Кіріспе

Британдық джаз-рок тобы Colosseum – ағылшын джаз-рок тобы, блюз, рок және джазға негіделген импровизацияны үйлестіреді. Колин Ларкин "Ұлыбританияда джаз-роктың коммерциялық сұранысқа ие болуы" негізінен осы топтың еңбегінің арқасында болды деп жазды. 1975-1978 жылдар аралығында Colosseum II деген жеке топ прогрессивті рок орындады.

Бастапқы қызмет мерзімі; 1968-1971

Colosseum – джаз, рок және блюзді біріктірген алғашқы топтардың бірі. 1968 жылдың басында барабаншы Джон Хисеман тенор саксофонист Дик Хексталл Смитпен бірге құрылды, олар бұрын New Jazz Orchestra және The Graham Bond Organisation ұйымдарында бірге жұмыс істеген, ал 1966 жылы Хисеман Ginger Baker-дің орнын алған болатын. Олар 1968 жылдың басында Джон Мейоллдың Bluesbreakers тобында ойнаған кезде қайта кездесті, сол кезде олар Bare Wires альбомында орындаған. Балалық шағынан бергі досы Дейв Гринслейд органда ойнау үшін шақырылды, сондай-ақ бас-гитарист Тони Ривз де шақырылды, ол Хисеман мен Гринслейдті Оңтүстік-Шығыс Лондондағы жасөспірім музыканттар кезінен бері білген. Ұзақ іріктеулерден кейін, топтың құрамын гитарада Джим Рош және Джеймс Литерленд (гитара және вокал) толықтырды, бірақ Рош кетер алдында бір ғана трек жазды. Олардың алғашқы альбомы Those Who Are About to Die Salute You, Бондтың "Walkin' in the Park" композициясымен ашылды, ол 1969 жылдың басында Philips' Fontana лейблі арқылы шығарылды. Сол жылдың наурыз айында олар екі күндік жазылған джем-сессияға, Supershow-ға қатысуға шақырылды, онда Modern Jazz Quartet, Led Zeppelin, Jack Bruce, Roland Kirk Quartet, Eric Clapton, Stephen Stills және Juicy Lucy де қатысты. Colosseum-ның екінші альбомы, 1969 жылдың соңында Valentyne Suite болды, бұл Philip's жаңадан құрылған Vertigo лейблінің алғашқы шығарылымы болды, ол Philips-тің негізгі брендіне сәйкес келмейтін артистерді қол қою және дамыту үшін құрылды, сондай-ақ ауыр металл пионерлері Black Sabbath-пен келісімшарт жасаған алғашқы лейбл болды. Үшінші альбом, The Grass Is Greener, 1970 жылы тек АҚШ-та шығарылды, онда Дейв "Клем" Клемпсон Джеймс Литерлендтің орнын алды. Луи Сеннамо қысқа уақытқа бас-гитарада Тони Ривзді ауыстырды, бірақ бір ай ішінде Марк Кларкпен ауыстырылды. Содан кейін Хисеман Клемпсонның гитараға назар аударуына мүмкіндік беру үшін вокалист Крис Фарлоуды шақырды. Бұл құрам 1970 жылғы Daughter of Time альбомын жартылай жазған еді. 1971 жылдың наурыз айында топ Брайтондағы Big Apple клубында және Манчестер университетінде концерттер жазды. Хисеман Манчестердегі концерттің атмосферасына әсерленді, және топ бес күннен кейін де жазылған тегін концертке оралды. Жазбалар 1971 жылы Colosseum Live тікелей қос альбомы ретінде шығарылды. 1971 жылдың қазан айында бастапқы топ тарады.

Уақытша, 1971-1994 жылдар

Топ тарағаннан кейін Джон Хисман бассист Марк Кларкпен бірге Tempest тобын құрды; Дейв Гринслейд Тони Ривзбен бірге Greenslade тобын құрды. Крис Фарлоу Atomic Rooster тобына қосылды; ал Дик Хексталл-Смит жеке карьерасын бастады. Клем Клемпсон хит-топ Humble Pie-ға қосылды. 1975 жылы Хисман Colosseum II деп аталған тағы бір топ құрды, ол гитарист Гари Мур және клавишник Дон Айри қатысқан джаз-фьюжн рокқа көбірек бейімделген. Олар 1978 жылы тарағанға дейін үш альбом шығарды.

Реюньон, 1994-2015 жылдар

Colosseum 1994 жылғы 24 маусымда Фрайбургтегі Zelt Musik фестивалінде қайта бірікті, 1971 жылы тараған кездегі құрамымен. 28 қазанда олар Кельндегі E Werk-те концерт өткізді, ол телеарнаға жазылды. Бұл концерттен жасалған жазбалар 1995 жылы CD және бейне түрінде, ал 2004 жылы DVD түрінде қайта шығарылды. Жаңарып жаңарған топ негізінен неміс концерттерінен тұратын ұзақ гастрольдік сапарға шықты. 1997 жылы «Bread and Circuses» атты жаңа студиялық альбомын насихаттау үшін екінші гастроль өтті. Олар 1998, 1999 және 2000 жылдары ірі фестивальдерде де өнер көрсетті. 2003 жылы «Tomorrow’s Blues» CD-сінің арқасында гастрольдік сапарға шықты, содан кейін 2004 жылы Англияда концерттер берді. Хисменнің әйелі, саксофонист Барбара Томпсон, түрлі жағдайларда топқа қосылды. Дик Хексталл Смит 2004 жылдың желтоқсан айында қайтыс болғаннан кейін ол топтың тұрақты мүшесі атанды. 2005 жылы Дик Хексталл Смитті еске алуға арналған үш концерт өтті, оның біреуі Германияның Гамбург қаласында, екеуі Англияда. 2005 жылғы 24 қыркүйекте олар Мәскеуде өнер көрсетті, одан кейін 2006 жылы тағы да концерттер берді. 2007 жылы Жапонияда алғаш рет өнер көрсетіп, Германияда тағы да бірнеше рет концерттік бағдарламаларын орындады. 2010 жылы Еуропа бойынша тағы да гастрольдік сапар жасады. 2010 жылдың қазан айында Джон Хисеменнің «Playing the Band – The Musical Life of Jon Hiseman» атты өмірбаяны жарық көрді. 2012 жылдың қараша айында «Playing the Band» кітабының Kindle нұсқасы (шағын түзетулермен) жарық көрді. Colosseum Германия, Италия, Австрия, Финляндия және Польшада 22 концерттен тұратын «Жаз 2011» гастрольдік сапарына қатысты. Гастроль маусым айында басталып, 20 тамызда Германияның Росток қаласындағы Бад-Доберандағы «Zappanale» фестивалінде аяқталды. Топ жетекшісі Джон Хисеменнің сұхбатында айтқанынша, Бад-Доберан – топтың соңғы концерті болды. Олардың екінші «соңғы» концерті Польшада, Слупск қаласында «Legends of Rock» фестивалінде 2011 жылғы 13 тамызда, ал үшінші «соңғы» концерті Финляндияда, Äänekoski қаласында «Keitelejazz» фестивалінде 2011 жылғы 23 шілдеде өтті. Бұл хабарламалар Барбараның Паркинсон ауруының күшеюіне байланысты болды, ол ойнауға кедергі келтірді. Алайда, жаңа дәрілердің пайда болуы оның ойнау қабілетін жаңартты, сондықтан бұл хабарламалар ертерек болды және топ 2015 жылға дейін жаздырып, өнер көрсетуін жалғастырды. Кейіннен «Valentyne Suite» және «Colosseum Live» альбомдарының кеңейтілген нұсқалары, сондай-ақ бұрынғы жұмыстардан жасалған бірнеше жинақтар шықты. 2011 жылдан 2014 жылға дейін Colosseum «Time on our Side» атты альбомын біртіндеп жазды, ол 2014 жылдың соңында Германия мен Ұлыбританиядағы соңғы концерттерімен бірге шығарылды. Олардың ішінде 2014 жылы Орталық Еуропада 23 қазаннан бастап Италияның Коллепиетра қаласындағы Штейнэгг фестивалінде өткен 24 концерт болды. 2015 жылдың ақпан айында концерттер бергеннен кейін, сол айдың 28-інде Лондонның Шепард Буш Империясында аяқталды. Осы концерттердің барлығында Джон Хисемен сахнадан осы гастрольдің «Colosseum» тобының соңғысы болатынын растады. 23 жылдан кейін топ «Соңғы шайқас!» деп аталатын әнін орындады, 28 ақпанда Лондонның Шепард Буш Империясындағы көрермендер алдында. Арнайы қонақ ретінде Джон Хисемен мен Барбара Томпсонның қызы Ана Грейси қатысты. Ол Крис Фарлоумен бірге өзінің «Blues to Music» шығармасын орындады, ол соңғы «Colosseum» CD-сіне де енді.

Екінші кездесу, 2019 жылдан қазіргі уақытқа дейін

2020 жылы Джон Хиземанның қайтысынан кейін Colosseum қайта бірікті, таңдаулы концерттер орындау үшін. Құрамында Крис Фарлоу, Клем Клемпсон және Марк Кларк, сондай-ақ Ким Нишикавара (саксофон), Адриан Аскеу (пернелі аспаптар, орган) және Малкольм Мортимор (добылдар) бар. 2020 жылдың қыркүйегінде пернетақташы орнына Ник Стид келгені хабарланды. Бұл құрам 29 тамызда Гамбургтегі Landhaus Walter-де гастрольдік сапарларын бастап, Ұлыбританияда жалғастырды. 2022 жылдың 15 сәуірінде олар «Restoration» атты жаңа студиялық альбомын шығарды.