Кіріспе

Поп музыкасының бейнелері
P Funk мифологиясы – Джордж Клинтонның Parliament және Funkadelic топтарының туындыларында жиі кездесетін қайта-қайта оралатын кейіпкерлер, тақырыптар мен идеялар жиынтығы. Бұл "фанкология" альбомдық сыртқы материалдарда, әндердің мәтіндерінде, сондай-ақ альбомдық көркемдемелерде, костюмдерде, жарнамаларда және сахналық әңгімелерде баяндалған. P Funk-тың "Доктор Сьюс ескертулі афрофанкі" афрофутуризм қозғалысының маңызды құрамы ретінде жиі айтылады.

Өмірбаян

Джордж Клинтонның ғарыш дәуірі мифологиясы 1970 жылы Funkadelic тобының дебюттік альбомын шығарумен қатар пайда бола бастады. Сол жылдың соңында Parliament тобы өздерінің алғашқы Osmium альбомын жариялады. Бірақ Клинтонның космологиясы осы альбомада көрініс бермеді, ал Parliament тобының шығармаларында толыққанды дамуына көбірек уақыт қажет болды. Жалпы айтқанда, Parliament тобы биге арналған музыка орындады, ал Funkadelic тобы көбірек ойлы және психоделикалық болды. Екі топта да ортақ мүшелер болды, сонымен қатар Клинтон өзінің гастрольдік тобын "A Parliafunkadelicment Thang" деп атау арқылы олардың арасындағы шекараны жойды. Бұл конгломераттың қысқартылған атауы "P Funk" болды, және ол P Funk All Stars, Bootsy's Rubber Band, Parlet, The Brides of Funkenstein, The Horny Horns, сондай-ақ Эдди Хейзел мен Берни Уорреллдің жеке альбомдарын қамтыды. 70-жылдардың ортасына қарай P Funk өте сәтті топтардың қатарына кірді. 1977 жылғы ең үздік концерттік топтардың тізімінде конгломераттан үш топ алғашқы он бестікке енді. P Funk мифологиясының Джордж Клинтоннан басқа негізгі авторы – Педро Белл болды, ол P Funk-тың көптеген альбомдарының мұқабаларын суреттеді. Беллдің фломстермен салған суреттері Клинтонның өлеңдерінің мифологиясын "қара тілдің жаңа әлемін" құратын қосымша синтаксиспен кеңейтетін ұзақ эсселерді қамтыды. Белл "Румпазавр" сияқты терминдерді ойлап тапса да және P Funk мифологиясына зор үлес қосса да, оның еңбегі көбінесе назардан тыс қалды. Клинтон өзінің күрделі повестік өнеріне "The Outer Limits" телешоуының әсер еткенін айтты, бірақ одан да маңыздысы, ол және Ботси Коллинз Детройтқа бара жатқанда бір рет UFO көріпті. Клинтон көшенің бір жағынан екінші жағына шағылысқан жарықты еске алады, сондай-ақ Коллинске: "Моттершип біздің рұқсатсыз фанкты тастағанымызға ашуланып тұр" деген ескерту жасады. Соңында жарық олардың машинасына шоғырланды, және Клинтон Коллинзден "газды бас" деп өтінді.

Фанкаделикалық

Фанкаделик альбомдары Parliament альбомдарына қарағанда көбінесе абстрактілі болады. Funkadelic мифологиясы кейіпкерлердің тарихын баяндаудың орнына әлеуметтік саналы руханият ретінде қалыптасады. P Funk мифологиясының ерекше белгісі – оның әлеуметтік сын екендігі, себебі ол «Америка ұсынған барлық нәрсені алып, онымен бірге жүгірді, сол заманғы мода мен технологияны абсурдты шешімдерге дейін жеткізді, 70-ші жылдардың эстетикасын өзінің асыра бағаланған, балық көзді мультяйына айналдырып, осылайша американдық мәдениетті және оның үнемі дамуындағы рөлін дәріптеді». «Funkadelic» әнінің кіріспесі альбомның «What Is Soul» атты соңғы трегінің басында қайталанады. Funkadelic-тің екінші альбомы, Free Your Mind And Your Ass Will Follow (1970), атауында фанкқа жол ашу туралы айтылады: «Ақыл-ойыңды аш, ғарышқа ұшасың. Ақыл-ойыңды босатып, соңғы нәрсең де ілеседі. Көктем патшалығы ішінде». Осы сезімдер кейінгі әндерде, мысалы, «Standing on the Verge of Getting It On» (1974) әнінде де көрінеді: «Музыка – фанки ақыл-ойыңды босату үшін жасалған. Біз сізге жаңа шындыққа бейімделуге көмектесу үшін келдік». «Promentalshitbackwashpsychosis Enema Squad (The Doo Doo Chasers)» (1978) әнінде одан да тікелей мағынада айтылады, онда «фанк» – «P дайындығы, ақыл-ойының құрамы, ақыл-ой, музыкалық ішек қозғалысы, Groove lax – психологиялық тұнбаны кетіруші, неврологиялық клизма» деп анықталады. P Funk әндерінің көптеген мәтіндері топтың фанк нысанында болатын құдайдың құралы ғана екенін білдіреді. «The Electronic Spanking of War Babies» әнінің басында Клинтон 17 жасында «шетелдіктердің асырап алғанын» және «олар маған осы хабармен қайту үшін көп бұрын бағдарламалағанын» түсіндіреді. «Standing on the Verge of Getting It On» альбомының жазбаларында былай делінген: «Сегізінші күні Ана Табиғаттың ғаламдық сойқышы осы үшінші планетаны ФУНКАДЕЛИК ТІРКІЛДЕРІНЕ орап алу үшін пайда болды. Ол Ра, Хендрикс, Стоун және Клинтон елшілерін дүниеге әкелді, адамның барлық фанкын мәңгілікке сақтау үшін. Бірақ! Жалған күштердің жағымсыз JIVATION өсіп, тек GEORGE ғана қалды! Ол шын мәнінде ғаламдағы тәртіпті қалпына келтіру үшін ФУНКАДЕЛИК-ті дүниеге әкелді». Топтың үшінші альбомының атауы Maggot Brain (1971) P Funk мифологиясында маңызды ұғымға айналды. Альбомның атау трегінде: «Ана Жер үшінші рет жүкті, өйткені сіздер оны жүкті еттіңіздер. Мен ғаламның ақыл-ойындағы құрттардың дәмін татып көрдім». «Құрт миы» – егер оған назар аудармаса, қатаң салдары болуы мүмкін «ақыл күйі». «Maggot Brain» әнінің соңында: «Мен осының бәрінен жоғары көтерілуім керек екенін немесе өз дертімде батып кетуімді білдім». «Super Stupid» әні құрт миын қорқынышпен байланыстырады, кейіпкердің героинді кокаин деп ойлап жұтып алуы туралы айтады. «Super Stupid»-тің «құрт миы» бар және ол «күресті жеңіліске ұшыратты, жеңімпаз – қорқыныш» деп айтылады. Альбомның жазбалары Роберт де Гримстонның жазбаларынан үзінді келтіре отырып, құрт миы мен қорқыныш арасындағы байланысты нығайтады: «Қорқыныш – адамның өзін-өзі жоюының тамыры. Қорқыныш болмаса, кінә жоқ. Кінә болмаса, қақтығыс жоқ. Қақтығыстар болмаса, қирату жоқ». One Nation Under a Groove (1978) альбомының жазбалары P Funk мифологиясының ән мәтіндерін кеңейтіп, кең көлемді сатирикалық баяндама жасаудың классикалық мысалы болып табылады. Жазбада «The Funk Wars 1984 B. C.» жинағы бар, ол «Жұлдызды соғыстар» пародиісі. Джордж Лукастың фильмі сияқты, Фанк соғысы да «бір кезде алыс, параллель әлемде» өтеді. Дарт Вейдердің орнына жамандық «BARFT VADA», ал оның сарбаздары «Blight Sabers»-ді қолданады. VADA «ойдағы қатып қалуды сақтау» және Funkadelica-ның «халықты бағдарламалаудан шығару» үшін фанкты дискотеканың пайдасына заңсыз деп жариялайды. Батыр, JASPER SPATIC, дискотекада атып жіберген Throb Gun-ды ойлап тапты, бұл эпикалық шайқасты бастады және Барфт Вада жеңілді. Әңгіме Жаспердің келесі рет Барфт Вада қиындық туғызғанда не болатынын ойлап, біреу адамдарға «ОЙЛАҢДАР! БҰЛ ӘЛІ ЗАҢСЫЗ ЕМЕС!» деп ескертетін үмітімен аяқталады, бұл альбомды жабатын «Maggot Brain» әнінің тікелей нұсқасы.

Парламент

Дебюттік альбомынан төрт жыл өткен соң, Parliament өзінің екінші альбомын шығарды, ол Funkadelic-тің алғашқы альбомдарында қалыптасқан мифологияға тікелей сілтеме жасайды. "Мен енді ғана қайтып келдім (Фантазиядан, уақытымыздан бұрын Элеттің төрт аймағынан)" әнінде баяндаушы "Мен басқа бір әлемнен қайтып келдім" деп жариялайды. Ол "таулар мен теңіздерден өтіп, айдан асып, біз армандағанның бәрінен тыс" жерде орналасқан. Бұл жер соншалықты әдемі болғандықтан, баяндаушы кеткісі келмеді, бірақ тыңдаушыға ата-ана болуға көмектесу үшін және "сендерге дұрыс жолды көрсетуім керек, сендер өмір сүруің керек деп сезінемін" деп қайтып оралуға тиіс екенін түсінді. Ән Питер Чейз деген көше музыкантының туындысы болғанымен, ол P Funk космологиясының барлық баяндау белгілерін сақтайды: алыс планетаға саяхат, ұзақ үзілістен кейін оралу және қиын жағдайдағы тыңдаушыларға рухани жарық сыйлау.

Аналық кеме байланысы

P Funk мифологиясы 1975 жылы Parliament тобының Mothership Connection альбомымен шын мәнінде басталады, мұнда Клинтон альбом обложкасында ғарыш кемесінен шығады. Бірінші трек, "P. Funk (Wants to Get Funked Up)", топтың бұрынғы альбомы Chocolate City-дің тайтл трегі сияқты басталады. Диджей радиодағыдай аудиторияға тікелей сөйлейді, бірақ бұл альбомда станцияның шақыру белгісі "WEFUNK" деп жарияланады. Ол ғарыштан тікелей "Аналық кемеден" хабар таратады. Диджей өзінің есімін "Лолипоп адамы, әлдебір Ұзын шашты сорғыш" деп атайды. Ол тыңдаушыны музыкамен емделу үшін денесін радиоға жатуға шақырады, себебі "Фанк тек қозғалтады ғана емес, ол қайта жаңарта да алады". Келесі ән, "Mothership Connection (Star Child)", атаулы Жұлдызбаласы "Мен – Аналық кеме байланысымын" және "біз пирамидаларды қайтарып алу үшін келдік" деп түсіндіреді. Жұлдызбаласы тыңдаушыны "Аналық кемеге көтеріліңдер" деп шақырады. Кейін ол: "Сендер Пасха аралы туралы білесіздер ме? Бермуд үшбұрышы туралы?" деп сұрайды, әннің ежелгі шетелдіктер туралы бейнесін күшейтеді. Фанкқа деген бұл бастапқы қажеттілік альбомдағы ең жоғары рейтингтегі ән, "Give Up the Funk (Tear the Roof off the Sucker)"-де "Фанктен бас тарт, бізге сол фанк керек!" деген тілегімен көрінеді. Альбомның соңғы трегі P Funk мифологиясындағы маңызды тұжырымдаманы таныстырады: "Night Of The Thumpasorous Peoples". Әннің мәтіні негізінен "гага гугу" болып табылады, бірақ Thumpasorous әулеті келесі шығарылымдарда жиі кездесетін ерекшелік болып табылады. Parliament тобының "The Clones of Dr. Funkenstein" альбомы олардың аңызға айналған сахналық шоуларының баяндамасы үшін негізгі орынды құрайды. Альбомның бірінші жартысы доктор Фанкенштейн сияқты маңызды кейіпкерлерді таныстырады және "Thumpasorous" сияқты терминдерді кеңейтеді.

Функентелхика және плацебо синдромы

P Funk Earth Tour толық қарқында жүргенде, 1977 жылы Parliament Funkentelechy Vs. Плацебо синдромын шығарды. Бірінші трек, "Bop Gun (Endangered Species)", фанкты өзін-өзі қорғау құралы ретінде пайдаланады: "Синдром жақын болса, қауіпсіздікке көз жеткізіңіз. Сізге тек фанк биін шақыру жеткілікті, ол қорғаныс болады! Өзіңізді қорғаңыз! Оларды bop gun-мен атыңыз". Келесі ән, "Сэр Нос д'Воидофунк (Б3М-ге назар аударыңыз)", өзін "жасырын әсер ететін азғырушы" және "фанктан мүлдем айырылған" деп мәлімдейтін кейіпкерді таныстырады. Сэр Нос Старчайлд шайқаста жеңіске жеткенін, бірақ ол қайта оралатынын айтады. Әннің кейінірек бөлігінде Старчайлд пайда болып, "мұрындарды қуады" және өзін "Қызықтыру қағидасының қорғаушысы" деп жариялайды. "Мұрын" P Funk мифологиясындағы негативтілік символына айналып, "бір күнде бір фанк мұрынды қуады" сияқты сөздерге әкелді. Кейіпкердің идеясы Bootsy's Rubber Band-тің "Пиноккио теориясында" туындады, онда "фанкты жалғандасаң, мұрының өседі" делінген. Сэр Нос - "Cro Nasal", ол Cro Magnon және неандертальдықтардан бұрын пайда болған. "Funkentelechy" DJ Lollipop-тың оралуын көрсетеді, ол таблеткалар, Big Macs және Whoppers жарнамалары сияқты нәрселерден туындаған "керексіз ынталандыру" деп аталатын, шамадан тыс ынталандыру туралы еркін ойлармен медитация жасайды. Аристотельдің энтелехия тұжырымдамасын пайдалана отырып, DJ Lollipop, әннің барысында "Mr. Prolong" деп таныстырылатын, тыңдаушыға "бұл көңіл-күйді бақылаудан шығару" және "қызықтыру қағидасы құтқарылды" деген сенімділік береді.

Кейінгі альбомдары

Парламенттің 1978 жылғы "Motor Booty Affair" альбомы "Мистер Вигглс" әнімен басталады. Атау кейіпкері DJ Lollipop-тың бір түрі. WEFUNK Атлантида қаласының орталығындағы Изумруд қаласында орналасқан. Екінші әннің басты кейіпкері "Rumpofsteelskin" – ол соншалықты фанк емес, "ұсталмайды да, бүгілмейді де". Альбом су астында өтетіндіктен, жүзу билеуге айналады, ал "Aqua Boogie (A Psychoalphadiscobetabioaquadoloop)" әнінде Сэр Нос қайта оралып, жүзе алмайтынын және суды жек көретінін мәлімдейді. Овертон Лойдтың альбомдық суретінде "Атлантиданы көтеріп, шыңға жеткізуіміз керек" деген ұран бейнеленген, ол афроамерикандықтардың әлеуметтік жағдайының жақсару қажеттігін көрсетеді. "Gloryhallastoopid" (1979) альбомында Сэр Нос Старчайлды жеңіп, оны "Қара жұманың тақырыбы" әніндегідей есекке айналдырады. Жеңісімен мақтанған Сэр Нос "Funkentelechy және Clones" әндеріне сілтеме жасап, "Фонарьің қайда? Боп тапаншаң қайда? Доктор (Funkenstein) қайда, Жұлдызша бала?" деп сөйлейді.

Сахналық шоу

1970 жылдардың ортасына қарай Клинтон нарықты P Funk музыкасымен толтырып, «Mothership Connection» деп аталатын сахналық қойылымды ұйымдастыру арқылы одан әрі табыс табуға тырысты, бұл P Funk Жер туралы гастрольдік саяхаты ретінде де танымал болды. P Funk тіпті Ньюбургтегі (Нью-Йорк штаты) KISS тобының репетициялық ангарын турға дайындалу үшін пайдаланды. Қойылымның ең қызықты сәттерінің бірі – Джулс Фишер жасаған «Аналық кеме»нің пайда болуы болды. Casablanca Records рекордтық компаниясы қойылымның 200 000 долларлық бюджетін қаржылады, онда галактикалық киімдер мен ғарыш дәуірінің суреттері қолданылды. Клинтон бұл қойылымды массалық нарықтағы музыканың «плацебо синдромына» қарсы құрал ретінде қарастырды. P Funk тобының 1976 жылғы Хэллоуинде Хьюстон Summit сарайында өткізген концерті туралы фильм Жер туралы гастрольдік саяхаттың өндірісінің қандай болғанын көрсетеді. Доктор Фанкенштейннің клондарынан алынған «Прелюдия» әні қараңғыда ойнайды, ал прожекторлар пирамиданы, оның шыңында Провидение Көзімен жарықтандырады, бұл АҚШ-тың ресми мөрін еске түсіреді:

Фанк бір уақытта, Фанкапус дәуірінде, галактикаларды «фанктандыруға» қабілетті арнайы жасалған афронавттар туралы тұжырым алғаш рет адам баласына ұсынылды. Бірақ кейін ол қайтадан иеленді және осы қасиетті құбылыс, Клон Фанкқа оң көзқарас қалыптасқанға дейін пирамидалардың құпияларының қатарына қойылды. Ол патшалар мен фараондардың серіктерімен бірге күтеді, олар таңдалғанның бейнесінде көбейтілуі үшін оларды ояту үшін күйіктейтін сұлулар сияқты: Доктор Фанкенштейн.

Қойылым афронавттарды қайта тірілтуге пирамиданы дайындау мақсатымен еркін құрылған, ал топтың бірінші бөлігінде труппа мүшелері шағын құрбандықтар шалады. Концерттер кезінде Овертон Лойдтың альбомдық суретіне негізделген анимациялық фильм көрсетілуі мүмкін. Фильм Funkentelechy Vs. Плацебо синдромы сюжетіне сәйкес келеді: Старчайлд және оның Bop қаруы Сэр Нос пен оның Snooze қаруына қарсы тұрады. Фильм барысында топ мүшелері көрермендерді «Аналық кеме» қайта оралуына көмектесу үшін фонарьларын жағып, жарық беруге шақырады. Концертке келгендер турдың тауарлық өнімдерінің бөлігі ретінде жекеленген фонарьларды сатып ала алады. Топ «Mothership Connection» әнін орындайды, ол кіріспесінде «Ғалам азаматтары, жазба періштелер, біз пирамидаларды қайтаруға, аналық кемеде тойлауға оралдық» деп «Прелюдия» тұжырымдамасына тікелей сілтеме жасайды. Әннің соңғы мантрасы: «Жұмбақтай, сүйкімді арба. Тоқта, мен мінемін» деп, гитарашы Гленн Гойнс тыңдаушыларды бірге ән сауғалауға шақырады. Ал топтың басқа мүшелері көрермендер өз үлесін атқармаса, аналық кеме келмейді деп ескертеді. Гонс қайта-қайта: «Мен аналық кеменің келе жатқанын көремін!» деп айқайлай бастайды, ал ғарыш кемесі түтінге оранып, магнийдің ұшқындарын атып жібереді. Аналық кеме қонғаннан кейін Клинтон баспалдақтың жоғарғы жағында ғарыш кемесінен шыққандай көрінеді. Ол доктор Фанкенштейн ретінде киінген, ал топ өзінің атаулық әнін бастайды, онда ол «Маған үлкен таблетка деп айтыңдар, доктор Фанкенштейн, жабайы дыбыспен диско шайтаны, көкпек трансплантаты бар салқын жұлдыз» деп ән салады. Доктор Фанкенштейн «жамбас қозғалысын сақтауға қамқорлықпен және адалдықпен берілгенін» мәлімдейді, ал Өндірістің балалары: «Біз сізді фанк етуге ұнатамыз, Функенштейн. Сенің фанк-ың ең жақсы!» «Swing Down Sweet Chariot» пародиі P Funk-тың көптеген жұмыстарына сәйкес келеді, ол иеленуге көптеп сүйенген. Бұл әннің әншіге өмірден құтқаратын «Аналық кеме» келуін жариялау үшін қайта өңделгені де әннің шығу тегіне сәйкес келеді. Көптеген рухани әндер сияқты, «Swing Down Sweet Chariot» үстінен оқығанда Илияс сияқты күймеде көкке шығу туралы айтады, бірақ онда солтүстікке қашу туралы кодталған хабарлар да бар. Әнді «Аналық кеме» кемесінің келуін атап өту үшін пайдаланып, ол қазіргі заманғы күймеге айналады, ол көрермендерді Африкаға емес, ғарышқа жеткізу үшін жіберіледі. Клинтонның сахналық қойылымы Египет пирамидаларынан, олар көбінесе өткен жетістіктердегі қара мақтанышты бейнелеу үшін пайдаланылған, әлемнен тыс өмірдің утопиялық көрінісіне байланысты. P Funk әлеуметтік шиеленістер кезінде маргиналды аудиторияға өзінің бұрынғы және болашақ ұлылығы туралы әңгіме айтып берді. Олардың музыкасы қара нәсілді қауымға қара нәсілділердің байлығы мен билігі туралы әңгімелерді айтып, олардың қысымшылық ортасына балама жол ашты.

P-Funk мифологиясы танымал мәдениетте

2004 жылғы Grand Theft Auto: San Andreas видео ойынында Джордж Клинтон Funktipus рөлінде, ойын ішіндегі фанк радиостанциясы Bounce FM-нің диджеейі ретінде бейнеленген, ол Party Ship-тен хабар таратады көрінеді. Adult Swim-нің 2010 жылғы анимациялық арнайы "Фреакник: Музыкаль" фильмінде Джордж Клинтон мен Бутси Коллинз дауыстаған психоделикалық шетелдіктер көрсетілген. "Аналық кеме байланысы" сюжетіне сүйене отырып, "The Mighty Boosh" эпизодының "Ескі Грегтің аңызы" (2-маусым, 5-эпизод) Фанкты Джордж Клинтонның аналық кемеден жаңсақ жіберген, тірі, көп көкіректі шетелдік құбылыс ретінде көрсетеді. Эпизодта мифологияға жасалған ишара бар, онда жергілікті балықшылар жиі баратын пабта құрт қосылған тағамдар ұсынылады. Эпизодтың соңында, Фанк сүтінің әсерінен өзгерген Говард Мун және Винс Нуар кейіпкерлері "Give Up the Funk (Tear the Roof off the Sucker)" әнінің теңіз пародисын орындайды. Режиссер Ивон Смит өзінің "Parliament Funkadelic: One Nation Under a Groove" деректі фильмі үшін P Funk мифологиясынан шабыттанған "Afronaut" кейіпкерін бейнелейтін анимациялық бөлім жасады. Кейіпкерді комик Эдди Гриффин дауыстаған. Бұл деректі фильм алғаш рет 2005 жылдың қазан айында PBS телеарнасында Independent Lens сериясының бөлігі ретінде көрсетілді. 2015 жылғы Doctor Who сериалының "The Zygon Invasion" эпизодында Доктор өзін "Доктор Фанкенштейн" деп атайды.