Кіріспе

француздық ғылыми есептеу желісі
грек аралдары
CYCLADES компьютерлік желісі (siklad) – 1970-ші жылдардың басында құрылған француз ғылыми-зерттеу желісі. Бұл пакеттік коммутация тұжырымдамасын тәжірибеден өткізген алғашқы желілердің бірі болды және ARPANET-тен өзгеше, ол желілерді біріктіруді жеңілдету үшін жасалған.

Құрастыру және іске қосу

Жобаны жоспарлау 1971 жылы басталды. 1972 жылы жобалау және штатты жинау басталды, ал 1973 жылдың қарашасында үш хост және бір пакеттік коммутаторды пайдалана отырып, алғашқы демонстрация өтті. Пузин 1973 жылы Халықаралық желілік жұмыс тобына таратылған хабарламада шлюздер арқылы байланыстырылған пакеттік коммутациялық байланыс желілері жүйесін сипаттау үшін "катенет" терминін енгізді. Кейіннен ол бұл идеяларын 1974 жылғы "Пакеттік коммутациялық желілерді біріктіру жөніндегі ұсыныс" мақаласында жариялады. Желіні құру 1974 жылы жалғасты, ақпан айына дейін үш пакеттік коммутатор орнатылды, бірақ сол кезде желі күніне үш сағат ғана жұмыс істеді. Маусым айына қарай желі жеті коммутаторға дейін жетті және тәжірибелік қолдану үшін күні бойы қолжетімді болды. Сол жылы уақытты бөлісу компьютерді пайдаланудың кең таралған тәсілі болғандықтан, терминал концентраторы да жасалды. 1975 жылы бюджеттік шектеулерге байланысты желі сәл қысқарды, бірақ бұл кері кету уақытша болды. Осы кезде желі қашықтан кіру, пакеттік өңдеу және файлдарды беру сияқты пайдаланушылық қызметтерді ұсынды. 1976 жылға қарай желі толыққанды жұмыс істеді, соңында Лондондағы NPL, Римдегі ESA және Еуропалық ақпараттық желіге (EIN) қосылған 20 түйінге дейін жетті.

Техникалық мәліметтер

CYCLADES интернетте қабылданған қабатты архитектураны қолданды. CIGALE деп аталатын негізгі пакеттерді беру функциясы жаңашыл болды; ол сенімсіз датаграмма қызметін қамтамасыз етті (сөзді Луи Пузин деректер мен телеграмманы біріктіре отырып ойлап тапты). Пакет коммутаторлары енді деректерді дұрыс жеткізуді қамтамасыз етуі қажет болмағандықтан, бұл олардың құрылымын едәуір жеңілдетті. “Датаграммаларға екі нәрсе шабыт берді. Бірі – Дональд Дэвис жүргізген зерттеулер. Ол датаграммалық желілердің моделін жасаған, бірақ оны іске асырмаған, алайда техникалық тұрғыдан мүмкін екенін көрсетті. Екінші шабыт – мен қарапайымдылықты жақсы көремін. Мен екі деңгейлі протоколдарды біріне бірі қосудың қандай да бір техникалық қажеттілігін көрмедім. Бір протокол жеткілікті деп ойладым.”|Луи Пузин

CIGALE желісі қашықтық векторлық маршруттау протоколын қолданды және әртүрлі өлшемдермен тәжірибе жүргізуге мүмкіндік берді. Ол сонымен қатар барлық пакет коммутаторларында уақытты синхрондау протоколын қамтыды. CIGALE артық пакеттерді тастау арқылы жүктеме басқаруға жасалған алғашқы әрекеттерді де қамтыды. CIGALE (siɡal) – француз тілінде цикада деген мағынаны білдіреді – атауының себебі, әзірлеушілер әрбір компьютерге динамик орнатып, пакет компьютерден өткенде "цикадалар сияқты 'шыр-шыр' деп дыбыс шығарғандықтарында". Осыған үстін қосып салынған түптен-теңізге дейінгі протокол сенімді тасымалдау қызметін қамтамасыз етті, оның үстіне қосымшалар құрылды. Ол TCP-нің сенімді байт ағынынан гөрі, пайдаланушы көретін дерек бірліктерінің – әріптердің – сенімді тізбегін қамтамасыз етті. Тасымалдау протоколы соңғы нүктелерде растаулар мен уақыттың өтуінің қазіргі стандартты механизмдерін пайдаланып, реті келмейтін және сенімсіз датаграммаларды жеткізуге қабілетті болды; сонымен қатар, жылжымалы терезелер мен түптен-теңізге дейінгі ағын басқаруға ие болды.

Өлім

1976 жылға қарай француз PTT X.25 стандартына негізделген Transpac пакеттік желісін әзірлеп жатты. Дерекграммалық және виртуалды тізбек желілері арасындағы академиялық пікірталастар біраз уақытқа созылды, бірақ бюрократиялық шешімдермен тоқтатылды. Ол кезде Францияда деректерді беру мемлекеттік монополия болып табылды, сондықтан IRIA-ға CYCLADES желісін іске қосу үшін ерекше рұқсат қажет болды. PTT үкіметтің өздерінің Transpac желісіне бәсекелес желіні қаржыландыруға келіспеді және рұқсат пен қаржыландыруды кері қайтаруды талап етті. 1981 жылға қарай Cyclades желісі жабылуға мәжбүр болды.

Мұра

CYCLADES-тің ең маңызды мұрасы – сенімділікті қамтамасыз ету жауапкершілігін хосттарға көшірудің мүмкін екенін көрсету және тиімді жұмыс істейтін қызмет желісін құру болды. Бұл сонымен қатар пакеттік коммутаторлардың күрделілігін едәуір төмендеткенін көрсетті. Бұл ұғым Интернет дизайнының негізгі тасы болды. Желі эксперименттер жасауға өте қолайлы орта болды және француз компьютер ғалымдарының бір буынына желілік ұғымдармен тәжірибе жүргізуге мүмкіндік берді. Луи Пузин және CYCLADES түлектері IRIA институтында жергілікті желілер, спутниктік желілер, Unix операциялық жүйесі және Chorus хабар алмасу операциялық жүйесімен тәжірибе жасау үшін бірнеше жобаны бастады. Хьюберт Циммерманн CYCLADES тәжірибесін пайдаланып OSI моделінің дизайнына әсер етті, ол әлі де кеңінен қолданылатын оқу құралы болып табылады. Жерар Ле Ланн Винт Серф және Боб Канмен бірлесіп CYCLADES жобасының ұғымдарын Трансмиссиялық басқару бағдарламасының бастапқы дизайнына енгізу үшін жұмыс істеді. CYCLADES түлектері мен IRIA/INRIA зерттеушілері Францияда Интернеттің таралуына ықпал етті, соңында дерекграммаға негізделген Интернеттің сәттілігіне және X.25 және ATM виртуалды тізбектік желілерінің тоқтатылуына куә болды.