«Жұлдыз жолындағы» Кирк пен Споктың қарым-қатынасы және фанфикшн әлемі

Кіріспе

"Жұлдыздар жолы" кейіпкерлері слэш әдебиетінде

[[File:Kirk Spock TMP. jpg|right|250px|thumb|Бұл "Жұлдыздар жолы: Фильм" (1979) фильмінен алынған көрініс, Кирк пен Споктың қарым-қатынасын гомоэротикалық тұрғыдан түсінуге ықпал етеді деп саналады.] Джеймс Т. Кирк және "Жұлдыздар жолынан" Спок слэш әдебиетіндегі танымал жұп, тіпті Генри Дженкинс, слэш әдебиетін ерте зерттеген ғалымның айтуынша, алғашқы слэш жұп болуы мүмкін. "Жұлдыздар жолы" фанаттар әдебиетінің тарихының басында бірнеше жазушылар Кирк пен Спок арасындағы романтикалық және сексуалдық қарым-қатынас туралы жаза бастады. 1998 жылға дейін слэш әдебиетін зерттеген көптеген академиялық еңбектер Кирк/Спокқа бағытталған, себебі "Жұлдыздар жолы" сол кезде слэш әдебиетінің ең ұзақ және табысты тақырыптарының біріне айналған, ал оның кең танылуы оны ғалымдар мен олардың аудиториясы үшін ең қолжетімді тақырыптардың бірі етті. Алғашқы слэш жұп ретінде K/S басқа слэш әдебиеттерінің ықпалынан тәуелсіз құрылды және дамыды, слэш жанрының көптеген ережелері алғаш рет K/S слэшінде пайда болды.

Басқа жауаптар

Сюзан Сэкет, 17 жыл бойы Джин Родденберридің жеке көмекшісі, кейде слэш құбылысы туралы пікір білдірді. 1978 жылдың қыркүйегінде бір жанкүйер Сэкеттің Ұлыбританиядағы жанкүйерлер клубының президентіне жіберген хатына сілтеме жасап, K/S туындыларын журналдарға енгізудің дұрыс-бұрыстығы туралы пікірталасқа қатысты: "Джин Родденберридің көмекшісі Сьюзан Сэкет 27 ақпанда Джанетке жазған хатында: "Джин мен Paramount басшылары бұл "Star Trek" концепциясына зиян келтіреді деп санайды, өйткені бұл сериалды жасау мақсаты ешқашан болған жоқ". "Star Trek: The Original Series" авторы Дэвид Джеррольд кейде K/S слэші туралы да айтқан. 1985 жылы Джеррольд былай деді:

Шоуда К/S арасында, әсіресе "Амок уақыты" эпизодында қасақана гомоэротикалық мазмұн бар ма деген сұраққа "Жұлдызды жол" авторы Д.С. Фонтана былай деп жауап берді: "Сұрағыңызға жауап ретінде, ЖОҚ – сценарийде гомосексуалды екіұштылықтар болған жоқ, кем дегенде, қасақана болған жоқ. Егер кейбір көрермендер диалогта мұны көріп жатса, бұл олардың көзқарасы, бірақ біздің емес. Автор Теодор Стерджен Споктың ішкі жан дүниесін оның мәдениеті, тәрбиесі және жартылай адам, жартылай вулкандық мұрасы оған эмоцияны және оны бақылаудан шығарған жағдайда оны қалай басқару керектігін үйреткен нәрселермен күресін көрсетуге тырысты. Бұл сондай-ақ вулкандық мәдениеттің бұрын ешкім көрмеген жағы болды. Біз тек осыны ғана жасадық. Мен бұл сөздерді (әсіресе Кирк/Спок туралы) жылдар бойы естіп келемін. Бұған ешқандай негіз жоқ. Бұл жауап сізге көмектеседі деп үміттенемін".

Академиялық қызығушылық

Ең алғашқы "фандом" субкультураларының бірі ретінде, Star Trek және K/S ғалымдардың, әсіресе слэш-фикция зерттеушілерінің назарын аударды. Генри Дженкинс "фандом" субмәдениетінің, соның ішінде жанкүйерлер жазуының, маргиналданған топтарға үстемдік құратын мәдени құбылыс арқылы өздерінің мүдделері мен алаңдаушылықтарын білдіруге мүмкіндік беретінін айтты. Осы процесте жанкүйерлердің жазбалары бастапқы медианы мазмұнын әртүрлі деңгейде кеңейту, баса көрсету және сүзу арқылы қайта жазады. Дженкинс K/S-тің "Жұлдыздар жолы" повестісі мен кейіпкерлерін жанкүйерлердің жеке түсінігіне бейімдеуі – бұл барлық жанкүйерлер жазбаларына тән емес, тек K/S-ге ғана тән емес. Көптеген ғалымдар K/S слэш-фикциясының гомосексуализм немесе сексуалдық қатынас туралы емес екенін ұсынады. Джоанна Расс K/S слэш-фикциясын жазған әйелдердің екі серіктес тең, гендерлік нормалармен шектеусіз идеалды қарым-қатынасты іздегенін айтты. Мұндай қарым-қатынасты гетеросексуалдық қарым-қатынаста елестету қиын болғандықтан, K/S пайда болды. Лэмб пен Вейт те тең қарым-қатынасты гетеросексуалдық үлгіге енгізудің қиын екенін, ал K/S екі кейіпкердің еркек және әйелдік қасиеттерін біріктіріп, "андрогин" комбинациясын жасады деп мәлімдеді. Осылайша, K/S слэш-фикциясы гендерлік нормалар мен қарым-қатынастардың шегінен шығу туралы. Falzone K/S-тің "Жұлдыздар жолы" повестісін "квеерлеуін" ұсынды, бұл дәстүрлі сенімдерден азат етуге және, әсіресе, "Жұлдыздар жолы" контекстінде, "Жұлдыздар жолы: Түпкілікті серияда" көрініс тапқан, әділдік пен теңдікке толы утопияны жақсырақ елестетуге көмектеседі. Бұл жанкүйерлерге корпоративтік медианың "Жұлдыздар жолы" әлеміндегі қабылданған повестіктерге бақылауын күшпен қарсы тұруға мүмкіндік береді. Дегенмен, кейбір ғалымдар K/S слэш-фикциясының жазылуына басқа себептер бар екенін айтады. Камил Бэкон Смит K/S-тің әйелдерге "сексуалдық туралы сотсыз талқылауға мүмкіндік беретін тәсіл" екенін болжайды. Кирк пен Споктың K/S зиндеріндегі бейнесі "бір-бірін толықтыратын екі тең тұлға" ретінде сипатталды, ал басты тақырып – олар жұмысын жалғастыра алатыны және қарым-қатынаста бола алатыны, олардың қарым-қатынасы жұмыстарын тиімді атқару қабілетін арттырады. Бір жанкүйер бұл жұп туралы былай деді: "K/S-де бәрі бар: достық, шешілетін қарым-қатынас драмасы, ондаған жылдар бойы құрбандық, сенім және міндеттеме арқылы зор құрмет көрсету. Бұның бәрін жасаған және оны осы деңгейде жасаған басқа да ойдан туған жұпты табу өте қиын". Констанс Пенли K/S слэш-фикциясын жазған әйелдердің патриархалды қоғам мен корпоративтік медиа нормаларына қатысты маргиналды позициядан бұқаралық ақпарат құралдарының (Кирк пен Спок) кейіпкерлерін алып, өз өнімдерін жасайтын "халық ғалымдары" екенін айтты. Гетеросексуал әйелдердің еркек гомосексуалдық фикция жазуының себептері: басты кейіпкерге назар аудару, еркек кейіпкерлерге эмоционалдық жауапкершілік жүктеу немесе әдеттегі сексуалдық нормаларды өзгерту, осы арқылы әйел жазушы өздерінің сексуалдық рөлін қайта қарастыруы мүмкін. K/S сонымен қатар бастапқы материалда назардан тыс қалған гомосексуализмді қосуға жазушылардың ниетін білдіретін "Мэри Сью" рөлін де атқара алады. Джин Родденберридің қолдауымен Фонг бірнеше сағаттық шоулар жасады, олардың кейбіреулері түсірілді және видео түсірудің алғашқы мысалы ретінде оларға таза аудио қосылды. Генри Дженкинс кейбір көріністерді бейнелеушілердің бөліп алып, бірнеше фанвидтерде қолданатынын атап өтті. Алайда, басқа жазушылар екі еркек арасындағы сексуалдық қатынастың биологиялық тұрғыдан мүмкін емес екенін айтады. Осыған ұқсас ортақ сюжеттік элементтерге пан-фаррдың басталуына дейін болатын плак-тау ("қан қызуы") кіреді; Кирктің Спокпен эмпатиялық байланысы болғандықтан, Спок пан-фаррға енбейтінін сезіне алады, бұл Кирктің өзіне де кейбір белгілерді сезінуіне себеп болады; және "өлімге ұшыраған", пан-фаррдағы еркек вулканның тағдыры, ол жұп таба алмайды. Жағалауға шығу да кең таралған оқиға орны, өйткені сюжет кейіпкерлердің өздеріне, жұлдызды кемедегі міндеттеріне қарағанда көбірек назар аударуы мүмкін. Англияда слэш жазу заңсыз қылмыс ретінде қарастырылды, ол қоғамдық тәртіпті бұзу заңын бұзады. Нәтижесінде K/S субмәдениетінің қатысушылары көбінесе негізгі жанкүйерлер қауымдастығынан шеттетілді. Слэш-фикция субмәдениетінің әйел қатысушылары, әсіресе, гендерлік стереотиптер мен кемсітушілікке ұшырағандықтан, мазаққа ұшырады. K/S жанкүйерлері сол кездегі гомосексуализмге қарсы көзқарасқа байланысты одан да көп сыналады.

As one of the earliest "fandom" subcultures to emerge, Star Trek and K/S have attracted the attention of academics, particularly those of slash fiction. Henry Jenkins argued that "fandom" subculture, including fan writing, allows underrepresented groups to express their own interests and anxieties via a dominant cultural phenomenon. In this process, fan writings rewrite the original media by expanding on, emphasizing, and filtering the content to various extents. Jenkins claims that the way K/S reappropriates the Star Trek narrative and characters to the fan’s own interpretation is thus done by all fan writings, not just K/S. Many academics have suggested that K/S slash fiction is not about homosexuality or sex at all. Joanna Russ argued that the women who wrote K/S slash fiction were exploring a want for an idealized relationship where both partners were truly equal, unbound by gender norms. This kind of relationship was difficult to imagine in a heterosexual relationship, and thus K/S was born. Lamb and Veith similarly claimed that an equal relationship was challenging to write into a heterosexual model, and K/S united masculine and feminine traits of both characters to create an “androgynous” combination. Then K/S slash fiction is about transcending gendered norms and relationships. Falzone has suggested that K/S “queers” the original Star Trek narrative, which serves to liberate one from traditional beliefs and, specifically with regards to Star Trek, better imagine the prejudice free utopia that was envisioned in Star Trek: The Original Series. It also enables fans to push back against corporate media’s control of accepted narratives in the Star Trek universe. On the other hand, some academics have argued for other reasons why K/S slash fiction is written. Camille Bacon Smith speculates that K/S is a way for women to "openly discuss sexuality in a non judgmental manner." Kirk and Spock's depiction in K/S zines has been described as "two equal individuals who complement each other", and a key theme has been that they can continue working and still be a couple, their relationship enhancing their ability to perform competently in their jobs. A fan has said of the pairing: "K/S has it all: friendship, relationship drama that gets resolved, enormous expressions of devotion through sacrifice, trust and commitment over a period of decades. It's really hard to find another fictional couple that did all that and did it as well." Constance Penley argued the women who write K/S slash fiction become “popular scientists” by taking figures from mass media (Kirk and Spock) to create their own productions from a marginalized position relative to patriarchal society and corporate media norms. Reasons why heterosexual women may write male homosexual slash fiction include: identifying oneself with the hero due to the original’s focus on a hero rather than a heroine, giving men emotional responsibility by rewriting male characters, or to reorder typical sexual norms, through which the female writer could reconceive their own sexual role. K/S could also serve as a kind of “Mary Sue” that implied the writers’ wish to include homosexuality where it had been neglected in the source material. With Gene Roddenberry’s support, Fong produced several hours’ worth of shows, some of which were filmed and had cleaner audio added to them in an early example of vidding. Henry Jenkins has noted that particular scenes are singled out by vidders and used in multiple fanvids. However, other writers suggest that it is biologically impossible for a male to consummate pon farr with another male. Similar common plot elements include the plak tow ("blood fever") which precedes the onset of pon farr; the fact that Kirk, because of his empathic bond with Spock, can sense when Spock is about to go into pon farr, which even causes Kirk to suffer some of its symptoms himself; and "lingering death", the fate of a Vulcan male in pon farr who is unable to claim a mate. Shore leave is also a common setting as the plot can focus on the characters themselves rather than their responsibilities aboard a starship. In England, slash was an arrestable offence that violated obscenity laws. As a result, participants of K/S subculture were often outcast from the mainstream fan community. Female participants of slash fiction subculture were especially mocked due to gender stereotypes and discrimination. Fans of K/S were further rejected due to stigmas against homosexuality at the time.