Кіріспе
King Crimson – 1968 жылы Лондонда құрылған ағылшын прогрессивті рок тобы. Топ классикалық, джаз, фолк, хэви-металл, гамелан, блюз, индустриалдық, электрондық, эксперименталды музыка және жаңа толқын элементтерін қамти отырып, әртүрлі музыкадан шабыт алды. Олар 1970-ші жылдардың басындағы прогрессивті рок қозғалысына, соның ішінде Yes және Genesis сияқты замандастарына күшті әсер етті және көптеген жанрлардағы келешек ұрпақтардың музыканттарына әсер етуді жалғастыруда. Роберт Фрипп, Майкл Джайлс, Грег Лейк, Иан Макдональд және Питер Синфилд құрған топ бастапқыда Меллотронның, Макдональдтың саксофоны мен флейтасының, Лейктің бас гитарасының және қуатты вокалының үйлесімімен драмалық дыбысқа назар аударды. Олардың 1969 жылғы тұңғыш альбомы In the Court of the Crimson King коммерциялық және музыкалық жағынан ең табысты және ықпалды туындысы болып саналады, онда джаз, классикалық және эксперименталды музыканың керемет үйлесімі бар. Макдональд пен Джайлстың бірден кетіп қалуымен, ал Лейк те көп ұзамай топты тастап кеткеннен кейін, келесі екі альбом – In the Wake of Poseidon және Lizard (екеуі де 1970 жылғы) топтың құрамындағы тұрақсыздық кезеңінде жазылды. 1971 жылы Фрипп, Синфилд, Мел Коллинз, Боз Буррелл және Ян Уоллес тобы Islands альбомын жазды, бірақ 1972 жылдың ортасында Фрипп бұл құрамды таратып, топтың аспаптық құрамын және тәсілін өзгертіп, еуропалық еркін импровизациядан шабыт алып, одан да күрделі композицияларды жасады. Билл Бруфорд, Джон Уэтон, Дэвид Крос және шақырылған Джейми Мьюрмен бірге олар 1973 жылғы Larks' Tongues in Aspic, 1974 жылғы Starless and Bible Black және 1974 жылғы Red альбомдарында шығармашылықтың шарына жетті. King Crimson 1974 жылдың соңында тарады. Жеті жылдық үзілістен кейін, 1981 жылы King Crimson музыкалық бағытын өзгертіп қайта құрылды. Жаңа топқа Фрипп, Бруфорд және жаңа мүшелер Адриан Белев пен Тони Левин кірді. Олар африкалық музыкадан, гамеланнан, пост-панктан және Нью-Йорк минимализмінен шабыт алды. Бұл құрам үш жыл бойы жұмыс істеді, нәтижесінде Discipline (1981), Beat (1982) және Three of a Perfect Pair (1984) альбомдары жарық көрді. Он жылдық үзілістен кейін, 1994 жылы олар қайта құрылып, Пэт Мастелотто мен Трей Ганн Фрипптің "Дабл Трио" деп атаған секстет құрамына қосылды. Дабл Трио тағы үш жылдық циклде жұмыс істеді, нәтижесінде Thrak (1995) альбомы және көптеген концерттік жазбалар шықты. 1997 мен 2000 жылдар аралығында үзіліс болды. Дабл Трионың төрт мүшесі 2000 жылы индустриалды бағыттағы King Crimson, "Дабл Дуо" ретінде қайта бірікті, The Construkction of Light (2000) және The Power to Believe (2003) альбомдарын шығарды. Бес жылдық үзілістен кейін, топ 2008 жылы құрамын кеңейтіп (жаңа екінші барабаншы Гэвин Харрисон қосылды), 1968 жылғы құрылғандығының 40 жылдығын тойлады. Фрипп зейнеткерлікке шыққан деген болжамдарға қарамастан, тағы бір үзілістен (2009–2012) кейін King Crimson 2013 жылы қайтадан бірікті; бұл жолы септет (кейін октет) ретінде, ерекше үш барабандық желімен және жаңа екінші гитарист және әнші Якко Яксжикпен. King Crimson тобының бұл құрамы 2014 жылдан 2021 жылға дейін гастрольдік сапарлармен айналысып, көптеген концерттік альбомдар шығарды.
the band
King Crimson were an English progressive rock band formed in 1968 in London. The band drew inspiration from a wide variety of music, incorporating elements of classical, jazz, folk, heavy metal, gamelan, blues, industrial, electronic, experimental music and new wave. They exerted a strong influence on the early 1970s progressive rock movement, including on contemporaries such as Yes and Genesis, and continue to inspire subsequent generations of artists across multiple genres. Founded by Robert Fripp, Michael Giles, Greg Lake, Ian McDonald and Peter Sinfield, the band initially focused on a dramatic sound layered with Mellotron, McDonald's saxophone and flute, and Lake's bass and powerful lead vocals. Their debut album, In the Court of the Crimson King (1969), remains their most commercially successful and influential release, with a potent mixture of jazz, classical and experimental music. Following the sudden simultaneous departures of McDonald and Giles, with Lake also leaving very shortly afterwards, the next two albums In the Wake of Poseidon and Lizard (both 1970) were recorded during a period of instability in the band's line up. A settled band of Fripp, Sinfield, Mel Collins, Boz Burrell and Ian Wallace recorded Islands in 1971, though in mid 1972, Fripp let go of this line up and changed the group's instrumentation and approach, drawing from European free improvisation and developing ever more complex compositions. With Bill Bruford, John Wetton, David Cross and, briefly, Jamie Muir, they reached what some saw as a creative peak on Larks' Tongues in Aspic (1973), Starless and Bible Black (1974), and Red (1974). King Crimson disbanded at the end of 1974. After seven years of inactivity, King Crimson was reborn in 1981 with another change in musical direction. The new band comprised Fripp, Bruford and new members Adrian Belew and Tony Levin. They drew influence from African music, gamelan, post punk and New York minimalism. This band lasted three years, resulting in the trio of albums Discipline (1981), Beat (1982) and Three of a Perfect Pair (1984). Following a decade long hiatus, they reformed in 1994, adding Pat Mastelotto and Trey Gunn for a sextet line up Fripp called "The Double Trio". The double trio participated in another three year cycle of activity that included the release of Thrak (1995), and multiple concert recordings. There was a hiatus between 1997 and 2000. Four members of the double trio reunited in 2000 as a more industrial oriented King Crimson, called "The Double Duo", releasing The Construkction of Light (2000) and The Power to Believe (2003). After a five year hiatus, the group expanded (in the person of new second drummer Gavin Harrison) for a 2008 tour celebrating the 40th anniversary of their 1968 formation. Following another hiatus (2009–2012), during which Fripp was thought to be retired, King Crimson came together again in 2013; this time as a septet (and, later, octet) with an unusual three drumkit frontline, and new second guitarist and singer Jakko Jakszyk. This version of King Crimson continued to tour from 2014 to 2021, and released multiple live albums.
1967-1968: Джайлз, Джайлз және Фрипп
1967 жылдың тамызында Майкл және Питер Джайлс ағайындары, барабаншы және әнші/бассист, сондай-ақ Англияның Дорсет аймағында өнер табатын топтардағы кәсіби музыканттар, құралып келе жатқан тобына "әнші-органист" іздеді. Дорсет музыканты Роберт Фрипп – орган ойнамайтын және ән айтпайтын гитарист – жауап берді, осылайша Джайлс, Джайлс және Фрипп тобы құрылды. Үштік бірнеше ерекше синглдер мен бір эклектикалық альбомды жазды: "Джайлс, Джайлс және Фрипптің көңілді ақымақтығы". Олар сәттілікке жақын болды, тіпті теледидарға шықты, бірақ коммерциялық табысқа жете алмады. Өздерінің дыбысын кеңейтуді көздеген үш музыкант Ян Макдональдты клавиатура, қамыс және ағаштан жасалған үрмелі аспаптарда ойнау үшін шақырды. Макдональд екі жаңа мүшені әкелді: сол кездегі әйелі, Fairport Convention әншісі Джуди Дайбл, екеуінің қарым-қатынасы аяқталған соң топтан шығып кетті, сондай-ақ ән жазушы, роуди және өнер стратегиясымен айналысқан Питер Синфилд, олар Макдональдпен бірге әндер жазып жүрген. Синфилдке Макдональд (оның Creation тобы туралы) былай деді: "Питер, мен сізге тобыңыздың үмітсіз екенін айтуым керек, бірақ сіз керемет мәтіндер жазасыз. Бірнеше әнді бірге орындап берейік пе?". Фрипп осы уақытта Лондондағы Марки клубында Clouds тобының өнерін көрді, бұл оны классикалық үлгідегі мелодияларды өзінің шығармаларына енгізуге және жаңа идеяларды табу үшін импровизацияны пайдалануға түрткі берді. Питер Джайлстың көбірек әуесқой поп әндеріне қызығушылық танытпаған Фрипп өзінің ескі досы, гитарист және әнші Грег Лейкті Питердің немесе Фрипптің орнына қосылуға ұсынды. Кейін Питер Джайлс мұны Фрипптің "ақылды саяси ойынының" бірі деп атады. Синфилд "құбылып, ширығудан туған сәтте" топтың атын ойлап тапты. Синфилд "күлгін патша" терминін Гильз, Гильз және Фрипппен байланысқа түспей тұрып, өзінің әндерінің бір топтарында қолданған. Синфилд бұл есімнің жындардың әміршісі Белзебұл емес екенін және "күлгін патша" – билігі кезінде "қоғамдық толқулар" мен "дүниедегі қара күштердің көрінісі" болған кез келген билеуші екенін мәлімдеді. Фрипптің айтуынша, King Crimson – бұл Бельзевубтің синонимі, бұл араб тіліндегі "Бил Сабиб" сөзінің ағылшыншаланған түрі, яғни "мақсаты бар адам", ол осы сөзбен байланысты. Осы кезеңде Макдональд негізгі композитор болды, Фрипп пен Лейк маңызды үлес қосты, ал Синфилд барлық ән мәтіндерін өзі жазды, сондай-ақ топтың бірегей сахна жарығын жобалап, орнатты, ал альбомның мұқабасында "сөздер мен жарықтандыру" деп көрсетілді. Moody Blues тобынан шабыт алған Макдональд топқа Mellotron клавиатурасын сатып алуды ұсынды, ол Crimson тобының алғашқы дыбысының маңызды бөлігіне айналды. Синфилд алғашқы Crimson тобын былай сипаттады: "Егер ол танымал болса, онда ол жарамсыз болар еді. Сондықтан ол күрделі болуы керек, оның көбірек кеңейтілген акорлары болуы керек, оған ерекше әсерлер болуы керек. Егер ол тым қарапайым болып көрінсе, біз оны күрделірек етіп, 7/8 немесе 5/8 өлшемінде ойнар едік, тек көрсету үшін". King Crimson тобының алғашқы концерті 9 сәуірде Лондондағы Speakeasy клубында өтті (көргендер арасында Yes гитарисі Питер Бэнкс болды). Олардың үлкен жетістігі 1969 жылдың 5 шілдесінде Лондонның Хайд-парктегі Роллинг Стоунз тобының тегін концертінде 500,000-ға жуық адамның алдында ойнаған кезде болды. Оның алғашқы "21-ші ғасырдағы шизоидты адам" әні "протометалл" деп сипатталды және әннің мәтіні Оңтүстік-Шығыс Азиядағы АҚШ-тың әскери араласуын сынады. Қазіргі британдық және американдық сахналардың блюзге негізделген хард-рокіне қарағанда, King Crimson антикалық пен заманауилықты біріктіретін еуропалық тәсілмен таныстырды. Топтың музыкасы топтың барлық бес мүшесі ұсынған әсерлердің кең ауқымына сүйенді. Бұл элементтерге классикалық музыка, Джими Хендрикс бастаған психоделикалық рок, фольк, джаз, әскери музыка (жарым-жартылай Макдональдтың армия музыканты ретінде әсер еткен) және еркін импровизация кірді. Шығармашылық шиеленістердің пайда болуы байқалды. Гитарамен қатар, Фрипп клавиатура міндеттерін атқарды, ал Синфилд өзінің шығармашылық рөлін синтезаторларды басқаруға дейін кеңейтті. Макдональд пен Джайлстың кетуінен кейін Лейк, оларсыз топтың болашағына сенімді емес, Кит Эмерсонмен Nice тобының жаңа тобы туралы талқылауды бастады. Фрипп пен Синфилд екінші King Crimson альбомын жазуды жоспарлап, Лейктің орны белгісіз болғандықтан, топтың менеджерлері Эльтон Джонға материалды сессиялық музыкант ретінде ән айтуды тапсырды, бірақ Фрипп өзінің Empty Sky альбомын тыңдағаннан кейін бұл идеяға қарсы шешім қабылдады. Лейк Эмерсон Ниццамен қалған міндеттемелерін аяқтағанша, топпен бірге болуға келісті, сол кезде ол Emerson, Lake and Palmer тобын құру үшін кетіп қалды. Нәтижесінде шыққан In the Wake of Poseidon альбомында Лейк "Cadence and Cascade" әнінен басқа барлық әндерді орындады, өйткені ол бұл тректі аяқтамас бұрын топтан кетіп қалды. Фрипптің ескі досы Гордон Хаскелл әнге вокал орындау үшін шақырылды. Сессияларға сондай-ақ Майкл және Питер Джайлс барабан мен бас-гитарада, саксофонист Мел Коллинз (бұрынғы Circus тобынан) және джаз пианисі Кит Типпет қатысты. Белгілі бір топпен жаңа материалды орындау мүмкін болмағандықтан, Фрипп пен Синфилд Мел Коллинсты топқа қабылдады, Гордон Хаскелл жетекші вокалист және басист ретінде қосылды, ал Энди Маккалох барабаншы болды. Саксофонмен қатар, Коллинз кейде клавиатурада ойнап, қосымша вокалмен де айналысты, сондай-ақ Типпеттің тобынан Марк Чариг корнетте және Ник Эванс тромбонда ойнады. Робин Миллер (обой мен английский рожок) де қатысты, ал Yes тобынан Джон Андерсон альбомның атақты әні "Prince Rupert Awakes" бөлігін орындау үшін шақырылды, оны Фрипп пен Синфилд Хаскеллдің табиғи диапазоны мен стиліне сай емес деп есептеді. Lizard альбомы бұрынғы альбомдарға қарағанда күшті джаз және камералық классикалық әсерлерге ие болды. Альбом әдіс-тәсіл мен талғам бойынша келіспейтін топпен жасалған. Хаскелл мен Маккалох екеуі де музыканы өзіне жат сезіп, жазу процесін жалықтырып, шатастыратын болды. Коллинз өзінің партияларының композициясына наразы болды, ал Фрипп пен Хаскелл Синфилдтің мәтіндерін жек көріп, оларға қарсы болды. Осы позицияға Реймонд "Боз" Беррелл тағайындалды. Рик Кемп (кейін Steeleye Span тобынан) топпен репетиция жасады, бірақ ресми түрде қосылу туралы ұсыныстан бас тартты. Фрипп Бозға бас-гитара ойнауды үйретуге шешім қабылдады, еңбек сіңірген кастингтерді жалғастырмады. Бұрын бас-гитара ойнамаған Беррелл акустикалық гитарада жеткілікті тәжірибе жинағандықтан, аспапты жылдам үйренуге көмектесті. Уоллес Беррелге ритм-секцияда жұмыс істеуге көмектесе алды. Құрамы толыққан King Crimson 1971 жылдың мамырында гастрольді бастады, бұл олардың 1969 жылдың 16 желтоқсанындағы соңғы концертінен бері алғашқы тікелей өнер көрсетуі болды. Концерттер жақсы қабылданып, бірақ Фрипп пен топтың қалған бөлігі арасындағы музыкалық айырмашылықтар, сондай-ақ Коллинз, Уоллес және Беррелдің өмір салты Фрипптің қатысуын азайтты, ол әріптестерінен әлеуеттен тыс қалып, одан әрі шиеленіс тудырды. Islands альбомында "Sailor's Tale" инструменталды әні, дыбыстық Mellotron және Фрипптің банджодан шабыттанған гитара солосы, сондай-ақ Уоллес пен Коллинз қосымша вокалмен орындаған "Ladies of the Road" әні және Фрипптің 1968 жылғы Giles, Giles & Fripp альбомынан шыққан "Suite No. 1" әнінен дамытылған "Song of the Gulls" әні бар, бұл топтың оркестрді пайдаланған жалғыз жағдайы болды. 1972 жылдың қаңтарында қалған топ Фрипптің Коллинздің композициясын ойнаудан бас тартқандықтан, репетиция кезінде ашумен тарасты. Одан әрі, осы кезеңнен алынған сапалы тікелей жазбалар 2002 жылы Ladies of the Road және 2017 жылы Sailors' Tales (1970–1972) жинағында жарық көрді. Осы уақытқа қарай Фрипп пен топтың қалған бөлігі арасындағы музыкалық дау үлкенге жетті. Уоллес, Беррелл және Коллинз импровизациялық блюз бен фанк әндерін ұнатты. Фрипп кейін 1971–1972 жылдарғы құрамды "жартылай..." деп сипаттады.
19721975: Аскүл тілдері Аспик, Жұлдызсыз және Библия қара, Қызыл және үзіліс
Бантқа кіргенде маған ән тізімі берілмеді, көбірек оқу тізімі берілді. Оуспенский, Дж. Г. Беннет, Гурджиев және Кастанеда – бәрі де талқыға түсті. Викка, тұлғаны өзгерту, төмен деңгейдегі сиқыр, пиромантия – мұның бәрі Қызыл Патша сарайындағы сиқыршыдан. Бұл үш аккорд пен бір пинта Гиннестен артық болатын. —Билл Брюфорд. Басист және вокалист Джон Уэтон (Family тобынан кеткен), сондай-ақ Фрипп Waves тобының репетициясында танысқан скрипкашы, клавишашы және флейташы Дэвид Кросс. Музыкалық композициялардың көп бөлігі Фрипп пен Уэтонның бірлескен еңбегі болды, олар әрқайсысы жеке-жеке бөлімдерді жазып, үйлесімді деп тапқандарын біріктірді. Синфилд кеткеннен кейін, топ Уэтонның досы Ричард Палмер Джеймсті (алғашқы Supertramp тобынан) жаңа лирик ретінде шақырды. Жаңадан репетиция жасағаннан кейін, King Crimson 1972 жылдың 13 қазанында Франкфурттағы Zoom клубында қайта гастрольдеді. Топтың жаңа дыбысын альбомның екі бөлімнен тұратын тақырыптық әні көрсетеді – бұл King Crimson бұрын жасағаннан едәуір өзгеше болды. Бұл шығарма топтың өткір аспаптық үйлесімін көрсетті және қазіргі классикалық музыкадан, еркін шулы импровизациядан және тіпті ауыр металл рифтерінен әсер алды. Альбом Мьюрдің перкуссияға ерекше көзқарасын көрсетті, оған өздігінен өңделген барабан жиынтығы, түрлі ойыншықтар, бульроарер, мбира, гонгтар, шарлар, күн күркірі және тізбектер кірді. Сахнада Мьюр болжауға келмейтін, маньяк қозғалыстарды, ерекше киімдерді және жалған қан капсулаларын (кейде түкіріп немесе басына жағатын) қолданды, бұл топтың тарихындағы осындай театрлық сахналық әрекеттің жалғыз мысалы болды. Альбом Ұлыбританияда 20-орынға, АҚШ-та 61-орынға жетті. Бірнеше гастрольден кейін Мьюр 1973 жылы топтан кетіп, мүлдем музыка индустриясынан бас тартты. Мьюр King Crimson менеджментіне музыкант өмірінің өзіне жарамайтынын және шотланд буддалық монастыріне қосылғысы келетінін айтты. Ол ескерту мерзімін ұсынды, бірақ менеджмент одан бас тартты. Мьюрдің шешімін қайталаудың орнына, менеджмент топқа және жұртшылыққа Мьюрдің аяғына гонг түсіп, сахнада жарақат алғанын хабарлады. Альбомның көп бөлігі 1973 жылдың соңындағы топтың гастрольдері кезінде тікелей жазылған болса да, жазбалар студиялық жазба сияқты дыбысталуы үшін мұқият өңделді және үстіне жазылды, ал "The Great Deceiver", "Lament" және "The Night Watch" әнінің екінші бөлігі студияда толығымен жазылған жалғыз туындылар. Альбом Ұлыбританияда 28-орынға, АҚШ-та 64-орынға жетті. Альбомның жарық көргенінен кейін топ тағы да бөлініп кетті, бұл жолы орындау мәселесіне байланысты. Музыкалық тұрғыдан Фрипп өзін Бруфорд пен Уэтонның арасында тапты, олар соншалық күшпен ойнап, дауыс көлемін арттырғандықтан, Фрипп оларды бір кезде "ұшатын кірпіш қабырғамен" салыстырған, ал Кросстың күшейткіш акустикалық скрипкасы үнемі ырғақ секциясымен басылып, оны көбірек мелотрон мен электр фортепианосына шоғырландырды. Көбейіп бара жатқан ашуланған Кросс музыкалық және жеке тұрғыдан кері шегіне бастады, нәтижесінде ол 1974 жылы Еуропа мен Америкадағы гастрольден кейін топтан шығарылды. 1974 жылдың шілдесінде Фрипп, Брюфорд және Уэтон Red альбомын жазуды бастады. 1974 жылдың 6 қазанында жарық көрген Red Ұлыбританияда 45-орынға, АҚШ-та 66-орынға жетті. AllMusic оны таралуға жақын топ үшін "таңсық жетістік" деп атады, топ мүшелері арасындағы "күшті динамикалық" музыкалық химиясы бар. Red альбомының жарық көргеніне екі ай қалғанда, King Crimson-ның болашағы жарқын көрінді (топтың негізін қалаушы мүшесі Ян Макдональдтың қайта қосылуы туралы әңгімелер болды). Алайда, Фрипп гастрольдегісі келмеді, өйткені ол топтан және музыка индустриясынан көбейіп бара жатқан сезімге ұшырады. Ол 1981 жылы әлем күрт өзгереді деп ойлады және ол оған дайындалуы керек еді. Топ 1974 жылдың 25 қыркүйегіне дейін ресми түрде тараған жоқ, ал кейін Фрипп King Crimson "тоқтағанын" және "мүлдем мәңгілікке аяқталғанын" жариялады. Кейінірек Фрипп Макдональдты және Genesis тобынан Стив Хакетттің орнына қоюға тырысқаны белгілі болды, бірақ бұл идея менеджерлер тарапынан қабылданбады. Таспалардағы мәселелер Кросстың кейбір ойнауын естімейтін етіп көрсетті, сондықтан Roxy Music тобынан Эдди Джобсон студияда скрипка мен клавишатураны үстіне қосу үшін шақырылды, сондай-ақ музыканы бір LP-ге орналастыру үшін қосымша өңдеулер жасалды. 1972–1974 жылдарға қатысты тағы да көптеген тікелей жазбалар 1997 жылы The Night Watch альбомы ретінде, ал 1992 жылы The Great Deceiver, 2012 жылы Larks' Tongues in Aspic (1972–1973), 2014 жылы The Road to Red (1974) және Starless (1973–1974) жинақтарының бөлігі ретінде жарық көрді. 1975 жылдан 1981 жылға дейін King Crimson толығымен белсенсіз болды.
2008: 40 жылдығы мерейтойына арналған турне және үшінші үзіліс
2007 жылы King Crimson-ның жаңа құрамы жарияланды: Фрипп, Белев, Левин, Мастелотто және жаңа екінші барабаншы Гэвин Харрисон. 2009 жылға қосымша концерттер жоспарланған, бірақ Белевтің кестесіне байланысты қақтығыстар туындағандықтан олар тоқтатылды. King Crimson 40 жылдық мерекелік турнеден кейін тағы бір үзіліске шықты. Белев тобын қайта құруға үнемі шақырып, 2009 және 2010 жылдары Фрипппен бірнеше рет осы мәселені талқылады. Белевтің ұсынғандарының бірі – 1980-ші жылдардағы құрамды 30 жылдық мерекеге арнап уақытша қайта біріктіру еді. Алайда, Фрипп пен Бруфорд бұл идеяны қабылдамады, соңғысы: «Мен бірдей нәрсені қайта жасауға тырысуым екіталай, менің ойымша, бұл әрекет сәтсіздікке ұшырауы мүмкін» деді. 2010 жылдың желтоқсанында Фрипп King Crimson тобының 2008 жылдың қазанынан бері «өшірілгенін» жазды, сондай-ақ бұл шешімге әкелген бірнеше себепті атап өтті.
2014-2021: Жеті басты аң және үштен беске дейінгі құрам
Фрипп зейнетке шығу туралы хабарлама жасағанға дейін, Jakszyk, Fripp and Collins (және "A King Crimson ProjeKct" деген қосымша атаумен) тобы 2011 жылы A Scarcity of Miracles альбомын шығарды. Топ құрамында гитарист әрі әнші Якко Яксзик (бұрын 21st Century Schizoid Band тобымен King Crimson материалдарын орындаған), Фрипп және бұрынғы Crimson саксофоны Мел Коллинз негізгі музыканттар/композиторлар ретінде болды, ал Тони Левин бас-гитарада, Гавин Харрисон барабанда ойнады. Бір кезде Фрипп бұл топты "P7" (ProjeKct Seven) деп атады. ProjeKct үшін бұл ерекше жағдай болатын, себебі ол импровизациялық сессияларда туған "жетілдірілген" және "орташа темпті" түпнұсқа әндерге негізделген. 2013 жылдың қыркүйегінде Фрипп King Crimson-ның "бұрынғыдан мүлдем өзгеше реформамен" қайта құрылатынын жариялады: жеті музыкант, төрт ағылшын және үш американдық, үш барабаншы. Жаңа құрам бұрынғы құрамнан (Фрипп, Левин, Харрисон және Мастелотто сақталып қалды) және Scarcity of Miracles жобасынан (Жаксик және Коллинз) музыканттарды қамтыды, ал Guitar Craft мектебінің түлегі және бұрынғы R. E. M./Ministry барабаншысы Билл Рифлин жетінші мүше болды. Адриан Белевке қатысуға рұқсат берілмеді, осылайша оның 32 жылдық еңбек жолы аяқталды: Яксзик оның орнын әнші және екінші гитарист ретінде иеленді. Бұл топтың нұсқасы "Жеті Басты Аң" деген лақап атқа ие болды. Мұндай түбегейлі жаңартылған King Crimson студияда жазба жасауды жоспарламады, оның орнына концерттерде бұрынғы материалдың "қайта құрылған" нұсқаларын орындауға баса назар аударды. Бұл тәсіл топтың өмір бойына сақталып қалды. 2014 жылдың басында және 1974 жылдан бері алғаш рет топтың репертуарында In The Court of the Crimson King және Larks' Tongues in Aspic арасындағы альбомдардан әндер, сондай-ақ Red альбомынан ән материалдарын қайта жаңғырту кірді. Сет-листке Адриан Белев дәуіріндегі әндер енбеді, бірақ сол кезеңдегі кейбір аспаптық шығармалар ойналды (THRAK және The Power to Believe элементтері). Сонымен қатар, Фрипп пен Яксзик жазған екі жаңа ән ("Meltdown" және "Suitable Grounds for the Blues") концерттерде тұңғыш рет орындалды. Англияда репетициядан кейін King Crimson 9 қыркүйектен 6 қазанға дейін Солтүстік Америкада гастрольдік турнеге шықты. Лос-Анджелестегі концерттер Live at the Orpheum альбомы ретінде жарық көрді, онда "Banshee Legs Bell Hassle" және "Walk On: Monk Morph Chamber Music" сияқты жаңа King Crimson аспаптық музыкасы қамтылған. 2015 жылдың екінші жартысында Еуропа, Канада және Жапония бойынша турлер өтті. Турдың канадалық бөлігінен алынған тікелей жазба 2016 жылдың ақпан айының соңында Live In Toronto альбомы ретінде шықты, онда тағы үш жаңа Crimson аспаптық шығармасы ("Threshold Soundscape", "Radical Action (To Unseat the Hold of Monkey Mind)" және "The Hell Hounds of Krim") кірді. 2016 жылы еуропалық турне жоспарланған. Рифлин музыкадан үзіліс жасағаннан кейін Ноэль Галлахердің High Flying Birds тобының барабаншысы Джереми Стейси қыркүйек айындағы концерттерге шақырылды. 2016 жылдың қыркүйегінде тағы бір концерттік альбом, "Radical Action to Unseat the Hold of Monkey Mind" жарық көрді, ол 2015 жылы Жапония, Канада және Францияда өткен концерттерден алынған, Рифлиннің кетуіне және Стейсидің келуіне дейін жазылған. Топтың жан-жақты және дамып келе жатқан концерттік жиынтығын көрсете отырып, онда бір жаңа аспаптық шығарма ("Devil Dogs of Tessellation Row") және King Crimson енді A Scarcity of Miracles (тілдік трек, сондай-ақ "The Light of Day") материалдарын топтың репертуарына енгізгені көрсетілді. 2016 жылдың 7 желтоқсанында King Crimson-ның негізін қалаушы мүшесі Грег Лейк қатерлі ісіктен қайтыс болды. King Crimson-ның бұрынғы мүшесі Джон Уэтон 2017 жылдың 31 қаңтарында ішек қатерлі ісіктен қайтыс болды. 2017 жылдың 3 қаңтарында Билл Рифлин King Crimson-ға қайта оралды. Топ Джереми Стейсиді сақтап қалғысы болғандықтан, Фрипп жаңа құрамды "Қос квартет құрамасы" деп атады, бұл төрт барабаншыны білдіреді. Нәтижесінде, King Crimson октетке айналды, Фрипп құрамды "Үш Бестен" (немесе "Бес Үштен") құрамасы деп қайта атады. Кейін Рифлин өзінің топтағы рөлін өзгертті және King Crimson-ның бірінші толық уақытты клавиатурашысы болды. 2017 жылдың 2 маусымында King Crimson "Heroes" атты жаңа концерттік EP шығарды (Дэвид Боуидің әнінен кейін), бұл әншіге және аталған әнді қамтитын альбомға арналған құрмет ретінде, екеуінде де Роберт Фрипптің гитаралық үлестері болды. Әннің клипі 2017 жылы Progressive Music Awards-та "Жылдың клипі" атағын жеңіп алды. Көп ұзамай King Crimson 11 маусымнан бастап 26 қарашаға дейін АҚШ-та гастрольдік турнеге шықты. 3 қыркүйекте Роберт Фрипп Адриан Белевпен келіспеушіліктері шешілгенін және "оның қазіргі құрамамен шығуының қазіргі жоспары жоқ" екенін, бірақ "болашаққа есіктер ашық" екенін айтты. Белев мұны растап, "бұл болашақта топқа қайта оралуым мүмкін" дегенді білдірді. 2017 жылдың 14 қазанында King Crimson тағы бір заманауи концерттік альбом, Live in Chicago шығарды, ол осы жылдың маусымындағы турде жазылған. Бұрынғы екі альбомы сияқты, бұл альбомда жаңа студиялық альбомның болмауына байланысты жаңа музыка болды (осы жағдайда "Bellscape & Orchestral Werning", "The Errors" және "Interlude"). Сондай-ақ, ол ұзақ уақытқа дейін назардан тыс қалған 1970 жылғы Lizard альбомынан материалдың (екінші жағынан толық "Lizard Suite" түрінде) концерттік жиынтыққа оралуын, сондай-ақ Белев дәуіріндегі "Indiscipline" әнінің өте өзгеше нұсқасын көрсетті. 2017 жылдың 13 қазанында Билл Рифлиннің 2017 жылғы күзгі турде АҚШ-та "Үш Бестен" құрамасына қатыса алмайтыны жарияланды. Ол уақытша Сиэтлдегі Crafty Guitarist Chris Gibson-мен ауыстырылды. 2018 жылы King Crimson 13 маусым мен 16 қараша аралығында Ұлыбритания мен Еуропа бойынша 33 күндік Uncertain Times турнесін өткізді. Топ "жаңа студиялық альбом жоқ" саясатын жалғастырғанымен, 2018 жылдың сәуір айында тағы бір концерттік альбом, Live in Vienna жарық көрді, ол 2016 жылы Венада және 2015 жылы Токиодағы концерттік жазбалардан құралды. Бұл жағдайда топтың жаңа шығармасы тек "Fairy Dust of the Drumsons" атты қысқа барабандық триосы болғанымен, жиынтыққа сондай-ақ Фрипп/Коллинз/Левиннің импровизациялық кіріспе музыкасынан алынған үш шығарма және Фрипптің дыбыстық ландшафтымен біріктірілген, Дэвид Синглтонмен арандалған шығармалар кірді, бұл оның THRaKaTTaK үшін жиырма жыл бұрын жасаған ұқсас жұмысын еске салды. 2018 жылдың 20 қазанында тағы бір концерттік альбом, Meltdown: Live in Mexico City жарық көрді, ол 2017 жылдың шілдесіндегі концерттерде жазылған. Бұл альбомдағы сет-листке тағы бір жаңа барабандық шығарма ("CatalytiKc No. 9"), Белев дәуіріндегі тағы бір ән ("Neurotica), Фрипптің 1979 жылғы Exposure альбомынан "Breathless", топтың джем сессиясы және әртүрлі мүшелердің "каденциялары" кірді. 2019 жылдың 6 сәуірінде баспасөз мәслихатында Рифлин отбасылық мәселелерге байланысты King Crimson-нан үзіліс жасайтыны жарияланды, оның 2019 жылғы 50 жылдық мерекелік турнедегі клавиатуралық партиясын жақсырақ саксофоншы, Soft Machine мүшесі және Роберт Фрипппен кейде дуэтте ойнайтын Тео Трэвис орындайтын болды. Трэвис топқа репетицияларға қосылғанымен, Фрипп 2 мамырда топ Рифлиннің орнына басқа музыканттарды шақыру мүмкін емес деп шешкенін және осы себепті "Жеті Басты Аң" ретінде жалғасатынын айтты. Рифлиннің партиялары басқа топ мүшелері арасында бөлістірілді, Фрипп, Стейси, Яксзик және Коллинз өнер сахнасындағы құралдарына клавиатура қосты, ал Левин 80-ші жылдардағы турлерде қолданған синтезаторын қайта қолданды. Одан кейін, 11 маусымда King Crimson-ның барлық дискографиясы барлық негізгі ағымдық платформаларда қолжетімді болды, бұл топтың 50 жылдық мерекесінің құрметіне жасалған қадам болды. 2020 жылдың 24 наурызында Билл Рифлин қатерлі ісіктен қайтыс болды. Осы жылы бұрынғы мүше Гордон Хаскелл 15 қазан күні өкпе қатерлі ісіктен қайтыс болды. King Crimson 2021 жылы Солтүстік Америка және Жапонияда гастрольдік турне өткізді. Америкалық турне күндерінен алынған жазбалар...
2022: Crimson King деректі фильмінде және топ қызметінің аяқталуы
2021 жылғы гастрольдік кесте аяқталғаннан кейін King Crimson қызметін тоқтатты, бірақ тарап кеткенін ресми түрде жарияламады. Мүшелердің бірнешеуінің жасы ұлғайып, пандемия кезінде қызметтердің құнының өсуі сияқты практикалық себептер айтылды, және енді гастрольдік жоспарлар жоқ еді. 2021 жылдың тамызында Жакзик «40-50 минуттық жаңа (King Crimson) материалдың, Робертпен бірге жазған бірнеше әндердің және оның жазған бірқатар инструменталды туындылардың бар екенін» айтты. Локдаун кезінде Гэвин: «Неге осыларды жазбаға түсірмейміз, кем дегенде студиялық нұсқаларын жасайық?» деп ұсынды. Бұл жаңа альбомның шығатынын білдірмейді, бірақ біз осы процесті бастадық. Бастапқыда King Crimson үшін жазылған екі Fripp/Жакзик әні («Uncertain Times» және «Separation») Жакзиктың 2020 жылғы жеке альбомы Secrets and Lies-те пайда болды, оған Фрипп, Харрисон, Левин және Коллинс қатысты. 2022 жылдың 9 ақпанында King Crimson тобының негізін қалаушы мүшесі Иэн Макдональд қатерлі ісіктен көз жұмды. 2022 жылдың наурыз айында 2022 жылғы SXSW кинофестивалінде «Кримсон корольдің сарайында» атты деректі фильмнің тұсаукесері өтті. Тоби Амис режиссерлік еткен және 2019 мен 2021 жылдар аралығында түсірілген фильмде сол кездегі топтың сахнадағы және сахна артындағы қызметі көрсетілді, сонымен қатар тарихи шолу және Crimson тобының түлектері Иэн Макдональд, Майкл Джайлс, Билл Бруфорд, Адриан Белев және Трей Ганнның (сондай-ақ қайтыс болған Билл Рифлинмен жасалған ұзақ сұхбат фрагменттері) үлесі бар. Амис фильмнің дамуын былай сипаттады: «Елге танымал King Crimson тобының 50 жылдығына арналған дәстүрлі деректі фильм ретінде басталған бұл жоба, уақыт, өлім, отбасы және музыканың өмірді өзгертуге қабілетті күші туралы зерттеуге айналды; бірақ әзіл-қалжыңдармен».
2022 жылдың соңына қарай, мұрағаттық және кураторлық мәселелерді есептемегенде, King Crimson толығымен қызметін тоқтатты, болашаққа қатысты ешқандай жоспары жоқ. Левин 2022 жылдың соңындағы сұхбатында: «Роберттен [Фрипптен] алған сезімім, бәрі аяқталды. Мүмкін, болашақта King Crimson оған қандай да бір жолмен хабарласып, кім біледі, қандай құраммен қайта тірілтірсе» деді. «In the Court of the Crimson King» фильмі көрсетілгеннен кейінгі сұрақ-жауап сессиясында Фрипп 2021 жылғы King Crimson тобының жеті мүшелі құрамын «топтың соңғы түрі» деп атады. Өзін қамтымайтын құрам болу мүмкіндігі туралы сұраққа ол: «Жоқ! Неге? Себебі мен бәрін көремін. Мен музыканы көремін. Мен музыканттарды көремін. Мен көрермендерді және музыка индустриясын көремін. Осының бәрін түсіну үшін, сіз осылардың барлығымен байланысқа түсуіңіз керек. Міне, қысқа жауап».
Музыкалық стиль
King Crimson музыкалық жағынан прогрессивті рок және постпрогрессивті деп сипатталған, ал олардың ертедегі туындылары протопрог деп аталады. Олардың музыкасы бастапқыда 1960 жылдардағы рокқа, әсіресе қышқыл рок пен психоделикалық рок қозғалыстарына негізделген. Топ концерттерде Донованның "Get Thy Bearings" әнін орындады, ал репетицияларда The Beatles-тың "Lucy in the Sky with Diamonds" әнін орындағаны мәлім. Дегенмен, өз шығармалары үшін King Crimson (олардан бұрынғы рок-топтардан өзгеше) рок музыкасының блюз негізін көп бөлігін алып тастап, оның орнына классикалық композиторлардың ықпалымен алмастырды. King Crimson тобының алғашқы құрамы Густав Холсттың "The Planets" сюитасының "Марс" бөлімін тікелей эфирде орындады, кейін топ "Марс" шығармасын "Devil's Triangle" әнінің негізі ретінде пайдаланды. Осы ықпалдың нәтижесінде "In the Court of the Crimson King" жиі прогрессивті рок қозғалысының бастапқы нүктесі ретінде қарастырылады. King Crimson бастапқыда күшті джаз ықпалына ие болды, бұл ең айқын түрде олардың "21st Century Schizoid Man" және "I Talk to the Wind" атты туындыларында көрінеді. Олардың ішінде "The Devil's Triangle" (оригинал King Crimson орындаған Густав Холсттың "Марс" шығармасының бейімделуі мен вариациясы, мелотронда ойналатын күрделі уақыттық импульске негізделген), 1973 жылғы "The Talking Drum" (Larks' Tongues in Aspic), 1984 жылғы "Industry" (Three of a Perfect Pair) және 2003 жылғы "Dangerous Curves" (The Power to Believe) бар. Бұл әнге үзіліс ретінде енгізілетін инструментальдық туынды, онда топ күрделі ырғақтық және полиритмикалық ансамбльдік бөлім орындайды. Алғашқы мысал – топтың танымал "21st Century Schizoid Man" әні, бірақ "Larks' Tongues in Aspic" туындылары сериясы (сондай-ақ "THRAK" және "Level Five" сияқты ұқсас мақсаттағы шығармалар) полиритмикалық күрделілікке тереңдей түсіп, бір-бірімен толық синхрондылықтан шығып, бірақ полиритмикалық синхрондылық арқылы бірігіп аяқталады. Бұл полиритмдер әсіресе топтың 1980 жылдардағы жұмыстарында көп кездеседі, онда гамеланға ұқсас ырғақтық қабаттар мен контрапунктте үздіксіз үстіне жатқан стаккато үлгілері бар. Жеке аспаптар үшін қиын сололық бөлімдерді жазу, мысалы, "Fracture" әніндегі гитара солосы ("Starless and Bible Black"). Әсем әуендер мен балладаларды ерекше, көбінесе диссонанстық дыбыстармен үйлестіру (мысалы, "Cirkus" ("Lizard" альбомынан), "Ladies of the Road" ("Islands" альбомынан) және "Eyes Wide Open" ("The Power to Believe" альбомынан)). Импровизацияны қолдану. Көтерілетін ноталар құрылымы (мысалы, "Facts of Life" және "THRAK").
Бұрынғы King Crimson мүшелері қатысқан байланысты мұра / қайталама топтар
2000 жылдардың басынан бері бірнеше топтар, құрамында бұрынғы, соңғы немесе қазіргі King Crimson мүшелері бар, турнелерге шығып, жазбалар жасап, King Crimson музыкасын орындады. 2002 және 2005 жылдар аралығында белсенді болған 21st Century Schizoid Band тобы, King Crimson-ның алғашқы төрт альбомында ойнаған бірнеше бұрынғы мүшелерін біріктірді. Топ құрамында Иан Макдональд, Мел Коллинз, Питер Джайлс және Майкл Джайлс (кейіннен Иан Уоллеспен ауыстырылды) болды, ал топты Джакко Джаксзик жетекшілік етті, ол бұрын, он жыл бұрын King Crimson қатарына қосылған еді. Топ бірнеше турнелерге қатысты, King Crimson-ның 1960-шы және 1970-ші жылдардағы репертуарынан материалдар орындады және бірнеше концерттік альбомдар жазды. 2007 жылы Уоллес қайтыс болғаннан кейін топ таратылды. 2007 жылдан бері Тони Левин, Пат Мастелотто қатысуымен Stick Men триосын басқарып келеді. Бастапқыда топты Chapman Stick орындаушысы Майкл Бернье толықтырды, бірақ 2010 жылы оның орнына сенсорлық гитарист және бұрынғы Fripp шәкірті Маркус Ройтер келді. Бұл топ концерттерінде King Crimson шығармаларын қосып (және жаңаша интерпретациялап) орындайды. Ройтер мен Мастелотто дуэт ретінде де бірге ойнайды (бұрын "Tuner" деп аталған), олар 1980 жылдардың ортасындағы King Crimson-ның "Industry" инструменталды композициясын концерттерде қайта өңдеуімен белгілі. 2011 және 2014 жылдар аралығында Stick Men және Адриан Белевтің Power Trio тобы (Белев, барабаншы Тобиас Ральф және бас-гитарист Джули Слик) бірігіп, The Crimson ProjeKCt атымен 1980-ші және 1990-шы жылдардағы музыканы орындап, турнелерге шықты. 2014 жылы King Crimson қайта құрылғаннан кейін Crimson ProjeKCt атауы ресми түрде тоқтатылды, бірақ Stick Men және Power Trio кейде бірлесіп өнер көрсетуді жалғастырды, көбінесе "Belew, Levin, Mastelotto and friends" сияқты аттармен. Жеке карьерасы барысында, Power Trio тобымен бірге өнер көрсетулерде Адриан Белев King Crimson әндерінің әртүрлі нұсқаларын орындады. 2024 жылдың наурыз айында, 1980-ші жылдардағы King Crimson репертуарын орындайтын жаңа топ жарияланды, құрамында бұрынғы мүшелері Адриан Белев және Тони Левин, сондай-ақ гитарист Стив Вай және барабаншы Дэнни Кэри бар. Топ 1982 жылы шыққан аттас "Beat" альбомының құрметіне "Beat" деп аталды.