 ірі қара және 22 000 қойға орын болды. Сонымен қатар, мал бағу орындарының айналасында қонақ үйлер, салондар, мейрамханалар және саудагерлер мен брокерлердің кеңселерi пайда болды. "Union Stock Yards and Transit Company" компаниясының негізін қалаушы және бірінші президенті Тимоти Блэкстоунның басшылығымен "The Yards" үлкен өсімді бастан өткерді. 1870 жылы жылына екі миллион жануар өңделсе, екі онжылдықтан кейін 1890 жылы бұл көрсеткіш тоғыз миллионға жетті. 1865-1900 жылдар аралығында "Ярдс" ауласында шамамен 400 миллион мал сойылды. ХХ ғасырдың басында бұл мал базарларында 25 000 адам жұмыс істеді және елде тұтынылатын еттің 82 пайызы осы жерде өндірілді. 1921 жылы мал базарларында 40 000 адам жұмыс істеді. Екі мың адам тікелей "Union Stock Yard & Transit Co" компаниясында жұмыс істесе, қалғаны ет өңдеушілер сияқты компанияларда жұмыс істеді, олардың зауыттары мал базарларында орналасқан. 1900 жылы қала Чикаго өзенінің ағысын толығымен өзгертіп, мал базарларының қалдықтары мен басқа да ағынды сулардың Мичиган көліне ағып, қаланың ауыз суын ластауына жол бермеуді мақсат етті. Тасымалдау және тарату әдістерінің дамуы бизнестің төмендеуіне және 1971 жылы "Union Stock Yards" мал базарларының жабылуына әкелді. "National Wrecking Company" компаниясы келісімшарт жасады, оған сәйкес "National Wrecking" 102 акр жерді тазартып, 50 акр жерді жануарлар қоралары, қосалқы ғимараттар мен сегіз қабатты "Exchange Building" ғимаратын алып тастады. Бұл жұмысты аяқтап, өнеркәсіптік парк салуға арналған жерді дайындауға шамамен сегіз ай уақыт кетті.

Өрттер

Чикагодағы алғашқы Union Stock Yards өрті 1910 жылдың 22 желтоқсанында басталды, нәтижесінде 400,000 долларлық мүлік жойылды және жиырма бір өрт сөндіруші, оның ішінде Бас өрт сөндіруші Джеймс Дж. Хоран қаза тапты. 50 өрт сөндіру машинасы және 7 баспалдақ компаниясы өртпен 23 желтоқсанға дейін күресті, сосын Басшы Сейферлих өрт сөндірілген деп жариялады. 2004 жылы қызмет барысында қаза тапқан барлық Чикаго өрт сөндірушілеріне арналған ескерткіш Union Stock Yards қақпасының артында, Exchange даңғылы мен Peoria көшесінің қиылысында орнатылды. 1934 жылдың 19 мамырында, сенбі күні, одан да ірі өрт болды, ол мал қоймаларының шамамен 90 пайызын, соның ішінде Биржа ғимаратын, Stock Yard Inn қонақ үйін және Халықаралық мал көрмесі ғимаратын өртеді. 1934 жылғы Stock Yards өрті Индиана штатынан да көрінді және шамамен 6 миллион долларлық зиян келтірді. Бір қызметкер және 8000 бас мал қаза тапты. Қоймалар келесі жексенбі күні кешке қайта жұмыс істеді.

Жұмысшылар мен кәсіподақтар

1865 жылғы 25 желтоқсанда жаңа Одақ мал базарлары ашылғаннан кейін, Ashland Avenue және South Robey Street арасындағы, сондай-ақ 43-ші көшеден солтүстікке және 47-ші көшеден оңтүстікке дейін шектелген ет өңдеу зауыттарының батысында жұмысшылардың қауымы қоныстанды. 1870 жылға дейін Чикаго қаласына қосылғанға дейін ресми түрде "Лейк қаласы" деп аталған бұл аудан, жергілікті тұрғындар арасында "Пэкингтаун" деп белгілі болды.

"Қарталар" қауымдастығының артында

"Ақжолдың арғы жағы" деп аталатын аймақта қоныс аудару 1850 жылдары, аймақта ет өңдеушілер немесе мал базары болғанға дейін басталды. Бұл аймақ сол кезде "Көл қаласы" деп белгілі болды. Шындығында, аймақ 1939 жылға дейін "Көл қаласы" деп атала берді. Бұл туралы дәлел ретінде, аймақтың газеті "Көл қаласы журналы" деп аталды. Тек 1939 жылы "Ақжолдың арғы жағы аудандық кеңесі" деп аталатын қоғамдық ұйым құрылғаннан кейін ғана, ет өңдеу заводтарының батысы мен оңтүстігіндегі аудан "Ақжолдың арғы жағы" деп аталды. Бұл атты жергілікті тұрғындар мақтанмен өздеріне тиесікті деп санады. 1939 жылы "Көл қаласы журналы" ресми түрде "Ақжолдың арғы жағы журналы" болып өзгертілді. Алғашқы "Көл қаласы" деп аталған аймаққа С.С. Кроккер мен Джон Кэффри келді. Шындығында, Кроккер "Көл қаласының әкесі" деген лақап атын алды. Алайда, Америка Азамат соғысы аяқталғаннан кейін, ет өңдеу индустриясы Америка Құрама Штаттары халқының батысқа қарай көшіп кетуімен бірге батысқа қарай жылжуды бастады. Ет өңдеу индустриясы үшін батысқа жылжу Чикагоға келуді білдірді. 1827 жылы Арчибаулд Клайборн Чикаго өзенінің солтүстік саласындағы ағаштан жасалған сойымханада ет сатушы болып жұмыс істеді және Форт Дирборн гарнизонының көп бөлігін қамтамасыз етті. Кейін басқа да шағын ет сатушылар келді. 1848 жылы "Буллс-Хед" мал базары Чикагоның батыс жағында Мэдисон көшесі мен Огден даңғылында жұмыс істей бастады. Алайда, бұл ертедегі мал базарының жұмысы әлі де мал мен шошқаларды ұстап, тамақтандыруды білдірді, олар шығысқа қарай – Индианаполиске және, әрине, Цинциннатиге ет өңдеу заводтарына баратын.

Төмендеу және қазіргі қолданылу

Мал бағу орындарының өркендеуі темір жолдардың шоғырлануына және тоңазытқыш вагондардың дамуына байланысты болды. Оның құлдырауы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі тасымалдау және таратудың одан әрі жетістіктеріне байланысты болды. Мал өсірушілерден бастауыш өнімдерді тікелей сатып алу, мемлекетаралық жүк тасымалының дамуы арқасында арзандатылды, бұл малды сойылған жерінде союға және аралық мал базарларын жоюға мүмкіндік берді. Пол Бурже және Сара Бернхардт. Бертольд Брехттің Жанна д'Арк туралы әңгімесінің нұсқасы – "Мал базарларының қасиетті Жаннасы" пьесасы, оқиғасы мал базарларында өтеді. 1950 жылғы Уильям Холденнің қатысуымен түсірілген "Юнион станциясы" фильмінің соңғы сахнасы Союз мал базарларында өтеді. "Роза қарсы тұрады" атты 1989 жылғы "Алтын қыздар" телесериалының эпизодында Роза Найлунд күйеуі Чарлимен бірге 20 жылдық мерейтойына Чикаго мал базарларына романтикалық саяхатқа барғанын айтады. Дж.М. Коетзидің "Элизабет Костелло" романында басты кейіпкер: "Чикаго бізге жол көрсетті; нацистер денелерді өңдеуді Чикаго мал базарларынан үйренді". Аден Полидоростың 2021 жылғы "Көрікті қала" романында кейіпкерлер 1893 жылы бірнеше еврей баласын өлтірді деген күдікпен мал базарларындағы фабрика иесін тергеп жатыр.