Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чота (сонымен қатар, Шоте, Эхота, Ицати және басқа да ұқсас түрленулер) – Америка Құрама Штаттарының оңтүстік-шығысындағы Теннесси штатының Монро округінде орналасқан тарихи Оверхилл чероки қаласының орны. Жақын орналасқан Танасиден кейін дамыған Чота, 1740 жылдардың соңынан 1788 жылға дейін Оверхилл қалаларының ең маңыздысы болды. Ол чероки халқының де-факто астанасы немесе «ана қаласы» ретінде Танасиді алмастырды. Чотада көптеген белгілі чероки басшылары туған немесе тұрған, олардың ішінде Аттакуллакула, Оконостота, Олд Хоп, Олд Тассель, Хангинг Мау және Нэнси Уорд есімдері бар. Бұрынғы Чота мен Танаси орналасқан жерлер Ұлттық тарихи орындар тізіміне бірге енгізілген; Танасиге 1972 жылы археологиялық нысан атағы (40MR62) берілген. 1979 жылдан бері екі орын Кіші Теннесси өзенінің Телико көліне толып, су астында қалды. Бұл көлге бөгет салу аяқталу алдында археологиялық қазба жұмыстары жүргізілді. Қазба жұмыстары барысында Чотадағы қала үйінің орны табылды. Ірі чероки қалалары жүздеген адамдардың қауымдастық жиналыстарын өткізетін үлкен қала үйі немесе кеңес үйінің айналасында құрылған. Мұндай ғимараттар әдетте қала орталығындағы платформалы үйінділерге салынған. Бұл жер құрылыстарын көбінесе Оңтүстік Аппалачия Миссисиппи немесе одан ертерек мәдениеттердің ата-бабалары салған. Телико суқоймасының су басуына дейін Чота қала үйінің орны суқойманың жұмыс деңгейінен жоғары көтеріліп, материкке тас жолмен қосылды. Ежелгі қала үйі орнында орналасқан Чота ескерткіші сегіз бағанадан тұрады – әрқайсысы жеті чероки руына және біреуі ұлтқа арналған. 1969 жылғы қазба жұмыстары кезінде табылған Оконостота басшысының қабірі ескерткіштің жанына қайта жерленді. Қазіргі таңда бұл орын федералдық деңгейде мойындалған Чероки Үндістерінің Шығыс тобының басқаруында, олардың бас кеңсесі Солтүстік Каролина штатының Чероки қаласында орналасқан.
Chota (also spelled Chote, Echota, Itsati, and other similar variations) is a historic Overhill Cherokee town site in Monroe County, Tennessee, in the southeastern United States. Developing after nearby Tanasi, Chota was the most important of the Overhill towns from the late 1740s until 1788. It replaced Tanasi as the de facto capital, or 'mother town' of the Cherokee people. A number of prominent Cherokee leaders were born or resided at Chota, among them Attakullakulla, Oconostota, Old Hop, Old Tassel, Hanging Maw, and Nancy Ward. The former Chota and Tanasi sites are listed together on the National Register of Historic Places; Tanasi also has an archaeological site designation (40MR62) assigned in 1972. Since 1979, both sites have been mostly submerged by the Tellico Lake impoundment of the Little Tennessee River. Archeological excavations were conducted before the dam was completed. During the excavations, the site of the Chota townhouse was found. Major Cherokee towns were centered around a large townhouse or council house, the site of community meetings of hundreds of people. These were usually built on top of an existing platform mound in the center of the town. These earthworks had typically been built by ancestral peoples of the South Appalachian Mississippian or earlier cultures. Prior to the flooding of Tellico Reservoir, the Chota townhouse site was raised above the reservoir's operating levels and connected via a causeway to the mainland. The Chota monument, situated directly above the ancient townhouse site, consists of eight pillars —one for each of the seven Cherokee clans, and one for the nation. The grave of Chief Oconostota, found in the 1969 excavations, was re interred next to the monument. This site is now managed by the federally recognized Eastern Band of Cherokee Indians, based in Cherokee, North Carolina.
География
Кіші Теннесси өзені Аппалачи тауларындағы бастауынан Теннессиге кіріп, Блунт, Монро және Лаудон округтерінің аймақтары арқылы 80 шақырымнан астам ағып, қазіргі Ленойр-Сити маңында Теннесси өзенімен қосылады. 1979 жылы Телико бөгетінің құрылысынан пайда болған Телико көлі өзеннің төменгі 53 шақырымын алып жатыр. Шота орны өзен сағасынан шамамен 43 шақырым (27 миль) жоғары, өзеннің өткір бұрылысы – Бэкон бұрылысының қарсы жағында орналасқан. Чота мен Танаси екеуі де Чероки тайпасы өзен бойындағы салыстырмалы түрде тегіс террасада, оңтүстікке қарай тік көтерілетін қаптармен қоршалған жерде салынған. Бұл қаптар Аппалачи таулы-долинды аймағының бөлігі болып табылады, ол тар, созылған қаптармен және тік төбелермен сипатталады. Ұлы Түтінді Таулар мен Юникой Таулары, екеуі де Аппалачи тауларының негізгі қырқасының құрамында, оңтүстік-шығысқа және оңтүстік-батысқа қарай бірнеше шақырымға көтеріледі. Танаси мен Чота ескерткіштері 360 тас жолынан (Ситико жолы) Бейкон Ферри жолы бойында орналасқан, ол тұйық автотұраққа (cul-de-sac) аяқталады. Автотұрақтан Чота ескерткішіне дейін қысқа, күтілген жол салынған.
The Little Tennessee River enters Tennessee from its source in the Appalachian Mountains and flows for just over 50 mile (80 km) through parts of Blount, Monroe, and Loudon counties before joining the Tennessee River near present day Lenoir City. Tellico Lake, created by the completion of Tellico Dam in 1979, spans the lower 33 mile (53 km) of the river. The Chota site is located approximately 27 mile (43 km) above the mouth of the river, opposite a sharp bend in the river known as Bacon's Bend. Both Chota and Tanasi were developed by the Cherokee on a relatively flat terrace along the river, flanked by steep hills rising to the south. These hills are part of the Appalachian Ridge and Valley Physiographic Province, which is characterized by narrow, elongate ridges and steep hills. The Great Smoky Mountains and the Unicoi Mountains, both part of the main Appalachian crest, rise a few miles to the southeast and southwest, respectively. The Tanasi and Chota monuments are located just off Highway 360 (Citico Road) on Bacon Ferry Road, which ends in a cul de sac parking lot. A short, maintained trail connects the parking lot to the Chota monument.
Чотаның көтерілуі
Танаси алғаш рет 18 ғасырдың басындағы құжаттарда түрлі ағылшын отарлаушы саудагерлері мен дипломаттарының базасы немесе бағыты ретінде тіркелген. Танаси 1720 және 1730 жылдардағы Overhill аймағының көптеген карталарында көрсетілген, бірақ Чота көрсетілмеген. Бұл Чота Танасинің бір бөлігі болған, немесе 1740 жылдарға дейін қала ретінде қарастырылмаған болуы мүмкін. 1720 жылдары Танасидің басшысы – қарапайым "Танаси жауынгері" деп белгілі болған адам – қазіргі Теннесси штатындағы Overhill қалаларының, сондай-ақ Батыс Солтүстік Каролинадағы Орта және Аңғар қалаларының басшысы болды. Чота 1745 жылға дейін тарихи жазбаларда кездеспейді. Дегенмен, 1730 жылы Теликодан Мойтой, ағылшын елшісі Александр Камингтің көмегімен "черокилердің императоры" деп жарияланды. Бұл де-факто астананы оның Үлкен Телико қаласына көшірді, онда Мойтой басшылық етті. Мойтой 1741 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның ұлы Амускосит император болуға тырысты. Бірақ Конокотокко, ағылшыздар оны "Ескі Хоп" деп атады, Чотадағы басшы болды және билікті консолидациялауды бастады. 1753 жылға қарай Чота Үлкен Теликодан Overhill черокилерінің "ана қаласы" ретінде орын алды. Осы кезде, француз және үнді соғысының алдында, черокилердің француз жағына бейімділігі туралы хабарлар тарады, бұл Вирджиния және Оңтүстік Каролина ағылшын колонияларын одақты нығайту үшін Overhill қалаларының басшыларымен байланысты күшейтуге итермеледі. Вирджиния майор Эндрю Льюисті 60 адаммен Чотада бекініс салуға жіберді, ол 1756 жылдың тамызында аяқталды. Ол ешқашан гарнизонмен толықтырылмады, өйткені черокилер француздарға қарсы ағылшыздармен одақтасты. Сол жылдың соңында Оңтүстік Каролина инженер Уильям де Брамды 300 адаммен Форт-Лаудунды салуға жіберді, ол 1757 жылдың наурыз айында Кіші Теннесси өзенінде аяқталды. 1760 жылға қарай британдықтар мен черокилер арасындағы қарым-қатынас нашарлап, ақпан айында ашық қақтығысқа ұшырады. Черокилер Форт-Лаудунды қоршағаннан кейін, 16 ақпанда Форт-Принс-Джорджтағы 14 чероки тұтқын мен бекіністің гарнизоны арасындағы қақтығыс тұтқындардың қазасына әкелді. Бірнеше айдан кейін Форт-Лаудун гарнизоны капитуляциялады. Черокилер олардың көпшілігін Вирджинияға қайтуға тырысқанда өлтіріп, бекіністен олжаны Чотаға әкеп кетті.
Tanasi is first mentioned in early 18th century documents as the base or destination of various English colonial traders and diplomats. Tanasi appears on multiple maps of the Overhill territory produced in the 1720s and 1730s, but Chota does not. This suggests that Chota may have been part of Tanasi, or may not have been considered a town before the 1740s. In the 1720s, the head man of Tanasi— known simply as the "Tanasi Warrior"— was the chief of the Overhill towns in what is now Tennessee, and the Middle and Valley towns in Western North Carolina. Chota does not appear in historical records until around 1745. In 1730, however, Moytoy of Tellico, with the help of English emissary Alexander Cuming, was crowned "Emperor of the Cherokee." This effectively shifted the overall capital to his town of Great Tellico, where Moytoy was chief. When Moytoy died in 1741, his son, Amouskositte, attempted to succeed him as emperor. But Conocotocko, called Old Hop by the English, was the head man at Chota and began to consolidate power. By 1753 Chota had usurped Great Tellico as the "mother town" of the Overhill Cherokee. Around this time, on the eve of the French and Indian War, the Cherokee were reportedly leaning toward the French side, prompting the English colonies of Virginia and South Carolina to increase contact with leaders of the Overhill towns in order to strengthen an alliance. Virginia sent Major Andrew Lewis with 60 men to build a fort at Chota, which was completed in August 1756. It was never garrisoned because the Cherokee allied with the English against the French. Later that year, South Carolina sent engineer William de Brahm with 300 men to build Fort Loudoun, which was completed on the Little Tennessee River in March 1757. By 1760, relations between the British and Cherokee had soured, erupting into open conflict by February. After Cherokee warriors laid siege to Fort Loudoun, a confrontation between 14 Cherokee hostages at Fort Prince George and the fort's garrison on February 16 resulted in the death of the hostages. After several months, the Fort Loudoun garrison surrendered. The Cherokee killed many of them as they struggled to return to Virginia, and took plunder from the fort to Chota.
Тимберлейктің 1761 - 1762 жылдардағы сапары
Форт-Лодунның құлауынан кейін британдық әскерлері черокилерге қарсы тағы бір шабуылға шықты, ал Оверхилл қалалары бейбітшілікке келу үшін шаралар қолданды. Бұл 1761 жылғы Лонг-Айленд шартымен расталды. Вирджиния билігі Оверхилл қалаларымен бейбіт қарым-қатынас орнату үшін отаршыл және әскери шенеунік Генри Тимберлейк басқаратын достық делегацияны жіберді. Ол 1761 жылдың желтоқсан айының соңында Шотаға жетті, оны Томотлидегі бас чероки Остенако сүйреп әкелді. Шотадағы үй ішінде өткен салтанатта Остенако британдықтар мен черокилер арасындағы бейбітшілікті білдіретін балтаны салтанатты түрде жерге көміп, тараптар бейбітшілік құбырларынан ырымдық темекі шекті. Тимберлейк түнді Олд Хоптың «жылы үйінде» (Оверхилл черокилері суық айларда пайдаланған дөңгелек үй) өткізіп, ертесіне Ситикоға бет бұрды. Тимберлейк күнделік жазбаларын сақтап, олар оның өлімінен кейін естеліктері ретінде жарияланды. Ол сонымен қатар өзен бойындағы чероки қалаларының толық картасын жасады, оны «Чероки елінің суреті» деп атады. Картада 52 тұрғын үй және Шотадағы бір үй көрсетілген. Ол әрбір ірі қаланың басшыларын, жауынгерлердің санын және жалпы халықты тізімдеді. Конокотокко (Ескі Хоп) Чота мен Танасидің басшысы ретінде тіркелді. Шотадағы 175 жауынгер Оверхилл қалалары арасында екінші орынды иеленді, одан тек Ситико ғана көп жауынгерге ие болды.
After the fall of Fort Loudoun, British forces launched another offensive against the Cherokee, and the Overhill towns sued for peace. This was granted in the Treaty of Long Island in 1761. Virginia authorities dispatched a friendship delegation led by colonist and military officer Henry Timberlake to solidify peace with the Overhill towns. He reached Chota in late December 1761, accompanied by Ostenaco (the head Cherokee man at Tomotley). At a ceremony inside the Chota townhouse, Ostenaco ceremoniously buried a hatchet, symbolizing peace between the British and Cherokee, and the parties smoked ritual tobacco in peace pipes. Timberlake spent the night in Old Hop's "hot house" (a circular dwelling used by the Overhill Cherokee in cooler months) before proceeding to Citico the next day. Timberlake kept a journal, which was published posthumously as his memoirs. He also made a detailed map of the Cherokee towns along the river, entitled "Draught of the Cherokee Country". It recorded 52 dwellings and a townhouse at Chota. He listed chiefs, the number of warriors, and general population for each of the major towns. Conocotocko (Old Hop) was listed as governor of both Chota and Tanasi. The 175 warriors available at Chota made up the second largest contingent among the Overhill towns, behind only Citico.
Құлдырау
Америка революциясы басталғанда, чероки тайпасы ағылшыздармен одақтасып, американдық отаршылдарды өз жерлерінен қууды үміттенеді. 1776 жылы Драгинг Каноу (Миалокуодағы басшы), Чилхоуидің Ескі Ыбырайым және Равен Хитон бекінісіне, Форт-Ватаугаға және Картер аңғарына қарсы сәтсіз үш бағытты шабуыл ұйымдастырды. Жауап ретінде Вирджиния штаты Оверхилл қалаларын бағындыру үшін полковник Уильям Кристианды жіберді. Кристиан әскері ешқандай қарсылықсыз Кіші Теннесси аймағына еніп, Аттакуллакула (Драгинг Каноудың әкесі) және Оконастота басшыларымен келісімге келді. Бірақ Драгинг Каноу келіссөздерге келіспегендіктен, Кристиан Ұлы Телико, Ситико, Миалокуо, Чилхоуи және Токва қалаларын қиратты. 1780 жылы Кингс-Маунтин шайқасынан оралған Джон Севиер американдық елді мекендеріне чероки шабуылдарына жауап ретінде Оверхилл аймалына шабуыл жасады. Оның жасағы қалған Оверхилл қалаларының көп бөлігін, соның ішінде олардың астанасы Чотаны жойды. 1784 жылы чероки тайпасы Чотаны қайта салды, бірақ ол бұрынғы мәртебесін ешқашан қайта қалпына келтірмеді. 1788 жылы Оверхилл қалаларының басшысы болған Олд Тассел, тағы бір басшымен бірге америкалықтар тарапынан Чилхоуиде бейбітшілік туы астында өлтірілді. Осы қасіретті оқиғаға жауап ретінде Чикамауга черокилері өз астанасын оңтүстікке қарай, қазіргі Калхун, Джорджияға жақын Устаналиге көшірді. 1790 жылдардың соңында Орлеан герцогы Шығыс Теннессиді аралап жүргенде Телико Блокхаус деп аталатын американдық бекінісіне сапар жасады. Сол жерде герцог Чотада 600-дан астам чероки тайпасының "доп ойыны" ритуалын тамашалады және нәтижесіне алты галлон бренди тікті. Осы кезде қалада бар болғаны бес үй ғана қалған еді.
At the outbreak of the American Revolution, the Cherokee aligned with the British, hoping to expel American colonists from their territory. In 1776, Dragging Canoe (the head man at Mialoquo), Old Abraham of Chilhowee, and The Raven led an unsuccessful three pronged attack against Heaton's station, Fort Watauga, and Carter's Valley, respectively. In response, Virginia sent Colonel William Christian to subdue the Overhill towns. Christian's force entered the Little Tennessee Valley unopposed and negotiated a truce with chiefs Attakullakulla (Dragging Canoe's father) and Oconastota. When Dragging Canoe refused to negotiate, however, Christian destroyed the towns of Great Tellico, Citico, Mialoquo, Chilhowee, and Toqua. In 1780, John Sevier, who had just returned from the Battle of Kings Mountain, led an invasion of the Overhill country in response to several attacks by Cherokee on American settlements. His party destroyed most of the remaining Overhill towns, including their capital, Chota. The Cherokee rebuilt Chota by 1784, but it never recovered its former status. In 1788, Old Tassel—who had become the leader of the Overhill towns—was murdered with another chief by Americans under a flag of truce at Chilhowee. Largely in response to this atrocity, the Chickamauga Cherokee moved their capital further south to Ustanali, near what developed as modern Calhoun, Georgia. In the late 1790s, the Duke of Orleans paid a visit to the American fort known as Tellico Blockhouse while on a tour of East Tennessee. There the duke watched more than 600 Cherokees engage in a ritual "ballplay" at Chota; he bet six gallons of brandy on the outcome. By this time, only five dwellings remained standing in the town.
Археология
1880 жылдары Смитсондар институтында жұмыс істейтін Сайрус Томас Кіші Теннесси аңғарындағы ежелгі топырақ үйінділерін зерттеу жүргізді. Томас Чота орнындағы үйіндіні қазып, бірнеше артефакт тапты. Бұл орын ондаған жылдар бойы бұзылмаған күйде сақталды. 1939 жылы Теннесси университетінің командасы, басты назар Томас Льюис пен Мэдлин Кнебургтің үстінде болды, Чота орнында қазба жұмыстарын жүргізді. Ұлы депрессия кезінде жұмысшыларға Жұмыс жобалары басқармасы жалақы төледі. Льюис пен Кнебург олардың Хивасси аралындағы табылғандарымен салыстыру үшін пайдалы болатынын үміттенген олардың табыстарына 85 шұңқыр белгісі, 12 жерлеу және бір құрылым кірді. 1967 жылы Теннесси өзенінің басқармасы Теллико тоғанын салу жоспарларын жариялағаннан кейін, ол бірнеше тарихи чероки орындарын суға батырады, Теннесси университеті Кіші Теннесси аңғарында археологиялық қазба жұмыстарын жүргізу жоспарын бастады. 1969-1974 жылдар аралығында Чотада қазба жұмыстары жүргізілді, тоған жобасына қатысты сот процесі баяулаған кезде. Қазба жұмыстары кезінде 783 нысан (көбінесе қоқыс жиналатын орындар), 31 құрылыстың негіздері және 91 жерлеу орыны табылды. 1969 жылы табылған 10-шы жерлеу, оның қабірлік заттары (әсіресе сымдан жасалған көзілдірік) арқасында басшы Оконостотаның қабірі деп анықталды. Архаикалық кезеңге (б.з.д. 8000-1000 жж.) жататын оқ ұштары және мыңдаған тас және керамикалық бұйымдар табылды. Чотада табылған құрылыстардың арасында екі үй болды, олардың бірінің диаметрі 18 метр, ал екіншісінің диаметрі 15 метрден асты. Кішкентай, ескі үй Танаси үйі болуы мүмкін. Басқа құрылыстарға 48 фут (15 м) х 23 фут (7 м) жазғы павильон, 100 фут (30 м) х 160 фут (49 м) ауыл алаңымен шектесетін және 11 тікбұрышты жазғы және дөңгелек қысқы үйлердің жұптары кірді. Үйлердің арасы 12 метрден 30 метрге дейін болды және үйлер қалалық үйден 610 метрге дейін қашықтықта орналасқан. Үйлердің бірі ерте Миссисип мәдениетіне (шамамен 1000-1300 жж.) жатқызылды, ал қалғандары тарихи чероки болды. 1986 жылы Чота орнында табылған жерлеулер Вонор қаласының жанындағы Секуоя мұражайындағы жерлеу үйіндісіне қайта жерленді. Тек Оконостотаның қалдықтары ғана черокилердің тілегі бойынша, қалалық үйдің орнындағы Чота ескерткішінің жанына жерленді.
In the 1880s, Cyrus Thomas, working for the Smithsonian Institution, conducted a survey of ancient earthwork mounds in the Little Tennessee Valley. Thomas excavated a mound at the Chota site and uncovered several artifacts. The site was undisturbed for decades. In 1939, a University of Tennessee team, mainly under the auspices of Thomas Lewis and Madeline Kneburg, conducted excavations at the Chota site. Laborers were paid by the Works Projects Administration during the Great Depression. Their findings, which Lewis and Kneburg hoped would provide comparison data for their Hiwassee Island findings, included 85 pit features, 12 burials, and one structure. After the Tennessee Valley Authority announced plans in 1967 to build Tellico Dam, which would flood several historic Cherokee sites, the University of Tennessee initiated a plan to conduct salvage archeological excavations throughout the Little Tennessee Valley. Excavations were conducted at Chota between 1969 and 1974, as litigation stalled the dam project. The excavations uncovered 783 features (mostly refuse pits), the postmold layouts of 31 structures, and 91 burials. Burial 10, uncovered in 1969, was identified by its grave goods (namely a pair of wire spectacles) as that of Chief Oconostota. Thousands of stone and ceramic artifacts were uncovered, including projectile points dating to the Archaic period (8000–1000 B. C.). The structures uncovered at Chota included two townhouses, one of which had a diameter of 60 feet (18 m) and another a diameter of just over 50 feet (15 m). The smaller townhouse, which was slightly older, may have been the Tanasi townhouse. Other structures included a 48 feet (15 m) x 23 feet (7 m) summer pavilion flanked by a 100 feet (30 m) x 160 feet (49 m) village plaza, and 11 rectangular summer dwelling/circular winter dwelling pairings. Dwellings were spaced between 40 feet (12 m) and 100 feet (30 m) apart and were located up to 2000 feet (610 m) from the townhouse. One of the dwellings was classified as Early Mississippian culture (c. 1000–1300 A. D.), while the others were historic Cherokee. In 1986, the burials revealed at the Chota site were reinterred in a burial mound at the Sequoyah Museum, near Vonore. The exception was the remains of Oconostota, which were buried next to the Chota monument over the townhouse site, as desired by the Cherokee.
Шота ескерткіші
Сегіз тірек жеті руды және біреуі – барлық Чероки ұлтын көрсетеді.
The eight pillars stand for the seven clans and one for the Cherokee nation as a whole.