Кіріспе

Үнді кино және сахна актері (1913–1973)

Балрадж Сахни (туған күні Юдхистир Сахни; 1 мамыр 1913 – 13 сәуір 1973) – үнді кино және сахна актері, ол «Дхарти Ке Лал» (1946), «До Бигха Замин» (1953), «Чхоти Бахен» (1959), «Кабуливала» (1961), «Вакт» (1965) және «Гарам Хава» (1973) фильмдерімен ең жақсы танымал. Ол белгілі хинди жазушысы, драматург және актер Бишам Сахнидің інісі болды. Ол Лахордағы Үкіметтік колледжде және Гордон колледжінде оқыған. Лахордан ағылшын әдебиеті бойынша магистратураны бітірген соң, Равалпиндиге оралып, отбасылық бизнесіне қосылды. Ол сонымен қатар хинди тілінде бакалавр дәрежесін алған. Ұзақ өтпей ол Дамаянти Сахниге үйленді. 1930 жылдардың соңында Сахни және оның әйелі Равалпиндиден Бенгалиядағы Шантиникетан қаласындағы Тагордың Вишва-Бхарати университетіне ағылшын және хинди тілінің мұғалімі болып жұмыс істеу үшін кетті. Оның әйелі Дамаянти бакалавр дәрежесін алып жатқанда, олардың ұлы Парикшит Сахни осы жерде дүниеге келді. 1938 жылы ол бір жыл бойы Махатма Гандимен бірлесіп жұмыс істеді. Келесі жылы Сахни Гандидің батасымен Англияға, Лондонның BBC хинди қызметіне радио хабаршысы болып жұмыс істеу үшін барды. 1943 жылы ол Үндістанға оралды, ал 1947 жылы оның әйелі 26 жасында қайтыс болды. 1951 жылы ол жазушы Сантош Чандхокқа қайта үйленді; олар 1973 жылы оның қайтыс болғанға дейін бірге өмір сүрді. BBC-де жұмыс істеген кезінде Сахни Джордж Оруэллмен бірге жұмыс істеді.

Мансап

Сахни әрқашан актерлік өнерге қызығушылық танытып, актерлік карьерасын Үнді халық театры қауымдастығының (IPTA) пьесаларымен бастады. Ол кинодағы мансабын Бомбей қаласында "Инсаф" (1946) фильмімен бастады, содан кейін 1946 жылы К.А. Аббас режиссерлік еткен "Дхарти Ке Лал" фильмінде, Дамаянтидің алғашқы фильмі "Дор Чалин" (1946) және тағы да басқа фильмдерде түсті. Бірақ оның актерлік шеберлігі алғаш рет 1953 жылы Бимал Ройдің "До Бигха Замин" классикалық фильмінде танылды. Фильм Канн кинофестивалінде халықаралық жүлдеге ие болды. Ол 1961 жылы Тагор жазған "Кабуливала" классикасындағы рөлімен сәттілігін қайталады. Сахнидің 1947 жылы түсірілген "Гудия" фильмінің басты рөлінде ойнаған әйелі Дамаянти сол жылы жас кезінде қайтыс болды. Екі жылдан кейін ол өзінің туысы Сантош Чандхокқа үйленді, ол кейін жазушы және теледидар сценарисі ретінде танымал болды. Ол Падмини, Нұтан, Мина Кумари, Виджаянтимала және Наргис сияқты актрисалармен "Биндия", "Сеема" (1955), "Соне Ки Чидия" (1958), "Сүтта Базар" (1959), "Бхаби Ки Чудияан" (1961), "Катпутли" (1957), "Ладжванти" (1958) және "Гхар Сансаар" (1958) фильмдерінде бірге ойнады. "Нилкамл", "Гхар Гхар Ки Кахани", "До Расте" және "Ек Фул До Мали" фильмдеріндегі кейіпкерлік рөлдері жақсы қабылданды. Дегенмен, қазіргі буын оны "Уақт" (1965) фильмінен "Ай Мери Зохра Джабин" әнін орындауымен есінде сақтайды. Сахни осы номерде Ачала Сачдевпен бірге ойнады. Ол сонымен қатар классикалық панджаби фильмі "Нанак Дукхия Суб Сансар" (1970) және сыншылар тарапынан жоғары бағаланған "Сатлуж Де Канде" фильмдерінде де түсті. Оның соңғы фильмі "Гарам Хавада" Пакистанға барудан бас тартқан, қайғыға толы, бірақ табанды мұсылман рөлі сыншылар тарапынан оның ең жақсы рөлі деп аталды. Алайда, Балрадж өзінің ойнаған рөлін бағалай алмай, дубляж жұмысын аяқтағаннан кейін бір күннен кейін қайтыс болды. Фильмдегі соңғы сөзі – "Инсан Каб Так Акела Жи Сакта Хай?" ("Адам қанша уақыт жалғыз өмір сүре алады?") деген сұрақ болды.

Кейінгі өмірі

Сахни дарынды жазушы болды; оның алғашқы жазбалары ағылшын тілінде болды, бірақ өмірінің кейінгі кезеңінде ол панджаби тіліне көшті және панджаби әдебиетінде танымал жазушы атанды. 1960 жылы Пәкістанға сапардан оралған соң, ол «Мера Пакистан Сафарнамасын» жазды. 1969 жылы бұрынғы Кеңес Одағына жасаған саяхатынан кейін жазған «Мера Руси Сафарнама» кітабы үшін «Совет елінің Неру сыйлығына» ие болды. Ол көптеген өлеңдер мен әңгімелерді журналдарға жариялады және өзінің автобиографиясын да жазды: «Мери Филми Аатмакатха». Сахни өте көп оқыған, саяси саналы адам еді. Ол П.К. Васудеван Наирмен бірге, Делидегі белгілі коммунист, жолдас Гуру Радха Кишанмен бірлесіп, АИЖФ-ның (Бүкіл Үндістан Жастар Федерациясы) бірінші ұлттық конференциясын Делиде ұйымдастыру идеясын жасады. Олардың ынтасының нәтижесінде, Үндістанның әртүрлі штаттарынан келген бірнеше жастар ұйымдарының 250-ден астам делегаты мен бақылаушысы осы сессияға қатысты. Балрадж Сахни Үндістан Коммунистік партиясының жастар бөлімі – Бүкіл Үндістан Жастар Федерациясының алғашқы президенті болып сайланды. Ұйым үлкен жетістікке жетті және оның күшті беделі басқа саяси топтар мен аға коммунистік жетекшілердің назарына ілікті. Сахни сценарий жазумен де айналысты; ол 1951 жылы Дев Анандтың басты рөлде ойнаған және Гуру Датттың режиссерлік еткен «Баази» фильмінің сценарийін жазды. Ол сондай-ақ «Падма Шри» сыйлығының иегері атанды (1969). Балрадж Сахни панджаби тілінде де жазды және «Притлари» панджаби журналына үлес қосты. 1950 жылдары ол Делиде мұқтаж жандарға арналған кітапхана мен оқу орталығын ашты. «До Бигха Замин» және «Гарам Хава» фильмдеріндегі актерлік шеберлігі оның мансабының жарқын тұстары болды. Ол неореалистік кино деп аталатын бағытқа сенеді. Балрадждың інісі Бишам Сахни «Тамас» атты кітап жазған белгілі жазушы еді. Оның ұлы Парикшит Сахни де актер. Балрадж Сахни 1973 жылдың 13 сәуірінде 59 жасында жүрек тоқтауынан қайтыс болды. Ол бір жыл бұрын қайтыс болған кішкентай қызы Шабнамның қайтысына байланысты көңілі төмен болған еді. Сондай-ақ, «Бүкіл Үндістан Суретшілер қауымдастығы» да сыйлық берген.