Флетчер классының эсминеці: USS Wadleigh (DD 689) тарихы

Кіріспе

Флетчер класының эсминшісі

USS Wadleigh (DD 689) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің эсминшісі, вице-адмирал Джордж Х. Уадли (1842–1927) құрметіне аталған. Уадли кемесі 1943 жылдың 5 сәуірінде Мэн штатындағы Бат қаласындағы «Бат Айрон Уоркс» кеме жасау зауытында салынды, 1943 жылдың 7 тамызында суға түсірілді, адмирал Уадлидің қызы Клара Ф. Уадли спонсорлық етті және 1943 жылдың 19 қазанында Бостон Әскери-теңіз базасында қолданысқа берілді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Вест-Индияда сынақ жаттығуларын аяқтағаннан кейін, Уэдли Атлантика орталығында Айова, Хэлси Пауэлл және Маршаллмен кездесті. Үш эсминец президент Франклин Д. Рузвельтті Каир конференциясындағы одақтас көшбасшыларымен болған келіссөздерден кейін АҚШ-қа қайтару кезінде әскери кемені сүйемелдеді.

1944 жыл

Осы арнайы эскорттан оралғаннан кейін Уадли 1944 жылғы 3 қаңтарда Вирджиния штатының Хэмптон-Роудс қаласынан Панама арқылы Перл-Харборға қарай жүзіп кетті. Оның отқа сыналысы 1944 жылдың 20 наурызында Маршалл аралдарында болды. Жағалауға қарсы шабуыл міндеті жүктелген Уэдли МакКалла мен Сейдж командасымен бірге Айлинглапалапқа қону кезінде LCI және LST-терді қолдады және жаудың ауылын қиратып, 5 дюймдік снарядтардан 478 оқ жұмсады. Үш күннен кейін жаңа жойғыш тағы да жапон қорғанысына атқылауға қатысып, Эбон аралында ауа райы станциясы мен радиостанциясын бомбалады. Кеме Мариана аралдарының жақында басталатын жаулап алуына дайындық мақсатында Гавай аралдарына тағы да жаттығулар өткізу үшін оралды. 52.4 (TG 52.4) міндеттік тобына тағайындалған Уадли 10 маусымда Маршалл аралдарындағы Рой аралына, Сайпан аралына шабуыл жасау үшін D күніне бес күн қалғанда келді. Бірінші қонудың алдындағы күні әскери кеме Сайпанды жауып, таңертең ертерек атысты бастады. D күнінде Уадли жағажайда тұрды, таң атқанға дейін су асты бұзу топтарына (UDT) және әскерлердің алғашқы толқынына оқ атуды қамтамасыз етті. Бір күн бойы жаудың позицияларын атып тастағаннан кейін, ол теңізге қарай қарауыл жүргізу үшін отставкаға кетті. Осылайша атқарған кезде Уадли мен Мелвин екеуі де Тинианның батысындағы су асты кемесімен қатты сонарлық байланыс орнатты. Екі кеме де бас қақпаққа барып, шабуыл жасады, тереңдіктегі бомбаларды өлтіру дәлдікпен тастады. Мұнай мен қалдықтардың кеңінен таралуынан кейін болған қатты жарылыс, төмендегі кез келген нәрсе қатты соққы алғандығын көрсетті. Соғыстан кейінгі есептерде екі эсминецтің Ro 114 жапондық су асты кемесін батыру үшін біріккені анықталды. Сайпанның астанасы Гарапанды бомбалауды тапсырған Уэдли осы аймақта достар мен жаулардан барлық түрдегі ауыр белсенділікке тап болды, ал жапондық аралға қарсы 5 дюймдік снарядтардың 1700-ге жуық оғын жұмсады. Уэдлиге жапондық жағалау батареясы ғана емес, сонымен қатар американдық әскерлер төмен ұшып бара жатқан ұшақ деп қате қабылдаған жапон ұшағынан бомбалар ұшыраған және қайтадан жағалаудан атылған - барлығы 15 минут ішінде шашты көтеретін уақыт ішінде! Үгіт-жұғырының соңғы күндері Уэдли душман снайперлерін үңгірлерден, ағаштардан және жартастардан атып тастады; кез-келген жапон тұтқынына түсті және өзінің позициясы жанында атып түсірілген американдық ұшақ экипаждарын құтқарып қалды. Эниветок пен Гуадалканалға соғыспен келгеннен кейін Уэдлиге Палау аралдарына шабуыл жасауды қолдау міндеті жүктелді. 15 қыркүйекте ол жапон ұшақтары көрінсе, ерте ескертуге дайын болып, аралдардың солтүстігінде қарауылдады. Келесі күні Уэдли Коссол Роудсқа жетіп, ондағы теңіз жолдарын тазартуда мина сыпырушыларға көмектеседі. Миналарды сыпырушылар алып шыққан жүзіп тұрған миналар эсминстерге "ойын" берді, ал Уадли 40 миллиметрлік оққа 22-ненін жойды. Алайда 23-і өлімге әкелді. Бір минаға жақындаған кезде, эсминец екінші минамен соғысып, кеме ортасына жарылды. Жарылыс кеменің ішкі бөлігін жарып, үш адамды өлтіріп, 20-сы жарақат алды, ал үш инженерлік бөлім мен бір тұрғын бөлмені су басты. Экипаж бас бөлмеге жүгіріп бара жатқанда, кеме артқы жағында 1,5 метрге тұрып, сол жақта 7 градусқа бұрылды. Уэдлидің астындағы судың көлемі 12 метрге жетті. Экипаж жүк жүктерін оң жақтан сол жаққа қарай жылжытып, тізімді түзетуге кірісті. Беннет сүйрегіш арқаннан өтіп, апатқа ұшыраған эсминецті қауіптен құтқарып қалды. Кемеде "жұмыс" істеп жатқанда, толқындар көбейіп, кеме екіге бөлініп қалады деп қорқынышты тудырды. Сонымен қатар жарылыстың соққысы бір радар антеннасын сындырып, екі 26 футты моторлы кит қайығын да блоктан шығарды.

Soon after her return from this special escort duty, Wadleigh got underway from Hampton Roads, Virginia, on 3 January 1944 and steamed via Panama to Pearl Harbor. Her baptism of fire came on 20 March 1944 during the Marshall Islands campaign. Assigned shore bombardment duties, Wadleigh—in company with McCalla and Sage —supported LCIs and LSTs during the landings on Ailinglapalap and expended 478 rounds of 5 inch shells which destroyed an enemy held village. Three days later, the new destroyer again took part in shooting up Japanese defenses, shelling a weather station and a radio station on Ebon Island, helping to clear the way for the 1,500 marines who soon took the island. The ship returned to the Hawaiian Islands for further operational training in preparation for the upcoming conquest of the Marianas. Assigned to Task Group 52.4 (TG 52.4), Wadleigh arrived off Roi Island in the Marshalls on 10 June, five days before D Day for the invasion of Saipan Island. The day before the first landings, the warship closed Saipan and commenced fire early in the morning, beginning her part in the operations designed to "soften up" the enemy defenses. On D Day, Wadleigh lay offshore, providing predawn gunfire support for underwater demolition teams (UDTs) and for the initial waves of troops. After spending the day in shelling enemy positions, she retired seaward to conduct screening patrols. While thus engaged, Wadleigh and Melvin both picked up strong sonar contacts with a submarine west of Tinian. Both ships went to general quarters and attacked, dropping depth charges with deadly precision. A heavy explosion, followed by a widening slick of oil and debris, indicated that whatever had been down there had been heavily hit. Postwar accounting revealed that the two destroyers had teamed to sink the Japanese submarine Japanese submarine Ro 114. Assigned to bombard Garapan, the capital city of Saipan, Wadleigh encountered heavy activity of all types in this area, from both friend and foe alike, while expending some 1,700 rounds of 5 inch shells against the Japanese held island. Not only was Wadleigh fired on by a Japanese shore battery, but the doughty destroyer was also straddled by a stick of bombs from a Japanese plane, mistaken for a low flying aircraft by American forces, and again taken under fire from shore—all within a hair raising space of 15 minutes! During the latter days of the campaign Wadleigh shot enemy snipers out of caves, trees, and cliffs; picked up an occasional Japanese prisoner, and rescued downed American aircrews shot down near her position. Following escort runs to Eniwetok and Guadalcanal, Wadleigh was assigned to support the invasion of the Palaus. On 15 September, she patrolled north of the islands on radar picket duty, standing ready to provide early warning if Japanese planes were sighted. On the following day, Wadleigh steamed to Kossol Roads to begin assisting minesweepers in clearing the sealanes there. Floating mines swept up by the minesweepers provided the destroyers with "game", and Wadleigh destroyed 22 with 40 millimeter fire. The 23d, however, was deadly. While approaching one mine, the destroyer brushed horns with another, an unswept mine which burst amidships. The explosion ripped into the bowels of the ship, killing three men and injuring 20, while flooding three engineering compartments and one living space. As the crew raced to general quarters, the ship settled five feet by the stern, and listed seven degrees to starboard. Wadleigh, now sporting a 40 foot rend in her bottom, came to an even keel as the crew manhandled all movable weight from starboard to port to correct the list. Bennett passed a towline and towed the stricken destroyer out of danger. The crippled ship, now sagging noticeably amidships, "worked" noticeably in the swells, prompting initial fears that the ship was breaking in two. In addition, the shock of the blast snapped one radar antenna and jarred both 26 foot motor whaleboats from their blocks.

1951 1962 жыл

Уэдли Корея соғысы кезінде қайта іске қосылғанға дейін резервте қалды. 1951 жылғы 3 қазанда Уэдли Сан-Диегода қайтадан іске қосылды. 1952 жылғы 4 қаңтарда Сан-Диегодан Атлантика флотына аттанды. Ол 14 қаңтарда Панама каналы арқылы Хэйзлвуд, Херман, Кассин Янг және Коуэллмен бірге өтті. Жаңа үй портына келгеннен кейін Ньюпорт, Род-Айленд штатында 342-ші эсминц дивизиясының флагманы болды. Әскери жаттығуларға қатысқаннан кейін, Уэдли 17 тамызда Флорида штатының Пенсакола қаласына келіп, төрт апта бойы Кэботтың ұшақтарын күзету міндетін атқарды. Ол Мексика шығанағынан құлаған үш ұшқышты құтқарып қалды. Келесіде жойғыш Бостон әскери кеме жасақтауында күрделі жөндеуден өту үшін солтүстікке қарай жүзіп кетті. Бұл уақытта кемеге ескі 40 миллиметрлік зениттік пулялардың орнына 3 дюймдік пулялар батареясы орнатылды. 1954 жылғы 3 мамырда Уэдли Ньюпорттан шығып, Панама каналы, Перл-Харбор, Мидуэй және Гуам арқылы Батыс Тынық мұхитына (WestPac) жол тартты және 1954 жылғы 7 маусымда Жапонияның Йокосука қаласына жетті. Бастапқыда Филиппин аралдарында жұмыс істегеннен кейін, жойғыш Кореяның шығыс жағалауындағы суларға ауысты. Субик шығанағында Уэдлиге дайындық режимі бұйырылып, 70.2 тапсырма тобымен кездесуге бұйырылды. Топқа қосылғаннан кейін, ТГ 70.2 Формозаның оңтүстік жағалауына АҚШ-тың Америка қолдайтын Қытайдың ұлттық Қытай режиміне қарсы ықтимал қытайлық коммунистердің ниеттерін алдын алу үшін алдын ала шара ретінде барды. Формозаға бара жатқанда кеме су астындағы затты соқтығысты, бұл екі бұрандаға да аздап зақым келтірді. Субик шығанағына қайтып оралған кеме зақымдалған жерлерді жөндеуден өтіп, топқа қосылды. Ол кемеге қайта оралғаннан кейін, Формоза жағалауында 20 күн бойы тыныш жүріп, кейін Жапонияның Сасебо қаласына оралып, Құрама Штаттарға қайтуға дайындалды. Уэдли Ньюпортқа Гонконг, Сингапур, Коломбо және Жерорта теңізі порттары арқылы оралды және 1954 жылғы 28 қарашада өзінің үй портына келді. Кариб теңізіне ауысып, ол осы суларда және шығыс жағалауында 1955 жылдың аяғына дейін су асты кемелеріне қарсы соғыс (ASW) жаттығуларында және жергілікті операцияларда жұмыс істеді. Содан кейін ол Жерорта теңізінде үш рет қызмет атқарды. 1958 жылдың шілдесінде Ливанда жағдай шиеленісіп, азаматтық қақтығыс американдықтардың өмірі мен мүлкіне қауіп төндірді. Осыған байланысты АҚШ тәртіпті қалпына келтіру үшін әскерлерін жерге түсірді. Уэдли - американдықтардың бірінші кемелерінің бірі, сонымен қатар Флетчер класының тағы бір жойғыш кемені, Салливанс, бір мезгілде келді. Ливан дағдарысы кезінде ол TF 61 бірлігі ретінде Шығыс Жерорта теңізінде патрульдік іс-шаралар жүргізді. Ол солдан кейін көп ұзамай шығыс жағалауға оралып, Атлант теңізінің жағалауында және Кариб теңізінде жұмыс істеді. Сол жылдың қыркүйек айында Ньюпортқа қайтып оралған кезде ол Еуропадағы саммит конференциясынан кейін АҚШ-қа оралған президент Дуайт Д. Эйзенхауэрдің әуе жолының астындағы кемелердің тізбегінің бірі болды. Кеме Ньюпортта орналасқан кезінде ASW жаттығуларын және жергілікті операцияларды жыл соңына дейін және 1960 жылға дейін жүргізді. 1960 жылы 19 наурызда Уэдли Дарби мен швед танкерінің соқтығысуы болған жерге жылдамдықпен барды. Десрон 20-ші эскадрильясының командирі Уэдлиге келіп, Дарбиді сүйреп алу үшін операцияны жүргізді. Жергілікті операциялардың кестесіне оралған Уэдли курсанттардың оқу-жаттығу круизі, ASW патрульдері мен жаттығуларын жүргізді. 1960 жылдың күзінде Еуропалық суларға жіберілген кезінде ол Солтүстік теңізде және Солтүстік поляр шеңберінде НАТО-ның күзгі оқу-жаттығуларын өткізді. Жерорта теңізінде бесінші рет орналасып, Суэц каналын кесіп өтіп, бес елдің әскери-теңіз күштері қатысқан CENTO Midlink III жаттығуына қатысты. 1960 жылы қарашада кеме Жерорта теңізі мен Батыс Еуропа суларына оралды және 15 желтоқсанда Ньюпортқа қайтып оралғанға дейін француз әскери-теңіз күштерімен "Хей-стрийк" және "Жетстрим" атты әскери-теңіз күрестеріне қатысты. Содан кейін ол Флорида штатының Мейпорт қаласында ASW жаттығуларын жүргізді және Меркурий жобасына қатысу үшін қалпына келтіру әдістерін жаттықтырды, бұл алғашқы американдық адаммен ұшу бағдарламасы. Уэдлиг 1961 жылы 5 мамырда ТГ 140.8 станциясында болған кезде комд. Алан Шепард өзінің тарихи ұшуын жүргізді. Уэдлидің Меркурий жобасына екінші рет қатысуы сол жылдың тамызында болды, бірақ қолайсыз ауа райы ұшыруды "жұмқып" алды, ал эсминец Ньюпортқа қайтуға жіберілді. Келесі күздің соңында Уэдли Еуропалық суларға тағы да жүзіп, Exercise Line Jug II жаттығуына қатысты – Ұлыбритания әскери-теңіз күштерімен кең ауқымды ASW жаттығулары. Ол бұл жорықты Лондондери және Саутгемптон сияқты Британ аралдарындағы порттарға сапарлармен толықтырды, содан кейін 1962 жылғы 22 ақпанда үй портына оралды. Ол 22 маусымда Норфолк, Вирджинияға аттанғанға дейін әдеттегі жергілікті операцияларды жүргізді. Мұнда кеме 1962 жылғы 28 маусымда қызметтен босатылып, резервке қойылды.

Wadleigh remained in reserve until she was reactivated during the Korean War. On 3 October 1951, Wadleigh was recommissioned at San Diego. She departed San Diego on 4 January 1952, bound for duty with the Atlantic Fleet. She transited the Panama Canal on 14 January—in company with Hazelwood, Heermann, Cassin Young, and Cowell—and, upon arrival at her new home port of Newport, Rhode Island, became flagship for Destroyer Division 342. After participating in various Fleet exercises, Wadleigh arrived at Pensacola, Florida, on 17 August, to commence four weeks of plane guard duty for Cabot. She rescued three downed aviators from the Gulf of Mexico during this tour. Next, the destroyer sailed north for an overhaul at the Boston Naval Shipyard—during which time the ship received a battery of 3 inch guns—replacing the older 40 millimeter mounts. On 3 May 1954, Wadleigh departed Newport, bound via the Panama Canal, Pearl Harbor, Midway, and Guam for the Western Pacific (WestPac), and arrived at Yokosuka, Japan, on 7 June 1954. After initially operating in the Philippine Islands, the destroyer shifted to the waters off the east coast of Korea, assisting in monitoring the Armistice Agreement reached at Panmunjom the year before. While in Subic Bay, Wadleigh was put on alert and ordered to rendezvous with Task Group 70.2 (TG 70.2). Once she joined with the group, TG 70.2 proceeded to the southern coast of Formosa in a precautionary move by the United States to forestall possible Chinese communist intentions towards the American supported Nationalist Chinese regime on the island. While en route to Formosa, the ship struck an underwater object which inflicted minor damage to both screws. Returning to Subic Bay, the ship repaired the damage and sailed to rejoin the group. Once back on station, she spent 20 tense but uneventful days on patrol off Formosa and, soon thereafter, proceeded back to Sasebo, Japan, to prepare to return to the United States. Wadleigh returned to Newport—via Hong Kong, Singapore, Colombo, and various Mediterranean ports— and arrived at her home port on 28 November 1954. Shifting to the Caribbean, she operated both in these waters and off the east coast, on antisubmarine warfare (ASW) exercises and local operations, through the end of 1955. She then deployed three times to the Mediterranean. During the third of these deployments, in July 1958, tensions flared in Lebanon, and civil strife threatened American lives and property. Accordingly, the United States landed troops to restore order. Wadleigh was among the first American ships to arrive on the scene, with another much decorated Fletcher class destroyer, The Sullivans, arriving simultaneously. During the Lebanese crisis, she conducted eastern Mediterranean patrols as a unit of TF 61. She returned to the east coast soon thereafter to operate along the Atlantic seaboard and into the Caribbean through the fall of 1958 before deploying to the Mediterranean for a fourth time in June 1959. While homeward bound to Newport in September of that year, she served as one of the chain of ships beneath the aerial route of president Dwight D. Eisenhower's return to the United States after his summit conferences in Europe. During the period in which the ship continued to be based out of Newport, she conducted ASW exercises and local operations through the end of the year and into 1960. On 19 March 1960, Wadleigh sped to the scene of a collision between Darby and a Swedish tanker off Cape Henry. Commander, Destroyer Squadron 20 (DesRon 20), embarked in Wadleigh, was on scene commander and directed the successful effort to take Darby under tow. Returning to a schedule of local operations, Wadleigh conducted a midshipman's training cruise, ASW patrols, and exercises. During a deployment to European waters in the fall of 1960, she conducted NATO fall exercises in the North Sea and across the Arctic Circle. Deploying to the Mediterranean for the fifth time, Wadleigh transited the Suez Canal and participated in CENTO Exercise Midlink III, in which the naval forces of five nations participated. In November 1960, the ship returned to Mediterranean and western European waters, and took part in ASW Exercises "Hay strike" and "Jetstream" with French Navy units before returning to Newport on 15 December 1960. She then conducted ASW exercises out of Mayport, Florida, and practiced recovery techniques for participation in Project Mercury, the first American manned spaceflight program. Attached to TG 140.8, Wadleigh was on station on 5 May 1961 when Comdr. Alan Shepard conducted his history making flight. A second participation by Wadleigh in the Project Mercury program came in August of that year, but unfavorable weather "scrubbed" the launch, and the destroyer was detached to return to Newport. Late in the following fall, Wadleigh sailed for European waters once more and participated in Exercise Line Jug II—extensive ASW exercises with Royal Navy units. She topped this deployment with visits to ports in the British Isles like Londonderry and Southampton before returning to her home port on 22 February 1962. She conducted routine local operations until departing Newport on 22 June for Norfolk, Virginia. There, the ship was decommissioned and placed in reserve on 28 June 1962.

Құрмет пен марапаттар

Уэдли Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін алты шайқас жұлдызымен марапатталды.

Чили қызметі

Уэдли 1963 жылы Әскери көмек бағдарламасы аясында Чилиге жіберілді. Кеме Blanco Encalada деп қайта аталды және оған 14 нөмір тағайындалды. Blanco Encalada 1982 жылы қызметтен босатылып, жарамсыз деп жарияланды, ал 1991 жылдың 28 қыркүйегінде Чилидің оңтүстігінде «Онитас XXXII» операциясы барысында «Спраунс» классының эсминцы «О’Бэнноннан» ұшырылған «Харпун» зымыранымен батырылды.