Кіріспе

Жыл сайынғы жарық фестивалі Блэкпул, Ланкашир, Англия

Блэкпул жарық фестивалі – 1879 жылы негісталған және сол жылдың 18 қыркүйегінде алғаш рет іске қосылған, әр жылғы күзде Ланкаширдегі Файлд жағалауындағы британдық теңіз курорты Блэкпулде өтетін жыл сайынғы жарық фестивалі. Жергілікті жерде «Жарықтар» немесе «Иллюминациялар» деп те аталады, олар әр жыл сайын 66 күнге созылады (2020 жылдан бері бұл 100-ден астам күнге ұзартылды). Алғашқы шара Томас Эдисонның электр шамдарына патент алғаннан он екі ай бұрын өтті. Қазіргі заманғы көрсетілімдерге ұқсас алғашқы көрсетілім 1912 жылдың мамыр айында британдық король отбасының Блэкпулге алғашқы сапарын атап өту үшін ұйымдастырылды, сол кезде Луиза ханшайым жаңа «Принцесса парады» бөлігін ашты. Променад шамамен 10 000 шаммен «гүл шоғы» ретінде безендірілді. Жергілікті сауда палатасы және басқа да жергілікті кәсіпкерлер Блэкпул қалалық кеңесінен сол жылдың қыркүйек айында шара өткізуді сұрады. Келесі шара өте табысты болғандықтан, 1913 жылы кеңестен маусым соңында «Принцесса парады» жарықтарын өткізуді қайтадан сұрады. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін, 1925 жылға дейін жарықтар қайтадан іске қосылып, Манчестер алаңынан Кокер алаңына дейін созылды. 1932 жылы анимациялық паннолар Солтүстік жағалаудан Бисфамға дейінгі жартастар бойымен орнатылып, Иллюминациялар Бисфамдағы Старр қақпасынан Ред Бэнк жолына дейінгі қазіргі ұзындығына дейін кеңейтілді. 1935 жылы Блэкпул қаласының мэрі, кеңесші Джордж Уиттакер «қосу» рәсімін өткізуге тиіс болды. Ол 15 жасар Одри Моссонмен кездескенде, оның әсеріне қалды және оны өзінің орнына шақырды. 50 жыл өткен соң, 1985 жылы Одри актриса Джоанна Ламлимен бірге рәсімді орындауға шақырылды. Иллюминациялар 1939 жылы жарқырауға дайын болды, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін жыл сайынғы көрсетілім үзіліске ұшырады. Соғыстан кейінгі қиын жағдайлар жарықтарды 1949 жылға дейін қайтадан іске қоспауға әкелді.

Қосу

Жыл сайын жарықтарды қосудың алғашқы кешінде, "The Big Switch On" іс-шарасы арнайы орнатылған аренада өтеді, онда танымал адам алты шақырымдық жарықтарды қосу үшін батырманы басады. 1993 жылы BBC Radio 1 алғаш рет қосу рәсімін тікелей эфирде көрсетті, сол кезде Status Quo арнайы қонақ болды. 1997 жылы BBC Radio 2 осы іс-шараны жабуды бастады, ол 2010 жылға дейін жалғасты, содан кейін GMG Radio компаниясы Real Radio және Smooth Radio брендтері арқылы қосуды хабарлауды өз міндетіне алды. Жыл сайын бір танымал адам батырманы басады, ал Radio 2 аренасында концерттер өтеді, оған қосуға дейін поп-топтар, әншілер мен комедия актерлерінің өнерлері қосылады.

Қазіргі заманғы жарық

Көптеген келушілер "Аяң-түс" атты шараны көлікпен, автобуста немесе пойызбен аралап көреді. Сонымен қатар, трамвай жолымен жүретін ашық төбелі трамвайлар мен атпен жегілетін ландаулар да бар. Бисфамда түрлі үлкен көрмелерді қамтитын, аралас техникада жасалған суреттерге арналған арнайы жол салынған. "Аяң-түс" шарасын ұйымдастыруға жыл сайын 1.9 миллион фунт стерлинг жұмсалады. Солтүстік жағалаудан Бисфамға дейінгі жартастардағы көрмелерде 5000 шаршы метрден астам аумақты алып жатқан қырық үлкен сурет бар. Көрмелердің бойымен трамвай жолынан артта орналасқан жаяу жүргіншілерге арналған жол салынған. Блэкпул трамвай жолы "Аяң-түс" шарасының барлық бойымен өтеді және онда бір миллионнан астам шам пайдаланылады. 2007 жылы жаңа "Доктор Кто" көрмесі шоудың соңғы үш маусымынан алынған кейіпкерлермен таныстырылды. Гинн аралындағы Гинн алаңында ғарыштан келген жаулап алушылардың шайқасы бейнеленген, мұнда 40 футтан биікке көтерілген аналық кеме сегіз ғарыш кемесімен аумағын қорғау үшін күресіп жатыр. Түсі өзгеретін LED шамдарымен жасалған бұл көрме, бұрыннан Айналымды әшекейлеген ғарыш кемелерінің танымал үлгісінен жасалған. 9 қаңтарда демалыс индустриясының біріккен ұйымы – Блэкпул Комбинед Ассоциациясы ұйымдастырған, "Аяң-түс" үшін қаржы жинау мақсатында өткен алтыншы жылдық банкет пен балда, "Аяң-түс" шарасының жаңа басшысы Майкл Уилкок болашақ жоспарларын жариялады. Сонымен қатар, 21 қазанда Ұлыбританияда алғаш рет жарықтандырылған автомобильдер шеруі және Honda Goldwing Light Parade қайтадан өтті. 2006 жылы жергілікті газет "Блэкпул Газет" жарықтандырылған трамвайлардың бірі – "Батыс Пойызын" қайта іске қосу үшін науқан жүргізді, нәтижесінде 1962 жылы алғаш рет іске қосылған трамвайды қалпына келтіру үшін 278 000 фунт стерлингтік мұра лотереясынан грант алынды. Трамвай 1999 жылы қызметтен алынып, Ригби-Жол депосында ұзақ уақыт қолданылмай тұрды. Трамвай 2008 жылы "Аяң-түс" шарасының ашылуында қайтадан іске қосылады деп күтілуде. 2008 жылдың қаңтар айында 1961-1999 жылдар аралығында қызмет еткен, бірақ содан бері қолданылмай тұрған тағы бір әйгілі жарықтандырылған трамвай – "Rocket" трамвайы да қалпына келтіріледі деп хабарланды. Ол 2009 жылы "Аяң-түс" үшін 150 000 фунт стерлингке жуық қаражат жұмсалып, "Аяң-түс" достары тобының көмегімен қайтадан қызметке кіріседі деп күтілуде.

Құрылыс және энергетика

Жыл сайын барлық шамдарды "Қосу" рәсіміне үлгеру үшін жиырма екі апта, ал көрсетілім аяқталғаннан кейін оларды демонтаждауға тоғыз апта уақыт кетеді. Көрсетілімнің көп бөлігі қазір төмен вольттаждықта (12 В және 24 В) жұмыс істейді және 2003 жылы Illuminations жаңа технологияны пайдалану арқылы электр энергиясын тұтынуды 11%-ға азайтты. 2004 жылы Жаңа Оңтүстік Эспланададағы Солярийдегі жел турбиналары алғаш рет Illuminations-ты қуатпен қамтамасыз етті.