Кіріспе

1969 жылғы фильм

"Аннаның құмарлығы" (En passion – "Құмар") – 1969 жылғы швед драмалық фильмі, сценарийін және режиссурасын Ингмар Бергман жазған. Ол 1970 жылғы Ұлттық киносыншылар қоғамының сыйлығында "Ең үздік режиссер" аталымын алды.

Сюжет

Тыңдаушылар Андреас Винкельманмен танысады, ол жақында некеден айырылысып, жалғыз және эмоционалды күйзеліске ұшыраған адам. Көрші Анна келіп, телефонын пайдалануға рұқсат сұрайды. Ол таяқтың көмегімен жүріп жатыр. (Соңырақ оның күйеуі мен ұлы жолдан шығып кеткені үшін қаза тапқаны белгілі болады.) Анна Андреасқа телефон шалып жатқанда, ол оның әңгімесіне құлақтап тыңдайды. Анна қол қалтасын тастап кетеді, ал Андреас оны қарап, күйеуінің өздерінің некелерінде бақытсыз екенін және "психологиялық және физикалық зорлық-зомбылық" болуы мүмкін деп қорқатынын көрсететін хатты тауып, оқиды. Фильмнің баяндауы төрт басты актердің әрқайсысының өз рөлдері туралы сұхбаттасқан қысқаша кадрларымен (көрінбеген Бергманмен) мерзімді түрде үзіледі. Андреас қол қалтасын Аннаның үйіне апарып, есіктен Ева мен Элис есімді ерлі-зайыптыларды қарсы алады. Элис - халықаралық деңгейде табысты сәулетші және фотосуретші, эмоциялық күйлерге сәйкес жіктелген портреттердің кең мұрағаты бар. Элис Андреасты суретке түсіруді ұсынады, ол келіседі. Бір күні түнде Элис үйден кеткенде, Ева Андреасқа барады, өйткені ол қажып, жалғыз және ұйықтап кетуі қиын. Олар музыка тыңдап, шарап ішеді, бұл оны ұйқыға батырады. Андреас оны диванға жатқызады да, ол бірнеше сағат ұйықтайды. Ол оянғаннан кейін олар жақын болады және төсекке жатады, бірақ бұл көрінбейді. Кейін ол бірнеше жыл бұрын жалғыз баласын көтерген кезінде ұйқысыздыққа емделу үшін ауруханаға барғандығын айтады. Сол жерде оған қателікпен шамадан тыс доза егілді, нәтижесінде оның құрсағындағы нәрестесі қайтыс болды. Ол өзінің де, Элистің де осы оқиғадан кейін жылағанын айтады. Элис Андреасты суретке түсіреді. Элис Андреас сұраған банктік қарызды растауды ұйымдастыруға келіседі және Андреасқа қарызды қайтару үшін қаражатты табуға көмектесу үшін оған машинамен жазу тапсырмасын береді. Ева келеді және Андреаспен бір сәтке жалғыз қалғанда, оған Аннаға қатысты "қадағалау" жасауды ескертеді. Элис қайта оралып, Ева одан неге сұмдықпен қарап тұрғанын сұрайды. Ол тек қарапайым нәрселерге ашуланатынын айтады. Енді Андреас Аннамен бірге оның үйінде тұрады. Аннаның сенімі құлшынысты әрі шындықты іздеуде табанды болып көрінеді, бірақ оның қиял-ойы бірте-бірте бетке шығады. Өз кезегінде Андреас уайым мен байланыстан ажырау сезімін жеңе алмайды, бұл Аннамен қарым-қатынасын одан әрі құртады. Фильмде аралдағы бейтаныс адам жануарларға қатыгездік жасап, итті ағашқа іліп, қойларды өлтіреді. Андреастың көршісі (көпшілігі психикалық ауытқумен ауытқушы деп санайды) осы қылмыстарда күдікті болып табылады. Ол өзін-өзі өлтіреді және полиция Андреасқа хат әкеледі, онда кедей адам өзін қалай ұрып-соғып, қорлағандығын айтады. Бір күні Анна Андреаспен ағаш кескен кезде таласып, онымен дау-дамай жасайды, ол өзін-өзі бақылаудан шығады және балтасын көтеріп, оның басына жақын ағаш қабырғаға соғады. Ол шынымен оны өлтіруге ниетті ме, жоқ па, білмейміз, өйткені ол айқайлап, одан қашады. Қалай болғанда да, ол қызды шапалақпен ұрып-соғып отырады. Кейін Анна төсекте жатқанда, екі өрт сөндіру машинасы үйдің қасынан асығып өтеді, сиреналар айқайлайды. Андреас оларды өрттің орын алған жеріне, мал өсіретін фермаға ертіп барады. Андреас келгенде оған қылмыскердің тағы да соққы беріп, осы жолы атқа бензин құйып, оны құлыптап, қораны өртеп жібергенін айтады. Ат өліп күйді. Енді Андреас досының кінәсіз екені және әділетсіз қудаланғаны анық болды. Анна өрт болған жерге өз көлігімен келеді. Андреас кіреді. Анна көлік айдап барады, бірақ ештеңе айтпайды. Андреас екеуінің бір-біріне шындықты айтулары керектігін айтады. Ол Аннаның күйеуінің хатын оқығанын, сондықтан олардың бірге бақытты екендігі туралы өтірік айтқанын білетінін айтады. Анна машинаны жылдамдатып бара жатқан көрінеді. Ол күйеуі мен ұлын өлтіргендей, оны да өлтіруді жоспарлап отыр ма деп сұрайды. Ол жолдан шығып кетеді, бірақ ол көлденеңге еңкейіп, машинаны қауіпсіз тоқтатуға көмектеседі. Анна үндемейді, ал Андреас оған ақылдан адасып қалғанын, олар бір-бірін сүймейтінін және олардың жолдарын бөлісу керектігін айтады. Ақыры, ол одан неге оны оттан алып шыққанын сұрайды және Анна: "Мен кешірім сұрауға келдім" деп жауап береді. Андреас машинадан түсіп, қыз қаша жөнеледі. Алысқа қарай қарай келе-келе жүріп бара жатқан көрінеді. Алыстан түсірілген суретке қарағанда, Andreas тізе бүгіп, экранның түсі аққа айналған кезде, дауыс шығады: "Бұл жолы оның аты Andreas W...

Өндіріс

Фильмнің бастауы Бергманның 1968 жылы түсірілген "Ұят" фильмінде, сонымен қатар Ульман мен Фон Сидоудың қатысуымен. "Ұят" түсірілімі аяқталғаннан кейін, Фароның экологиялық ережелері фильм үшін салынған үйді өртеп жіберуді талап етті, бірақ Бергман оның сыртқы түріне сүйіспеншілік танытты және оны басқа фильмде пайдалану жоспарлары бар деп мәлімдеп, құтқарып қалды. Ол "Аннаның құмарлығы" фильмін жазуға кірісті, ал Фон Сидоу мен Ульман әлі де онымен жұмыс істеуге келісімшарт жасасқандықтан, "Аннаның құмарлығы" фильмін "іс жүзінде жалғасы" деп ойлады. Автор Әмір Коэн Шалев фильмдер трилогияны құрайтынын айтты. Коэн Шалев "Персона" және "Ұят" сияқты "Аннаның құмарлығы" да кінә мен өзін-өзі жек көру мәселелеріне қатысты "қашқын суретші" тақырыбын ұстанатынын жазды. Винсент Канби "Бұл қызығушылық танытқан, бірақ берік емес кино көрермендерінен гөрі, Бергманның шаршамас криптологтарына (мен олардан емеспін) арналған сияқты", - деп дәлелдеді, бірақ оның басты актерлерінің өнерін мақтады және "Бергман олардың әрқайсысына кинематографиялық шындықтың ерекше сәттерін, байлығы мен драмасының монологтарын сыйлайды" деп жазды. Фильм 2002 жылы "Нью-Йорк Таймс" журналының "Ең жақсы 1000 фильм" кітабына енгізілді. Фильм Бергманның ең үздік туындыларының бірі болып саналмайды, бірақ кейінгі бағалаулар әлі де оң. Сэм Джордисон Film4 үшін былай деп жазды: "Бұл Бергманды ең жақсы жағынан ерекшелендіретін жеңілдік пен тегіс ағын болмаса да, бұл әлі де күшті, терең өнер туындысы". Роджер Эберт оған төрт жұлдыз берді және оны 1970 жылдың үздік 10 фильміне қосты.