Кіріспе

Милуоки Майл – АҚШ-тың орталық бөлігінде, Висконсин штатының батысындағы Милуоки қаласының маңында орналасқан, Висконсин штатының жәрмеңкелік саябағы аумағындағы овалды жарыс трассасы. Оның трибуналары мен жатқан орындарында шамамен 37 000 көрермен отыруға мүмкіндік бар. 1954 жылы асфальтталған, алғашқыда бұл трасса топырақтан жасалған. Овалдан өзге, трассаның ішкі бөлігінде жол трассасы да бар. Әлемдегі ең көне, үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан моторлы жарыс трассасы ретінде Милуоки Майл 1903 жылдан 2023 жылға дейін жыл сайын кем дегенде бір автожарысқа төсегін берді (АҚШ-тың Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысу кезеңін қоспағанда). Трассада AAA, USAC, NASCAR, CART/Champ Car World Series және IndyCar Series сияқты ірі ұйымдар ұйымдастырған жарыстар өткізілді. Сондай-ақ, ARTGO сияқты аймақтық сериялардағы жарыстар да көп болды. Трассада жеңіске жеткен танымал жарыскерлер: Барни Олдфилд, Ральф ДеПальма, Рекс Мейс, Тед Хорн, Джонни Манц, Норм Нельсон, Роджер Уорд, Маршалл Тиг, Фрэнк Мунди, Дон Уайт, Парнелли Джонс, Пол Голдсмит, А. Дж. Фойт, Гордон Джонкок, Марио Андретти, Ал Унсер, Джим Кларк, Алан Кульвицки, Рик Мирс, Том Снева, Майкл Андретти, Найджел Манселл, Дарио Франчитти, Курт Буш және Тони Канаан. 2009 жылдың 16 желтоқсанында Висконсин штатының жәрмеңкелік саябағының басшылары Милуоки Майл 2010 жылы NASCAR немесе IndyCar жарыстарын қабылдамайтынын растады. NASCAR олардың маусымдық Nationwide Series жарысы Висконсинде қалатынын мәлімдеді, себебі 1956 жылғы Grand National Series жарысынан бері алғаш рет Road America трассасында жарыс өткізуді жоспарлап отырды. NASCAR 2010 жылдың 20 қаңтарында жүк көлігі сериясының Милуокидегі жарысы тамыз айына ауыстырылатынын хабарлады. 2010 жылы трассада екі ASA Late Model Series жарысы өтті. IndyCar 2011 жылы трассаға оралды, бірақ 2011 жылғы жарысқа жеткілікті көрермен келмегендіктен және тәжірибесіз промоутердің салдарынан Майл 2012 жылғы алдын ала кестеден алынып тасталды. 2012 жылдың ақпан айында IndyCar 15-16 маусымда Майлға қайта оралатыны жарияланды. Бұл шараны бұрынғы Indy жүргізушісі Майкл Андреттиге тиесілі Andretti Sports Marketing компаниясы ұйымдастырды және ол Милуоки IndyFest деп аталды. Шараға IndyCar Series және Firestone Indy Lights жарыстарымен қатар, жүргізушілермен сұрақ-жауап сессиясы, автограф беру, музыка және басқа да көңіл көтеру шаралары кірді. 2015 жылғы маусымнан кейін Andretti Sports Marketing компаниясы жұмысын тоқтатуына байланысты серия қайтадан тоқтатылды. 2021 жылы ARCA жарысына дейін трассада ірі кәсіби жарыстар өткізілген жоқ.

Құрлықтық жолдар тарихы

1876 жылы бұл трасса 2 шақырымдық жеке ат жарысы жолы болды. 1891 жылы Висконсин штатының Ауыл шаруашылығы қоғамы бұл жерді сатып алып, Висконсин штатының әйгілі жәрмеңкесіне тұрақты орын етіп берді (қазірге дейін сол күйінде сақталып келеді). Мотор спортының алғашқы жарысы 1903 жылдың 11 қыркүйегінде өтті. Чикаголық Уильям Джонс бес айналымдық жылдамдық сынағында жеңіске жетіп, 72 секундтық айналыммен трассаның бірінші рекордын орнатты. 1907 және 1908 жылдары 24 сағаттық төзімділік жарыстары ұйымдастырылды. Луис Дисброу 1915 жылы алғашқы 100 мильдік (161 км) жарыста жеңіске жетті. Барни Олдфилдтің Мильдегі сәттілігі оны аңызға айналдырды. Ол 1905 жылы трасса рекордын жаңартса, 1910 жылы "Блитцен Бенц" көлігімен одан да жоғары жылдамдыққа қол жеткізді. 1911 жылы Ральф ДеПальма, Индианаполис 500 жарысында жеңіске жеткенге төрт жыл бұрын, алғашқы Милуоки Майл чемпионатының автокөлік жарысын ұтып алды. Олдфилд Гарри Миллер жасаған, жүргізушіні толығымен жауып тұратын алтын түсті машинаны ("Алтын суалтауы" деп аталды) басқарды және 1917 жылдың маусым айында ДеПальманы 10-25 мильдік (40 км) жарыстарда жеңді. 1933 жылдың 17 шілдесіндегі жарыс жаңбырдың салдарынан өткізілмеді. Уилбур Шоу және басқа да жүргізушілер трасса иелерін жарысты келесі күні өткізуге көндірді, соның нәтижесінде "жаңбыр күні" деген термин пайда болды. 1930 жылдары 14 900 орындық жаңа трибуналар салынды. Олар 1914 жылы салынған ескі трибуналардың орнына келді. 1938 жылы трибуналардың үстіне шатыр орнатылды. Бұл трибуналар 2002 жылдың қыркүйегінде жаңа алюминий трибуналар салынатынша қолданыста болды. 1939 жылғы жарыс – бірінші AAA чемпионаты болды. 1937 жылғы чемпионат емес AAA жарысы, есептеу қатесінен 96 айналым (көрсетілген 100 емес) өткізілгенімен танымал болды. Бұл жарысты Рекс Мейс ұтып алды, ол 1940 жылдары 1941 жылы және соғыстан кейінгі алғашқы жарыста (1946) жеңіске жетіп, үстемдігін сақтап қалды. "Индианаполис 500-ден кейінгі жарыс" өткізу дәстүрі 1947 жылы басталды. Бұл дәстүр 1969 жылы түсірілген "Winning" фильмінде кеңінен танымал болды, онда Роберт Вагнердің кейіпкері "Индианаполистен кейін барлығы Милуокиге барады" деген сөзді айтты. 1947 мен 1980 жылдар аралығында Милуоки Майлы трассада еліміздегі басқа ешбір трассада өткізілмеген көптеген ұлттық чемпионаттар, жұлдызды және акциялық автомобиль жарыстары ұйымдастырылды.

Ашық дөңгелек

1954 жылы 2 шақырымдық жол асфальтталды және ішкі трасса құрылды. 1950 және 1960 жылдары апталық жарыстар үшін 1/4 мильдік топырақ трасса сақталды. 1963 жылы Джим Кларк Lotus Ford көлігімен артқы қозғалтқышты Indy Car жарысында алғашқы жеңіске жетті. 1964 жылы А. Дж. Фойт роудстермен соңғы жарыста үстемдік танытты. 1960 жылдары артқы қозғалтқышты көліктер жарыстарда жеңіске шыға бастады, алдыңғы қозғалтқышты роудстерлерді ығыстырды, бірақ күтпеген жарыстан бұрын емес. 1965 жылы А. Дж. Фойт Спрингфилдтен алдыңғы қозғалтқышты резервтік көлігін сүйреп әкелуге мәжбүр болды, өйткені оның негізгі көлігі мен командасы Милуокиге біліктілікке уақытында келмейтін еді. Ол көлікті өзі дайындап, жолға шығып, 200 айналымның 16-сында көш бастап, екінші орынды иеленді. 1965 жылы Гордон Джонкок «Милваки Майл» жарысында өзінің алғашқы Indy Car жеңісін тойлады. Жарыс трассасы 1967 жылғы маусымға дейін қайтадан асфальтталды. 1967 жылы 1/4 мильдік топырақ трасса және 1/2 мильдік жол трассасы обалы аймағын кеңейту үшін жабылды. Ллойд Руби 1968 жылы Милуокиде өткен екі USAC жарысын жеңіп, 1961 жылы алғашқы жеңісімен қоса, Мильде үш рет жеңіске жетті. 1968 жылғы маусымдағы Рекс Мейс 150 жарысы үш көлік соқтығысынан және одан кейін болған өрттен Ронни Думанның қаза болуымен трагедияға толы болды. 1983 жылғы CART жарысында Том Снева 10 секундқа басымдықпен бірінші орынды жеңіп алды. Жарыстан кейінгі тексеруде жақтағы юбкаларда дұрыс емес жерден арақашықтық болғаны анықталды, сондықтан екінші орын алған Аль Унсерге жеңіс берілді. Апелляциялық шағым бойынша шешім күшін жойып, екі аптадан кейін Снева жеңіске ие болды. Снева бір жылдан кейін 200 мильдік жаңа жарыста жеңіске жетті. Соңғы спорттық автомобиль жарысы 1984 жылдың 16 маусымында өткізілді. Трассаның жағдайы нашарлаған. Ол 2004 жылдың қазанына дейін қайтадан асфальтталды. Қазіргі күні Midwestern Council of Sports Car Clubs ұйымдастырған клубтық жарыстар өткізіледі. 1985 жылғы CART жарысында Марио Андретти өзінің төртінші жеңісіне қадам жасап, жолға шығуға мүмкіндік берді. Оның ұлы Майкл 1986 және 1987 жылдары келесі екі жарыста жеңіске жетті. Милуоки 1966 жылы Марио Андреттидің Indy Car жарыстарында асфальтталған овал трассада алғашқы жеңісін тойлаған жері болды. Аль Унсер-младший 1990 жылғы CART жарысында Майкл Андреттидің екі айналым қалғанда жанармай бітіп қалғаннан кейін жеңіске жетті. Бұл жеңіс Ансердің алғашқы IndyCar жеңісі болды және Ансер отбасы үшін тоғызыншы жеңіс есептелді (әкесі Аль Унсер аға және ағасы Бобби Унсердің әрқайсысы төрттен жеңіске жеткен). 1991 жылғы CART жарысында олардың басты қарсыласы Андретти отбасы үстемдік танытты. Әлемдік автожарыс тарихында алғаш рет бір отбасының үш мүшесі 1–2–3 орындарды иеленді. Майкл Андретти жарыста жеңіске жетті, екінші орынды оның інісі Джон, ал үшінші орынды әкесі Марио иеленді. Майклдың бауыры Джефф 11-ші орынды иеленді. 1992 жылы Милуокиде CART жарысының өткізілмеуі мүмкін еді. Жарысты сақтап қалу үшін әділдік кеңесі Карл Хаасты барлық жарыс шараларын ұйымдастыруға шақырды. 1992 жылғы CART жарысын Майкл Андретти қайтадан жеңіп алды. 1993 жылы Формула-1 чемпионы Найджел Манселл CART чемпионатында алғашқы овал трассада жеңіске жетті. 2000 жылы Хуан Пабло Монтойя Toyota-ға CART-та алғашқы жеңісін сыйлады. 2004 жылы Райан Хантер Рей 250 айналымның барлығында жеңіске жетіп, тағы да тарих жасады. Champ Car жарысының соңғы кезеңі 2006 жылы өтті, жеңімпаз Себастьен Бурде болды. Indy Racing League IndyCar Series 2004 жылы Мильде өтті. Дарио Франчитти алғашқы жарыста жеңіске жетті. Оның командасы Andretti Autosport Мильде үш жарыста жеңіске жетті, Тони Канаан 2006 және 2007 жылдары жеңіп алды. Басқа жарыстарда 2005 жылы Penske Racing жүргізушісі Сэм Хорниш-младший, 2008 жылы Райан Бриско және 2009 жылы Chip Ganassi Racing жүргізушісі Скотт Диксон жеңіске жетті. Бір жылдық үзілістен кейін Милуокиге оралған серияда Франчитти 2011 жылы Ganassi үшін жеңіске жетті. 2015 жылдың соңында промоутерлер арасындағы келіспеушіліктерден кейін келесі маусымда серия қайта оралмайтыны туралы хабарланды. Сегіз жылдық үзілістен кейін IndyCar Series 2024 жылы екі жарыстан тұратын кезеңге оралуы жоспарланған.

AAA/USAC санкциясы

Милуоки Милі ондаған жылдар бойы AAA және кейіннен USAC жарыс күнтізбесіндегі ең маңызды жарыстардың өткізілген орны болды. Алғашқы AAA жарысы 1950 жылдың 9 шілдесінде өтті, және оны жергілікті жарыскер Майрон Фор жеңіп алды. 1955 жылы AAA жарыстарды тоқтатуынан кейін, келесі маусымдар USAC санкциясымен өткізілді. AAA/USAC Stock Car тарихындағы ең көп жеңіс тіркеген жарыскер Дон Уайт, Милуоки Милінде 14 жеңіспен ең көп жеңіске жеткен.

Жолдың ұзындығы

Жолдың ұзындығы Милуоки милінде жарыс өткізетін үш ірі серия арасында даулы. NASCAR уақытты өлшеу және есептеу жүйесі 1,00 миль (2 км) ұзындықты қолданды. IRL уақытты өлшеу және есептеу жүйесі 1,015 миль (2 км) ұзындықты пайдаланды. CART 1997 мен 2006 жылдар аралығында 1,032 миль (2 км) ұзындықты қолданды. 2023 жылғы жүк көлігі жарысы үшін NASCAR да 1,015 мильдік ұзындықты қолданады.

Футбол лигасының стадионы , жарты шақырымдық созық алаңының ортасында

Қазіргі медиа орталығының жанындағы Мильдегі топырақтан жасалған төрт ширек шақырымдық жолдың ішкі алаңы футбол стадионының орналасқан жері болды, ол бұл стадион бейресми түрде "Сүт Аренасы" деп аталды. Ол 1934 жылдан 1951 жылға дейін NFL-дің "Грин-Бей Пакерс" командасын қабылдады, соның ішінде 1939 жылғы NFL чемпионатының финалында 10 желтоқсанда "Нью-Йорк Джайентс" командасын 27:0 есебімен жеңіп, бесінші лига титулын жеңіп алды. 1940 және 1941 жылдары "Сүт Аренасы" үшінші Америка футбол лигасының "Милвоки Чифс" командасының үй стадионы болды. 50 ярдтық сызық қазіргі старт-финиш сызығының орналасқан жерінде болды. Қаланың NFL-дегі өкілі "Милвоки Бэджерс" командасы бес маусым ғана – 1922 жылдан 1926 жылға дейін сақталды және 1928 жылы Борхерт алаңы деп аталған "Атлетик Парк" стадионында ойнады.